JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Axrorjon Nuriddinov
Osiyo Xalqaro Universiteti
Jismoniy madaniyat kafedra o’qituvchisi
nuriddinovaxrorjonbahodirugli@oxu.uz
10-12 YOSHLI YENGIL ATLETIKACHI BOLALARNING JISMONIY
TAYYORGARLIGI KO‘RSATKICHLARI DINAMIKASI
Anatatsiya
: Ushbu tezisda yosh yengil atletikachilarni ko‘p yillik tayyorgarlik jarayonlarini turli
bosqichlarda mashg‘ulotlarni tashkilqilish, yuklamalar hajmini to‘g‘ri rejalashtirish
shug‘ulanuvchilarni saralash, umumiy va maxsus jismoniy tayyorgarligi nisbatlarini taqsimlash,
texnik-taktik tayyorgarligini takomillashtirish siklari (mikro, -mezo, - makrosikl), musobaqa oldi
tayyorgarligi, musobaqa faoliyati, sport formasini ushlab turish va tiklovchi vositalardan
foydalanish asosida organizmni tiklash kabi omillar bilan mashg‘ulot jarayonini boshqarish talab
etadi.
Kalit so'zlar:
Strategiya, sport mashg‘ulotlari, kuch, tezkorlik, chidamlilik, chaqqonlik,
asosiy mashg'ulotlar
Kirish
Surxondaryo viloyati 10-12 yoshli yengil atletikachi o‘g‘il bolalarning kuchlilik sifatini aniqlash
maqsadida 1kg og‘irlikdagi to‘ldirma to‘pni ikki qo‘llab uloqtirish bo‘yicha nazorat guruhi
a’zolari tajriba avvalida 5,59±1,22 metr, tajriba guruhi o‘g‘il bolalari 5,12±1,25 metr natijani
ko‘rsatdi. Har ikki guruh natijalari qiyosiy solishtirilganda ishonchlilik darajasi t=1,04 (p>0,05)
ni namoyon etdi. Tajriba boshida har ikki guruh a’zolarining qayd etgan ko‘rsatkichlari bir-biriga
yaqin bo‘lib, deyarli katta farq qilmadi.
Jismoniy tayyorgarlik darajasini aniqlash maqsadida 10-12 yoshli yengil atletikachi o‘g‘il
bolalardan keyingi test, ya’ni turgan joydan uzunlikka sakrash bo‘yicha olingan natijalar
quyidagicha bo‘ldi: nazorat guruhi o‘g‘il bolalari tadqiqotning boshida 163,59±26,83 sm, tajriba
guruhining o‘g‘il bolalari esa 161,13±26,39 sm natijani ko‘rsatdi. Nazorat va tajriba guruhi
o‘g‘illari ko‘rsatgan amaldagi natijalar o‘zaro solishtirilganda ishonchlilik darajasi t=1,17
(p>0,05) ni ko‘rsatdi. O‘tkazilgan test yuzasidan ko‘rsatilgan natijalarni tahlil qilish davomida
shuni alohida aytish joizki, har ikki guruh o‘g‘il bolalarining natijalari bir-biriga yaqin ekanligi
namoyon bo‘ldi.
Surxondaryo viloyati 10-12 yoshli yengil atletikachi o‘g‘il bolalarning jismoniy tayyorgarligi
ko‘rsatkichlari dinamikasi.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
10-12 yoshli yengil atletikachi o‘g‘il bolalarning tezkor-kuch sifati dinamikasini aniqlash
maqsadida turgan joyidan uch hatlab sakrash bo‘yicha nazorat guruhi a’zolari tajriba boshida
539,08±89,07 sm, tajriba guruhi o‘g‘il bolalari esa 535,18±89,63 sm natijani amalda namoyon
qildi. Shundan so‘ng har ikkala guruh a’zolarining natijalarini o‘zaro solishtirganimizda
ishonchlilik darajasi t=1,01 (p>0,05) ga teng ekanligini ko‘rsatdi. Qayd etilgan natijalardan shuni
yaqqol ko‘rishimiz mumkinki, har ikki guruhning ko‘rsatkichlari deyarli uncha farq qilmaydi.
Boshlang’ich tayyorgarlik guruhlarida shug’ullanuvchi 10-12 yoshli yengil atletikachi o‘g‘il
bolalarning asosiy sifatlaridan biri bo‘lgan egiluvchanlikni aniqlash maqsadida tik turgan holda
oldinga egilish testi bo‘yicha nazorat guruhi a’zolari tajriba boshida 6,20±1,26 sm, tajriba guruhi
o‘g‘il bolalari esa 5,69±1,25 sm natijani amalda ko‘rsatdi. Shundan keyin esa har ikkala guruh
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
a’zolarining natijalarini o‘zaro solishtirganimizda ishonchlilik darajasi t=1,13 (p>0,05) ga teng
ekanligini ko‘rsatdi. Qayd etilgan natijalardan shuni aniq anglashimiz mumkinki, har ikki
guruhning ko‘rsatkichlari bir-biriga deyarli yaqin bo‘lib,ko‘p farq qilmaydi.
10-12 yoshli yengil atletikachi o‘g‘il bolalarning qo‘l kuchini aniqlash maqsadida turnikda
tortilish testi bo‘yicha nazorat guruhi 12 nafar a’zolari tadqiqot boshida 5,15±1,07 marta, tajriba
guruhi 12 nafar o‘g‘il bolalari esa 4,70±1,12 marta turnikka tortilib, o‘zaro qayd etgan
ko‘rsatkichlar tahlil qilinib solishtirilganda ular orasidagi ishonchlilik darajasi t=1,04 (p>0,05) ga
teng ekanligini namoyon qildi. Ishonchlilik darajasi shuni ko‘rsatib turibdiki, nazorat va tajriba
guruhi orasidagi farq juda kichikligi ma’lum bo‘ldi.
Olib borilgan tadqiqotning 10-12 yoshli yengil atletikachi o‘g‘il bolalarda chidamlilik jismoniy
sifatining rivojlanish dinamikasini qayt etish uchun o‘tkazilgan pedagogik testlash natijalari
quyidagicha bo‘ldi: 10-12 yoshli yengil atletikachi o‘g‘il bolalardan 6-daqiqalik yugurish
bo‘yicha nazorat guruhi tajriba boshida 1130,67±187,34 metr, tajriba guruhi o‘g‘il bolalari esa
1125,02±188,63 metr natijani ko‘rsatdi. Shundan so‘ng har ikkala guruh a’zolarining natijalarini
o‘zaro solishtirganimizda ishonchlilik darajasi t=1,01 (p>0,05) ga teng ekanligini ko‘rsatdi. Qayd
etilgan natijalardan shuni aniq ko‘rishimiz mumkinki, har ikki guruhning ko‘rsatkichlari bir-
biriga deyarli yaqin bo‘lib, uncha ko‘p farq qilmaydi.
Foydalangan adabiyotlar:
1. Nuriddinov,
A.
(2024).
FUTBOLNING
ASOSIY
TAMOYILLARI
VA
STRATEGIYALARNI BAHOLASH.
2. Nuriddinov, A. (2024). FUTBOLDAGI ASOSIY VA YORDAMCHI MOTORIK
XUSUSIYATLARI.
3. Nuriddinov,
A.
(2024).
BUGUNGI
MASHXUR
DIETLARNING
SPOR
TUSHUNCHASIGA TA'SIRI.
4. Nuriddinov, A. (2024). FUTBOLDA FIZYOLOGIK HUSUSIYATLAR VA
CHIDAMLILIK.
5. Bahodir o'g'li, A. N. (2024). TRAINING OF YOUNG ATHLETES IN DIFFERENT
CLIMATE CONDITIONS. Confrencea, 10, 102-108.
6. Bahodir o'g'li, A. N. (2024). MAIN TOOLS AND METHODS OF TRAINING YOUNG
ATHLETES. Confrencea, 10, 157-162.
7. Axrorjon, N. (2024). SPORTDAGI INNOVATSIYALAR KOMPILYATSIYA
TADQIQOTI.
8. Nuriddinov, A. (2024). THE IMPORTANCE OF ATHLETICS TEACHERS'USE OF
EDUCATIONAL TECHNOLOGY. American Journal Of Social Sciences And Humanity
Research, 4(04), 15-21.
9. Nuriddinov, A. (2024). BLOCKCHAIN APPLICATIONS IN THE SPORTS
INDUSTRY. PEDAGOG, 7(5), 21-30.
10. Nuriddinov, A. (2024). BASIC AND AUXILIARY MOTOR CHARACTERISTICS IN
FOOTBALL. Modern Science and Research, 3(2), 479-489.
11. Nuriddinov, A. (2024). EVALUATİON OF BASİC FOOTBALL PRİNCİPLES AND
STRATEGİES. Modern Science and Research, 3(2).
12. Nuriddinov, A. (2024). EVALUATİON OF BASİC FOOTBALL PRİNCİPLES AND
STRATEGİES. Modern Science and Research, 3(2).
13. Nuriddinov, A. (2024). THE INFLUENCE OF TODAY'S POPULAR DIETS ON THE
CONCEPT OF SPORTS. Modern Science and Research, 3(2), 513-520.
14. Nuriddinov, A. (2023). Sport sotsiologiyasi: uning o'tmishdan hozirgi kungacha rivojlanishi
va kelajakka umidlari. Research and Publications, 1(1), 74-85.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
15. Fuss, F. K., Subic, A., & Ujihashi, S. (Eds.). (2007). The impact of technology on sport II.
CRC Press.
