JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–76_Issue-1_May-2025
7
7
STEATOZ BILAN KECHUVCHI SURUNKALI GEPATIT C NING KLINIK-
LABORATORIYA VA INSTRUMENTAL XUSUSIYATLARI
Shamsiyeva Muattar Axmatovna
shamsiyeva.muattar@bsmi.uz
Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro davlat tibbiyot instituti
Mavzuning dolzarbligi.
Metabolik disfunksiya bilan bog'liq steatotik jigar
kasalligi semirish epidemiyasi tufayli butun dunyo bo'ylab eng keng tarqalgan
surunkali jigar kasalligiga aylandi[1-5]. So'nggi hisob kitoblarga ko'ra, asoslangan
global aholining deyarli uchdan biriga ta'sir qiladi [6-8]. Gepatit C (HCV) - bu
gepatotrop virus bo'lib, jigar metabolizmini buzadi va jigarning progressiv
shikastlanishiga olib keladi [9-15].C gepatitning steatoz bilan kechuvchi surunkali
shakli - bu jigarning surunkali yallig'lanish jarayoni bo'lib, unda jigar hujayralarida
yog' to'planishi (steatoz) yuz berishi mumkin [16-21]. Odamlarda gepatit C virusi
(HCV) genotipi 3 ko'proq steatoz bilan bog'liq [22-27]. Steatoz bilan kechuvchi
surunkali C gepatitida quyidagi klinik alomatlar kuzatilishi mumkin:bemorlar
ko'pincha charchoq, tavsiflanmagan og'riq va qorin sohasida noqulaylik his qilishadi
[28-32]. Ba'zi hollarda, ularning terisida sarg'ayish paydo bo'lishi mumkin.
Ishning maqsadi.
steatoz fibrozning rivojlanishi bilan bog'liq bo'lishi mumkin va
bu genotipga xos bo'lishi mumkinligini klinik-laboratoriya va instrumental tekshiruvlar
orqali o’rganish.
Material
va
metodlar.
Palpatsiya,
qon
testlari
,laborator
ko‘rsatkichlar,ultratovush
tekshiruvi,kompyuter
tomografiyasi,magnit-rezonans
tomografiyasi o’tkazish rejalashtirilgan.
Tadqiqot natijalar.
Biz 40 ta kasallikka chalingan odamlarda quyidagi
tekshiruvlar orqali qayd qilingan natijalar:Qon testlari: 40 ta bemorimizda ham gepatit
viruslariga antitela-antigen kompleksi (masalan, anti-HCV, HBsAg) aniqlanishi orqali
infeksiya darajasi aniqlanadi.Laborator ko‘rsatkichlar:Transaminazlar (ALT va AST)
— bu fermentlar jigar hujayralarining zararlanishini ko‘rsatadi va steatoz bilan
kechuvchi
gepatit
Cda
20
ta bemorimizda o‘zgarganini ko’rishimiz
mumkin.Gammaglutamiltransferaza (GGT) — bu fermentning yuqori darajasi
steatozda ham ko‘payishi kuzatildi.Triglitseridlar — jigar yog‘ining ko‘payishi
triglitseridlar miqdorining oshishiga olib kelishi mumkin.Shuningdek jigar
kattalashuvi (gepatomegaliya), ba'zan splenomegaliya 22 ta ( 55 %) bemorlarimizda
aniqlandi.40 ta bemorimizda ham UZI tekshiruvi o’tkazilganda yog’ to’planishi
aniqlandi.
Xulosa.
Ko'plab javobsiz savollar mavjud va gepatit C bilan og'rigan bemorlarda
ko'p o'lchovli tahlildan foydalangan holda, steatoz, fibroz va davolanishga javob berish
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–76_Issue-1_May-2025
8
8
uchun chalkash omillarni hisobga olgan holda katta istiqbolli tadqiqotlarga ehtiyoj bor.
Surunkali gepatit Sda steatoz, yallig'lanish va fibroz o'rtasidagi bog'liqlikni o'rganish
uchun bemorning individual ma'lumotlarining meta-tahlili davom etmoqda. Surunkali
gepatit C ko‘pincha jigar steatozi bilan birga uchraydi. Bu kasallikning kechishini
og‘irlashtiradi va virusga qarshi davolash samaradorligini pasaytirishi mumkin.Jigar
steatozi gepatit C virusida gepatositlarda yog‘ to‘planishi bilan tavsiflanadi. Bu
yallig‘lanish va fibroz rivojlanishiga olib kelishi mumkinligi tekshiruvlar orqali
isbotlandi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Grabowski J., Wedemeyer H. Hepatitis delta: immunopathogenesis and clinical challen //GES. Dig
Dis, 2010. Vol. 28. –P. 133–138.
2.
Inoyatova F.I., Yusupalieva G. A., Inogamova G. Z. Doppler Examination Informativity in Children
with Chronic Viral Hepatitis // Detskie Infekcii (Moskva), 2015. T. 14. № 3. S. 60-64.
3.
Irshad M., Acharya S. Hepatitis D virus (HDV) infection in severe forms of liver diseases in north
India. Eur J Gastroenterol Hepatol., 1996. Vol. 8. P.995–8.
4.
Itai Chitungo and Mathias Dzobo COVID-19: Unpacking the low number of cases in Africa Public
Health in Practice. 2020 Nov; 1.
5.
Mukhammadieva M.I. (2022). Modern Clinical and Biochemical Characteristics of Liver Cirrhosis
Patients of Viral Etiology with Spontaneous Bacterial Peritonitis //Texas Journal of Medical Science. –
2022.- P. 86-90.
6.
Oblokulov Abdurashid Rakhimovich Mukhammadieva Musharraf Ibrokhimovna Sanokulova Sitora
Avazovna Khadieva Dora Isakovna. (2023).CLINICAL AND LABORATORY FEATURES OF
SPONTANEOUS BACTERIAL PERITONITIS IN PATIENTS WITH VIRAL LIVER CIRRHOSIS. Journal
of Advanced Zoology, 44(S2), 3744–3750. Retrieved from
http://www.jazindia.com/index.php/jaz/article/view/1716
7.
SHamsiyeva,M.A.(2024)GEPATIT C DA JIGAR SIRROZINI BAHOLASH USULLARI .AMALIY VA
TIBBIYOT FANLARI ILMIY JURNAL,2181-3469
8. Ibrokhimovna, M. M. . (2024). Improvement of Primary Prophylaxis and Treatment of Spontaneous
Bacterial Peritonitis Complicated in Virus Etiology Liver Cirrhosis. Journal of Intellectual Property and
Human
Rights, 3(4),
19–25.
Retrieved
from
http://journals.academiczone.net/index.php/jiphr/article/view/2506
9. SHamsiyeva,M.A.(2024)HOMILADORLIK PAYTIDA QIZAMIQ INFEKSIYASI.AMALIY VA
TIBBIYOT FANLARI ILMIY JURNAL,2181-3469 10. Oblokulov Abdurashid Rakhimovich
Mukhammadieva Musharraf Ibrokhimovna Sanokulova Sitora Avazovna Khadieva Dora Isakovna. (2023).
CLINICAL AND LABORATORY FEATURES OF SPONTANEOUS
BACTERIAL PERITONITIS IN PATIENTS WITH VIRAL LIVER CIRRHOSIS.
Journal of Advanced Zoology, 44(S2), 3744–3750. Retrieved from
http://www.jazindia.com/index.php/jaz/article/view/1716
11.Mukhammadieva M.I. (2022). Modern clinical and biochemical characteristics of liver cirrhosis patients
of viral etiology with spontaneous bacterial peritonitis //Texas Journal of Medical Science. – 2022.- P. 86-
90
12. SHamsiyeva,M.A.(2024).ЗАРАЖЕНИЕ КОРЬЮ ПРИ БЕРЕМЕННОСТИ .AMALIY VA TIBBIYOT
FANLARI ILMIY JURNAL,2181-3469
13. SHamsiyeva,M.A.(2024).ПРОГНОСТИЧЕСКАЯ ЗНАЧЕНИЯ НЕИНВАЗИВНЫХ
МЕТОДИК ДИАГНОСТИКИ ДЛЯ ОЦЕНКИ ФИБРОЗА ПЕЧЕНИ
У БОЛЬНЫХ ХРОНИЧЕСКИМ ГЕПАТИТОМ С .AMALIY VA TIBBIYOT FANLARI ILMIY
JURNAL,2181-3469
14.Mukhammadieva M.I. (2023). Вирус этиологияли жигар циррози беморларида спонтан бактериал
перитонит билан асоратланишнинг профилактикаси ва давосини такомиллаштириш//Oriental
Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. -2023.-P.947-953.
15. Oblokulov A.R., M.I.Mukhammadieva.(2022). Clinical and biochemical characteristics of liver cirrhosis
patients of viral etiology with spontaneous bacterial peritonitis//Academicia Globe: Indersciense Research.-
2022.- P. 210-216.
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–76_Issue-1_May-2025
9
9
16. Nabiyeva, Z. . (2023). CLINICAL MANIFESTATIONS OF CHRONIC DISEASES ОРГАНОВ OF THE
DIGESTIVE SYSTEM IN CHILDREN. Инновационные исследования в современном мире: теория и
практика, 2(15), 27–28. извлечено от https://in-academy.uz/index.php/zdit/article/view/13239
17. Tukhtaboevna, M. Z. . (2022). ACUTE INTESTINAL INFECTIONS IN CHILDREN, MODERN
PRINCIPLES
OF
CORRECTION
AND
RESTORATION
OF
WATER-ELECTROLYTE
BALANCE.
IJTIMOIY FANLARDA INNOVASIYA ONLAYN ILMIY JURNALI
, 101–105. Retrieved from
https://sciencebox.uz/index.php/jis/article/view/3249
18
Набиева,
З.
Т.
(2023).
КЛИНИКО-ИММУНОЛОГИЧЕСКАЯ
ХАРАКТЕРИСТИКА
МИКОПЛАЗМЕННОЙ ПНЕВМОНИИ У ДЕТЕЙ.
Новости образования: исследование в XXI
веке
,
2
(13), 35-39.
19. Sanokulova Sitora Avazovna. (2023). Factors of Development of Hepatorenal Syndrome in Patients with
Liver Cirrhosis of Viral Etiology. Texas Journal of Medical Science, 26, 4–9. Retrieved from
https://www.zienjournals.com/index.php/tjms/article/view/4611
20. Авазовна, С. С. . (2023). Факторы Развития Гепаторенального Синдрома У Больных Циррозом
Печени Вирусной Этиологии. AMALIY VA TIBBIYOT FANLARI ILMIY JURNALI, 2(12), 1–8.
Retrieved from https://www.sciencebox.uz/index.php/amaltibbiyot/article/view/8673
21. SHamsiyeva,M.A.(2024).Measles Infection in Pregnancy .RESEARCH JOURNAL OF TRAUMA AND
DISABILITY STUDIES ,2720-686622. Jalilova, А.S. (2022). THE SPREAD OF CIRRHOSIS OF THE
LIVER BY ETIOLOGICAL FACTORS. Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social
sciences, 2 (6), 253-257.\
29. Кароматов Иномжон Джураевич, Набиева Зумрад Тухтаевна Адаптоген - элеутерококк,
свободоягодник колючий (обзор литературы) // Биология и интегративная медицина. 2017. №11. URL:
https://cyberleninka.ru/article/n/adaptogen-eleuterokokk-svobodoyagodnik-kolyuchiy-obzor-literatury (дата
обращения: 19.12.2023).
23. Облоқулов, А., & Муҳаммадиева, М. (2022). КЛИНИКО-ЛАБОРАТОРНАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА
СПОНТАННОГО БАКТЕРИАЛЬНОГО ПЕРИТОНИТА ПРИ ЦИРРОЗЕ ПЕЧЕНИ ВИРУСНОЙ
ЭТИОЛОГИИИ. Журнал
вестник
врача, 1(3),
66–69.
извлечено
от
https://inlibrary.uz/index.php/doctors_herald/article/view/2016
24. To’htayevna, N. Z. (2023). BOLALAR VA O’SMIRLARDA REYTER SINDROMI.
Journal of new
century innovations
,
23
(2), 3-6.
25. Aslonova.M.R. (2022). Determination of suicidality against the background of Parasitic Diseases in
children // INTERNATIONAL JOURNAL OF PHILOSOPHICAL STUDIES AND SOCIAL SCIENCES. –
2022.- P. 9-12.
26. Jalilova, A. S. (2022). Approaches to Etiotropic Therapy of Covid-19 in Outpatient Patients.
INTERNATIONAL JOURNAL OF HEALTH SYSTEMS AND MEDICAL SCIENCES, 1(1), 41-44.
27. Mukhtarova Sh.A. (2022) Age-related features of clinical manifestations of giardiasis // International
journal of medical sciences and clinical research 2022;17-21.
28. Jalilova A.S. (2022). FEATURES OF CLINICAL MANIFESTATIONS OF CYTOMEGALOVIRUS
INFECTION IN CHILDREN. International Journal of Medical Sciences And Clinical Research, 2(09), 12–
16. https://doi.org/10.37547/ijmscr/Volume02Issue09-04
29. Tuxtaboyevna, N. Z. (2023). The Whole Truth about Mycoplasma through the Eyes of a
Pediatrician.
AMALIY VA TIBBIYOT FANLARI ILMIY JURNALI
,
2
(12), 348-354.
30. SHamsiyeva,M.A.(2024).Medicines for Humans, Modern Problems of Pharmacotherapy of COVID-19 in
Pregnancy Women .RESEARCH JOURNAL OF TRAUMA AND DISABILITY STUDIES ,2720-6866
31. Abdulloyevna, M. S. . (2023). Tez-Tez Kasal Bo’lgan Bolalarda O’tkir Respirator Kasalliklarning Klinik-
Laboratoriya Xususiyatlari. AMALIY VA TIBBIYOT FANLARI ILMIY JURNALI, 2(12), 29–34. Retrieved
from https://sciencebox.uz/index.php/amaltibbiyot/article/view/8680
32. Muxtorova, S. A. (2022). Clinical and laboratoriya features of acute respiratory disease in frequently ill
children. Web of scientist: International scientific research journal, 1026-1030.