International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 1 issue 1 (47) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
353
INSON HUQUQ VA ERKINLIKLARINING HIMOYASI: YANGI
KONSTITUTSIYA TALQINI
Ne’matov Nursulton Shavkat o'g'li
Toshkent Davlat Agrar Universiteti Huquq va turizm fakulteti Yurisprudensya
yo'nalishi 3-bosqich talabasi
Ilmiy rahbar:
Nazarov Elbek Alimovich
Toshkent Davlat Agrar Universiteti katta o'qituvchisi
Annotatsiya:
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasining yangi tahrirdagi
Konstitutsiyasida inson huquq va erkinliklarining himoyasini ta'minlash bo‘yicha
kiritilgan yangi normalar tahlil qilinadi. Konstitutsiyaga kiritilgan o‘zgarishlar
xalqaro standartlarga muvofiq ravishda inson huquqlarini yanada mustahkamlashga
qaratilgan. Ushbu maqola fuqarolik, ijtimoiy va iqtisodiy huquqlarni kafolatlash
hamda ularning ahamiyati haqida ma'lumot beradi.
Annotation:
This article analyzes the new provisions introduced in the updated
version of the Constitution of the Republic of Uzbekistan to ensure the protection of
human rights and freedoms. The amendments aim to further strengthen human rights
in accordance with international standards. The article also provides insights into the
guarantees of civil, social, and economic rights and their importance.
Kalit so‘zlar:
Inson huquqlari, erkinliklar, ijtimoiy adolat, fuqarolik huquqlari,
Konstitutsiya, xalqaro standartlar, huquqiy islohotlar.
Keywords:
Human rights, freedoms, social justice, civil rights, Constitution,
international standards, legal reforms.
Kirish:
Inson huquqlari va erkinliklarini himoya qilish har qanday demokratik
jamiyatning
asosiy
tamoyillaridan
biridir.
O‘zbekiston
Respublikasi
Konstitutsiyasining yangi tahriri inson huquqlarini ta'minlashga qaratilgan
islohotlarni yanada kengaytirib, bu borada xalqaro standartlarga mos keluvchi
normalarni qabul qildi. Ushbu maqolada inson huquqlari bo‘yicha kiritilgan
o‘zgarishlar va ularning ijtimoiy hayotdagi ahamiyati tahlil qilinadi.
Konstitutsiyaning yangi normalari va inson huquqlari
Konstitutsiyaga kiritilgan o‘zgarishlar orasida inson huquqlari bo‘yicha quyidagi
yangi tamoyillar alohida ahamiyat kasb etadi:
Fuqarolik va siyosiy huquqlar: Har bir fuqaroning davlat boshqaruvida bevosita
yoki bilvosita ishtirok etish huquqi kafolatlandi. So‘z va matbuot erkinligi himoya
qilindi, senzura taqiqlanganligi yana bir bor tasdiqlandi.
Ijtimoiy va iqtisodiy huquqlar: Har bir fuqaroning mehnat qilish, munosib ish
haqi olish va dam olish huquqi kafolatlandi. Ta'lim olish va sog‘liqni saqlash
International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 1 issue 1 (47) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
354
sohalaridagi kafolatlar kuchaytirildi. Har bir fuqaro bepul umumiy ta'lim olish
huquqiga ega ekanligi qayd etildi.
Ayollar, bolalar va yoshlar huquqlari: Gender tengligi masalasi Konstitutsiyada
yanada aniq ifodalandi. Bolalar mehnatidan noqonuniy foydalanishga yo‘l
qo‘ymaslik va ularning huquqlarini himoya qilish bo‘yicha yangi qoidalar belgilandi.
Xalqaro standartlarga moslashuv: O‘zbekiston Respublikasining yangi
Konstitutsiyasi inson huquqlarini himoya qilishda xalqaro huquqiy normalarga mos
keluvchi qator tamoyillarni qabul qildi:
Xalqaro konvensiyalar integratsiyasi: Konstitutsiyada inson huquqlari bo‘yicha
Birlashgan Millatlar Tashkiloti va boshqa xalqaro tashkilotlarning asosiy tamoyillari
inobatga olingan.
Ekologik huquqlarni himoya qilish: Har bir fuqaroning sog‘lom atrof- muhitda
yashash huquqi va davlatning ekologik xavfsizlikni ta'minlash majburiyati belgilandi.
Amaliyotdagi muhim ahamiyati: Konstitutsiyaga kiritilgan yangi normalar inson
huquqlari va erkinliklarini nafaqat qonuniy jihatdan himoya qilishni, balki ularning
hayotga tatbiq etilishini ham ta'minlaydi. Bu quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
Davlat
organlari
va
fuqarolar
o‘rtasidagi
ishonchni
mustahkamlash.Huquqbuzarliklarning oldini olish va huquqni muhofaza qilish
tizimini takomillashtirish.Fuqarolarning huquqiy madaniyatini oshirish.
Istiqbolli yo‘nalishlar
Yangi tahrirda inson huquqlarining kafolatlanishi O‘zbekistonning xalqaro
maydondagi obro‘sini oshirishga xizmat qiladi. Shu bilan birga, fuqarolarni ijtimoiy
va iqtisodiy jihatdan qo‘llab-quvvatlash siyosati davom ettiriladi.
Xulosa:
O‘zbekiston Respublikasining yangi tahrirdagi Konstitutsiyasi inson
huquqlari va erkinliklarini himoya qilishda muhim huquqiy asos bo‘lib xizmat qiladi.
Ushbu islohotlar mamlakatning barqaror rivojlanishini ta'minlashga va xalqaro
hamjamiyatda o‘z o‘rnini mustahkamlashga qaratilgan.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi (2023-yil, yangi tahrir).
2. BMT Inson huquqlari bo‘yicha xalqaro konvensiyalari.
3. Mirziyoyev Sh.M. "Yangi O‘zbekiston strategiyasi". Toshkent, 2021.
