Том 6 № 01 (2025)

Ushbu maqola Leonurus quinquelobatus L. (Lamiaceae oilasi), yaʼni besh boʻlakli arslonquyruq oʻsimligining batafsil morfologik xususiyatlarini yoritadi. Oʻsimlikning ildiz tizimi, poyasi, barglari, gullari, mevalari va urugʻlarining anatomik hamda tashqi belgilari ilmiy adabiyotlar va dala kuzatuvlari asosida tahlil qilingan. Maqolada oʻsimlikning oʻsish shakli, taksonomik joylashuvi, ekologik sharoitlarga moslashuvchanligi va botanik tavsifi bayon etilgan.

 Mazkur maqolada atmosfera havosining ifloslanishi darajasi va uning inson salomatligiga ta’siri meteorologik sharoitlar bilan uzviy bog‘liqlikda tahlil qilinadi. O‘zbekistonning sanoat shaharlari misolida zararli gazlar va chang zarralari kontsentratsiyasi hamda ularning havo harorati, bosimi, namligi va shamol kabi omillar ta’sirida qanday tarqalishi o‘rganilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, havo ifloslanishi yuqori bo‘lgan kunlarda nafas olish yo‘llari kasalliklari va yurak-qon tomir muammolari ko‘p kuzatiladi. Bu esa ekologik xavf va sog‘liqni saqlash siyosati o‘rtasidagi bog‘liqlikni yana-da kuchaytiradi.

Maqolada tibbiyot muassasalarida dori vositalarining xarid qilinishi, saqlanishi va bu jarayonlarning buxgalteriya nazorati bilan uyg‘unligi masalalari ko‘rib chiqiladi. Dori harakati tizimida barcha bosqichlarning samarali tashkil etilishi muhim bo‘lib, mahsulotlarning sifatini saqlash va moliyaviy hisobni aniqlik bilan yuritish uchun zarurdir. Zamonaviy avtomatlashtirish vositalari va me’yoriy hujjatlar asosida dori harakatining samaradorligi va nazorat tizimi tahlil qilinadi.

Mazkur maqolada eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalarni erta aniqlashning ahamiyati, diagnostika jarayonida qo‘llaniladigan zamonaviy usullar, reabilitatsiya bosqichlari hamda maxsus pedagogik yondashuvlar haqida so‘z yuritiladi. Bolalarda eshitish buzilishining ijtimoiy-psixologik va pedagogik oqibatlarini kamaytirish, ularni ijtimoiy muhitga moslashtirish, ta’lim olishga tayyorlash va kommunikativ imkoniyatlarini rivojlantirishda erta tashxis va kompleks reabilitatsiyaning roli yoritiladi.

Mazkur maqolada mehnat muhofazasi tizimini takomillashtirishning hozirgi davrdagi dolzarb masalalari tahlil qilinadi. Ishlab chiqarish jarayonlarida mehnat xavfsizligini ta’minlash, kasbiy kasalliklar va ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalarni kamaytirish yo‘llari, shuningdek, raqamli texnologiyalar asosida mehnat muhofazasi monitoringini tashkil etishning zamonaviy yondashuvlari ochib beriladi. Tahlil asosida tizimdagi mavjud muammolar aniqlanib, ularni bartaraf etish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqildi.

Ushbu maqola sogʻliqni saqlash tizimining fundamental tushunchalari, asosiy elementlari va vazifalarini atroflicha yoritadi. Unda tibbiy muassasalar, tibbiy xodimlar, qonunchilik asoslari va moliyalashtirish mexanizmlari kabi tizimning muhim qismlari ta’kidlanadi. Shuningdek, kasalliklarni oldini olish, davolash va tibbiy xizmatlarni koʻrsatishning ahamiyati qayd etilgan. Maqolaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston va Sharqdagi tibbiyotning boy tarixiga bagʻishlangan boʻlib, Abu Rayhon Beruniyning “Kitob assaydana fittib” va Abu Ali ibn Sinoning “Tib qonunlari” kabi buyuk asarlari, shuningdek, Amir Temur davridagi “Dor ushshifo” shifoxonalari va tabiblik anʼanalari misolida mintaqaning tibbiy merosi chuqur tahlil qilinadi. Maqola sogʻliqni saqlashning global ahamiyatini va uning iqtisodiy-ijtimoiy rivojlanishdagi oʻrnini koʻrsatadi.

Ushbu maqola ortodontiyadagi zamonaviy yutuqlar, xususan braket tizimlari, clear aligner (masalan, Invyizalin) va boshqa innovatsion uslublarni yoritadi. Maqolada yangi texnologiyalar tibbiyot amaliyotiga qanday kirib kelayotgani, bemor uchun qanday afzalliklar berayotgani, klinik samara va salbiy jihatlari tahlil qilinadi. Qayd etiladi: braket turlari (metall, keramika, lingval), 3D skanlash va 3D modelling, biokompatibil elastik arqonlar va mikromotor bilan harakatlanish, raqamli monitoring, sun’iy intellekt yordamida davolash algoritmlari. Tadqiqot metodologiyasida klinik kuzatuv, bemorlar guruhi, so‘rovnomalar va texnik tahlillar qo‘llangan. Asosiy qismda zamonaviy uslub va apparatlar bo‘yicha keng tushuntirish berilib, tahlil va natijalar bo‘limida bemor qoniqishi, davolash muddati, estetik natija, tannarx solishtiriladi. Xulosa bo‘limida hozirgi tendensiyalar, kelajak istiqbollari va tavsiyalar qayd etiladi.

\

The present study focuses on the development of environmentally sustainable fertilizer production technologies using by-products generated from the soda industry. These industrial residues, typically rich in calcium carbonate, magnesium salts, and sodium compounds, are often underutilized or disposed of without proper treatment, posing ecological risks. In this research, selected soda industry by-products were chemically treated and converted into nutrient-rich mineral fertilizers. The synthesized fertilizers were subjected to laboratory characterization, including physicochemical analysis and elemental composition profiling. Furthermore, their agro-biological efficiency was evaluated through controlled field experiments on key agricultural crops. Parameters such as germination rate, plant height, biomass accumulation, and chlorophyll content were used as indicators of effectiveness. The results demonstrated that the developed fertilizer formulations not only enhanced plant growth but also provided a viable pathway for waste valorization. This study highlights the dual benefit of reducing industrial waste accumulation and supporting sustainable agricultural practices through circular chemical technologies.

Ushbu maqolada gemangiomalar — qon tomirlaridan kelib chiqadigan, asosan benign (yaxshi sifatli) o‘smalar haqidagi ma’lumotlar keng yoritiladi. Gemangiomalar bolalar va kattalarda uchrashi mumkin bo‘lib, ularning klinik ko‘rinishlari, patogenezi, tashxis usullari va zamonaviy davolash metodlari tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida mavjud ilmiy manbalar, klinik kuzatuvlar hamda statistik ma’lumotlarga asoslangan holda gemangiomaning turli shakllari va ular bilan kurashish yo‘llari o‘rganiladi. Maqola, ayniqsa, dermatologlar, onkologlar, pediatrlar va jarrohlar uchun foydali bo‘lishi mumkin.

 This article analyzes the pedagogical foundations, efficiency mechanisms, and various methods used in learning English through games. The research methodology includes theoretical analysis, practical pedagogical trials, collection of learners’ feedback, and evaluation of results using statistical methods. The main section presents different types of educational games aimed at enhancing vocabulary, reinforcing grammar, improving listening comprehension, and strengthening oral speech skills, with examples and recommendations. The analysis shows a significant increase in learners’ motivation and language competence. The article is intended for language educators, researchers, and English learners.

Ushbu maqola termodinamik qonunlar va ularning hayotimizdagi roli haqida keng qamrovli tahlilni taqdim etadi. Termodinamika, energiyaning turli shakllarini va ularning o‘zaro o‘tishi jarayonlarini o‘rganadigan ilmiy soha sifatida, kundalik hayotimizda muhim ahamiyatga ega. Maqolada termodinamik qonunlarning to‘rtta asosiy printsipi - zerikarli energiya saqlanishi, issiqlik o‘tkazilishi, entropiya va issiqlik muvozanati - batafsil tushuntiriladi. Shuningdek, ushbu qonunlarning zamonaviy texnologiyalar, sanoat jarayonlari va ekologik muammolarni hal qilishdagi qo‘llanilishi ko‘rsatib o‘tiladi. Termodinamik qonunlar orqali energiya samaradorligini oshirish va barqaror rivojlanishni ta’minlash imkoniyatlari ham yoritiladi.

Ushbu maqolada oilaviy muhitning bolalar psixologik rivojlanishiga ta’siri chuqur tahlil qilinadi. Bolaning emotsional holati, ijtimoiy intellekti, o‘ziga bo‘lgan ishonchi va shaxsiy rivojida oila muhitining tutgan o‘rni yoritilgan. Ota-onalar bilan farzandlar o‘rtasidagi muloqot sifati, hissiy qo‘llab-quvvatlash, psixologik xavfsizlik kabi omillarning bolaning ruhiy salomatligiga ta’siri izohlangan. Maqolada, shuningdek, zamonaviy oilalarda uchrayotgan psixologik muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari ko‘rsatilgan. Amaliy tavsiyalar orqali ota-onalar, psixologlar va pedagoglar uchun foydali yondashuvlar taklif etilgan. Mazkur tadqiqot oilaviy psixologiyaning nazariy va amaliy jihatlarini uyg‘unlashtirib, sog‘lom avlod tarbiyasiga xizmat qiladi.

The mastery of vocabulary is central to the success of English as a Foreign Language (EFL) learners. However, mere knowledge of individual words is insufficient for achieving communicative competence. This article explores the role of collocations in enhancing vocabulary development among EFL learners. Drawing on contemporary linguistic research and second language acquisition theory, it emphasizes the need for collocational competence as a cornerstone of fluent and natural language use. The discussion addresses theoretical foundations, pedagogical implications, and the challenges faced by learners and educators in incorporating collocations into vocabulary instruction.

Ushbu maqolada turizm sohasining mintaqaviy iqtisodiy o‘sishga ta’siri haqida  yoritilgan. Turizmning sanoat, xizmat ko‘rsatish, bandlik va infratuzilma rivojiga qo‘shayotgan hissasi misolida, uning iqtisodiy yuksalishdagi o‘rni tahlil qilingan. Maqolada O‘zbekistonning turli hududlarida amalga oshirilayotgan turizm loyihalari, ularning iqtisodiy samaradorligi va hududiy farovonlikni ta’minlashdagi roli ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, turizmning mintaqaviy iqtisodiyotga ta’sirini kuchaytirish uchun amalga oshirilishi zarur bo‘lgan islohotlar va tashkiliy chora-tadbirlar muhokama qilinadi.

 Qarashlar turlicha, fikrlar rang barang. Baxs munozalar doimo diqqat markazida bòlib kelgan. Bugungi kunda mustaqil Òzbekistonimizda har kungidan dolzarb masalaga aylangan bu tizimga muhtaram prizdentimiz Sh.Mirziyoyev 2023- yil 25-yanvarda aniq yònalish berib òtdi. Farmonga kòra Respublikada ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini samarali yòlga qòyishdagi asosiy tashkiliy chora tadbirlar aniq kòrsatilgan yòlda ketishini taminlash kòzda tutilgan.

Mazkur maqolada qayg‘u va baxtning bir-biri bilan bog‘lanish hodisasi, inson ruhining ikki qarama-qarshi his-tuyg‘ularni bir vaqtning o‘zida his qilish holatlari aks ettiriladi. Halima Ahmedova ijodida ruhiy holatning jadal sur’atda o‘zgarishi va insonning qamrab olgan kechinmalarini tasvirlash imkoniyatlari  keng ochilgan va tahlilga tortilgan.

 В статье рассматривается значимость женских образов в романе И.С. Тургенева «Отцы и дети» как активных участников философского конфликта между старшим и младшим поколениями. Исследование сосредоточено на таких героинях, как Одинцова, Катя, Фенечка и княгиня Р., которые играют не только сюжетную, но и концептуальную роль в раскрытии философских, идеологических и нравственных позиций главных героев. Показано, что женщины в романе не являются второстепенными персонажами, напротив — они выполняют функцию нравственного и эмоционального зеркала, обостряя конфликт между нигилистическим отрицанием и гуманистическими ценностями. Женские образы помогают вскрыть внутренние противоречия героев и подвести роман к философской кульминации.

Mazkur maqola psoriaz kasalligi uning patogenezi, klinik belgilari va davollash usullari haqida ilmiy- tanqidiy tahlili berilgan. Psoriaz bu oddiy teri qurushi bilan kechishiga oid kasalik bo’lishi mumkin, lekin inson salomatligi uchun Yoshi kattalarda bo’lgan insonlarda kata havf tug’dirishi mumkin. Maqolada aynan shu jihatlar keng yoritilgan hamda turli tibbiy adabiyotlar asosida tahlil qilingan.Shuningdek zamonaviy diagnostika  va davollash usullari, shuningdek, profilaktika choralariga ham e’tibor qaratilgan. Sog’liqni saqlash vazirligi ushbu va shunga o’xshash kasalliklarni oldini olish choralarini ishlab chiqmoqda va zamonaviy usullardan foydalanmoqda.

Mazkur maqolada O‘zbekiston mustaqilligining dastlabki yillarida Buxoro viloyatida iqtisodiy inqiroz sharoitida ayollar va ehtiyojmand aholining ijtimoiy himoyasini ta’minlash yo‘lida amalga oshirilgan davlat siyosati, me’yoriy-huquqiy asoslar, tashkil etilgan muassasalar hamda amaliy chora-tadbirlar yoritilgan. Maqolada “Nikoh va oila” maslahatxonasi, “Barkamol qizlar” klubi kabi tuzilmalar faoliyati, ayollarning salomatligini muhofaza qilish borasidagi tashabbuslar, xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik, ayollarni kasbga tayyorlash kurslari va nogironlik ko‘rsatkichlari asosida tahlillar berilgan. Shuningdek, ijtimoiy yordam tizimining bosqichma-bosqich takomillashuvi statistik ma’lumotlar orqali asoslab berilgan.

Mazkur maqolada O‘zbekiston mustaqilligining dastlabki yillarida Buxoro viloyatida iqtisodiy inqiroz sharoitida ayollar va ehtiyojmand aholining ijtimoiy himoyasini ta’minlash yo‘lida amalga oshirilgan davlat siyosati, me’yoriy-huquqiy asoslar, tashkil etilgan muassasalar hamda amaliy chora-tadbirlar yoritilgan. Maqolada “Nikoh va oila” maslahatxonasi, “Barkamol qizlar” klubi kabi tuzilmalar faoliyati, ayollarning salomatligini muhofaza qilish borasidagi tashabbuslar, xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik, ayollarni kasbga tayyorlash kurslari va nogironlik ko‘rsatkichlari asosida tahlillar berilgan. Shuningdek, ijtimoiy yordam tizimining bosqichma-bosqich takomillashuvi statistik ma’lumotlar orqali asoslab berilgan.

Ushbu maqolada bachadon (serviks) raki ayollar salomatligiga boʻlgan jiddiy tahdidi hamda uni oldini olish choralari tahlil qilinadi. Kirish qismida mavzuning dolzarbligi ta’kidlanadi. Tadqiqot metodologiyasi bo‘limida ishlatilgan usullar bayon etiladi. Asosiy qismda epidemiologik ko‘rsatkichlar, risk omillari, diagnostika, davolash yondashuvlari, profilaktika choralariga e’tibor qaratiladi. Tahlil va natijalar bo‘limida adabiyotlar asosida statistik ma’lumotlar sharhlanadi. Xulosa va tavsiyalar qismini o‘z ichiga oladi. Maqolada 7 ta oʻzbekcha adabiyot keltirilgan.

Mazkur maqolada gemorroy (giperplastik venalar) kasalligining etiopatogenezi, epidemiologiyasi, diagnostika metodlari, davolash usullari va oldini olish choralari tizimli oʻrganiladi. Tadqiqotlarda gemorroy sabablarini biologik, ijtimoiy va individual omillar doirasida tahlil qilib, zamonaviy terapevtik yondashuvlar va profilaktik chora-tadbirlarni taqdim etiladi. Maqola tibbiyot sohasidagi talabga javob beradi, klinik amaliyot uchun foydali nazariy hamda amaliy tavsiyalarni beradi.

 Mazkur ilmiy maqolada yoshlar o‘rtasida jinoyatchilikning ortib borishiga sabab bo‘layotgan ijtimoiy va ommaviy omillar chuqur tahlil etilgan. Xususan, ishsizlik, ijtimoiy tengsizlik, ta’limga bo‘lgan imkoniyatlarning cheklanganligi, oilaviy nazoratning susayishi hamda internetdagi salbiy axborotlar yoshlarni jinoyatga undovchi asosiy omillar sifatida ko‘rib chiqiladi. Maqolada ushbu holatlarning statistik ma’lumotlari, O‘zbekiston va jahon tajribasiga asoslangan tahlillari keltirilgan. Shu bilan birga, jinoyatchilikni oldini olish bo‘yicha samarali ijtimoiy dasturlar, profilaktik choralar va yoshlar bilan ishlashning innovatsion yondashuvlari tavsiya etiladi. Tadqiqot asosida jinoyatga olib boruvchi omillar tizimli o‘rganilib, ularni kamaytirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan. Maqola ijtimoiy fanlar, pedagogika va huquq sohasi uchun muhim nazariy va amaliy ahamiyatga ega.

Tuproqning meliorativ holatini yaxshilash qishloq xo‘jaligi va ekologiya sohasida muhim ahamiyatga ega masalalardan biridir. Tuproq inson faoliyati natijasida tabiiy holatidan o‘zgarib, unumdorligi kamayishi yoki ekologik muvozanat buzilishi mumkin. Melioratsiya esa tuproqning sifatini, unumdorligini va suvni ushlab turish qobiliyatini yaxshilashga qaratilgan chora-tadbirlar majmuasidir. Ushbu maqolada tuproq melioratsiyasining asosiy usullari, uning ahamiyati, amaliyotda qo‘llanilishi va tuproq holatini yaxshilashdagi o‘rni haqida batafsil tushuntiriladi.

Tuproqdagi og‘ir metallar migratsiyasi atrof-muhit va inson salomatligi uchun jiddiy xavf tug‘diradi. Og‘ir metallar tuproq tarkibida tabiiy ravishda mavjud bo‘lishi mumkin, biroq inson faoliyati natijasida ularning miqdori ortib, ifloslanish darajasi xavfli darajaga yetadi. Bu metallar o‘zining toksik xususiyatlari bilan ajralib turadi va ular tuproqdan suvga, o‘simliklarga va hayvonlarga o‘tishi orqali ekologik tizimlarga zarar yetkazadi. Shu sababli, tuproqdagi og‘ir metallar migratsiyasining ekologik va sog‘liqka ta’sirini chuqur tushunish va unga qarshi samarali choralar ko‘rish muhimdir.

Hozirgi kunda dunyoda aholi soni yildan yilga ko‘payishi va aholini oziq-ovqat mahsulotlariga bo‘lgan talabi ortishi kuzatilmoqada. Oziq-ovqat mahsulotlarini aksariyat qismi qishloq xo‘jaligi yerlaridan olinishi hech kimga sir emas. Bu esa yer resurslaridan samarali foydalanishni hamda doimiy nazorat qilishn taqozo etmoqda. Ma’lumki, yer atrof-muhitning muhim tarkibi sifatida o‘zining kenglik, relyef, iqlim, tuproq qatlami, o‘simliklari, yer osti boyliklari, suvlari bilan tavsiflanganligi holda qishloq xo‘jaligining asosiy ishlab chiqarish vositasi, shuningdek xalq xo‘jaligining barcha tarmoqlarini joylashtirishning kenglik asosi bo‘lganligi sababliyer maydonlarini o‘rganish masalalari yagona davlat yondashuvini talab qiladi. Bu esa o‘z navbatida yer maydonlarini tizimli hamda majmuali tarzda kuzatuvlar asosida nazoratni amalga oshirish zaruratini belgilaydi. Bunday tizimli nazoratni amalga oshirish mexanizmini yer monitoringi deb ta’kidlash mubolag‘a bo‘lmaydi.

Mazkur maqolada jismoniy mashqlarning inson kognitiv salohiyatiga ta’siri tahlil etilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, muntazam bajariladigan jismoniy mashqlar xotira, diqqat, fikrlash, muvozanat va qaror qabul qilish qobiliyatlarini rivojlantirishga xizmat qiladi. Ayniqsa, aerobik mashqlar, koordinatsion harakatlar va jamoaviy sport turlari miya faoliyatini faollashtirib, neyroplastiklik jarayonlarini qo‘llab-quvvatlaydi. Maqolada ilmiy tadqiqotlar, amaliy tajribalar va ta’lim tizimida bu mashqlarning qo‘llanilishi bo‘yicha tavsiyalar keltirilgan. Shuningdek, turli yosh guruhlari uchun samarali mashg‘ulot turlari va metodik yondashuvlar bayon etilgan.

 Shaharlarning o‘sishi mamlakat umumiy iqtisodiy taraqqiyotining muhim tomonlaridan biri bo‘lib, yangicha asosda yuksala boshlagan Xorazm shahar tsivilizatsiyasining atrofdagi dashtlar va uzoqdagi mamlakatlar bilan iqtisodiy aloqalari mustahkamlanayotganidan va kengayib borganidan dalolat beradi. Maqoalada Afrig‘iylar davrida Xorazm markaziy shaharlarining o‘ziga xos jihatlari ko‘rib chiqildi.

Мақолада Қуйи Амударё, регионида Темир даври жамияти ижтимоий-иқтисодий ва этномаданий муносабатларда шахарсозларнинг тарихий ўрни тахлил қилинган.

Mazkur maqolada jismoniy mashqlarning inson kognitiv salohiyatiga ta’siri tahlil etilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, muntazam bajariladigan jismoniy mashqlar xotira, diqqat, fikrlash, muvozanat va qaror qabul qilish qobiliyatlarini rivojlantirishga xizmat qiladi. Ayniqsa, aerobik mashqlar, koordinatsion harakatlar va jamoaviy sport turlari miya faoliyatini faollashtirib, neyroplastiklik jarayonlarini qo‘llab-quvvatlaydi. Maqolada ilmiy tadqiqotlar, amaliy tajribalar va ta’lim tizimida bu mashqlarning qo‘llanilishi bo‘yicha tavsiyalar keltirilgan. Shuningdek, turli yosh guruhlari uchun samarali mashg‘ulot turlari va metodik yondashuvlar bayon etilgan.

Ushbu maqolada ijtimoiy xodimlarning kasbiy kompetensiyasini shakllantirish va rivojlantirish zamonaviy talablar nuqtai nazaridan o‘rganilgan. Jamiyatdagi murakkab ijtimoiy-psixologik vaziyatlar, aholining zaif qatlamlari bilan samarali ishlash, ijtimoiy adolatni ta'minlash va ijtimoiy xizmatlarning sifatini oshirishda xodimning malakasi muhim omil bo‘lib xizmat qiladi. Maqolada ijtimoiy xodimning kasbiy bilim, ko‘nikma va shaxsiy sifatlariga qo‘yiladigan talablar, ularni baholash mezonlari, xalqaro standartlar va O‘zbekiston amaliyoti asosida tahlil etilgan. Shuningdek, kompetensiyani oshirish bo‘yicha ilg‘or trening dasturlari, interaktiv usullar va kasbiy rivojlanish strategiyalari bayon qilingan. Tadqiqot natijalari ijtimoiy soha xodimlarining malakasini tizimli tarzda rivojlantirishga qaratilgan tavsiyalarni ham o‘z ichiga oladi.

 Liver transplantation is the standard of care for patients with end-stage liver disease and acute hepatic failure. The increasing gap between organ demand and availability has accelerated the development of living donor liver transplantation (LDLT) as a complementary approach to deceased donor liver transplantation (DDLT). This study analyzes 250 patients who underwent liver transplantation between 2016 and 2023, comparing outcomes between LDLT and DDLT, evaluating postoperative complications, graft survival, and quality of life. The study also examines recent innovations, including machine perfusion and immunosuppressive strategies. Results demonstrated comparable one- and five-year survival rates for both groups, with LDLT reducing waiting list mortality by 35%. Advances in perioperative care and Enhanced Recovery After Surgery (ERAS) protocols significantly improved postoperative recovery. These findings highlight the vital role of both living and deceased donor programs in addressing organ shortages and optimizing outcomes in liver transplantation.

На белых лабораторных беспородных крысах самцах, весом 180-200г. изучили влияние разных доз γ- лучей на секрецию ферментов поджелудочной железы и ферментный гомеостаз. Полученные результаты показали, что γ-излучение в зависимости от дозы снижает синтез ферментов (амилазы, липазы, и протеазы)   в поджелудочной железе и инкрецию их (амилазы и липазы) в кровь.

Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida muloqot ko‘nikmalarini rivojlantirish masalasi yoritilgan. Xususan, o‘qituvchi nutqiy faollikni rag‘batlantiruvchi interaktiv usullar, guruhli mashg‘ulotlar, rolli o‘yinlar va kommunikativ vazifalardan qanday foydalanishi haqida fikr yuritiladi. O‘quvchilarning og‘zaki va yozma nutqini shakllantirish, tinglay olish va fikr almashish madaniyatini o‘rgatish orqali ularning shaxsiy rivojlanishiga erishish yo‘llari tahlil qilinadi.

Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida oliy ta’lim muassasalari rahbar kadrlarining boshqaruv kompetensiyalarini shakllantirish va rivojlantirishning nazariy asoslari hamda amaliy jihatlari tahlil qilingan. Boshqaruv kompetensiyasining mazmuni, ularni aniqlashga xizmat qiluvchi shaxsiy sifatlar, faoliyat yondashuvi va ijtimoiy-transformatsion model kabi nazariy yondashuvlar keng yoritilgan. Shuningdek, rahbar kadrlar duch kelayotgan amaliy muammolar, zamonaviy talablar va O‘zbekistonda bu borada amalga oshirilayotgan islohotlar haqida ma’lumot berilgan. Maqola asosiy manbalar, normativ hujjatlar va mahalliy olimlarning ilmiy qarashlari asosida tayyorlangan. Yakunda boshqaruv kompetensiyalarining OTM rivojidagi strategik ahamiyati ta’kidlab o‘tilgan.

The purpose of this study is to explore the impact of multimedia technologies on the development of creative thinking skills in classroom settings. By integrating multimedia tools into lessons, educators can create more engaging and stimulating learning environments that foster creativity among students. This research examines the methods used to implement multimedia in teaching, analyzes its effects on students' creative abilities, and discusses the implications for educational practice.

 Ushbu maqolada ingliz va o’zbek tillarida ekologik atamalarning keng qo’llanilishi, ularning o’xshasha va farqli tomonlari qisqacha tanishtirib o’tilgan. Maqolada  ekologik atamalarning struktual-kompozitsion xususiyatlari haqida so’z boradi.

 Qarashlar turlicha, fikrlar rang barang. Baxs munozalar doimo diqqat markazida bòlib kelgan. Bugungi kunda mustaqil Òzbekistonimizda har kungidan dolzarb masalaga aylangan bu tizimga muhtaram prizdentimiz Sh.Mirziyoyev 2023- yil 25-yanvarda aniq yònalish berib òtdi. Farmonga kòra Respublikada ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini samarali yòlga qòyishdagi asosiy tashkiliy chora tadbirlar aniq kòrsatilgan yòlda ketishini taminlash kòzda tutilgan.

Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim muassasalarini boshqarishda davlat-xususiy sherikchilik (DXSh) mexanizmlarining qo‘llanilishi, uning afzalliklari, mavjud muammolar hamda istiqbollari yoritilgan. Ta’lim sifatini oshirish, xususiy sektorni jalb qilish orqali barqaror rivojlanishga erishish masalalari tahlil qilingan.

Ushbu maqola Ta’lim muassasalarida boshqaruv usul va uslublarini takomillashtirish haqida bo‘lib mavzu yuzasidan tadqiqotchi olimlarning fikr va mulohazalari chuqur o‘rganib chiqildi. Pedagogika ta’lim muassasalarining yagona axborot makonini joriy etilishi pedagogik ta’limning sifatini va axborot ta’minotini rivojlanishiga yaxshi sharoit yaratib beradi.

Ushbu maqolada professional ta’lim muassasalarida pedagog kadrlarning kasbiy kompetentligini baholash va rivojlantirish metodlari tahlil qilinadi. Pedagoglarning kasbiy kompetentligi ta’lim tizimining sifatini yaxshilashda muhim ahamiyatga ega bo‘lib, uning baholash usullari va rivojlantirish yo‘nalishlari, o‘qituvchining malakasini oshirish va ta’lim jarayonini samarali boshqarish uchun zarurdir. Maqola ta’lim muassasalari rahbarlariga va pedagoglarga kasbiy kompetentlikni oshirish uchun samarali yondashuvlar va metodlarni ishlab chiqishda yo‘nalishlar beradi.

Ushbu maqolada o‘z his-tuyg‘ularini anglash va boshqarish qobiliyatining bolalar ta’limidagi ahamiyati tahlil etiladi. Bolalik davrida his-tuyg‘ularni anglash va boshqarish ko‘nikmalarini rivojlantirish, bolalarning emotsional barqarorligini ta’minlash va ijtimoiy munosabatlarda muvaffaqiyat qozonishlari uchun muhimdir. Maqolada his-tuyg‘ularni anglash va boshqarishning ta’lim jarayonidagi roli, shuningdek, bu ko‘nikmalarni o‘qitishda qo‘llaniladigan metodlar va strategiyalar ko‘rib chiqiladi. O‘z his-tuyg‘ularini anglay oladigan bolalar, o‘zlarini yanada yaxshi tushunadilar, stress va muammolarni samarali hal qilishda muvaffaqiyatli bo‘lishadi. Shuningdek, maqolada his-tuyg‘ularni boshqarish qobiliyatining ijtimoiy rivojlanishga, o‘z-o‘zini anglashga va akademik muvaffaqiyatga ta’siri haqida fikrlar keltiriladi.

Alisher Navoiyning komil inson g’oyasi davlatni boshqarishda, uning tasavvuridagi ideal, mukammal jamiyat to’g’risidagi qarashlarida, odil shoh haqidagi fikr-o’ylarida, hukmdorning raiyatga munosabatida, diniy-huquqiy qoidalarga rioya qilishida o’z in’ikosini topadi.

Alisher Navoiy bugun o‘zbek xalqi uchun milliy iftixor ramziga, adabiy, ma’naviy kamolot timsoliga aylangan. Xalqimiz ulug‘ bobokalonimizning bebaho merosini sevib e’zozlaydi. Alisher Navoiy 1472 yili Husayn Boyqaroning istagi bilan yozgan she’rlarini to‘plab devon tuzadi va 1476 yilda tugatadi, unga "Badoe’ ul-bidoya” ("Go‘zalliklarning boshlanishi”) deb nom qo‘yadi. 1480-1487 yillarda esa she’rlaridan "Navodir un-nihoya” nomli devon tuzadi. Umrining oxirgi yillarida yozgan g‘azal, ruboiy, musaddas va qasidalarini to‘plab 4 devondan iborat "Hazoyin ul-maoniy” ("Ma’nolar xazinasi”)ni tuzadi: ular "G‘aroyibus-sig‘ar”, "Navodir ush-shabob”, "Badosul-vasat”, "Favoyidul-kibar”. Alisher Navoiy o‘zining o‘lmas asarlari bilan o‘zbek xalq mumtoz she’riyatini jahon adabiyoti va umumbashar madaniyati miqyosiga olib chiqqan buyuk shoirdir.

Ushbu maqolada o‘yinlar orqali ingliz tilini o‘rganish jarayonining nazariy va amaliy asoslari tahlil qilinadi. Maqsad – o‘quvchilarning til ko‘nikmalarini rivojlantirishda o‘yin metodikasining samaradorligini aniqlash. Tadqiqot usullari sifatida eksperimental va nazariy analizlar, so‘rovnomalar, kuzatuvlar va adabiyotlar tahlili ishlatilgan. Asosiy qismda turli didaktik va interfaol o‘yinlarning pedagogik xususiyatlari, darslarda qo‘llash bosqichlari, savodxonlik bilan til o‘rgatish usullari batafsil bayon etiladi. Tahlil natijalari o‘yinli yondashuv qo‘llanilganda motivatsiya, faollik hamda natijalarning ijobiy o‘zgarishini ko‘rsatdi. Xulosa qismida pedagoglar uchun amaliy tavsiyalar, metodologik tavsiyalar berilgan.

The development of a market economy is a complex and multifaceted process that serves the efficient and sustainable growth of a society’s economic activity. This process aims at transforming the economic system, forming new mechanisms, and ensuring the rational use of existing resources. The market economy is shaped based on its fundamental principles – private ownership, competition, free pricing, and the laws of supply and demand. These principles play a crucial role in developing the economy and serve to increase economic efficiency within society.

The rapid development of artificial intelligence (AI) technologies in the field of modern dentistry opens the way for the development of new, non-invasive treatment methods. The main focus of this research is on analyzing the possibilities of ensuring natural growth and regeneration of teeth using artificial intelligence without removal. Although removing caries or mechanically damaged teeth is the most common solution in traditional dental practices, this approach leads to pain, loss of healthy tissues, and functional limitations. AI technologies, in turn, offer regenerative treatment strategies through in-depth analysis of molecular and biological processes in dental tissues. Initial experimental models show the possibility of stimulating the restoration of enamel and dentin through biological data analyzed on the basis of artificial intelligence. In particular, machine learning and deep learning algorithms play an important role in analyzing dental images, predicting the degree of recovery, and developing an individual treatment plan. This approach serves not only to preserve teeth, but also to improve the quality of dental services and reduce the number of invasive interventions. The research results will lay the foundation for the development of fully automated regenerative medicine systems based on AI in the future.

Parkinson kasalligi - bu asosan harakatlarni nazorat qilishni buzadigan nevrologik kasallik bo'lib, odatda motor tizimiga ta'sir qiladi. Ushbu kasallikning eng keng tarqalgan alomatlari qo'l va oyoqlarda titrash (tremor), harakatning sekinlashishi (bradikineziya), mushaklar qattiqligi (rigidlik), va yurishning notekisligi kabi holatlarni o'z ichiga oladi. Parkinson kasalligining aniq sabablari hali to'liq o'rganilmagan bo'lsa-da, genetik va atrof-muhit omillari bu kasallikni rivojlanishiga hissa qo'shishi mumkin.

Maqola shaxsning ma’naviy-axloqiy shakllanishida vatanparvarlikning muhim tayanch sifatidagi o‘rnini ochib beradi. O‘zbekiston tarixidan olingan misollar asosida yoshlarda vatanparvarlik qadriyatlarini shakllantirishdagi ahamiyat ta’kidlanadi. Zamonaviy tahdidlar yoritilib, milliy ongni mustahkamlashning samarali yo‘llari — ta’lim, madaniyat, oila va ma’naviy an’analar orqali amalga oshirish taklif etiladi.

 This study explores the comparative impact of real-time Artificial Intelligence (AI) feedback and traditional teacher feedback on learners’ performance in English as a Foreign Language (EFL) listening tasks. As AI technologies gain ground in educational environments, their capacity to offer immediate, data-driven, and personalized feedback has positioned them as potential complements or even alternatives to human instruction. The research draws on a six-week intervention with Uzbek EFL learners, comparing two groups: one using AI-integrated listening platforms and the other receiving direct teacher feedback. Through quantitative assessments and qualitative observations, the study investigates comprehension gains, learner engagement, and affective responses. Findings reveal that AI feedback supports faster self-correction and increases student autonomy, while teacher feedback fosters deeper comprehension and emotional connection. Both feedback types contribute positively to learning, albeit in different ways. The paper concludes that a blended approach—integrating AI precision with human empathy—offers the most pedagogically effective solution for developing listening skills in EFL contexts. Implications for classroom practice, teacher training, and AI tool design are discussed.

 Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining bilim o‘zlashtirish jarayoniga ijtimoiy-psixologik muhitning ta’siri atroflicha yoritilgan. Xususan, o‘quvchining sinfdoshlari bilan o‘zaro munosabati, o‘qituvchi bilan kommunikatsiyasi, oilaviy muhit va maktabdagi umumiy psixologik holatning bolalar rivojlanishiga qanday ta’sir etishi tahlil qilinadi. Shuningdek, sog‘lom ijtimoiy muhitni yaratish orqali o‘quvchilarning ta’limdagi faolligini va ijobiy munosabatini kuchaytirish yo‘llari ko‘rib chiqilgan.

Giperurikemiya va podagra kasalligini davolashda ksantin oksidaza fermentining faolligini susaytirish asosiy terapevtik yondashuv hisoblanadi. Ushbu tadqiqotda 4-(fenoksimetil)-1H-1,2,3-triazol hosilalarining ksantin oksidaza ingibitorlik faolligi molekulyar model asosida baholanadi. CoMFA va CoMSIA usullaridan foydalanilgan holda QSAR modellar tuzilib, ularning ishonchliligi ichki va tashqi validatsiya bilan tasdiqlanadi. Molekulyar doking va dinamik tahlillar orqali eng faol molekulalar — №8 va №22 — ning ksantin oksidaza fermenti bilan barqaror bog‘lanish hosil qilishi aniqlangan. Bundan tashqari, yangi taklif etilgan Pred 4 va Pred 5 birikmalarining ADMET (so‘rilish, taqsimlanish, metabolizm, chiqarilish va toksiklik) xossalari o‘rganilib, ular dori sifatida foydalanish uchun qulay farmakokinetik va toksikologik ko‘rsatkichlarga ega ekani qayd etilgan. Olingan natijalar, Pred 4 va Pred 5 molekulalari giperurikemiya va podagra davosida istiqbolli nomzodlar bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi.

Ushbu maqolada XX asr detektiv adabiyotining qirolichasi deb e’tirof etilgan Agata Kristining ijodiy merosi nazariy va metodologik asosda tahlil qilinadi. Muallif Kristining farmatsevtik bilimlari, urush tajribalari va shaxsiy hayotidagi sinovlarining uning detektiv romani strukturasi va personajlarni shakllantirishga ta’siri ustida to‘xtaladi. Tadqiqot natijalari ijodiy uslublar tahlili va janrdagi innovatsion yondashuvlarni ochib beradi.

 The article describes silicates, their properties, glass and its types, as well as an industrial method for producing glass, processes for making colored glass.

Zamonaviy usullar taʼlim samaradorligini oshirishda oʻquvchilarning aqliy, axloqiy va ruhiy rivojiga ijobiy taʼsir koʻrsatadi.Maqolada kimyo fanini oʻqitishda zamonaviy pedagogik texnologiyalarni qoʻllashning ahamiyati va usullari yoritilgan. Pedagogik jarayonni texnologik asoslarda tashkil etish, mavzuni tarkibiy qismlarga ajratish, maqsadli tizim yaratish, nazorat topshiriqlarini belgilash va adabiyotlar roʻyxati bilan ishni yakunlash kabi bosqichlar tahlil qilingan.

The article describes the process of electrolysis, its application in industry, the processes of forming a protective coating on the surface of metals.

Ushbu maqolada oʻsimlik ekstraktlarida mavjud boʻlgan biologik faol birikmalarni tahlil qilishda yuqori samarali suyuqlik xromatografiya (YUSSX) usulidan foydalanish muhokama qilinadi.

Ushbu maqolada o‘zbek adabiyotining yirik vakillaridan biri — Xurshid Davronning badiiy mahorati xususida fikr yuritiladi. Uning she’riyati va nasriy asarlarida aks etgan poetik tasvirlar, badiiy ifoda vositalari, tarixiy va zamonaviylik uyg‘unligi, hamda milliy ruhning talqini tahlil etiladi. Muallifning ijodiy individual uslubi, obraz yaratish san’ati, ramziy ifoda va falsafiy teranlik bilan sug‘orilgan satrlar asosida Xurshid Davronning adabiy makonidagi o‘rni ochib beriladi.

Mazkur maqolada inson skelet tizimining tuzilishi, funksional ahamiyati hamda organizmdagi o‘rni keng qamrovda yoritilgan. Skelet tizimi – bu suyaklardan, bo‘g‘imlardan va ularni biriktiruvchi to‘qimalardan tashkil topgan murakkab tizim bo‘lib, u organizmga tayanch bo‘lish, ichki a’zolarni himoya qilish, harakatlarni amalga oshirish, qon ishlab chiqaruvchi modda (qizil ilik) faoliyatini ta’minlash kabi ko‘plab muhim funksiyalarni bajaradi. Maqolada bosh skeleti (kranium) va tana skeleti – ya’ni umurtqa pog‘onasi, ko‘krak qafasi, qo‘l va oyoq suyaklari – anatomik va funksional jihatdan tahlil qilinadi.

Biotibbiyot sohasida yangi yondashuvlar va davolash usullari ilm-fan va texnologiyalarning jadal rivojlanishi natijasida sezilarli darajada o‘zgarib bormoqda. Genetik injeneriya, molekulyar diagnostika, hujayra terapiyasi va biomateriallar sohasidagi yangiliklar bemorlar uchun individualizatsiyalangan, yuqori samarali va kam invaziv davolash imkoniyatlarini yaratmoqda. Sun’iy intellekt va bioinformatika yordamida katta hajmdagi tibbiy ma’lumotlarni tahlil qilish va individual davolash rejalarini ishlab chiqish imkoniyati biotibbiyotda inqilobiy o‘zgarishlarni yuzaga keltirmoqda. Immunterapiya va regenerativ biotibbiyot kabi sohalar yangi kasalliklarni davolashda yangi istiqbollar ochmoqda. Shuningdek, nanoteknologiyalar va biomateriallar yordamida to‘qimalarni tiklash va yaxshilash bo‘yicha samarali usullar ishlab chiqilmoqda. Ushbu annotatsiyada biotibbiyotdagi yangi yondashuvlar va davolash usullarining asosiy yo‘nalishlari, ularning amaliy qo‘llanilishi va kelajakdagi istiqbollari qisqacha tahlil qilinadi. Zamonaviy biotibbiyot usullarining inson sog‘lig‘ini yaxshilashdagi roli va imkoniyatlari o‘rganilib, ularning tibbiy amaliyotga integratsiyasi jarayoni ko‘rib chiqiladi.

Mazkur maqolada LearningApps platformasi imkoniyatlaridan ta’lim jarayonida samarali foydalanish masalalari yoritilgan. Interaktiv didaktik o‘yinlar va individual topshiriqlarni tuzish orqali talabalarning o‘quv faolligi, mustaqil fikrlashi va bilimni mustahkamlash ko‘nikmalari rivojlanishi tahlil qilingan. Shuningdek, platformaning amaliy jihatlari, ta’limga integratsiyalashuv bosqichlari va o‘qituvchining didaktik mahoratini oshirishdagi o‘rni haqida fikr yuritiladi. Tadqiqotda zamonaviy raqamli texnologiyalar asosidagi darslarni tashkil etish bo‘yicha tavsiyalar beriladi..

This article explores the sociolinguistic dimensions of the English language within multicultural societies. English, as a global lingua franca, functions not only as a means of communication but also as a marker of social identity, power relations, and cultural interaction. The study investigates how English interacts with other languages and cultures in diverse social contexts, reflecting both integration and conflict. Using a qualitative research methodology, the article examines language use patterns, attitudes, and identity construction among multilingual speakers. Findings highlight the role of English as a dynamic and adaptive medium influenced by sociocultural factors. The paper concludes with insights on language policy, education, and social cohesion in multicultural settings.

Mazkur maqolada buyuk alloma Abu Ali Ibn Sinoning ilmiy va falsafiy merosi, uning jahon ilm-fani va madaniyatiga qo‘shgan hissasi tahlil qilinadi. Ibn Sino Sharq uyg‘onish davrining yetuk vakili sifatida tibbiyot, falsafa, matematika, astronomiya, farmakologiya va boshqa ko‘plab sohalarda inqilobiy ilmiy yutuqlarga erishgan. Uning "Al-Qonun fi-t-Tibb" asari asrlar davomida Yevropa va Islom olamida asosiy tibbiyot qo‘llanmasi sifatida qo‘llanilgan. Ushbu ishda uning qarashlarining zamonaviy fanlarga ta’siri va ahamiyati ham ko‘rsatildi.

Ushbu maqolada tilning kishilik jamiyati oʻrtasidagi ahamiyati,  til tizimi, uning tarkibiy qismlari, lingvistik hamda  ijtimoiy vazifalari haqida soʻz yuritiladi. Bundan tashqari tilning sotsiolingvistika bilan bogʻliq jihatlari ochib beriladi.

Ushbu maqolada umumta’lim maktablarida o‘quvchilarning og‘zaki va yozma nutqini rivojlantirish usullari, bu jarayonning bosqichlari va samarali metodik yondashuvlar tahlil qilinadi. Nutq madaniyati, mantiqiy fikrlash, so‘z boyligini oshirish va grammatik me’yorlarga amal qilish kabi ko‘nikmalarni shakllantirishda qo‘llaniladigan o‘qitish metodlari ko‘rib chiqiladi. Amaliy darslar, topshiriqlar, bahs-munozara, insholar yozish, matn bilan ishlash, hamda muloqot kompetensiyasini rivojlantirishga xizmat qiluvchi interfaol usullar tahlil asosida yoritilgan. Mazkur maqola til va adabiyot o‘qituvchilari, metodistlar hamda pedagoglar uchun amaliy ahamiyat kasb etadi.

In today’s globalized society, understanding different nations' cultural, political, and historical contexts is crucial for university students. This article highlights the significance of Country Studies in higher education, emphasizing its role in promoting global awareness, enhancing academic and professional competencies, supporting language learning, and fostering responsible global citizenship. It also explores the responsibilities of universities in implementing inclusive and diverse Country Studies programs, while cautioning against stereotypes and biased narratives.

Ushbu maqolada global iqlim isishi sharoitida suv resurslariga tushayotgan bosim, suv taqchilligi va ifloslanish kabi muammolar tahlil qilinadi. Suv resurslarini boshqarishdagi zamonaviy yondashuvlar, texnologiyalar hamda siyosiy va ijtimoiy chora-tadbirlar ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot suv resurslarini barqaror boshqarish yo‘llarini aniqlashga qaratilgan bo‘lib, ekologik va ijtimoiy-iqtisodiy jihatlar o‘rtasida muvozanat yaratish zarurligini ta’kidlaydi.

Mazkur maqolada odam savdosi tushunchasi, uning zamonaviy shakllari, sabablari va oqibatlari chuqur tahlil qilinadi. O‘zbekiston Respublikasida va xalqaro miqyosda odam savdosiga qarshi kurashish borasida amalga oshirilayotgan qonunchilik va institutsional chora-tadbirlar o‘rganiladi. Shuningdek, fuqarolarni xabardor qilish, xavf ostidagi guruhlarni himoyalash, huquqni muhofaza qiluvchi organlarning roli va xalqaro hamkorlik mexanizmlari tahlil qilinadi. Maqola odam savdosining oldini olish va unga qarshi kurashishning samarali strategiyalarini ishlab chiqishda ilmiy-amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi.

Mazkur maqolada bolalarning har tomonlama rivojlanishida maktabgacha ta’lim tashkilotlarining o‘rni va ahamiyati yoritiladi. Maktabgacha ta’lim – bola shaxsining intellektual, ijtimoiy, emotsional va jismoniy rivojlanishining asosiy bosqichi bo‘lib, bu davrda ta’lim va tarbiya maxsus tashkil etilgan muhitda olib borilishi bolaning keyingi maktab ta’limiga tayyorgarligini kuchaytiradi. Tadqiqotda bolalar rivojiga ijobiy ta’sir etuvchi pedagogik sharoitlar, o‘yin texnologiyalari, tarbiyaviy metodlar, o‘quv muhiti va mutaxassislar roli tahlil qilinadi. Maqola amaliy tavsiyalar va ilmiy mulohazalar asosida yozilgan bo‘lib, maktabgacha ta’lim tizimida faoliyat yurituvchi pedagoglar, psixologlar va ota-onalar uchun foydalidir.

Mazkur maqolada insult kasalligi uning patogenezi , klinik belgilari va davolash usullari haqida ilmiy-tanqidiy tahlil berilgan Insult bu oddiy qon quyilishi bilan kechishiga oid kasallik bo’lishi mumkin, lekin imson salomatligi uchun yoshi kattalarda bo’lgan insonlarda kata xavf tug’dirishi mumkin.Maqolada aynan shu jihatlar keng yoritilgan hamda turli tibbiy adabiyotlar asosida tahlil qilingan .Shuningdek, profilaktika choralariga ham e’tibor qaratilgan. Sog’liqni saqlash vazirligi ushbu va shunga o’xshash kasalliklarni oldini olish choralarini ishlab chiqmoqda va zamonaviy usullardan foydalanmoqda.

Eman daraxti po‘stlog‘i (xususan qora duba turi) qadim zamonlardan beri tabobatda keng qo‘llanilib kelinadi. Uning tarkibidagi biologik faol moddalar – taninlar, flavonoidlar, pektinlar va efir moylari salomatlikka turlicha ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Bu maqolada eman po‘stlog‘ining tarkibi, shifobaxsh xususiyatlari, tibbiyotda va xalq tabobatidagi qo‘llanilishi, klinik tajribalar natijalari, ilmiy asoslangan dalillar, shuningdek, kontrendikatsiyalari haqida batafsil tahlil berilgan. Maqola fitoterapiya sohasida ilmiy izlanish olib borayotgan tadqiqotchilar, shifokorlar hamda sog‘lom turmush tarziga e’tibor beruvchi o‘quvchilar uchun mo‘ljallangan. Ushbu tadqiqot eman po‘stlog‘ining imkoniyatlarini yanada chuqurroq o‘rganishga asos bo‘la oladi.

Ushbu maqolada yurak siklining fiziologik bosqichlari hamda uni tartibga soluvchi markaziy va periferik omillar ilmiy asosda yoritilgan. Yurak sikli bo‘lmacha sistolasi, qorinchalar sistolasi va umumiy diastoladan iborat bo‘lib, bu bosqichlarning o‘zaro muvofiqlasgan tarzda kechishi yurak faoliyatining samaradorligini ta’minlaydi. Har bir sikl yurakning elektr faolligi — sinoatriyal tugundan boshlab, atrioventrikulyar tugun, Gis tutami va Purkinye tolalari orqali boshqariladi. Maqolada yurak ritmini tartibga soluvchi omillar sifatida Frank-Starling qonuni, simpatik va parasimpatik asab tizimi, gormonal regulyatorlar, yurak mushaklarining cho‘zilishi va qon hajmining o‘zgarishi muhim omillar sifatida ko‘rib chiqilgan. Yurak siklidagi o‘zgarishlar yurak kasalliklari, aritmiyalar va yurak yetishmovchiligining patofiziologik asoslarini tashkil etadi. Ushbu jarayonlarni chuqur tushunish yurak faoliyatini diagnostika qilish va davolash strategiyalarini ishlab chiqishda muhim ahamiyatga ega.

Maqolada ko‘rishida nuqsoni bo‘lgan bolalar ta’limida innovatsion o‘quv materiallarining ahamiyati, ular yordamida o‘quv jarayonini moslashtirish yo‘llari, texnologik yondashuvlarning imkoniyatlari hamda milliy va xalqaro tajriba tahlil qilinadi. Maxsus pedagogika sohasi uchun yangi avlod o‘quv vositalari yaratish, ular orqali ko‘rish imkoniyati cheklangan bolalarning mustaqil fikrlashi, kognitiv va ijtimoiy kompetensiyalarini shakllantirish masalalari yoritilgan.

The pervasive use of paper in traditional educational settings contributes significantly to resource consumption, waste generation, and environmental degradation. With the advent of digital technologies, there is an increasing opportunity and imperative for educational institutions to transition towards a "paperless pedagogy." This article explores effective strategies for reducing paper waste in the digital age, encompassing approaches for instructional delivery, assessment, administrative tasks, and student engagement. By leveraging learning management systems (LMS), digital collaboration tools, e-portfolios, and online assessment platforms, schools and universities can minimize their ecological footprint, enhance efficiency, and foster a more sustainable learning environment. The paper also addresses potential challenges and provides actionable recommendations for a successful transition to a more paper-free educational model.

This article analyzes the role and function of phraseological units from the perspective of intercultural pragmatics. The interrelationship between language, culture, and style is considered using the example of phraseological units, and their semantic, stylistic, and cultural aspects are highlighted. Based on a comparative analysis of phraseological units in English and Uzbek, intercultural differences, communicative problems, and translation problems are identified. The results of the article show the importance of phraseology in intercultural communication and offer practical recommendations that can be applied in the process of language learning and teaching.

Mazkur maqolada akseologik yondashuv asosida o‘quvchilarda muloqot madaniyatini shakllantirish va rivojlantirishning nazariy-metodik asoslari yoritilgan. Muallif muloqot madaniyatini faqat til vositasidagi faoliyat emas, balki axloqiy-estetik qadriyatlar tizimi sifatida ko‘rib chiqadi. Yondashuv asosida ijtimoiy va madaniy qadriyatlar kontekstida shaxsning kommunikativ ko‘nikmalarini rivojlantirish yo‘llari tahlil qilinadi. Shuningdek, umumta’lim maktablari sharoitida muloqot madaniyatini rivojlantirish mexanizmlarini takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan.

Mazkur maqolada inson skelet tizimining tuzilishi, funksional ahamiyati hamda organizmdagi o‘rni keng qamrovda yoritilgan. Skelet tizimi – bu suyaklardan, bo‘g‘imlardan va ularni biriktiruvchi to‘qimalardan tashkil topgan murakkab tizim bo‘lib, u organizmga tayanch bo‘lish, ichki a’zolarni himoya qilish, harakatlarni amalga oshirish, qon ishlab chiqaruvchi modda (qizil ilik) faoliyatini ta’minlash kabi ko‘plab muhim funksiyalarni bajaradi. Maqolada bosh skeleti (kranium) va tana skeleti – ya’ni umurtqa pog‘onasi, ko‘krak qafasi, qo‘l va oyoq suyaklari – anatomik va funksional jihatdan tahlil qilinadi.

Parkinson kasalligi - bu asosan harakatlarni nazorat qilishni buzadigan nevrologik kasallik bo'lib, odatda motor tizimiga ta'sir qiladi. Ushbu kasallikning eng keng tarqalgan alomatlari qo'l va oyoqlarda titrash (tremor), harakatning sekinlashishi (bradikineziya), mushaklar qattiqligi (rigidlik), va yurishning notekisligi kabi holatlarni o'z ichiga oladi. Parkinson kasalligining aniq sabablari hali to'liq o'rganilmagan bo'lsa-da, genetik va atrof-muhit omillari bu kasallikni rivojlanishiga hissa qo'shishi mumkin.

Maqola shaxsning ma’naviy-axloqiy shakllanishida vatanparvarlikning muhim tayanch sifatidagi o‘rnini ochib beradi. O‘zbekiston tarixidan olingan misollar asosida yoshlarda vatanparvarlik qadriyatlarini shakllantirishdagi ahamiyat ta’kidlanadi. Zamonaviy tahdidlar yoritilib, milliy ongni mustahkamlashning samarali yo‘llari — ta’lim, madaniyat, oila va ma’naviy an’analar orqali amalga oshirish taklif etiladi.

 Mazkur maqolada insoniyat tafakkurining tarixiy rivojlanishi nuqtai nazaridan tabiat qonunlarini tushunish evolyutsiyasi falsafiy va ilmiy asosda yoritiladi. Tadqiqotda Aristotelning klassik tabiiy falsafasidan boshlab Nyuton mexanikasi, Maksvell elektrodinamika nazariyasi, Einshteyn nisbiylik nazariyasi va nihoyat kvant mexanikasigacha bo‘lgan ilmiy o‘zgarishlar ketma-ket tahlil qilinadi. Shuningdek, ilmiy inqiloblarning epistemologik ildizlari, tajriba va nazariyaning o‘zaro bog‘liqligi, deterministik va ehtimollik paradigmalari qarama-qarshiligi falsafiy tahlilga tortiladi. Ushbu maqola fan taraqqiyotining uzluksizligiga urg‘u berib, bugungi ilmiy dunyoqarashning shakllanishidagi asosiy bosqichlarni tahlil etadi.

 This study explores the comparative impact of real-time Artificial Intelligence (AI) feedback and traditional teacher feedback on learners’ performance in English as a Foreign Language (EFL) listening tasks. As AI technologies gain ground in educational environments, their capacity to offer immediate, data-driven, and personalized feedback has positioned them as potential complements or even alternatives to human instruction. The research draws on a six-week intervention with Uzbek EFL learners, comparing two groups: one using AI-integrated listening platforms and the other receiving direct teacher feedback. Through quantitative assessments and qualitative observations, the study investigates comprehension gains, learner engagement, and affective responses. Findings reveal that AI feedback supports faster self-correction and increases student autonomy, while teacher feedback fosters deeper comprehension and emotional connection. Both feedback types contribute positively to learning, albeit in different ways. The paper concludes that a blended approach—integrating AI precision with human empathy—offers the most pedagogically effective solution for developing listening skills in EFL contexts. Implications for classroom practice, teacher training, and AI tool design are discussed.

 Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining bilim o‘zlashtirish jarayoniga ijtimoiy-psixologik muhitning ta’siri atroflicha yoritilgan. Xususan, o‘quvchining sinfdoshlari bilan o‘zaro munosabati, o‘qituvchi bilan kommunikatsiyasi, oilaviy muhit va maktabdagi umumiy psixologik holatning bolalar rivojlanishiga qanday ta’sir etishi tahlil qilinadi. Shuningdek, sog‘lom ijtimoiy muhitni yaratish orqali o‘quvchilarning ta’limdagi faolligini va ijobiy munosabatini kuchaytirish yo‘llari ko‘rib chiqilgan.

Giperurikemiya va podagra kasalligini davolashda ksantin oksidaza fermentining faolligini susaytirish asosiy terapevtik yondashuv hisoblanadi. Ushbu tadqiqotda 4-(fenoksimetil)-1H-1,2,3-triazol hosilalarining ksantin oksidaza ingibitorlik faolligi molekulyar model asosida baholanadi. CoMFA va CoMSIA usullaridan foydalanilgan holda QSAR modellar tuzilib, ularning ishonchliligi ichki va tashqi validatsiya bilan tasdiqlanadi. Molekulyar doking va dinamik tahlillar orqali eng faol molekulalar — №8 va №22 — ning ksantin oksidaza fermenti bilan barqaror bog‘lanish hosil qilishi aniqlangan. Bundan tashqari, yangi taklif etilgan Pred 4 va Pred 5 birikmalarining ADMET (so‘rilish, taqsimlanish, metabolizm, chiqarilish va toksiklik) xossalari o‘rganilib, ular dori sifatida foydalanish uchun qulay farmakokinetik va toksikologik ko‘rsatkichlarga ega ekani qayd etilgan. Olingan natijalar, Pred 4 va Pred 5 molekulalari giperurikemiya va podagra davosida istiqbolli nomzodlar bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi.

Ushbu maqolada XX asr detektiv adabiyotining qirolichasi deb e’tirof etilgan Agata Kristining ijodiy merosi nazariy va metodologik asosda tahlil qilinadi. Muallif Kristining farmatsevtik bilimlari, urush tajribalari va shaxsiy hayotidagi sinovlarining uning detektiv romani strukturasi va personajlarni shakllantirishga ta’siri ustida to‘xtaladi. Tadqiqot natijalari ijodiy uslublar tahlili va janrdagi innovatsion yondashuvlarni ochib beradi.

 The article describes silicates, their properties, glass and its types, as well as an industrial method for producing glass, processes for making colored glass.

Zamonaviy usullar taʼlim samaradorligini oshirishda oʻquvchilarning aqliy, axloqiy va ruhiy rivojiga ijobiy taʼsir koʻrsatadi.Maqolada kimyo fanini oʻqitishda zamonaviy pedagogik texnologiyalarni qoʻllashning ahamiyati va usullari yoritilgan. Pedagogik jarayonni texnologik asoslarda tashkil etish, mavzuni tarkibiy qismlarga ajratish, maqsadli tizim yaratish, nazorat topshiriqlarini belgilash va adabiyotlar roʻyxati bilan ishni yakunlash kabi bosqichlar tahlil qilingan.

The article describes the process of electrolysis, its application in industry, the processes of forming a protective coating on the surface of metals.

Ushbu maqolada oʻsimlik ekstraktlarida mavjud boʻlgan biologik faol birikmalarni tahlil qilishda yuqori samarali suyuqlik xromatografiya (YUSSX) usulidan foydalanish muhokama qilinadi.

The pervasive use of paper in traditional educational settings contributes significantly to resource consumption, waste generation, and environmental degradation. With the advent of digital technologies, there is an increasing opportunity and imperative for educational institutions to transition towards a "paperless pedagogy." This article explores effective strategies for reducing paper waste in the digital age, encompassing approaches for instructional delivery, assessment, administrative tasks, and student engagement. By leveraging learning management systems (LMS), digital collaboration tools, e-portfolios, and online assessment platforms, schools and universities can minimize their ecological footprint, enhance efficiency, and foster a more sustainable learning environment. The paper also addresses potential challenges and provides actionable recommendations for a successful transition to a more paper-free educational model.

This article analyzes the role and function of phraseological units from the perspective of intercultural pragmatics. The interrelationship between language, culture, and style is considered using the example of phraseological units, and their semantic, stylistic, and cultural aspects are highlighted. Based on a comparative analysis of phraseological units in English and Uzbek, intercultural differences, communicative problems, and translation problems are identified. The results of the article show the importance of phraseology in intercultural communication and offer practical recommendations that can be applied in the process of language learning and teaching.

Mazkur maqolada akseologik yondashuv asosida o‘quvchilarda muloqot madaniyatini shakllantirish va rivojlantirishning nazariy-metodik asoslari yoritilgan. Muallif muloqot madaniyatini faqat til vositasidagi faoliyat emas, balki axloqiy-estetik qadriyatlar tizimi sifatida ko‘rib chiqadi. Yondashuv asosida ijtimoiy va madaniy qadriyatlar kontekstida shaxsning kommunikativ ko‘nikmalarini rivojlantirish yo‘llari tahlil qilinadi. Shuningdek, umumta’lim maktablari sharoitida muloqot madaniyatini rivojlantirish mexanizmlarini takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan.