ILMIY TADQIQOTLAR VA ULARNING YECHIMLARI JURNALI
JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCH AND THEIR SOLUTIONS
VOLUME 6, ISSUE 01, IYUL 2025
WORLDLY KNOWLEDGE NASHRIYOTI
worldlyjournals.com
MAKTABGACHA TA’LIM MUASSASALARINI DAVLAT-XUSUSIY SHERIKCHILIK
ASOSIDA BOSHQARISHNING DOLZARBLIGI VA ISTIQBOLLARI
Hamroyeva Go`zal Ravshan qizi
Nizomiy nomidagi O`zMPU xorijiy tillar fakulteti tyutori
Annotatsiya:
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim muassasalarini boshqarishda davlat-xususiy
sherikchilik (DXSh) mexanizmlarining qo‘llanilishi, uning afzalliklari, mavjud muammolar hamda
istiqbollari yoritilgan. Ta’lim sifatini oshirish, xususiy sektorni jalb qilish orqali barqaror
rivojlanishga erishish masalalari tahlil qilingan.
Kalit so‘zlar:
davlat-xususiy sherikchilik, maktabgacha ta’lim, boshqaruv, investitsiya, ta’lim sifati.
Kirish
Bugungi kunda ta’lim tizimini modernizatsiya qilish, uni zamonaviy talablar asosida qayta ko‘rib
chiqish jarayonida maktabgacha ta’lim muassasalari alohida o‘rin egallaydi. O‘zbekiston
Respublikasida maktabgacha ta’limni isloh qilish bo‘yicha keng ko‘lamli ishlar olib borilmoqda.
Jumladan, davlat va xususiy sektor o‘rtasida hamkorlikni mustahkamlash, davlat-xususiy
sherikchilik asosida ta’lim muassasalarini boshqarish orqali sifatli ta’lim xizmatlariga bo‘lgan
talabni qondirish maqsad qilingan.
Asosiy qism
1. DXShning mohiyati va afzalliklari
Davlat-xususiy sherikchilik – bu davlat va xususiy sektor o‘rtasidagi uzoq muddatli hamkorlik
bo‘lib, u ijtimoiy ahamiyatga ega loyihalarni moliyalashtirish, qurish va boshqarish jarayonlarini o‘z
ichiga oladi. Ayniqsa, maktabgacha ta’lim sohasida DXSh quyidagi afzalliklarni taqdim etadi:
• Davlat byudjetiga tushadigan yuk kamayadi;
• Xususiy sektor innovatsion yechimlarni joriy etadi;
• Ta’lim sifati va raqobatbardoshlik ortadi;
• Yangi ish o‘rinlari yaratiladi.
2. Maktabgacha ta’lim muassasalarida DXShning qo‘llanilishi
So‘nggi yillarda O‘zbekistonda xususiy bog‘chalar sonining ortib borayotgani kuzatilmoqda. Bu esa
davlat tomonidan yaratilayotgan qulay sharoitlar, soliq imtiyozlari va yengil kredit siyosatining
natijasidir. Hozirda DXSh asosida faoliyat yuritayotgan bog‘chalar quyidagi shakllarda faoliyat olib
bormoqda:
• To‘liq xususiy mulkdagi muassasalar;
• Davlat yerida xususiy investor tomonidan qurilgan bog‘chalar;
• Davlat bog‘chalarining moddiy-texnik bazasini xususiy sektor bilan yangilash.
3. DXShni joriy etishda duch kelinayotgan muammolar
• Normativ-huquqiy bazaning ba’zi jihatlari to‘liq shakllanmagan;
• Xususiy sektor vakillarining pedagogik malakasi yetarli emas;
ILMIY TADQIQOTLAR VA ULARNING YECHIMLARI JURNALI
JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCH AND THEIR SOLUTIONS
VOLUME 6, ISSUE 01, IYUL 2025
WORLDLY KNOWLEDGE NASHRIYOTI
worldlyjournals.com
• Aholi o‘rtasida xususiy bog‘chalarga nisbatan ishonchsizlik mavjud;
• Moliyaviy barqarorlikni ta’minlashda muammolar mavjud.
4. Rivojlanish istiqbollari
DXSh asosida maktabgacha ta’lim muassasalarini boshqarish istiqbolli yo‘nalish hisoblanadi.
Buning uchun quyidagi chora-tadbirlarni amalga oshirish zarur:
• DXSh bo‘yicha yagona axborot platformasini yaratish;
• Xususiy sektor uchun qonunchilikni soddalashtirish;
• Sifatni nazorat qilish tizimini mustahkamlash;
• Maktabgacha ta’limga xorijiy investorlarni jalb qilish.
Xulosa
Xulosa qilib aytganda, maktabgacha ta’lim sohasida davlat-xususiy sherikchilikni rivojlantirish
nafaqat ta’lim sifatini oshiradi, balki iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishga ham xizmat qiladi. Muhimi,
bu jarayon davlat va xususiy sektor o‘rtasidagi ishonch, ochiqlik va samaradorlikka asoslanishi
lozim. Shu asosda O‘zbekistonda bolalar uchun munosib ta’lim sharoitlari yaratish va kelajak
avlodni har tomonlama rivojlantirish imkoniyatlari kengayadi.
