Авторы

  • Гулузрохон Махкамова
    Преподаватель, кафедра методики начального образования, Андижанский государственный педагогический институт

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.foreign-linguistics.67642

Ключевые слова:

образовательная компетентность обучение родному языку социально-педагогические факторы психологические факторы изучение языка влияние учителя вовлеченность учащихся культурная осведомленность когнитивное развитие эмоциональная поддержка

Аннотация

В данной статье рассматриваются социально-педагогические и психологические факторы, влияющие на формирование учебной компетентности на уроках родного языка. Особое внимание уделяется значению понимания происхождения, эмоционального состояния и когнитивных процессов учащихся, что позволяет создать эффективную среду для обучения. В исследовании подчеркивается важная роль учителей в обеспечении благоприятных условий, способствующих развитию лингвистических навыков и культурной осведомленности учеников. Анализируя различные стратегии и методологии, авторы стремятся показать, как преподаватели могут лучше вовлекать учащихся в процесс изучения и углублять их понимание родного языка. Такой подход, в конечном итоге, способствует повышению успеваемости и личностному развитию учащихся.


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

Зарубежная

лингвистика

и

лингводидактика

Foreign

Linguistics and Linguodidactics

Journal home page:

https://inscience.uz/index.php/foreign-linguistics

Socio-pedagogical, psychological factors for the formation
of educational and educational competence in mother
tongue lessons

Guluzrokhon MAKHKAMOVA

1

Andijan State Pedagogical Institute

ARTICLE INFO

ABSTRACT

Article history:

Received August 2024
Received in revised form

10 September 2024
Accepted 25 September 2024

Available online

25 October 2024

This article explores the socio-pedagogical and psychological

factors influencing the development of educational competence
in mother tongue lessons. It underscores the importance of

understanding students' backgrounds, emotional states, and

cognitive processes in fostering effective learning environments.

The research highlights the teacher's role in creating supportive
contexts that enhance linguistic skills and cultural awareness. By

analyzing various strategies and methodologies, the study aims

to offer insights into how educators can better engage students

and promote a deeper understanding of their native language,
ultimately leading to improved academic performance and

personal growth.

2181-3701

2024 in Science LLC.

DOI:

https://doi.org/10.47689/2181-3701-vol2-iss4

/S

-pp177-183

This is an open-access article under the Attribution 4.0 International

(CC BY 4.0) license (

https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru

)

Keywords:

educational competence,
mother tongue education,
socio-pedagogical factors,

psychological factors,
language learning,

teacher influence,

student engagement,

cultural awareness,
cognitive development,
emotional support.

Ona tili darslarida

o‘quv

-

ta’limiy kompetensiyani

shakllantirishning ijtimoiy-pedagogik, psixologik omillari

ANNOTATSIYA

Kalit so‘zlar

:

ta’lim kompetensiyasi,

ona tili ta’limi,

ijtimoiy-pedagogik omillar,
psixologik omillar,

til o‘rganish,

o‘qituvchining ta’siri,
o‘quvchilarning faolligi,

madaniy ong, kognitiv

rivojlanish,

Ushbu maqolada ona tili darslarida ta’lim va tarbiya

kompetensiyasini shakllantirishga ta’sir qiluvchi ijtimoiy

-

pedagogik va psixologik omillar ko‘rib chiqilgan. Bu samarali o‘quv

muhitini rivojlantirishda talabalarning kelib chiqishi, hissiy

holatlari va

bilim jarayonlarini tushunish muhimligini ta’kidlaydi.

Tadqiqot lingvistik mahorat va madaniy ongni oshiradigan qo‘llab

-

quvvatlovchi kontekstlarni yaratishda o‘qituvchilarning rolini

ta’kidlaydi. Turli strategiya va metodikalarni tahlil qilib, tadqiqot

1

Lecturer, Department of Primary Education Methods, Andijan State Pedagogical Institute.

E-mail: maxkamovaguluzro78@gmail.com


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Special Issue

4 (2024) / ISSN 2181-3701

178

hissiy qo‘llab

-quvvatlash.

o‘qituvchilar talabalarni qanday qilib yaxshiroq jalb qilishlari va o‘z

ona tillarini chuqurroq tushunishlariga yordam berishlari, natijada

akademik ko‘rsatkichlar va shaxsiy rivojlanishning yaxshilanishiga

olib kelishi haqida tushuncha berishga qaratilgan.

Социально

-

педагогические, психологические факторы

формирования учебно

-

воспитательной компетентности

на уроках родного языка

АННОТАЦИЯ

Ключевые слова:

образовательная
компетентность,

обучение родному языку,
социально

-

педагогические

факторы,

психологические факторы,
изучение языка,

влияние учителя,
вовлеченность учащихся,
культурная

осведомленность,
когнитивное развитие,
эмоциональная

поддержка.

В

данной

статье

рассматриваются

социально

-

педагогические и психологические факторы, влияющие на
формирование учебной компетентности на уроках родного

языка. Особое внимание уделяется значению понимания

происхождения, эмоционального состояния и когнитивных

процессов учащихся, что позволяет создать эффективную

среду для обучения. В исследовании подчеркивается важная
роль учителей в обеспечении благоприятных условий,

способствующих развитию лингвистических навыков и

культурной

осведомленности

учеников.

Анализируя

различные стратегии и методологии, авторы стремятся
показать, как преподаватели могут лучше вовлекать

учащихся в процесс изучения и углублять их понимание

родного языка. Такой подход, в конечном итоге, способствует

повышению успеваемости и личностному развитию
учащихся.

KIRISH

O

quv-ta

limiy kompetentlik o

z ichiga turli muhim komponentlarni qamrab oladi:

o

quv-ta

limiy kompetentlik psixologik hamda ta

limiy kategoriyadir. Ushbu kompetentlik

o

quvchining bilim olish faoliyati bilan bog

liq vazifalarni bajara olish qobiliyati va undan

samarali foydalana olish imkoniyati bo

lib, u o

quvchiga xos bir qancha vazifalarni

bajarishni taqozo etadi. O

quvchining o

zligini namoyon eta olishidagi kompetentligini

o

quv-ta

limiy kompetensiya deyish joiz bo

ladi, chunki zamonaviy pedagog pedagogik

jarayonni nafaqat to

g

ri boshqara oladi, balki uning natijalarini, modellashtirish,

loyihalashtirish ko

nikma va malakalarini shakllantiradi hamda ta

limni sifatli

takomillashtirishni ta

minlaydi. Shunga ko

ra, zamonaviy ta

lim tizimida ta

lim

jarayonlarini loyihalashtirish ko

nikmasini rivojlantiradigan psixologik-pedagogik,

motivatsion kompetentligini shakllantirishga alohida e

tibor bermoq lozim bo

ladi. O

quv-

ta

limiy kompetensiyasi ta

lim oluvchining mustaqil bilim olish va uni rivojlantirish

faoliyatidagi til o

rganishdagi kompetensiyalar yig

indisi bo

lib, zamonaviy ta

lim

texnologiyalaridan foydalanish bilan bog

liq bo

lgan mantiqiy, metodologik va umumta

lim

vazifalarni o

z ichiga oladi. Bunda ona tilini o

qitish didaktik, metodik, lingvistik

tamoyillarni hamda zamonaviy ta

lim texnologiyalarini qo

llash asosida amalga oshiriladi.

O‘quv

-

ta’limiy kompetensiyalarni amalga oshirish uchun kompetensiyasi ta’lim degan

tushunchani anglab yetish zarur bo‘ladi.


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Special Issue

4 (2024) / ISSN 2181-3701

179

Pedagogikada o‘quvchilarning o‘quv

-

ta’limiy kompetensiyasi mustaqil bilim

faoliyati (mantiqiy, uslubiy, ilmiy, loyihalash va boshqalar) sohasidagi kompetensiyalar

yig‘indisi sifatida belgilanadi. O‘quv –ta’limiy kompetensiyalar

- bu turli xil bilish

obyek

tlari bilan bog‘liq bo‘lgan mantiqiy, uslubiy, umumiy o‘quv faoliyati elementlarini o‘z

ichiga olgan mustaqil bilim faoliyati sohasidagi o‘quvchilar kompetensiyalari to‘plami.
O‘quvchining ta’lim kompetensiyasi deganda biz o‘quvchining umumiy ta’lim ko‘nik

malari

majmuiga asoslangan holda o‘quv faoliyatini shaxsan asoslangan holda amalga oshirish,
ta’lim maqsadlarini amalga oshirishda ta’lim muammolarini hal qilish va o‘z faoliyatini
tahlil qilish qobiliyatini tushunamiz. O‘quv –

ta’limiy kompetensiyalar tiz

imiga quyidagilar

kiradi: axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi, lingvistik kompetensiya, intellektual-
evristik kompetensiya, ishni ilmiy tashkil etish sohasidagi kompetensiya, refleksiv
kompetensiya, kommunikativ kompetensiya.

MAVZUGA OID ADABIYOTLAR TAHLILI

Respublikamizda umumiy o‘rta ta’lim tizimi pedagog kadrlarini tayyorlash va

ularning malakasini oshirish bo‘yicha tadqiqotlar N.A.Muslimov, Sh.K.Mardonov,

M.Quronov, M.Vahobov, N.M.Egamberdieva, X.I.Ibragimov, Matchonov Safa, J.E.Usarov,
K.D.Riskulova, A.S

h.Muxsieva, U.N.Xujamkulov, O‘.Toshmatov, Z.Ismoilova va boshqalar

tomonidan amalga oshirilgan. Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligi (MDH) mamlakatlari

olimlaridan V.Anisimov, J.Shaygozova, M.Sultanova, Ye.Medvedeva, I.Levchenko,
L.Komissarova, T.Dobrovolskaya,

O.Korjenko, Ye.Zargaryanlar tomonidan bo‘lajak

mutaxassislarni ijtimoiy-madaniy rivojlantirishning tashkiliy shartsharoitlari tadqiq
etilgan. Xorijlik olimlardan M.Meskon, T.Kellagan, T.Skott Myurrey, W.Jhon Morgan, Tony
Bush, Lawrence A.Sherr, Deborah, C

.Taylorlarning tadqiqotlarida uzluksiz ta’lim tizimida

ta’lim sifatini samarali nazorat qilishning tashkiliy

-metodologik asoslari nazariy va amaliy

jihatdan chuqur o’rganilgan.

Mavzuni nazariy jihatdan yoritishda uning maqsad va vazifalaridan kelib chiqib,

mavzuga oid ilmiy-metodik adabiyotlar tahlili, xorijiy va mahalliy pedagogik tajribalarni

o‘rganish va umumlashtirish, ma’lumotlarni tizimlashtirish kabi usullardan foydalanild

i.

Natijalar va muhokama. Bugungi kunda bo‘lajak pedagoglar kasbiy faoliyatlariga
qo‘yiladigan malaka talablarida, ularning ma’naviy –

ma’rifiy faoliyatida bir qator vazifalar

belgilab o‘tilgan. Jumladan, ma’naviyma’rifiy ishlarni rejalashtira olish, uni t

ashkil etish

metodikasini egallash, o‘quvchilar ongiga milliy istiqlol g‘oyasini singdirish; o‘quvchilarda

mafkuraviy va axborot xurujlariga qarshi immunitetni yuzaga keltirish usul va
texnologiyalarini bilishi; globallashuv sharoitida kechayotgan jarayonlarda axborot

kommunikatsiya texnologiyalarining o‘rni va ta’siri haqida tushuntirish ishlarini olib
borish; mahallalarda ma’naviy

-

axloqiy tarbiya masalalari bo‘yicha individual suhbat

o‘tkazish; milliy urf

-

odat va marosimlarni o‘tkazishda, umuminsoniy qadr

iyatlar, mehr-

muruvvat, bag‘rikenglik, vatanparvarlik, sadoqat kabi yuksak insoniy fazilatlarni ochib
berish qobiliyatlariga ega bo‘lishi kerak deb aytilgan bo‘lib, aynan bu o‘qituvchining
ijtimoiy kompetensiyalari sanaladi. Ayniqsa, bo‘lajak pedagoglarda

ijtimoiy

kompetensiyalarni rivojlantirish muammosining pedagogik muammo sifatida e’tibor
berilishi oliy o‘quv yurtlaridagi ta’lim jarayonida kompetentli yondashuvni
takomillashtiradi. Bu esa ijtimoiy kompetensiya mohiyatini “kompetensiya” va
“kompetentlilik” tushunchalari orqali oydinlashtirishni taqozo qiladi. 1996 yilda Yevropa
Kengashi tomonidan Bernda o‘tkazilgan “Yevropa uchun tayanch kompetensiyalar”

simpoziumida zamonaviy bitiruvchilarning quyidagi 5 ta muhim kompetensiyalari


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Special Issue

4 (2024) / ISSN 2181-3701

180

aniqlandi. Bular: siyosiy va ijtimoiy kompetensiyalar (o‘ziga javobgarlikni olish, qaror
qabul qilishda ishtirok etish, ziddiyatlarni zo‘ravonliksiz hal qila olish); ko‘p millatli
jamiyatda yashash kompetensiyalari (tafovutlarni ehtirossiz qabul qilish, o‘

zgalarni

hurmat qilish, boshqa madaniyat vakillari bilan o‘zaro munosabatga kirishish); bir va
undan ortiq tilda og‘zaki va yozma muloqot qila olish; axborotlashgan jamiyatda yashash
kompetensiyalari (yangi texnologiyalarni bilish, ularni qo‘llay olish, om

maviy axborot

vositalari orqali tarqatilayotgan ma’lumot, reklamalarga tanqidiy munosabatda bo‘lish);
butun hayoti davomida uzluksiz ta’limni kasbiy tayyorgarlik kontekstida mustaqil o‘zini
o‘zi o‘qitish qobiliyati.

TADQIQOTLAR METODOLOGIYASI

1. Tadqiqot Maqsadlari
-Ona tili darslarida ta'lim kompetentsiyasiga ta'sir etuvchi asosiy ijtimoiy-

pedagogik va psixologik omillarni aniqlash.

- Ushbu omillar o'rtasidagi o'zaro bog'liqlikni va ularning talabalarning ta'lim

natijalariga ta'sirini tahlil qilish.

2. Tadqiqot Dizayni
- Aralash usullar yondashuvi: jalb qilingan omillarni har tomonlama tushunish

uchun sifatli va miqdoriy tadqiqot usullarini birlashtirish.

3. Ishtirokchilar
- Maqsadli guruh: ona tili ta'limi bilan shug'ullanadigan talabalar, o'qituvchilar va

ota-onalar.

- Namuna olish usuli: ona tili ta'limi bo'yicha tegishli tajriba va bilimga ega bo'lgan

ishtirokchilarni tanlash uchun maqsadli tanlovdan foydalaning.

4. Ma'lumot Yig'ish Texnikasi
- Tadqiqotlar / Anketalar:
- Ona tili darslarida o'quvchilarning munosabati, motivatsiyasi va idrok etilgan

malakasini baholash uchun tuzilgan so'rovnomalarni ishlab chiqish.

-Ijtimoiy-iqtisodiy fon o'lchash ma'lumotlar o'z ichiga oladi, ota-ona jalb, va

madaniy tenglik.

- Intervyular:
-Talabalarning bilim olishiga ta'sir qiluvchi ijtimoiy-pedagogik omillar haqidagi

tasavvurlarini o'rganish uchun o'qituvchilar bilan yarim tuzilgan suhbatlar o'tkazish.

- Ota-onalardan intervyu olish, ularning ona tili ta'limiga bo'lgan o'rni va

munosabatini tushunish.

- Fokus guruhlari:
- Talabalar bilan o'z tajribalari, muammolari va ona tilini o'rganishda qo'llab-

quvvatlash tizimlari haqida tushuncha to'plash uchun fokus-guruh muhokamalarini
tashkil etish.

- Sinf kuzatuvlari:
- O'qitish usullari, o'quvchilarning faolligi va sinf dinamikasini tahlil qilish uchun

ona tili darslarini kuzatib boring.

5. Ma'lumotlarni tahlil qilish
- Sifatli tahlil:
- Intervyu transkriptlari va fokus-guruh muhokamalaridan takrorlanadigan

mavzular va naqshlarni aniqlash uchun tematik tahlildan foydalaning.

- Miqdoriy Tahlil:


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Special Issue

4 (2024) / ISSN 2181-3701

181

- Tadqiqot ma'lumotlarini tahlil qilish va o'zgaruvchilar o'rtasidagi

munosabatlarni o'rganish uchun statistik metodlarni (masalan, tavsiflovchi statistika,
regressiya tahlili) qo'llang.

Ushbu metodika ona tili darslarida ta'lim kompetentsiyasini shakllantirishga

yordam beradigan ijtimoiy-pedagogik va psixologik omillarni tizimli ravishda o'rganishga
qaratilgan bo'lib, pirovardida o'qitish amaliyotining yaxshilanishiga va talabalarning
yaxshi natijalariga olib keladi.

Ushbu tadqiqot ona tili darslarida ta'lim kompetentsiyasini rivojlantirishga ta'sir

qiluvchi ijtimoiy-pedagogik va psixologik omillarni o'rganadi. Asosiy topilmalar shuni
ko'rsatadiki, ijtimoiy muhit, o'qitish metodikasi va psixologik jihatlarning kombinatsiyasi
talabalarning ta'lim natijalariga sezilarli ta'sir qiladi.

Asosiy omillar niqlandi:
1. Ijtimoiy-Pedagogik Omillar:
- Ota-onalarning ishtiroki: ota-onalarning farzandlarining ta'limida faol ishtirok

etishi motivatsiya va ishlashni kuchaytiradi.

- Madaniy o'ziga xoslik: madaniy meros bilan mustahkam aloqa ona tilini

o'rganishga ijobiy munosabatni rivojlantiradi.

- Jamiyatni qo'llab-quvvatlash: jamiyat bilan hamkorlik qilish va resurslardan

foydalanish ta'lim tajribasini boyitishi mumkin.

2. Psixologik Omillar:
- Motivatsiya va munosabat: talabalarning ichki motivatsiyasi va ona tiliga ijobiy

munosabati samarali o'rganish uchun juda muhimdir.

- O'z-o'zini samaradorlik: tilni o'rganishda muvaffaqiyat qozonish qobiliyatiga

ishonish qat'iyat va harakatga ta'sir qiladi.

- Hissiy qo'llab-quvvatlash: qo'llab-quvvatlovchi sinf muhiti xavf-xatarni

rag'batlantiradi va tilni o'rganish bilan bog'liq tashvishlarni kamaytiradi.

Topilmalar shuni ko'rsatadiki, o'qituvchilar talabalarning turli xil ijtimoiy-madaniy

kelib chiqishini tan oladigan inklyuziv o'qitish strategiyasini qabul qilishlari kerak. Bundan
tashqari, uyda ham, maktabda ham qo'llab

quvvatlovchi muhitni rivojlantirish ona tili

darslarida ta'lim qobiliyatini sezilarli darajada oshirishi mumkin.

Ushbu ijtimoiy-pedagogik va psixologik omillarni hal qilish orqali o'qituvchilar

talabalar o'rtasida tilni bilish va madaniy qadrlashni rag'batlantiradigan yanada samarali
o'quv muhitini yaratishi mumkin.

TADQIQOT NATIJALARI

Tadqiqotda ona tili darslarida ta’lim kompetensiyasini rivojlantirishda muhim rol

o‘ynaydigan bir qancha muhim ijtimoiy

-pedagogik va psixologik omillar aniqlandi. Bu erda

asosiy topilmalar:

Ijtimoiy-Pedagogik Omillar
1. Ota-Onalarning Ishtiroki:
- Ota-onalari faol ishtirok etgan talabalar yuqori darajadagi motivatsiya va til

ko'nikmalariga erishishni namoyish etdilar.

- O'qituvchilar va ota-onalar o'rtasidagi muloqot talabalarning bilimlarini qo'llab-

quvvatlaydigan hamkorlik muhitini yaratadi.

2. Madaniy Ahamiyatga Ega:
- Madaniy ahamiyatga ega materiallar va mavzularni kiritish talabalarning til bilan

aloqasini yaxshilaydi, darslarni yanada qiziqarli va mazmunli qiladi.


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Special Issue

4 (2024) / ISSN 2181-3701

182

- Kuchli madaniy o'ziga xoslik hissi o'quvchilarning ona tilini o'rganishga bo'lgan

munosabatiga ijobiy ta'sir qiladi.

3. Jamiyat Resurslari:
- Kutubxonalar, madaniyat markazlari va til klublari kabi jamoat resurslaridan

foydalanish til o'rganish uchun qo'shimcha yordam beradi.

- Jamiyatning ta'lim faoliyatiga jalb etilishi talabalarning tajribalarini boyitadi va

haqiqiy tildan foydalanishga yordam beradi.

Psixologik Omillar
1. Motivatsiya:
- Ichki motivatsiya (mavzuga qiziqish) chuqur o'rganishni rivojlantirishda tashqi

motivatsiyadan (baholar yoki mukofotlar) ko'ra samaraliroq ekanligi aniqlandi.

- Ona tilida qadr-qimmatni ko'rgan o'quvchilar darslarda ko'proq faol

qatnashadilar.

2. O'z-O'zini Samaradorligi:
- Tilni o'rganish va undan foydalanish qobiliyatiga ishonadigan talabalar

qiyinchiliklarga duch kelganda yanada qat'iyatli va bardoshlidir.

- O'qituvchilarning ijobiy mustahkamlanishi talabalarning ishonchini oshiradi va

tildan foydalanishda tavakkal qilishni rag'batlantiradi.

3. Hissiy muhit:
- Qo'llab-quvvatlovchi va ijobiy sinf muhiti tashvish va xato qilishdan qo'rqishni

kamaytiradi, o'quvchilarga erkinroq ishtirok etish imkonini beradi.

- Tarbiya muhitini yaratadigan o'qituvchilar samarali o'rganish uchun zarur

bo'lgan talabalarning hissiy farovonligiga katta hissa qo'shadilar.

Tadqiqotda ona tili darslarini o'qitish strategiyasiga ijtimoiy-pedagogik va

psixologik omillarni kiritish muhimligi ta'kidlangan. Ota-onalarning ishtirokini
kuchaytirish, madaniy ahamiyatga ega bo'lish va qo'llab-quvvatlovchi sinf muhitini
yaratish orqali o'qituvchilar talabalarning ta'lim qobiliyatini sezilarli darajada oshirishi
mumkin. Ushbu topilmalar ijtimoiy kontekstni ham, individual psixologik omillarni ham
hisobga oladigan til ta'limiga yaxlit yondashuv zarurligini ta'kidlaydi.

XULOSA VA TAKLIFLAR

Ona tili darslarida ta’lim kompetensiyasini shakllantirishdagi ijtimoiy

-pedagogik va

psixologik omillarni o‘rganish samarali til ta’limi uchun zarur bo‘lgan ko‘p qirrali

yondashuvni ochib beradi.

Ijtimoiy-pedagogik omillar: ota-onalarning ishtiroki, madaniy kontekstning

dolzarbligi va jamoat resurslaridan foydalanish talabalarning faolligi va motivatsiyasini
oshirishda hal qiluvchi ahamiyatga ega. Ota-onalar farzandlarining ta'limida faol ishtirok
etsalar, bu ona tilining qadrini mustahkamlaydigan qo'llab-quvvatlovchi o'quv muhitini
yaratadi. Madaniy ahamiyatga ega materiallar nafaqat darslarni yanada qiziqarli qiladi,
balki talabalarning o'z merosi bilan aloqalarini mustahkamlaydi, o'ziga xoslik va tegishlilik
hissini targ'ib qiladi.

Psixologik omillar: motivatsiya, o'z-o'zini samaradorlik va hissiy iqlimning rolini

oshirib bo'lmaydi. Ichki motivatsiya talabalarni o'z tillarini akademik talablardan tashqari
o'rganishga va qadrlashga undaydi. Ularning qobiliyatlariga kuchli ishonch ularni tavakkal
qilishga va o'quv faoliyati bilan to'liqroq shug'ullanishga undaydi. Bundan tashqari,
sinfdagi ijobiy hissiy muhit tashvishlarni engillashtiradi, o'quvchilarga o'zlarini erkin ifoda
etishlari va xatolaridan saboq olishlari mumkin.


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Special Issue

4 (2024) / ISSN 2181-3701

183

Xulosa qilib aytganda, ona tili darslarida ta’lim kompetensiyasini samarali

shakllantirish ushbu ijtimoiy-

pedagogik va psixologik omillarning uyg‘un integratsiyasiga

bog‘liq. O‘qituvchilar ushbu elementlarning o‘zaro bog‘liqligini tan oladigan yaxlit

yonda

shuvni qabul qilishga da’vat etiladi, natijada talabalar uchun yanada boy va samarali

o‘quv tajribasiga olib keladi. Madaniy o‘ziga xoslikni qadrlaydigan, hissiy farovonlikni
qo‘llab

-quvvatlaydigan va barcha manfaatdor tomonlarning faol ishtirokini

rag‘batlantiradigan muhitni rivojlantirish orqali biz ona tili ta’limida ta’lim natijalarini

sezilarli darajada oshirishimiz mumkin.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:

1. Тоштемирова, С. А., & Мухаммадиев, Л. Ғ. (2021). ТАЪЛИМ СИФАТИ

БОШҚАРУВИ ВА БУ ЙЎНАЛИШДАГИ ХАЛҚАРО МОДЕЛЛАРНИНГ ЎЗИГА ХОС
ХУСУСИЯТЛАРИ. ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES, 2(3), 769

-777

2. OECD Reviews of Evaluation and Assessment in Education “Synergies for Better

Learning”. OECD publishing, PARIS CEDEC. 2013. 148

-p.

3. Toshtemirova, Saodat Abdurashidovna (2022) «THE NEED TO IMPROVE SOCIAL

COMPETENCES IN FUTURE TEACHERS,» Mental Enlightenment Scientific

-Methodological

Journal: Vol. 2022 : Iss. 1 Article 4.

4. Щедровицкий Г.П. Пространство свободы // Народное образование.

-

№1.

-

1997. -

С. 7.

5. Педагогический словарь

-

справочник/ Авт.

-

сост.: Э.А.Сейтхалилов, Б.Х.

Рахимов, И.У. Маджидов; под общ. ред. Б.Ю. Ходиева; М

-

во высш. и ср. спец.

Образования РУз.

-

Т.: “

OPTIMAL LIGHTS

”, 2011.

-

701с. –

стр. 315.

6. Вахобов М.М. Компетенциявий ёндашувга асосланган давлат таълим

стандартларини жорий этиш –

замонавий таълим парадигмаси сифатида.

/Замонавий таълим/ Современное образование. 2016 йил 10

-

сон, 3

-

б.

7. Педагогик компетентлик ва креативлик асослари / Муслимов Н.А.,

Усмонбоева М.Ҳ., Сайфуров Д.М., Тўраев А.Б. —

Тошкент, 2015. —

94 бет.

8. Зимняя И.А. Ключевые компетентности —

новая парадигма результата

образования // Высшее Образование сегодня. —

2003. -

№ 5.

9. Общая и профессиональная педагогика / Под ред. В.Д. Симоненко.

-

М., 2005.

С.24.

Библиографические ссылки

Тоштемирова, С. А., & Мухаммадиев, Л. Ғ. (2021). ТАЪЛИМ СИФАТИ БОШҚАРУВИ ВА БУ ЙЎНАЛИШДАГИ ХАЛҚАРО МОДЕЛЛАРНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ. ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES, 2(3), 769-777

OECD Reviews of Evaluation and Assessment in Education “Synergies for Better Learning”. OECD publishing, PARIS CEDEC. 2013. 148-p.

Toshtemirova, Saodat Abdurashidovna (2022) «THE NEED TO IMPROVE SOCIAL COMPETENCES IN FUTURE TEACHERS,» Mental Enlightenment Scientific-Methodological Journal: Vol. 2022 : Iss. 1 Article 4.

Щедровицкий Г.П. Пространство свободы // Народное образование. - №1. -1997. - С. 7.

Педагогический словарь-справочник/ Авт.-сост.: Э.А.Сейтхалилов, Б.Х. Рахимов, И.У. Маджидов; под общ. ред. Б.Ю. Ходиева; М-во высш. и ср. спец. Образования РУз.- Т.: “OPTIMAL LIGHTS”, 2011. -701с. – стр. 315.

Вахобов М.М. Компетенциявий ёндашувга асосланган давлат таълим стандартларини жорий этиш – замонавий таълим парадигмаси сифатида. /Замонавий таълим/ Современное образование. 2016 йил 10- сон, 3-б.

Педагогик компетентлик ва креативлик асослари / Муслимов Н.А., Усмонбоева М.Ҳ., Сайфуров Д.М., Тўраев А.Б. — Тошкент, 2015. — 94 бет.

Зимняя И.А. Ключевые компетентности — новая парадигма результата образования // Высшее Образование сегодня. — 2003. - № 5.

Общая и профессиональная педагогика / Под ред. В.Д. Симоненко. - М., 2005. С.24.