INNOVATIVE RESEARCH IN SCIENCE
International scientific-online conference
53
MASOFAVIY TA’LIM TIZIMINING INTERFAOL METODLARI
Qurbonov Pahlavon Sirojiddin o‘g‘li
Farg‘ona jamoat salomatligi tibbiyot institute
https://doi.org/10.5281/zenodo.15478675
Annotatsiya:
Ushbu maqolada masofaviy ta’lim va masofaviy ta’limning
qo’llash usullari yaratish texnologiyalari ta’lim soxalarida tashklillashtirish
tamoyillari keltirilgan hamda Informatika fanini o’rgatish bo’yicha uslubiy
qo’llanmalar, unga tegishli bo’lgan xulosalar va natijalar olingan.
Аннотация:
В
данной
статье
представлены
принципы
дистанционного образования и технологии создания методов его
применения в областях образования, а также методические указания по
преподаванию информатики, выводы и результаты, связанные с этим
Annotation:
In this article, distance education and distance education
application methods, principles of organization in the field of creation
technologies are presented, as well as methodological manuals for teaching
computer science conslusions and manuals related to it.
Kalit so’zlar:
Masofadan o’qitish, masofaviy ta’lim, masofaviy ta’lim
texnologiyasi, interfaol metodlar, interfaol texnologiyalar.
Ключевые слова:
дистанционное образование, дистанционное
образование, технология дистанционного обучения, интерактивные
методы, интерактивные технологии.
Key words:
Distance education, distance education, distance education
technology, interactive methods, interactive technologies.
Masofaviy ta’limni
tashkil etish modellari
bo’lib bular quyidagi guruhlarga
bo’linadi va har biri alohida mohiyat kasb etadi:
Birlamchi model.
Ushbu model faqat masofaviy o`quvchilar bilan ishlash
uchun yaratiladi. Ularning har bittasi virtual o`qituvchiga biriktirilgan bo`lishadi
.
Ikkilamchi model.
Ushbu model masofaviy va kunduzgi ta'lim o`quvchilar
bilan ishlash uchun yaratiladi. Ikkala guruhda bir xil o`quv dasturi va darslar
jadvali, imtixonlar va ularni baxolash mezonlari mavjud
.
Aralashgan model.
Ushbu model masofaviy va kunduzgi ta'lim turlarini
integratsiyalashtirish uchun yaratiladi. O`quvchilar o`quv kursning bir qismini
kunduzgi, boshqa qismini esa masofadan o`qiydi. Shu bilan birga bu ta'lim turiga
virtual seminar, prezentatsiyalar va lektsiyalar o`tkazish ham kiradi.
Konsortsium.
Ushbu model ikkita universitetlarni bir-biri bilan birlashini
talab qiladi. Ushbu muassasalardan biri o`quv kurslarni tashkil qilib ishini
ta'minlasa, ikinchisi esa ularni tasdiqlab, kurslarga o`quvchilarni ta'minlaydi.
INNOVATIVE RESEARCH IN SCIENCE
International scientific-online conference
54
Franchayzing.
Ushbu model ikkita universitetlar bir biri bilan o‘zlari
yaratgan o`quv kurslar bilan almashishadi. Masofaviy ta'lim sohasida etakchi
bo`lgan o`quv muassasa bu sohada ilk qadam qo‘yadigan muassasaga o‘zining
o`quv kurslarni takdim qiladi
.
Uzoqlashgan auditoriyalar
. Ushbu modelda axborot va kommunikatsion
imkoniyatlar keng foydalaniladi. Bitta o`quv muassasada bo`lib o‘tgan o`quv
kurslar videokonferentsiyalar, radiotranslyatsiyalar va telekomunakatsion
kanallar orqali sinxron teleko`rsatuvlar ko‘rinishida boshqa auditoriyalarga
uzatiladi. Aralashgan model bilan farqi shundaki, bu modelda o`quvchilar
kunduzgi ta'limda qatnashmaydi. Bu modelga misol qilib AQSHning Viskonsing
Universitetidagi va Xitoyning markaziy radio va televidenie Universitetidagi
ta'limni olish mumkin.
Loyihalar.
Ushbu model davlat yoki ilmiy izlanish maqsadidagi dasturlarni
bajarish uchun yaratiladi. Asosiy ish masofaviy ta'lim mutaxassislari va
pedagoglar to‘plangan ilmiy-metodik markazga tushadi.
O‘quv jarayonida masofadan o‘qitish texnologiyalaridan foydalanish sifati
o‘quv materiallari va o‘quvchilarga ularni yetkazish tizimi va vositalari kabi
komponentalardan iborat omillar bilan aniqlanadi.
Masofadan o‘qitish jarayonini sifat va samaradorligini oshiruvchi axborot
ta’lim muhiti sifatli hisoblanadi, agar u axborotlashgan ta’lim tizimi maqsadi va
me’yoriga mos kelsa, ya’ni u quyidagilarni ta’minlasa:
elektron axborot resurslaridan foydalanish imkoniyati;
axborot resurslarining shakli va sifati talab darajasida ekanligi;
olinadigan axborotlarning to‘liqligi, tezkorligi va ishonchliligi;
axborot olishning qulayligi.
axborot resurslarni yig‘uvchi, saqlovchi va xizmat ko‘rsatuvchi tashkiliy
tuzilmaning mavjud bo‘lishi;
ta’lim sifatini boshqarish jarayonining baholash tizimi yaratilganligi va faoliyat
ko‘rsatayotganligi;
masofadan o‘qitish jarayonini ta’minlash va o‘qituvchilar malakasini oshirish
uchun axborot muhiti boshqa mintaqaviy va chet el resurslari bilan
integrallashganligi;
o‘qituvchilar va talabalarning axborot savodxonligini masofadan o‘qitish
texnologiyalarni zamonaviy rivojlanish darajasiga moslashtirish maqsadida
maxsus kurslar tashkil etilganligi;
turli darajadagi foydalanuvchilar uchun mo‘ljallangan va turli ko‘rinishidagi
elektron axborot resurslari mavjud bo‘lishi;
INNOVATIVE RESEARCH IN SCIENCE
International scientific-online conference
55
axborot muhitni tashkillashtiruvchi va o‘tkazuvchi lokal tarmoqlar va zamonaviy
dasturiy vositalar bilan ta’minlanganligi.
Masofaviy o‘qitish texnologiyalari quyidagilarni amalga oshiradi: ma’ruzaning
axborotliligini oshiradi, o‘quv materialini har xil formalarda foydalanish evaziga
mativatsiyani oshishiga va darsning ko‘rgazmaliligini oshishiga sabab bo‘ladi va
yana ma’ruzaning qiyin o‘zlashtiriladigan ma’lumotlarini qaytarish imkonini
beradi.
Masofaviy o‘qitishli ma’ruzalarning asosiy ustunligi quyidagilardan iborat:
interfaol muloqotni amalga oshirish imkonini beruvchi dasturiy va apparat
vositalari orqali bir vaqtning o‘zida auditoriya bilan muloqotda savol javob
berish va emotsional qayta aloqasini boshqarish imkonini beradi [29].
Har bir ma’ruza prezintatsiyasi 15-20 slayddan iborat bo‘ladi. Ushbu ma’ruza
quyidagilardan tashkil topgan: ma’ruzani mavzusi, rejasi, asosiy ko‘riladigan
savollar va asosiy materialning illyustratsiya ko‘rinishida taqdim etilishi, sxema,
jadval va matn bloklaridan iborat bo‘ladi.
Informatika
fanidan
ma’ruza
mashg’ulotlarini
masofaviy
o‘qitish
texnologiyalarini qo‘llashdagi effektivligini aniqlash va ularni bilishga oid
faoliyatini faollashtirishga ta'sir etish, o‘rganuvchilarning psixofiziologik holati
nazorat guruhlarida ajratilgan, bir xil tarkib va o‘zlashtirishiga ega.
Informatika fanini masofa uslubi asosida o‘qitish quyidagi texnologiyalarni o‘z
ichiga oladi:
INNOVATIVE RESEARCH IN SCIENCE
International scientific-online conference
56
An’anaviy ta’lim bilan interfaol ta’limni taqqoslaganda interfaol ta’limda
o‘qituvchi va talabaning o‘zaro aloqasi o‘zgaradi: o‘qituvchining aktivligi o‘rnini
talaba egallaydi, pedagogning vazifasi ularga sharoit yaratib berishga sababchi
bo‘ladi. Interfaol ta’lim intensiv ta’limda keng qo‘llaniladi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati:
1.
Pahlavon Q. TIBBBIYOTDA MASOFAVIY TA’LIMNI TASHKIL ETISHNING
MAQSAD VA VAZIFALARI //GERMANY SCIENTIFIC REVIEW OF THE PROBLEMS
AND PROSPECTS OF MODERN SCIENCE AND EDUCATION. – 2022. – Т. 1. – №. 2.
– С. 24-28.
2.
Qurbonov P., Xoldarova G., Rasulova F. TIBBIYOTDA KOMPYUTER
TOMOGRAFIYASI VA UNDAN SAMARALI FOYDALANISH //Наука и
инновация. – 2023. – Т. 1. – №. 2. – С. 35-39
3.
Qurbonov P., Ataxonov S., Sharofiddinov S. MASOFAVIY TA’LIMNI
TASHKIL
ETISHNING
USLUBIY
ASOSLARI
//Евразийский журнал
математической теории и компьютерных наук. – 2022. – Т. 2. – №. 13. – С.
43-47.
INNOVATIVE RESEARCH IN SCIENCE
International scientific-online conference
57
4.
Qurbonov P., Xoldarova G., Rasulova F. TIBBIYOTDA KOMPYUTER
TOMOGRAFIYASI VA UNDAN SAMARALI FOYDALANISH //Наука и инновация.
– 2023. – Т. 1. – №. 2. – С. 35-39.
5.
Qurbonov , P., Minavarjonov, S., & Raxmonaliyeva, F. (2023). TIBBIYOT
XODIMLARINI MASOFADAN O’QITISHDA AVTOMATLASHGAN DIDAKTIK
TA’MINOTNING UMUMIY TUZILISHI. Евразийский журнал математической
теории и компьютерных наук, 3(3), 52–55. извлечено от https://in-
academy.uz/index.php/EJMTCS/article/view/11562
6.
Шагазатова, Б. Х., & Кудратова, Н. А. (2023). Бариатрическая хирургия
в снижении индекса массы тела у лиц с ожирением: дис. Ўзбекистон,
Самарканд.
7.
Шагазатова, Б. X., & Кудратова, Н. А. (2024). ДИНАМИКА ДАННЫХ
АНТРОПОМЕТРИИ У БОЛЬНЫХ С ОЖИРЕНИЕМ ПОСЛЕ БАРИАТРИЧЕСКОЙ
ХИРУРГИИ.
8.
www.fjsti.uz
9.
https://tktishf.edu.uz/
10. https://dist.edu.uz
