Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная
лингвистика
и
лингводидактика
–
Foreign
Linguistics and Linguodidactics
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/foreign-linguistics
Formation of youth social consciousness
, Oynisa MUKHAMMADIEVA
National University of Uzbekistan named after Mirzo Ulugbek
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received August 2024
Received in revised form
10 September 2024
Accepted 25 September 2024
Available online
25 October 2024
In recent years, significant efforts have been made in our
country to shape the social consciousness of youth, promoting
the development of spiritually mature and physically healthy
individuals. Favorable conditions have been established to
encourage engagement in various sports, including technical
and practical disciplines. The Concept of Youth Education in the
Spirit of Military Patriotism plays an essential role in this
process. This article explores the challenges and solutions
related to fostering social consciousness among youth.
2181-3701
/©
2024 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-3701-vol2-iss4
This is an open-access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru
Keywords:
formation of youth social
consciousness,
issues and
solutions.
Yoshlarning ijtimoiy ongini shakllantirish
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
yoshlarning ijtimoiy ongini
shakllantirish masalasida
muamo va ychimlari.
Keyingi yillarda mamlakatimizda yoshlarning ijtimoiy ongini
shakllantirish, maʼnan yetuk va jismonan sogʻlom shaxsni kamol
toptirish sohasida muayyan ishlar amalga oshirildi, sport, shu
jumladan, uning texnik va amaliy turlari bilan shugʻullanish uchun
qulay shart-sharoitlar yaratildi. Bunda Yoshlarni harbiy-
vatanparvarlik ruhida tarbiyalash Konsepsiyasining o’rni
beqiyosdir. Mazkur maqolada yoshlarning ijtimoiy ongini
shakllantirish muamo va ychimlari haqda so’z yuritadi.
1
Senior Lecturer, Independent Researcher, Military Training Center, National University of Uzbekistan named after
Mirzo Ulugbek
2
Associate Professor, PhD in Philology, Department of Civil Society and Legal Education, Faculty of Social Sciences,
National University of Uzbekistan named after Mirzo Ulugbek
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Special Issue
–
4 (2024) / ISSN 2181-3701
27
Формирование социального сознания молодежи
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
формирование
социального сознания
молодежи,
проблемы и решения
.
В последние годы в нашей стране предприняты
значительные шаги для формирования социального
сознания молодежи и воспитания духовно зрелой и
физически здоровой личности. Созданы благоприятные
условия для занятий спортом, включая его технические и
прикладные направления. Особую роль в этом процессе
играет Концепция воспитания молодежи в духе военного
патриотизма. В данной статье рассматриваются проблемы и
возможные пути решения вопросов формирования
социального сознания молодежи.
Mustaqilik davrida mamlakatimizning aholisining ijtimoiy, siyosiy, iqtisodiy
hayotining barcha sohalarida tub oʼzgarishlar roʼy berdi.
Bu jarayonda obektiv va subektiv omillar bilan belgilanadigan yoshlarning ijtimoiy
ongini shakllantirish masalasi dolzarbligicha qolmoqda. Ushbu jarayonning rivojlanish
tendenttsyalarini bilish va tushunish turli ijtimoiy guruhlarning ongidagi oʼzgarishlarning
xususiyatlari va tabiatini oʼrganishni, undagi hukmron qadriyatlarni, motivlarni,
tafakkurni aniqlashni, ongdagi oʼzgarishlarning kelib chiqishi va sabablarini tushunishni
oʼz ichiga oladi. Shu munosabat bilan boshqaruv qarorlarini qabul qilish va odamlar
hayotining barcha sohalarini maqsadli tartibga solish uchun nazariy va uslubiy asosni
tashkil eta oladigan, davom etayotgan jarayonlarning yaxlit ijtimoiy-falsafiy tasavvurini
yaratish zarurati ortib bormoqda. Hozirgi mustaqil Oʼzbekistonda jamiyatning ijtimoiy
tuzilishi sezilarli darajada oʼzgardi, ayrim ijtimoiy guruhlar oʼrnini boshqalari egalladi,
ularning ijtimoiy mavqei va roli oʼzgardi, jamoat tashkilotlarining turli yoʼnalishlari
paydo boʼldi.
Shubhasiz, yoshlarning ongi ham oʼzgarishlarga uchradi va oʼzgarishlarni boshdan
kechirmoqda . Jamiyatni isloh qilish jarayonida guruh ichidagi va guruhlararo dinamika
kuchayadi, turli guruhlar oʼrtasidagi chegaralarning xiralashuvi, jamiyatning alohida
aʼzolarining guruhlararo muhitda harakatchanligi, bu koʼpincha shaxsning yetarli
darajada aniq boʼlmagan guruh pozitsiyasida ifodalanadi; Mamlakatda va jamiyat
hayotining barcha sohalarida, shu jumladan maʼnaviyatda obʼektiv va subʼektiv vaziyatlar
ommaviy ongni birinchi oʼringa qoʼyadi, uning belgilari: rattsonal tarkibiy qismlarni
irratsional qismlarga almashtirish, his-
tuygʼularning ustunligi, kelajakka ishonch, ijtimoiy
faollik. Bunday sharoitda ushbu jarayonlarning kelib chiqishini tahlil qilish, ularning
rivojlanish tendentsiyalarini aniqlash dolzarb boʼlib qoladi va amaliy jihatdan zarur
boʼladi, qoidalarni aniqlashtirish va toʼsiqlarni bartaraf etish yoʼllarini izlash talab etiladi.
Bu jarayonlar yoshlar orasida yaqqol namoyon boʼladi. Bu guruhning shakllanishi
jamiyatning turli qatlamlarining nafaqat turmush darajasi, balki hayotga qarashlari,
siyosiy-
mafkuraviy yoʼnalishi, munosabati jihatidan ham keskin qutblanish sharoitda
sodir boʼldi. oʼz hayotining maqsadlari va mazmuniga. Yoshlar muammolari boʼyicha
koʼplab tadqiqotchilar yoshlar ongida sezilarli deformatsiyalar boʼlganligini ochiq tan
olishadi.
Yangi Oʼzbekistonda mazkur muammoning hal etilishiga hukumat tomonidan
yoshlarga oid siyosatning ilmiy asoslari ishlab chiqildi, jamiyat manfaatlariga
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Special Issue
–
4 (2024) / ISSN 2181-3701
28
yoʼnaltirilgan yoshlarning intellektual va maʼnaviy salohiyatidan samarali foydalanish
sohasidagi davlat siyosatini amalga oshirishning tamoyillari va chora-
tadbirlari qoʼlandi.
Yoshlarga oid davlat siyosatining maqsadga muvofiqligi yoshlarni hayotga qadam
qoʼyish, jamiyat oldidagi huquq va majburiyatlarga ega boʼlish chogʼida qanday
qiyinchiliklarga duch kelishi bilan belgilanadi. Shubhasiz, demokratik huquqiy davlat
barpo etish yoʼlidagi keyingi taraqqiyot koʼp jihatdan davlatning yoshlarga oid siyosatini
samarali olib borish, uning mamlakat ijtimoiy-siyosiy, sotsial-iqtisodiy va madaniy
hayotiga qoʼshgan hissasini kuchaytirishga bogʼliq boʼladi.
Bu borada oʼz yurti ravnaqi yoʼlida olgan bilim va koʼnikmalarini samarali hayotga
tatbiq etishga qodir, tashabbuskor, iqtidorli yoshlarni tarbiyalash nihoyatda muhim.
Biroq, yoshlarning ommaviy ongining mavjud kontseptsiyasi ommaviy ong jarayonlari
tobora kuchayib borayotgan jamiyat hayotining maʼnaviy sohasiga taʼsir qiluvchi
zamonaviy jamiyat rivojlanishining bir qator boshqa obʼektiv va subʼektiv omillari va
tendentsiyalari bilan bogʼliq.
Ular shuningdek ommaviy axborot vositalari va kommunikatsiyalarning tobora
ortib borayotgan roli bilan bogʼliq boʼlib, ular "virtual haqiqat" ni yaratadi, bu maʼlum bir
toifadagi odamlar uchun, ayniqsa, yoshlar uchun real hayotdan koʼra jozibali va
ishonchliroq koʼrinadi. Natijada, hayot qadriyatlari va meʼyorlari haqidagi xayoliy
gʼoyalar paydo boʼladi. Bunga , jumladan, ommaviy ongni manipulyatsiya qilish vositalari
va texnologiyalari orqali erishiladi .
2024-
yil O‘zbekistonda “Yoshlar va biznesni qo‘llab
-
quvvatlash yili” i deb eʼlon
qilinishi strategik ahamiyatga ega. Davlat rahbarining ushbu murojaatida yoshlarga oid
davlat siyosatini amalga oshirish Oʼzbekiston hukumatining diqqat markazida ekanidan
yaqqol dalolat beradi.
Maʼlumki, Oʼzbekiston aholisining asosiy qismini yoshlar tashkil qiladi.
Shuningdek, u keksa avlod mehnatining davomchisi, jamiyatning, umuman, millat va
davlatning kelajagi boʼlgan bunyodkor kuch va haqiqiy dvigateldir.
Belgilangan maqsadni amalga oshirish yoshlar siyosatining turli ustuvor
yoʼnalishlarini amalga oshirishni nazarda tutadi. Bu borada juda muhim jihatlardan biri,
yoshlarda vatanparvarlik tuygʼusini shakllantirish, shuningdek, uni axloqiy va maʼnaviy
jihatdan yuksaltirish. Shu munosabat bilan joylarda tarbiyaviy maqsadlarni koʼzlagan
holda turli tadbirlar amalga oshirilmoqda. Shuningdek, yoshlarga oid siyosatni amalga
oshirishda yoshlarning mehnat, taʼlim va sogʼliqni saqlash sohasidagi ijtimoiy huquqlarini
kafolatlash masalalarini ham eʼtiborga olish zarur.
Yoshlar tashkilotlari va davlat muassasalarining yana bir vazifasi yoshlarning
ijtimoiy-
iqtisodiy ehtiyojlarini roʼyobga chiqarish uchun zarur shart
-sharoitlarni
yaratishdan iborat.
Taʼkidlash joizki, keyingi yillarda yoshlarning intellektual va jismoniy rivojlanishi
masalalariga davlat darajasida katta ahamiyat berilmoqda. Mamlakatimizda “Yoshlar va
biznesni qo‘llab
-
quvvatlash yili”deb eʼlon qilingan 2024 yil yoshlar tashabbuslarini
amalga oshirishda yangi istiqbollarni ochdi. Mamlakat boʼylab turli yoshlar loyihalari,
yosh yetakchilarning ijobiy ijtimoiy tashabbuslari ragʼbatlantirmoqda. Xalqaro
miqyosdagi “Yoshlar va biznesni qo‘llab
-
quvvatlash yili” doirasida madaniy
-iqtisodiy,
ilmiy-
maʼrifiy jarayonlarga yoshlar ham faol jalb etildi. Shu bois, qabul qilingan Davlat
Strategiyasi, shuningdek, “Yoshlar va biznesni qo‘llab
-
quvvatlash yili”deb eʼlon qilinishi
yoshlarga oid siyosat, eng avvalo, Oʼzbekiston Respublikasida yoshlarining oʼz
-
oʼzini
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Special Issue
–
4 (2024) / ISSN 2181-3701
29
anglashi uchun huquqiy, iqtisodiy va tashkiliy sharoit va kafolatlar yaratishga
qaratilganligidan dalolat beradi.
Shunday qilib, bugungi kunda davlatimiz yoshlar muammolariga katta eʼtibor
qaratib, sogʼliqni saqlash, taʼlim va madaniyatni
-
yosh avlodning maʼnaviy, axloqiy va
jismoniy shakllanishi muammolari hal etilayotgan sohalardagi ahvolni sezilarli darajada
yaxshilashga intilmoqda. Bugungi kunda davlatning barcha saʼy
-harakatlari madaniy
infratuzilmani
–
teatrlar, kutubxonalar, yoshlar madaniyat markazlari, sport inshootlari,
maktabdan tashqari taʼlim muassasalarini rivojlantirish va moddiy jihatdan qoʼllab
-
quvvatlashga qaratilgan.
Bularning barchasi, umuman olganda, faqat shu yoʼl bilan yosh avlodning boʼsh
vaqtini va bandligini rivojlantirishga koʼmaklashish mumkinligini tushunish bilan bogʼliq.
Darsliklar, badiiy va uslubiy adabiyotlar chiqarish, taʼlim muassasalarini
kompyuterlashtirish, axloqiy-
maʼnaviy qadriyatlar hamda sogʼlom insonlarni
shakllantiruvchi jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirish boʼyicha davlat va hududiy
dasturlar ishlab chiqilayotgani bu borada muhim fakt boʼlishi mumkin. Аyni paytda
yoshlarimiz yurtimizda yaratilgan qulay sharoitlar bilan bir qatorda muammolar ham
mavjud boʼlgan davrda yashab, mehnat qilmoqda. 33 yil davomida Oʼzbekiston
rivojlangan, erkin va demokratik davlatga aylandi. Bu davlatni sevish, asrash,
obodonlashtirish har bir yurt fuqarosining muqaddas burchidir.
Oʼzbekistoni qudratli va taraqqiyparvar davlatga aylantirish, dunyoning boshqa
davlatlari bilan koʼp tomonlama doʼstona munosabatlar oʼrnatishni jahon miqyosida
ilgari surish har birimizning burchimizdir.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
RO‘YXATI
:
1.
Аndreeva G.M. Ijtimoiy psixologiya. M., 2000 yil.
2.
Respublikasi Prezidentining mamlakat yoshlari bilan uchrashuvdagi nutqi,
23.05.2013
3.
V. P. Lenshin, falsafa fanlari doktori dissertatsiyasi avtoreferati, M, 2004 y.
4.
T. Ibodov. Yoshlar - bu kelajak sahifasi
