Vol. 76 No. 1 (2025)

Annotatsiya: Genetik o'zgaruvchanlik – bu tirik organizmlar orasidagi irsiy farqlar majmuasi bo'lib, u hayotning xilma-xilligini ta'minlovchi asosiy omildir. Ushbu o'zgaruvchanlik tufayli, bir turdagi organizmlar ham o'ziga xos xususiyatlarga ega bo'lishi mumkin. Bu esa, o'z navbatida, turlarning atrof-muhit sharoitlariga moslashuvchanligini oshiradi va evolyutsion jarayonlarning harakatlantiruvchi kuchiga aylanadi.

Аннотация: В данной работе рассматриваются методические подходы к обучению числительным в практике преподавания русского языка как иностранного (РКИ). Особое внимание уделяется трудностям, с которыми сталкиваются иностранные студенты при освоении количественных и порядковых числительных, а также способам преодоления этих трудностей. Описываются эффективные приёмы, упражнения и методики, способствующие лучшему усвоению числительных, включая коммуникативный, грамматико-переводной и игровые методы обучения.

Anotatsiya: Ushbu maqola zamonaviy dunyoda ekologik va iqtisodiy muvozanatni saqlashga bo‘lgan ehtiyojni aks ettiradi. Ushbu tushuncha atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va barqaror rivojlanishni ta‘minlashga qaratilgan yondashuvlarni o‘z ichiga oladi. Yashil iqtisodiyot insoniyat uchun ekologik toza va iqtisodiy jihatdan samarali hayot tarzini shakllantirishga imkon beradi. Xususan, maqolada Prezidentimiz Shavkat Miromonovich Mirziyoyevning 2025-yilni “Atrof-muhitni asrash va  “Yashil“ iqtisodiyot yili“ deb e‘lon qilishiga bag‘ishlangan, tabiatni asrash, resurslardan oqilona foydalanish, ko‘kalamzor hududlarni keskin ko‘paytirish, Orol fojiasining oqibatlarini yumshatish, aholi salomatligini mustahkamlash va aholining barcha qismiga qulay shart-sharoitlar yaratish bo‘yicha ishlar o‘rganiladi.

Аnnotatsiya: Mаzkur mаqоlаdа rivоjlаnаyоtgаn mаmlаkаtlаr tаjribаsi аsоsidа xоrijiy investorlаrni jаlb etish strаtegiyаlаri tаhlil qilinаdi. Xоrijiy sаrmоyа iqtisоdiy о‘sishni rаg‘bаtlаntirish, texnоlоgik rivоjlаnish vа ish о‘rinlаri yаrаtishdа muhim оmil bо‘lib xizmаt qilаdi. Tаdqiqоtdа investitsiоn muhitni yаxshilаsh, sоliq imtiyоzlаri, huquqiy kаfоlаtlаr, infrаtuzilmа rivоji hаmdа dаvlаt siyоsаtining аhаmiyаti yоritilаdi. Shuningdek, Jаnubi-Shаrqiy Оsiyо, Mаrkаziy vа Shаrqiy Yevrоpа hаmdа Lоtin Аmerikаsi dаvlаtlаrining muvаffаqiyаtli tаjribаlаri tаhlil qilinib, О‘zbekistоn uchun muhim xulоsаlаr chiqаrilаdi.

  Anotatsiya: "Xusni xulq – insoniyatning yuksak sifati" mavzusidagi ushbu maqolada yaxshi xulq-atvor (xusni xulq) tushunchasi, uning diniy, madaniy va ijtimoiy jihatlari chuqur o‘rganilgan. Maqolada xusni xulqning inson shaxsiyati va jamiyat taraqqiyotidagi ahamiyati, shuningdek, uni shakllantirish va rivojlantirish yo‘llari tahlil qilinadi. Islom, xristianlik va buddizm kabi dinlarda xusni xulqga oid tamoyillar, milliy madaniyatlarda yaxshi xulq-atvor namunalari, shuningdek, zamonaviy dunyoda xusni xulqni targ‘ib qilishning dolzarb usullari yoritilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, xusni xulq nafaqat shaxsiy kamolot, balki ijtimoiy barqarorlik va tinchlikning asosiy omillaridan biridir.

Annotatsiya: Ushbu maqola yoshlar tilining shakllanishi, xususiyatlari va ijtimoiy o‘zgarishlarga bo‘lgan munosabatini o‘rganadi. Yoshlar tili, asosan, ijtimoiy va madaniy o‘zgarishlarga javoban rivojlanadi va zamonaviy texnologiyalar, global madaniyat hamda internet tarmoqlarining ta’siri bilan yangi so‘zlar, iboralar va qisqartmalarni o‘z ichiga oladi. Maqolada yoshlar tilining qisqartmalar, yangi so‘zlar, sleng, emosional ifodalar kabi asosiy xususiyatlari va ijtimoiy tarmoqdagi rivojlanishi ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, yoshlar tili jamiyatdagi o‘zgarishlarni, yangi qadriyatlarni va yoshlarning dunyoqarashini aks ettiradi. Maqola yoshlar tilining faolligi va uning jamiyatdagi ahamiyatini ochib beradi.

Minerals are solid, liquid and gaseous substances extracted from the earth's interior for human use . Solid minerals, in turn, are divided into combustible (peat, shale, coal) and non-combustible, which are: agronomic (apatite and phosphorite), non-metallic (quartz, barite, etc.) and metallic (ores of ferrous and non-ferrous metals).

Beneficiation of minerals is a set of processes of mechanical processing of mineral raw materials with the purpose of extracting valuable components and removing waste rock and harmful impurities that are of no practical value in the given technical and economic conditions. As a result of beneficiation, a concentrate is obtained from the ore, the quality of which is higher than the quality of the ore.

Abstract: Economics as a subject began to appear in Uzbekistan in the mid-1990s. During this short period, teaching economics at institute not only was not stopped, but, on the contrary, began to develop rapidly in almost all universities and institutes, and the interest of teachers, students and their parents is growing every day. In Uzbekistan, the study of economics is currently carried out mainly only at the last stage of education - at the level of higher professional education in many universities of the country. The purpose of the article is to study the organizational and methodological process of teaching economics in universities, institutes, and schools.

Abstract, This article explores strategies for developing listening comprehension skills in primary school learners within the context of English language teaching (ELT). Listening comprehension is a vital skill in language acquisition, and its development is essential for effective communication. This paper examines various practical methods and techniques that teachers can apply to improve listening comprehension in young learners.

Аннотация: мақолада қурилиш соҳасига оид қонунчилик ижроси устидан прокурор назоратининг зарурати, прокурор фаолиятининг ҳуқуқий воситалари ва уларнинг ўзига хос хусусиятлари, миллий қонунчилигимиздаги муаммолар ва уларни ҳал этиш масалалари ўрин олган.

        Mazkur maqolada maktabgacha ta’lim tizimida inklyuziv ta’limni joriy etish masalalari yoritilgan. Inklyuziv ta’lim — turli ehtiyojga ega bo‘lgan bolalarni yagona ta’lim muhitida o‘qitish tamoyillariga asoslanadi. Maqolada inklyuziv ta’limning nazariy asoslari, uning maktabgacha ta’lim muassasalaridagi ahamiyati, amaliy joriy etish yo‘llari va mavjud muammolar tahlil qilingan. Shuningdek, O‘zbekiston tajribasi, ilg‘or xorijiy amaliyotlar va ularni milliy tizimga moslashtirish imkoniyatlari ham ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari maktabgacha ta’lim muassasalarida teng imkoniyatlar yaratish va ijtimoiy integratsiyani ta’minlash yo‘lida muhim ahamiyatga ega.

Annotatsiya. Diskret logarifm muammosi ko'plab kriptografik tizimlarning asosini tashkil qiladi.Ushbu maqolada elliptik egri chiziqlar kriptografiyasida DLP va uni samarali hal qilishning bir nechta usullari tadqiq qilinib yoritib berilgan.Shu bilan birga tahliliy natijalar va xulosa keltirilgan.

Annotation. This paper investigates irony as a linguistic tool shaped by cultural norms and meanings. It emphasizes how different cultures influence the use and interpretation of ironic expressions. By referencing the theories of Sperber and Wilson alongside the contributions of Qodirova and Islomov, the study reveals how irony often depends on subtle, culturally informed cues. Through a cross-linguistic comparison and contextual examples, the article illustrates how language and culture interact in shaping ironic meaning. The analysis highlights the crucial role of cultural awareness in interpreting irony, especially in translation and intercultural contexts.

Annotatsiya: Ushbu maqolada Boburiylar sulolasining hukmdorlaridan boʻlgan Shohjahonning sevimli  va sadoqatli malikasi boʻlgan Mumtoz Mahal haqida so’z boradi. Ushbu malikaning hukmdor Shoh Jahon uchun qay darajada qadrli ekanligi uning davrida Jamna daryosi boʻyida qurdirilgan Toj Mahal inshootidan ham ko’rishimiz mumkin. Mumtoz Mahal begim haqidagi ma’lumotlar mavjud manba va adabiyotlar tahlili asosida yoritib berildi.

Annotatsiya: Ushbu maqolada qadimgi dunyo tarixida yirik imperiyalardan biri bo‘lgan Rim imperiyasidagi eng yirik amfiteatr Kolizey va uning qurilish tarixi haqida so’z yuritiladi. Kolizey va uning faoliyati tarixi, me’morchilik uslublari mavjud adabiyotlar tahlili asosida yoritib berildi.

Annotatsiya: Biologiya o’qitish metodikasi biologiya fan asoslari bilan bog’liq bo’lgan o’quv, jarayonlar, tamoyillar va qonuniyatlar to’g’risidagi fandir. Mazkur printsip va qonuniyatlarni bilish o’qituvchiga maktab biologiya kursi bilan bog’liq o’quv-tarbiyaviy jarayonlarni zamon talablariga mos holda tashkil etish va boshqarish imkonini beradi. Ushbu biologiya o’qitish metodikasi  fanining o’qitish shakllari, metodlari va  tamoyillari  haqida ma‘lumotlar berilgan.

Annotation: This article explores the growing influence of English as a global lingua franca and its impact on local languages and cultures. It examines how the dominance of English in education, media, and technology affects linguistic diversity, cultural identity, and language policy worldwide. While global English facilitates international communication and economic opportunities, it also presents challenges, including language shift, erosion of indigenous traditions, and cultural homogenization. The study draws from sociolinguistic research and real-world examples to offer a balanced view of both the benefits and threats posed by the rise of global English.

Abstract: Glomerulonephritis (GN) is a disease characterized by the development of inflammatory processes in the renal glomeruli, which may lead to kidney failure. This article reviews the main causes, clinical symptoms, diagnostic methods, and treatment approaches for glomerulonephritis. The study analyzes the prevalence and clinical features of both acute and chronic forms of glomerulonephritis. It highlights the necessity for early detection of kidney diseases, the improvement of treatment methods, and the development of holistic approaches in local medical practice. Additionally, it was found that patients who frequently suffered from angina and dental infections during childhood have a higher risk of developing kidney diseases. The main goal is the early diagnosis of glomerulonephritis and the development of treatment strategies adapted to local conditions.

Annotation:  This article provides general information about the structure and function of the heart, as well as the factors affecting its activity. It highlights the main types of heart diseases, their causes, and prevention methods. The article also includes useful lifestyle recommendations for maintaining a healthy heart and describes modern diagnostic techniques.

Abstract: this article is a theoretical view on the use of the term "concept" in linguistics It is one of the tools of representation and expression in the field of general understanding of the linguistic specifics of general concepts and the study of the term "concept" in linguistics . It is the means of the term "concept" to make a scientific conclusion about the data and to reveal the phenomena, which is to give a wider understanding.

Abstract: In the article famous The most famous writer is Abdulla Qadiri from his works one is '' Passed days '' novel , in it images system , humanity and Uzbek characteristics , people between sincere relationship , their between human feelings about word goes​

Annotatsiya: Ushbu maqolada o‘zbek xalq amaliy bezak san’atining muhim yo‘nalishi – naqqoshlik san’ati va uning asosiy terminlari (naqqosh, naqsh, girih, islimiy naqsh va boshqalar) nazariyasi hamda amaliy qo‘llanilishi tahlil qilinadi. Naqqoshlik san’ati tarixiy rivojlanishi, naqshlar kompozitsiyasi va ramziy ma’nolari haqida so‘z yuritiladi. Bundan tashqari, klassik naqsh elementlari va zamonaviy dizaynda naqqoshlikdan foydalanish misollari keltiriladi. Tadqiqot natijalari amaliy bezak san’ati va dizayni fanlari rivojiga hamda o‘quv jarayonlariga qo‘shimcha ma’lumot beradi.

Annotatsiya: Ushbu maqolada Jismoniy tarbiya fanining mazmuni va ahamiyati, asosiy maqsadi, sog‘lom turmush tarzini shakllantirishdagi o‘rni, ta’limiy vazifalari, tarbiyaviy vazifalari, rivojlantiruvchi vazifalari, sport mashg‘ulotlarining roli, jismoniy tarbiya vositalari va shakllari, jismoniy faollik madaniyatini shakllantirish,haqidagi fikr va mulohazalar keng tarzda yoritilgan.

Ushbu maqolada Pedagogik texnologiya tushunchasi, pedagogik texnologiya va an’anaviy ta’lim o‘rtasidagi farq, pedagogik texnologiyalarning asosiy maqsadi, ta’lim sifatini oshirishdagi texnologiyalarning roli, ta’lim jarayonining texnologik yondashuv asosida tashkil etilishi, zamonaviy pedagogik texnologiyalarning turlari, modulli o‘qitish texnologiyasi haqida tushuncha, interfaol o‘qitish texnologiyalarining mohiyati, klaster, akvarium, insert kabi usullarning amaliy qo‘llanilishi, kasbiy ta’limda pedagogik texnologiyalardan foydalanish, ta’lim jarayonida axborot-kommunikatsion texnologiyalarning o‘rni, o‘quvchining faolligini oshirishda texnologiyalarning ahamiyati, pedagogik texnologiyani loyihalash bosqichlari, pedagogik texnologiyalarni tanlash mezonlari, pedagogik texnologiyalarning afzalliklari va kamchiliklari, o‘qituvchining texnologik savodxonligi, ta’limda innovatsion texnologiyalarni tatbiq etish istiqbollari,haqidagi fikr va mulohazlar keng tarzda yoritilgan.

Ushbu maqolada  Pedagogika fanining qisqacha ta’rifi, tarixiy bosqichlarga ajratish mezonlari, qadimgi Sharq mamlakatlarida tarbiya g‘oyalari, qadimgi Yunoniston va Rimda pedagogik qarashlar, o‘rta asrlar pedagogikasi: diniy ta’limning ustunligi, Uyg‘onish davrida pedagogik tafakkurning rivoji, mustaqillik davrida O‘zbekistonda pedagogika fanining taraqqiyoti, bugungi kunda pedagogika fanining dolzarb yo‘nalishlari, xulosa: tarixiy tajribaning hozirgi ta’limga ta’siri haqidagi fikr va mulohazlar keng tarzda yoritilgan.

Ushbu bitiruv malakaviy ishida zamonaviy jamiyatda keng tarqalib borayotgan firibgarlik holatlari va ularga qarshi kurashishda axborot texnologiyalarining amaliy qo‘llanilishi yoritilgan. Asarda firibgarlikning turli shakllari, ularning yuzaga chiqish mexanizmlari va bunday xatti-harakatlarga qarshi kurashishdagi texnologik yechimlar tahlil qilinadi. Shuningdek, axborot tizimlarining xavfsizligini ta'minlash, fuqarolarni ogohlikka chaqirish va raqamli savodxonlikni oshirish bo‘yicha takliflar ilgari surilgan. Ishda huquqiy asoslar, ta'lim-targ‘ibot choralari va amaliy faoliyatda yuzaga kelayotgan muammolarga e'tibor qaratilgan.

Annotatsiya: Tabiiy fanlar — biologiya, kimyo, fizika, geografiya kabi fanlar bo‘lib, ular atrof-muhit va undagi jarayonlarni o‘rganishga qaratilgan. Ushbu fanlarni o‘qitishda samaradorlikni oshirish, o‘quvchilarning qiziqishini uyg‘otish va bilimlarni chuqurroq o‘zlashtirish uchun raqamli ta'lim texnologiyalaridan foydalanish muhim ahamiyat kasb etadi. Raqamli texnologiyalar ta'lim jarayonini interaktiv va ko‘rgazmali qiladi, o‘quvchilarga murakkab tushunchalarni osonroq anglash imkonini yaratadi.

Аннотация. В статье рассматривается потенциал использования интерактивных обучающих веб-сайтов в процессе формирования функциональной грамотности у учащихся начальной школы. Раскрываются особенности цифровых образовательных ресурсов, их влияние на развитие ключевых универсальных учебных действий и способности применять знания в повседневной жизни. Представлены примеры зарубежных и отечественных платформ, направленных на развитие функциональной грамотности, а также краткий обзор результатов практического применения подобных ресурсов в образовательной среде.

Abstract: Government spending plays a pivotal role in shaping the economic trajectory of a nation. As a key instrument of fiscal policy, it influences both short-term economic stability and long-term development outcomes. This article explores the multifaceted relationship between government spending and economic growth, drawing on theoretical frameworks, empirical evidence, and international case studies. It begins by categorizing government expenditures into capital and current spending, analyzing how each type contributes differently to economic performance. Capital investments—such as in infrastructure, education, and healthcare—are shown to have stronger and more sustainable impacts on productivity and growth potential. In contrast, current expenditures often yield more immediate but less enduring benefits. The paper reviews classical economic theories, contrasting Keynesian advocacy for expansionary government spending with neoclassical concerns over potential crowding-out effects on private investment. Through empirical examples from both developed and developing economies, the article highlights how the impact of government spending is highly context-dependent, varying according to institutional quality, fiscal discipline, and strategic allocation. Case studies, including China's infrastructure-led growth model and Greece's fiscal crisis, illustrate the dual nature of government spending as either a catalyst for development or a source of macroeconomic imbalance. Furthermore, the article addresses the risks associated with excessive or inefficient government spending, such as rising public debt, inflationary pressures, and resource misallocation.

Ушбу мақола ҳудуднинг ривожланиши ва транспорт фаолияти ўртасидаги ўзаро таъсирни ўрганишга бағишланган. Тадқиқотда йўловчи ва юк ташиш ҳажмига таъсир қилувчи омиллар аниқланиб, уларнинг корреляция ва регрессия таҳлили орқали баҳоланди. 2014--2023 йиллар даврида олинган маълумотлар асосида иқтисодий-математик модел ишлаб чиқилди, бу модел минтақада транспорт ривожланишини прогноз қилиш имконини беради. Натижалар транспорт инфратузилмасининг ижтимоий-иқтисодий ривожланишига ўз таъсирини кўрсатади.

Improving cognitive competence refers to enhancing an individual’s ability to think, reason, learn, and solve problems more effectively. Cognitive competence encompasses a broad range of intellectual skills such as memory, attention, problem-solving, decision-making, and learning. This improvement can be a lifelong process that takes place in various stages, from early childhood development to adulthood.

Annotaciya. Bul maqalada tiykarınan numerativ sózlerdiń túrkiy tiller tariyxında qay dárejede úyrenilgeni sonday-aq, házirgi waqıtta qollanılatuǵın túrkiy tillerge ortaq bolǵan numerativler haqqında sóz etiledi. Qaraqalpaq tilinde bar bolǵan numerativ sózler basqa da túrkiy tiller mısalı, ózbek hám qazaq tillerinde qollanılıwshı numerativ sózler menen mánilik tárepten salıstırılıp kórip shıǵıldı

Annotatsiya: Ushbu maqolada Qo’qon xonliging ,dehqonchilik ,yer egaligi va irigatsiya tizmi kengroq  yoritilgan ,xonlikning  asosiy tayanchi bo’lgan dehqonchlik  uni iqtisodiy jihatdan taminlab turgan ,suv taminoti irigatsiya tizimi  ham muhim bo’lgani uchun mavzuning dolzarbligini ko’rsatadi.Hozirda ham bu malumotlar muhimligi sabab bu maqolada yer egaligi va irigatsiya tizimi manbalar asosida tahlil qilindi

Annotatsiya: Ushbu maqolada XXI -asrdagi dolzarb muammolardan biri bo‘lgan internet manbalarida ishonchisiz,hamda noto‘g’ri bo‘lgan malumotlarining ko‘pligi hamda ulardan foydalanish oqibatida noto‘g’ri fikrlarni ko‘payishi shu bilan birgalikda internet tarixi hamda ma’lumotlardan to‘g’ri foydalanish haqida ma’lumot berilgan.

Annotatsiya: O‘zbekistonda bandlik xizmatlarini raqamlashtirish borasida 2019–2024-yillar davomida tizimli chora-tadbirlar amalga oshirildi. Elektron bandlik platformasi — “mehnat.uz” portali, “Ishga marhamat” monomarkazlari va “e-mehnat daftarchasi” tizimi ishga tushirildi. Ushbu infratuzilmalarning shakllanishi va samarali faoliyat yuritishida Xalqaro Mehnat Tashkiloti tomonidan ko‘rsatilgan texnik yordam muhim omil bo‘ldi. Xalqaro Mehnat Tashkiloti mutaxassislari ishtirokida foydalanuvchi interfeysiga qo‘yiladigan talablar, mehnat shartnomalari va bandlik statistikasi elektron shaklda yuritilishini ta’minlovchi normativ-huquqiy model ishlab chiqildi. 2020–2022-yillarda ARGOS (Automated Registration and Guidance of Online Services) nomli elektron tizim ishlab chiqildi. Ushbu platforma orqali ishga joylashish jarayonlari, mehnat shartnomalarining ro‘yxatdan o‘tkazilishi, ishsizlik darajasini real vaqtda monitoring qilish imkoniyati yaratildi. ARGOS tizimining funksional modullari XMT texnik maslahatlari asosida ishlab chiqilib, Estoniya va Koreya tajribasi bilan solishtirilib moslashtirildi. Xizmat ko‘rsatish standartlari, elektron hujjat aylanishi, shaxsiy kabinetlar va ish beruvchilar bazasi tizimlari takomillashtirildi.

Maqolada Aconitum napellus L. o‘simligining to‘liq botanik tavsifi, uning gullarining tuzilishi, fenologiyasi, geografik tarqalishi, kimyoviy tarkibi va bioaktiv moddalari tahlil qilinadi. Shuningdek, akonitin kabi alkaloidlarning farmakologik va toksikologik xususiyatlari, ularning zamonaviy tibbiyotdagi roli va dori vositalarida qo‘llanilishi ilmiy asosda yoritiladi.

Mazkur maqolada Atropa belladonna L. o‘simligining zaharli, biroq dorivor ahamiyatga ega bo‘lgan biologik faol komponentlari tahlil qilinadi. Asosiy alkaloidlar-atropin, skopolamin va hiyosiamin moddalarining farmakologik ta’siri, ularning dozalari, klinik qo‘llanilishi va ehtiyot choralariga alohida e’tibor qaratiladi. Shuningdek, o‘simlikning tarixiy tibbiyotdagi o‘rni va xalq tabobatida tutgan o‘rni haqida ham ma’lumot beriladi.

 Lepidium ferganense L. — Markaziy Osiyoga xos, kam o‘rganilgan ko‘p yillik o‘simlik bo‘lib, Brassicaceae oilasiga mansub. Ushbu maqolada o‘simlikning botanik tavsifi, kimyoviy tarkibi va dorivorlik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari Lepidium turkumiga mansub boshqa o‘simliklar bilan solishtirilib, uning farmakologik salohiyati baholanadi.

Mazkur maqolada Cynanchum acutum L. o‘simligining morfologik tuzilishi, kimyoviy tarkibi, dorivorlik xususiyatlari, xalq tabobatida qo‘llanilishi va farmakologik ahamiyati ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘simlikning ekologik holatlarga moslashuvchanligi va O‘zbekiston hududida uchraydigan tabiiy tarqalishi ko‘rib chiqiladi.

Ushbu maqolada blockchain texnologiyasining zamonaviy biznesni rivojlantirishdagi o‘rni va imkoniyatlari atroflicha o‘rganiladi. Dastlab faqat kriptovalyutalar bilan bog‘liq bo‘lgan bu texnologiya bugungi kunda biznes jarayonlarini soddalashtirish, tranzaksiyalarni ishonchli va shaffof amalga oshirish, mijozlar bilan ishlashda xavfsizlikni oshirish kabi bir qator ustunliklarni namoyon qilmoqda. Maqolada blockchainning asosiy tamoyillari, biznesdagi amaliy qo‘llanilishi, sohalar bo‘yicha misollar, texnologik, huquqiy va iqtisodiy jihatlar tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu texnologiyani O‘zbekistondagi tadbirkorlik muhitiga joriy etilishi va bu boradagi muammolar ko`rib chiqiladi.

Abstract: This article provides a description of the documents contained in Fund R-93, which is one of the key sources for studying the history of the Tashkent Regional Finance Department and is preserved in the National Archival Fund of Uzbekistan. Additionally, the issues that require attention in these documents have been comparatively analyzed based on information provided in other archival materials. In particular, the article presents data on the amount of revenue received by the regional local budget in 1950, as well as the amount of expenditures made from the regional local budget in the same year. Furthermore, based on the documents from Fund R-93, special attention has been given to the issue of personnel working in the Tashkent Regional Finance Department, and their ethnic background has also been analyzed using these archival records. 

Annotatsiya:  Ushbu maqola o‘zbek va fors tillaridagi ko‘plik kategoriyasining morfologik va semantik jihatlarini qiyosiy tahlil qiladi. O‘zbek va fors tillaridagi ko‘plik shakllari, ularning grammatik xususiyatlari va semantik funksiyalari solishtiriladi. Taqqoslash orqali ikkala til o‘rtasidagi o‘xshashlik va farqlar aniqlanadi.

Annotasiya. Mazkur maqolada badiiy matnning kognitiv xususiyatlarini aniqlashda muhim o‘rin tutgan konseptual strukturalar haqida so‘z yuritiladi. Bir qator olimlar, jumladan, R. Zwaan, T. Van Deyk, M. Jonson, L. Talmy, M. Terner, D. Ashurova, Sh. Safarov, M. Galeeva va boshqalar konseptual strukturalar va ularning xususiyatlari yuzasidan izlanishlar olib borganlar.

O‘zbekiston Respublikasida transport-logistika tizimining rivojlanishi iqtisodiy o‘sish va xalqaro savdo aloqalarini mustahkamlashda muhim omil hisoblanadi. So‘nggi yillarda avtomobil transporti xizmatlari bozorida xususiy tashuvchilarning faolligi sezilarli darajada oshdi, bu esa yuk tashish xizmatlariga bo‘lgan talabning ortishi bilan bog‘liq. Jahon banki tomonidan chop etilgan “Avtomobil transporti xizmatlarini isloh qilish” qo‘llanmasida transport xizmatlari iqtisodiyotning muhim sektori sifatida e’tirof etilgan bo‘lib, uning doimiy isloh qilinishi zarurligi ta’kidlangan. Ushbu maqola O‘zbekistonning transport-logistika salohiyatini oshirishda xususiy tashuvchilarning rolini, ularning xizmat sifatini yaxshilash yo‘llarini va logistika texnologiyalarining ta’sirini o‘rganishga bag‘ishlanadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi – transport xizmatlari bozorida samaradorlikni oshirish uchun xususiy tashuvchilarni tanlashning optimal mezonlarini aniqlashdir.

Abstract: This article analyzes the reforms in the socio-economic sectors of Uzbekistan, in particular, the innovative development and digitalization of the healthcare system. The possibilities of improving the quality of medical services, improving the management system of medical institutions, and providing convenient and fast services to the population through the introduction of digital technologies are highlighted. Also, new opportunities and problems arising from the increase in human resources capacity, the introduction of artificial intelligence, telemedicine , and electronic healthcare systems in medicine are discussed. The study analyzes the innovative approach and the positive impact of digitalization on the medical sector on a scientific basis.

Annotatsiya: Ushbu maqolada IEC 61850 xalqaro standarti asosida aqlli elektr tarmoqlarining shakllanish jarayoni tahlil qilinadi.Unda ma’lumot uzatish qurilmalararo o’zaro aloqa va tarmoqlarni avtomatlashtirishda ushbu standartning ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, IEC 61850 protokolining ochiq arxitekturasi,tezkor ishlash mexanizmlari hamda real vaqt rejimida boshqaruv imkoniyatlari ko’rib chiqilgan. Aqlli tarmoqlarni joriy etish orqali elektr energiyasi tizimining ishonchliligi,samaradorligi va barqarorligi oshishini ta’minlovchi texnologik yechimlar asoslab berilgan.

Аннотация: В статье анализируется вопрос совершенствования конструкции очистного вала линтерной машины 5ЛП. Линтерные машины играют важную роль в процессе разделения хлопковых волокон, и их эффективность во многом зависит от конструкции вала линтера. В ходе исследования были выявлены недостатки существующей конструкции и предложена новая усовершенствованная модель. С помощью усовершенствованного вала можно повысить качество разделения волокон и снизить потребление энергии. Экспериментальные испытания подтвердили эффективность обновленной конструкции и дали оценку возможности ее внедрения в производство. Вал — важный элемент механических систем, обеспечивающий передачу усилий, распределение крутящих моментов и организацию механизмов вращения. В статье рассматриваются механические свойства, выбор материала, условия эксплуатации и роль в системе вала длиной 2 метра и диаметром 40 мм. Включен научный анализ конструкции вала, его прочности, эластичности и долговечности.

Аннотация. В статье рассматриваются безличные предложения как средство выразительности в современной русской литературе. Анализируется их роль в создании эмоциональной насыщенности текста, раскрытии внутреннего мира героев и формировании стилистической уникальности произведений.

Аннотация. В данной статье безэквивалентная лексика рассматривается как важный фактор в аспекте придания произведению особой художественности. Приводится тематическая классификация данных образцов на материале повести «Птичка-невеличка».

Аннотация: Мазкур мақолада ривожланган ва ривожланаётган давлатларда инновацион лойиҳаларни бошқаришнинг ўзига хос жиҳатлари таҳлил қилинган. Институционал муҳит, молиявий таъминот ва инсон ресурсларининг роли ўрганилган. Муаллиф инновацияларни самарали бошқаришдаги муваффақият ва муаммоларни қиёсий таҳлил асосида кўрсатиб берган. Шунингдек, инновацион фаолиятни ривожлантириш учун институционал ва стратегик тавсиялар илгари сурилган. Мақола инновацион сиёсат ва лойиҳа бошқаруви соҳаларида таҳлил, режалаштириш ҳамда баҳолашни такомиллаштиришга ҳисса қўшади.

Annotatsiya: Ushbu maqolada zamonaviy muhandislik sohasida malakli kadrlarni shakllantirishda dual taʼlim modelining ahamiyati, afzalliklari va kelajakdagi istiqbollari tadqiq qilinadi. Nazariy bilimlar va amaliy tajribani uygʻunlashtiruvchi ushbu taʼlim tizimi talabalarni sanoat talablariga moslashtirish, ularga zamonaviy texnologiyalar (masalan, CAD/CAM, robototexnika) va real loyihalarda ishlash imkoniyatini berish orqali samaradorligi koʻrsatilgan. Maqolada Germaniya, Yaponiya kabi mamlakatlardagi amaliy tajribalar (masalan, *Bosch* korxonasi hamkorligidagi dasturlar) va statistik maʼlumotlar  asosida dual taʼlimning ijobiy taʼsiri tahlil qilingan. Shuningdek, Oʻzbekistonda modelni joriy qilishdagi toʻsiqlar (korxonalarning ishtiroksizligi, moliyaviy muammolar) va ularni bartaraf etish boʻyicha takliflar (davlat subsidiyalari, standartlashtirilgan dasturlar) keltirilgan. Tadqiqat natijalari shuni koʻrsatadiki, dual taʼlim nafaqat kadrlar tayyorlashni yaxshilaydi, balki iqtisodiyotni rivojlantirishda ham hal qiluvchi rol oʻynaydi.

Annotatsiya: Hozirgi paytda ko‘pchilik marjon turlarining yoshini yarus va hatto yarus osti qatlamlariga to‘g‘ri kelishini aniqlash va ularni nafaqat qo‘shni kesmalar bilan solishtirish, balki bir-biridan uzoq hududlardagi kesmalar bilan ham taqqoslash imkoni tug‘ildi.

Annotatsiya: Karbonat formatsiyasi yotqiziqlarining yuqori qismi   Janubiy-G‘arbiy Hisor tog‘i etaklariniig boshqa territoriyalarida 30-130 metrga yetadigan qalin qatlamli pelitomorf oxaktoshlar hosil qilib ularning orasida gil-alevrolitli oxaktoshlarning qatlamchalarni uchratish mumkin.

Annotatsiya: Ushbu maqolada bolalarda o‘pka va uning kasalliklar, bronxlarning rivojlanish nuqsonlari va kasallik turlari, bolalarda yosh doirasida uchraydigan gestatsiya davri va  undagi jarayonlar, nafas yo‘llari va umurtqa pog‘onasida kechadigan o‘zgarishlar, o‘pka va bronxlar rivojlanishini kuzatib borish uskunalari, yurak va nafas yo‘llari kasalliklari sabablari va ushbu turdagi kasalliklarning ba’zi turlariga to‘xtalib o‘tilgan va bu jarayonning davolash usullari va metodikasi keltirilgan.

Annotasiya: Mazkur maqolada Xorazmning о‘ziga xos iqlimi (sahroga yaqinligi), aholining joylashishi, shaharlarning rivojlanishiga va uy-joylarning shakliga yaxshigina ta’sir qilgan. Qadimda aholi sug‘orish tarmoqlariga yaqin joyda yashagan. Daryo о‘zanining о‘zgarishi natijasida shaharlarning kо‘chish voqeasi Xorazm tarixida kо‘p uchraydi. Uy-joylarning eng qadimgi va  eng keng tarqalgan turi alohida-alohida joylashgan qо‘rg‘on tо‘g‘risida ma’lumot beriladi.

Аннотация: При создании исходных источников новых сортов колосовых зерновых культур большое значение имеют образцы большой коллекции, поскольку сортообразцы, относящиеся к разным генотипам, проявляют свойства устойчивости к неблагоприятным факторам природы, болезням и вредителям.

Annotatsiya. Cug‘oriladigan yerlarda kuzgi boshoqli don ekinlaridan barqaror, mo‘l va sifatli hosil yetishtirishda sug‘orish, oziqlantirish tartiblarini optimallashtirish asosida takomillashtirilgan jadal texnologiyalarni ishlab chiqarishga keng joriy qilish, g‘allachilikda hosildorlikni va don sifatini oshirish muhim omillardan biridir.

Annotatsiya.Bu yil kuz va qish oylarining ancha  seryog‘in va iliq kelishi  kuzgi boshoqli don ekinlarida xususan g‘allada tinim davrida ham rivojlanishdan to‘xtamasdan kech muddatda ekilgan g‘allalarga ham yetishib olish imkonini berdi. Shunday ekan yanada g‘allaning baravj rivojlanib, ko‘proq tuplanishi uchun mineral o‘g‘itlar bilan oziqlantirishni talab etadi. Kuzgi boshoqli don ekinlari o‘zlarining dastlabki o‘sish va rivojlanish bosqichida, ayniqsa tuproqda o‘simlik o‘zlashtira oladigan shakldagi azotli va fosforli ozuqa moddalarining yetarli bo‘lishini talab qiladi. Bu 1 sentner don va tegishlicha somon yetishtirish uchun bug‘doy o‘simligi o‘rtacha 3-3,2 kg azot, 1,2-1,4 kg fosfor va 2,3 kg kaliy moddalarini o‘zlashtiradi.

Аннотация: Данная работа посвящена исследованию этимологии заимствований в русском языке, используемых в сфере музыки. Анализируются пути проникновения иноязычных терминов, их адаптация в русской языковой среде, а также влияние различных языков (итальянского, французского, английского и др.) на формирование музыкальной терминологии. Особое внимание уделяется определению семантических изменений, произошедших с заимствованными словами в процессе их употребления в русском языке. Исследование направлено на выявление закономерностей и особенностей заимствования в музыкальной сфере, что способствует более глубокому пониманию истории развития музыкального языка и культуры.

Annotatsiya: Amir  Temur va temuriylar  davrida  hunarmadlar  va  savdogarlarga  yaratilgan  shart-sharoitlar,  soliqlar  va  yig`imlar  tarixiy  manbalar   va  ilmiy  adabiyotlar asosida yozildi.

Blended learning has become a transformative approach in the modern education system, particularly in the field of language and literature instruction. This article investigates the effectiveness of blended learning in teaching English literature at the university level. Drawing on current pedagogical theories and recent research from 2020 to 2025, the study examines how the integration of digital tools and traditional classroom techniques enhances students’ comprehension, analytical thinking, and engagement with literary texts. The article explores the pedagogical design of blended instruction, student-teacher interaction, and the role of digital platforms in literary analysis. Case studies from universities implementing blended literature curricula are included, along with insights from instructors and students. The findings demonstrate that blended learning promotes independent learning, deeper engagement with literary materials, and improved academic performance, although it presents challenges such as digital literacy gaps and technological infrastructure issues. Recommendations are provided for educators and institutions aiming to implement or enhance blended learning frameworks in literature education.

Аннотация: Морфология лимфорусло кишечника было изучено у 10 экспериментальных собак в норме. Экспериментальное обследование показало, что диаметр лимфатических капилляров и сосудов расширяются на стенках капилляров наблюдалось образование различных форм и размера выроста так же новые анастомозы.

В статья описаны  виды,  причины, ключевые  звенья патогенеза,  проявления типовых   форм патологии  обмена углеводов – гипогликемии, гипергликемии,  гликогеноза,  агликогеноза.  гексозема  . Приводятся ситуационная задача и тестовые задания с вариатом  и  ответов .

Аннотация: Морфологические и гистохимические структурные изменения стенки тонкое операций  и ее лимфатического русла изучены у 104 собак после резекции желудка, После операции происходит  увеличение диаметра лимфатических излов, и капилляров и сасудов. Появляются  боковые дилатации и выпячивания в  стенках капилляров, образуются новые анастомозы всех оболочках , большей частью они проявляются в слизистой оболочке. Патогистологические изменения в стенке тонкой кишки проявляются в виде отенка слизистой оболочки, полнокровия сосудов, лимфоцитов инфильтрации изменений формы ворсинок.

Annotatsiya: Ishdan maqsad temir yo‘l stansiyalarida energiya samaradorligini oshirish va qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanishni oshirish.  Stansiyalarning yuqori energiya talabini qoplashda an’anaviy usullarning ekologik va iqtisodiy muammolarini ko‘rib chiqib, energiya tejash texnologiyalari (avtomatik yoritish, harakat sensorlari) va qayta tiklanuvchi manbalar (quyosh, shamol, biomassa)ning roli katta va ularni tahlil qilish muhimdir. Shuningdek, innovatsion yechim sifatida piezoelektrik texnologiyalar (qadamlar orqali energiya ishlab chiqarish)ga alohida e’tibor berilgan. Piezoelektrik materiallarning turlari (PZT, BaTiO₃, PVDF), ularning ishlash prinsiplari va temir yo‘l stansiyalarida qo‘llash imkoniyatlari batafsil sharhlangan. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, bu texnologiyalar dastlabki xarajatlarni talab qilsa-da, uzoq muddatda energiya xarajatlarini kamaytirib, ekologik barqarorlikni ta’minlaydi. Stansiyalarda energiyani samarali boshqarishning iqtisodiy va atrof-muhitga oid afzalliklari ta’kidlangan. Maqola temir yo‘l infratuzilmasini yashil texnologiyalar asosida modernizatsiya qilishga qaratilgan amaliy yechimlar uchun asos bo‘la oladi.

Annotatsiya: Ushbu maqolada O‘zbekistonning qishloq hududlarida ingliz tilini chet tili sifatida (EFL) samarali o‘rgatishga to‘sqinlik qilayotgan madaniy to‘siqlar o‘rganiladi. Ingliz tilining xalqaro muloqot, ta’lim va kasbiy imkoniyatlar uchun lingua franca sifatidagi ahamiyati ta’kidlanadi. Biroq, qishloq jamoalari bir qator muammolarga duch kelishadi, jumladan resurslarning cheklanganligi, an’anaviy qadriyatlar, yodlashga urg‘u berish va o‘quvchilarning motivatsiyasining pastligi. Tadqiqot so‘rovnomalar, intervyular va sinf kuzatuvlari asosida olib borilib, mahalliy madaniy xususiyatlarni inobatga olgan holda amaliy yechimlar taklif etiladi. Asosiy tavsiyalar an’analarni o‘quv jarayoniga integratsiya qilish, o‘qituvchilar tayyorgarligini yaxshilash va texnologiyalardan foydalanishni o‘z ichiga oladi. Tadqiqot natijalari qishloq hududlarda ingliz tilini o‘qitish sifatini oshirish va shahar hamda qishloq maktablari o‘rtasidagi tafovutni kamaytirishga qaratilgan.

Аннотация. В статье был проведён семантико-прагматический анализ просьб в романе М. А. Булгакова «Мастер и Маргарита». Исследование выявило, что просьбы персонажей, такие как мольбы Маргариты и Иешуа, не только раскрывают их внутренний мир, но и выполняют коммуникативные функции, усиливая сатирические, мистические и библейские линии сюжета. Анализ показал, как семантика просьб отражает ценности героев, а их прагматика подчёркивает темы свободы, морали и справедливости. Практическая часть работы предложила визуальные инструменты радиальную схему и круговую диаграмму, способствующие образовательной и научной практике. Исследование подтвердило универсальность подхода для анализа литературных текстов.

Mavzuning dolzarbligi. Metabolik disfunksiya bilan bog'liq steatotik jigar kasalligi semirish epidemiyasi tufayli butun dunyo bo'ylab eng keng tarqalgan surunkali jigar kasalligiga aylandi[1-5]. So'nggi hisob kitoblarga ko'ra, asoslangan global aholining deyarli uchdan biriga ta'sir qiladi [6-8]. Gepatit C (HCV) - bu gepatotrop virus bo'lib, jigar metabolizmini buzadi va jigarning progressiv shikastlanishiga olib keladi [9-15].C gepatitning steatoz bilan kechuvchi surunkali shakli - bu jigarning surunkali yallig'lanish jarayoni bo'lib, unda jigar hujayralarida yog' to'planishi (steatoz) yuz berishi mumkin [16-21]. Odamlarda gepatit C virusi (HCV) genotipi 3 ko'proq steatoz bilan bog'liq [22-27]. Steatoz bilan kechuvchi surunkali C gepatitida quyidagi klinik alomatlar kuzatilishi mumkin:bemorlar ko'pincha charchoq, tavsiflanmagan og'riq va qorin sohasida noqulaylik his qilishadi [28-32]. Ba'zi hollarda, ularning terisida sarg'ayish paydo bo'lishi mumkin.

Ishning maqsadi. steatoz fibrozning rivojlanishi bilan bog'liq bo'lishi mumkin va bu genotipga xos bo'lishi mumkinligini klinik-laboratoriya va instrumental tekshiruvlar orqali o’rganish.

Аннотация: Традиционная система обучения несколько отстает от потребностей общества. Концепция современного образования определила цель профессиональной деятельности преподавателя – сформировать у учащихся способность к успешной социализации в обществе, активной адаптации на рынке труда. Следствием этого становится разработка инновационных технологий в обучении. Инновационные методики характеризуются новым стилем организации учебно-познавательной деятельности студентов. Инновациями в образовании называют новшества, нововведения в содержании   образования, в   формах   и   методах   обучения, в   отношениях «преподаватель – студент», использовании информационных технологий обучения, внедрение нового оборудования, в организации учебно- воспитательного процесса, его управлении и др.

Аннотация. Целью данного исследования является анализ роли человеческого капитала в повышении конкурентоспособности IT-сектора Узбекистана и разработка стратегий для преодоления существующих барьеров. В 2024 году внутренний рынок IT-услуг Узбекистана составляет 300 млн долларов США, а экспорт — 50 млн долларов. На основе SWOT-анализа и сравнения с Индией и Эстонией выявлены ключевые препятствия: низкий уровень сертификации специалистов (10%), слабое владение английским языком и устаревшие образовательные программы. Предложены стратегии, включающие реформу образования, внедрение международной сертификации, развитие языковых навыков и укрепление государственно-частного партнерства. Реализация этих мер в рамках программы «Цифровой Узбекистан-2030» позволит увеличить число IT-специалистов до 300000 в год и экспорт до 5 млрд долларов к 2030 году. Статья предлагает рекомендации для государственных органов, IT-компаний и вузов, подчеркивая значимость человеческого капитала для экономического роста и интеграции в глобальный рынок.

В статье проводится всестороннее исследование цифровизации корпоративного управления, а также рассматриваются перспективы и проблемы адаптации в нашей стране с учетом правовых и практических аспектов. Анализируются ключевые правовые тенденции и возникающие в процессе цифровизации вызовы, включая вопросы коммуникации и децентрализации управления, которые часто связаны с передачей полномочий от управленческого персонала к компьютерным технологиям. Рассматриваются подходы к решению проблем корпоративного управления посредством внедрения новых технологий, автоматизации процессов и цифровизации управления, включая совершенствование электронного документооборота с использованием методов, успешно применяемых за рубежом. В работе предложены рекомендации по созданию законодательной базы в Республике Узбекистан для реализации масштабных мер по цифровизации корпоративного 

Аннотация. В статье анализируется роль исследований и разработок (НИОКР) в повышении конкурентоспособности IT-сектора Узбекистана, внутренний рынок которого в 2024 году составляет 300 млн долларов США, а экспорт — 50 млн долларов. На основе SWOT-анализа и сравнительного анализа с Индией, Израилем и Эстонией выявлены основные барьеры: низкий уровень финансирования НИОКР (0,1% ВВП), недостаточная защита интеллектуальной собственности, ограниченная стартап-экосистема и слабое международное сотрудничество. Предложены стратегии, включающие увеличение инвестиций в НИОКР, создание инновационных кластеров, поддержку стартапов и развитие международных партнерств. Реализация этих мер в рамках программы «Цифровой Узбекистан-2030» позволит увеличить экспорт IT-услуг до 500 млн долларов и создать 5000 рабочих мест к 2030 году. Статья предлагает рекомендации для государственных органов, IT-компаний и вузов, подчеркивая значимость НИОКР для экономического роста, социальной инклюзии и интеграции в глобальный рынок IT-услуг.

Annotatsiya. A.Oripovning “Sohibqiron” dramatik-dostoni buyuk sarkarda A.Temurning siymosi orqali milliy gʻurur, tarixiy xotira va vatanparvarlik gʻoyasini ifodalovchi badiiy asardir. Bu asarda tarixiy xaqiqat va badiiy toʻqimaning uygʻunligi muhim oʻrin tutadi. Asarda A.Temur, Bibixonim, Jahongir Mirzo, Ulugʻbek kabi tarixiy shaxslar obrazli tarzda tasvirlangan. Bu obrazlar orqali muallif oʻsha zamonning siyosiy va maʼnaviy muhitini ifodalab beradi. Asar davomida uchraydigan oddiy xalq vakillari, dushmanlar kabi toʻqima obrazlar esa, asarga chuqur maʼnaviy va badiiy mazmun baxsh etadi.

Ushbu maqolada Yaponiyaning ekologik ta’lim sohasidagi ilg‘or tajribasi tahlil qilinib, uni O‘zbekiston ta’lim tizimida ekologik madaniyatni shakllantirishda qo‘llash imkoniyatlari o‘rganilgan. Maqolada ekologik madaniyat tushunchasi, uning tarkibiy qismlari, Yaponiyadagi amaliy yondashuvlar va O‘zbekistondagi mavjud holat tahlil etiladi..

Annotatsiya: Ushbu maqolada arab tilidagi tasdiq va inkor gaplarning lingvistik va grammatik xususiyatlari o‘rganiladi. Jumla tuzilishi, inkor partiklalari, tasdiq shakllari hamda ularning gapdagi sintaktik roli tahlil qilinadi. Shuningdek, arab tili bilan o‘zbek va ingliz tillari o‘rtasidagi grammatik tafovutlar va o‘xshashliklarga e’tibor qaratiladi. Maqola arab tilini o‘rganuvchilar uchun nazariy va amaliy jihatdan foydali bo‘lishi mumkin.

Аннотация. Рациональное питание играет ключевую роль в профилактике и лечении эндокринных заболеваний, таких как сахарный диабет, ожирение, заболевания щитовидной железы и метаболический синдром. В статье рассматриваются основные принципы рационального питания, его влияние на гормональный баланс, а также особенности диетотерапии при различных эндокринных патологиях.

Аннотация: В статье рассматривается роль таких природных явлений как росса,  температура воздуха, относительная  влажность воздуха и скорость ветра из-за которых при определённых показателях на дорожной поверхности образуется чёрный лёд, который становится причиной многочисленных ДТП, также рассматривается методика  использования интеллектуальных транспортных систем при помощи которых можно предупредить водителей о грядущей скользкости на дорожном покрытии.

Аннотация: сегодня именно darcor придает большое значение развитию экологического сознания и культуры в обществе и образовании, только тогда мы сможем оставить после себя хорошо развитую природу и общество следующим поколениям.

Annotation: The article presents a forensic medical analysis of eye injuries, focusing on mechanisms, classification, and diagnostic methods. It examines trauma caused by blunt, sharp, firearm, and explosive agents, emphasizing the importance of detailed documentation and expert evaluation. Modern imaging and histological tools are discussed as key elements in forensic practice. The article offers practical insights for forensic experts through case studies and current methodologies.

Annotation. This article explores syntactic expressive means and stylistic devices in English, analysing their structural and functional roles in enhancing textual expressiveness. It examines key syntactic figures such as inversion, parallelism, and ellipsis, highlighting their impact on meaning and reader engagement. The study draws upon contemporary linguistic theories and literary examples to demonstrate how these devices contribute to the richness of language and stylistic variation across different genres.

Аннотация. Мақолада вояга етмаган ва бола тушунчалари ўртасидаги муносабатларни ҳуқуқий тартибга солиш нуқтаи назаридан уларга қарши жиноятларнинг олдини олишда ҳуқуқий таҳлил қилиш билан боғлиқ масалалар муҳокама қилинади. Муаллиф вояга етмаганлар ва болаларнинг ҳуқуқий ҳолати тўғрисида ўз фикрларини билдирган олимларнинг фикрларини тақдим етади. Муаллифнинг хулосалари асосида ҳуқуқни муҳофаза қилиш фаолиятида вояга етмаганлар ва болаларнинг ўзига хос хусусиятлари тўғрисида тегишли илмий асосланган таклифлар ишлаб чиқилган.

Аннотация. Мақолада ички ишлар органлари томонидан вояга етмаганлар ўртасида жиноятларнинг олдини олиш алгоритмининг асосий назарий ва амалий жиҳатлари илмий таҳлил қилинган. Вояга етмаганлар ҳуқуқбузарлигининг олдини олиш тамойиллари асосида профилактика чораларини амалга ошириш механизми ва муаллифнинг хулосалари кўриб чиқилиб, вояга етмаганлар томонидан содир этилган ҳуқуқбузарликларнинг олдини олишни такомиллаштириш чора-тадбирлари бўйича тегишли илмий асосланган таклифлар ишлаб чиқилган.

Abstract. The article discusses the results of an experimental study on modeling mechanical trauma accompanied by damage to soft tissues and the kidney under conditions of blood loss and without it. A certain dynamics of pathomorphological changes was revealed both in soft tissues and in the kidney, depending on the duration of the damage.

Annotatsiya. Ushbu maqolada o’zbek kompozitorlari ijodida zamonaviy garmoniya sur’atlari, ularning qo’llanilish tamoyillari haqida so’z boradi. Hamda kompozitor F.Akromovning asosiy garmonik tili va uning asarlaridagi zamonaviylik haqida yoritiladi.

Annotatsiya. Ushbu maqola o’zbek kompozitorlari ijodidagi simfonik musiqa, uvertyuraning janrini o’tmishdan to bugunga qadar tahlil qiladi. Simfonik musiqa hamda simfonik uvertyura janrida yozilgan milliy meros asarlarimizning yozilish uslubi, shakli hamda mavzuiyligini tavsiflaydi.

Ushbu maqolada ona tili va adabiyot fanlarini o‘qitishda zamonaviy interfaol metodlarning ahamiyati, ularni dars jarayonida qo‘llash imkoniyatlari hamda samaradorligi tahlil qilinadi. Muallif interfaol yondashuvlarning o‘quvchilarda mustaqil fikrlash, muloqot madaniyati va estetik didni rivojlantirishdagi o‘rnini ochib beradi. Darsda qo‘llaniladigan “Aqliy hujum”, “Klaster”, “INSERT”, “Baliq skeleti”, “Blits so‘rov” kabi metodlar orqali o‘quvchilarning bilim darajasi va darsga bo‘lgan qiziqishi ortishi ko‘rsatib o‘tiladi. Tadqiqotda interfaol metodlardan unumli foydalanish bo‘yicha tavsiyalar ham beriladi.

Abstract: The article discussed the Role of Technology in Modern Education  the crucial role of English in modern era. The process of teaching and learning English a forieng languages.

Annotatsiya: Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi oliy harbiy ta’lim muassasalari kursantlarining kasbiy tayyorgarligining o‘ziga xos xususiyatlari tahlil qilingan. “Harbiy ta’lim” va “kasbiy tayyorgarlik” tushunchalarining mohiyati ochib berilgan, kursantlarning kasbiy tayyorgarligining nazariy, amaliy, psixologik-axloqiy, jismoniy va intellektual komponentlari tadqiq etilgan.

Annotation: This article provides information on the study of psychomotor state indicators of young archers in the stages of pre-competition and preparation for the competition.

Dental prostheses cause changes in the acid-base balance of saliva. Solid-cast prostheses without a titanium nitride protective-decorative coating have the least effect on it (pH 7.2±0.03, starting from the 12th month after prosthetics and until the end of the study). Metal-ceramic prostheses have a slight effect (pH 7.39±0.02 starting from the 12th month after prosthetics and until the end of the study). Stamped-soldered bridge prostheses without a titanium nitride protective-decorative coating have a greater impact on the acid-base balance of saliva than other tested prostheses (by the 36th month after prosthetics, pH 6.85±0.05 mmol/L; control - 7.22±0.03). Solid-cast prostheses have a minimal effect on the periodontal tissues of supporting teeth (Russel index after 36 months of prosthetics was 0.66±0.03; control - 0.5±0.02). Metal-ceramic and solid-cast prostheses with a titanium nitride protective-decorative coating have a slight effect on periodontal tissues (Russel index after 36 months of prosthetics was 0.64±0.04 and 0.67±0.04, respectively). Non-soldered stamped crowns and stamped-soldered bridge prostheses without and with a titanium nitride protective-decorative coating have a greater impact on the periodontium of supporting teeth than other tested constructions (Russel index after 36 months of prosthetics was 1.19±0.03; 1.21±0.04; 1.19±0.05 and 1.23±0.07, respectively).

For children, the loss of chewing teeth is one of the main causes of the formation of dental anomalies. The age of the child at the time of premature removal of baby teeth, the timing of eruption of permanent teeth, the number of missing teeth and the intensity of the carious process, as well as the functional group of destroyed or removed temporary teeth are essential for the formation of maxillary deformities of varying severity (Gayazov A.R., 2007). Early removal of temporary and permanent teeth occurs most often due to complicated caries (Gunaeva S.A., 2006; Gayazov A.R., 2007; Ikromova G.D., 2007) and is the main cause of the development of deformity of the dentition and bite (Kurlandsky V.Yu., 1974; Vasilevskaya V.F., 1990; Bychkov V.A., 1994; Hansson O. A., 1996).

The physiological equilibrium of the masticatory apparatus, as the stability of the form and function of the dentoalveolar system, masticatory muscles, and soft tissues, is under the constant influence of morphological, physiological, constitutional, endocrine, socio-economic impacts of the environment. Pathological changes occurring in the formed occlusion due to defects in the dental arches are characterized by a disruption of the interrelation between form and function. It has been revealed that in distally unrestricted defects, this system is qualitatively altered, which is confirmed by a disturbance in the metabolism of calcium salts, which is generalized and directly dependent on the time elapsed since tooth loss and the nature of functional changes.

    Annotatsiya:  So‘nggi yillarda rivojlanayotgan O‘zbekistonda gender tengligi masalasi davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylangan bo‘lsa-da, ish joylarida ayollar va erkaklar o‘rtasidagi farqlar haliham dolzarb masala bo‘lib qolmoqda. Gender tafovuti nafaqat ishga qabul qilish jarayonida, balki lavozimga ko‘tarilish, mehnat sharoitlari, ish haqi miqdori va rahbarlik imkoniyatlarida ham yaqqol ko‘zga tashlanadi. Ushbu maqolada aynan O‘zbekistondagi ish joylarida erkaklar va ayollar uchun yaratilgan imkoniyatlar va ularga to‘siq bo‘layotgan omillar tahlil qilinadi.  Bundan tashqari, ayollarning ish joylarida duch  kelishi mumkin  mumkin bo`lgan qiyinchiliklari, xususan, salohiyat va mehnatning teng  baholanmasligi , hanuz teng haq  to`lamaslik, maishiy vazifalar  tufayli sodir  bo`ladigan  ortiqcha charchoq hamda kasbiy  faoliyatda  xolis  bo`lmagan  baholash kabilar  chuqur o`rganiladi va  bir qator rivojlangan  mamlakatlar uchun dolzarb mavzuga aylanganligi va bu muammo O`zbekistonda ham keng tus olganligi sababli chetel tajribalari va  muammoga yechim texnikalaridan foydaniladi, O`zbekiston bilan qiyoslanadi  va to`laqonli yechimlar taqdim etiladi.

Annotatsiya:  Bugungi globallashuv davrida iqtisodiy o`sishni barqarorlashtirish uchun barcha optimal va samarali usullardan keng foydalanilmoqda.Migratsiya ham ana shunday iqtisodiy o`sishni ta`minlovchi muhim omillardan biri hisoblanadi.Migratsiya  mamlakatlarning YaIMiga bir nechta omillarga bo`gliq holda ta`sir qiladi va ijobiy hamda salbiy holatlarni o`z ichiga oladi.Migaratsiya ba`zi mamlakatlarda daromadning asosiy manbayi sifatida qaralsa , ayrim davlatlar esa migratsiyani iqtisodiyotni orqaga tortuvchi omil sifatida ko`rishadi.Ushbu  jarayonining iqtisodiyotga ayniqsa YaIM ga ta`sirini ko`plab iqtisodchi olimlar uzoq yillardan buyon tadqiq qilib turlicha fikrlar bildirishmoqda. 

Maqolada innovaциyalar bo'yicha tadqiqot natijalari keltirilgan va innovaциyalar sohasidagi bilimlarning ahamiyati muhokama qilinadi. Maqola innovaциyalar sohasidagi oldingi tadqiqotlarni baholashga asoslangan. O‘zbekistonning innovaциyalar sohasidagi sezilarli yutuqlari masalalari ko‘rib chiqildi, buni bir qator statistik ma’lumotlar va so‘nggi yillarda erishilgan yutuqlar, O‘zbekistondagi innovaциyalarning kuchli va zaif tomonlari, O‘zbekistonning asosiy innovaциon afzalliklari tasdiqlaydi.

Annotatsiya: Ushbu maqolada elektron hukumat tizimlarida tabiiy tilni qayta ishlash (NLP) texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlari tahlil qilinadi. NLP texnologiyalarining fuqarolar bilan muloqotni avtomatlashtirishdagi roli, hujjat aylanishi va xizmat ko‘rsatish jarayonlarini optimallashtirishdagi ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, o‘zbek tiliga moslashtirilgan NLP modellarini ishlab chiqish zarurati, mavjud muammolar va istiqbollar haqida fikr yuritiladi. Maqolada NLP asosidagi chatbotlar, matn tahlili, ovozli interfeyslar kabi amaliy yechimlar elektron hukumat tizimlarida qanday joriy etilishi mumkinligi misollar orqali ko‘rsatib berilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, NLP texnologiyalari davlat xizmatlarining sifatini oshirish va raqamli inklyuziyani ta’minlashda muhim vosita hisoblanadi.

Abstract: Premenstrual syndrome (PMS) affects a majority of women during their reproductive years, with symptoms that extend beyond mood swings to include histologically rooted changes. This article explores the interplay between hormonal fluctuations and tissue-level responses in the brain and reproductive system. Using both personal observations and academic literature, the study identifies how estrogen, progesterone, and neurotransmitters like serotonin contribute to PMS. Through this dual analysis, we highlight the biological basis of symptoms often dismissed as minor. Diagrams and tables are included to aid in visualizing these complex mechanisms. This paper aims to provide both scientific insight and practical understanding of PMS

Abstract: Cognitive linguistics studies the relationship between language, thought, and conceptualization. Fruit names in English are not only lexical items but also cognitive concepts formed by human perception, cultural connections, and linguistic conventions. Cognitive linguistics also aims to study the regular names of fruit names in English, as well as their relationships with other terms and their general structures. This article examines how the terminology of fruit names in English reflects various cognitive linguistic phenomena, including metonymy, categorization, metaphor, and conceptual blending.

Abstract: This article examines the linguocognitive aspects of the names of several fruits in English, and this case is studied from the perspective of cognitive linguistics and semantics. That is, the research studies the mental classification of linguistic signs associated with fruits, and how they are influenced by cultural experiences and metaphorical thinking. The article emphasizes how language users, namely linguists, associate specific methods with fruit names and their impact on cross-cultural understanding.

Annotatsiya: Mazkur maqolada O‘zbekistonda hayot sug'urtasining holati, uning rivojlanish yo'nalishlari va mavjud muammolar atroflicha tahlil qilingan. Sug'urta sohasining iqtisodiy va ijtimoiy ahamiyati yoritilib, aholining hayot sug'urtasiga bo‘lgan munosabati va bu yo‘nalishdagi qonunchilik asoslari o‘rganilgan. Shuningdek, xalqaro tajribalar bilan solishtirgan holda O‘zbekistonda sohani rivojlantirish bo‘yicha zarur taklif va tavsiyalar berilgan. Maqola hayot sug‘urtasining mamlakat barqarorligidagi o‘rnini ochib berishga xizmat qiladi hamda ushbu sohada tadqiqot olib boruvchi mutaxassislar va talabalarga amaliy yordam sifatida tavsiya etiladi.

Anotatsiya. Maqolada bugungi kundagi talaba yoshlar o’rtasidagi asosiy muammo sog’lom turmush tarzi shakllari, sog’lom turmush tarzining talabalarga ta’siri haqida so’z yuritiladi. Navoiy Davlat Universiteti talabalari o’rtasida so’rovnoma o’tkazilib, uning asosida empirik ma’lumotlar bazasi shakllantirildi.

Annotatsiya: Tijorat banklarining depozit bazasini kengaytirish masalalari hozirgi iqtisodiy sharoitda juda muhim va dolzarb mavzudir. Banklarning asosiy faoliyat yo‘nalishlaridan biri mijozlardan depozitlarni jalb qilish bo‘lib, bu mablag‘lar banklarga kreditlar berish, investitsiyalarni amalga oshirish va boshqa moliyaviy xizmatlar ko‘rsatishda asosiy manba hisoblanadi. Shu bois, depozit bazasini kengaytirish banklarning barqarorligi va rivojlanishi uchun muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada tijorat banklarining depozit bazasini kengaytirish masalalari haqida ma'lumotlar berilgan.

Annotatsiya: Ushbu maqolada tibbiy biofizikada lazer texnologiyalarining asosiy tamoyillari, ularning biologik to‘qimalarga ta’siri va zamonaviy tibbiyotda diagnostika hamda davolash maqsadida qo‘llanilishi yoritilgan. Lazer nurlanishining to‘qimalar bilan o‘zaro ta’siri, turlari va terapevtik jihatlari batafsil ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, biofizik nazariyalar asosida lazer texnologiyalarining samaradorligi va xavfsizligi tahlil qilinadi. Maqola tibbiyot sohasi bo‘yicha tahsil olayotgan talabalar, ilmiy tadqiqotchilar va amaliyotchi shifokorlar uchun nazariy hamda amaliy ahamiyatga ega.

Annotatsiya: Mazkur maqolada ekologik jihatdan xavfsiz xom ipak ishlab chiqarish jarayoni, shuningdek, Oeko-Tex va boshqa ekologik standartlar tahlili keltirilgan. Dunyo bozorida ekologik xavfsiz mahsulotlarga talabning ortishi va iste'molchilarning atrof-muhitga zarar yetkazmaydigan mahsulotlarni afzal ko'rishlari, xom ipak sanoatida yangi tendensiyalarni yuzaga keltirgan. Oeko-Tex sertifikati, ayniqsa, Yevropa bozoriga kirish uchun muhim talablardan biri hisoblanadi. Ushbu maqolada ekologik xavfsizlikni ta'minlashda Oeko-Tex va boshqa muhim sertifikatlar roli, ularning afzalliklari va sanoatda qanday qo'llanilayotgani haqida tahlil olib boriladi. O'quvchilar ushbu maqoladan ekologik sertifikatlash tizimlari haqida chuqurroq tushuncha olishadi, bu esa ular uchun sanoatdagi amaliy o'zgarishlarni anglashda foydali bo'ladi.

Abstract: Upper gastrointestinal bleeding (UGIB) is a medical emergency that can be life-threatening, especially in older patients and those with other health problems. While most cases can be managed with medications and endoscopy, around 10-15% require surgery when other treatments don’t work. This review covers when and why surgery is needed for UGIB, the types of surgical procedures used, comparisons with other non-surgical treatments, and newer techniques that are being developed. The goal is to provide a clear understanding of the role of surgery in treating UGIB based on the latest evidence.

Abstract: Upper gastrointestinal  GI bleeding remains a medical emergency with mortality rates of 5 to 10% despite advances in therapy [1]. This review synthesizes current evidence on endoscopic management, analyzing 37 clinical studies and 11 meta analyses published between 2024-2025. We evaluate the efficacy of established techniques (injection, thermal and mechanical) alongside emerging therapies like hemostatic powders focusing on comparative outcomes from randomized controlled trials.

Abstract: A critical aspect of learning another language is listening and is essential when learning English in classrooms. The pedagogical and operational obstacles that emerge when educators arrange listening exercises among children, even when listening’s acknowledged significance is taken into account, are substantial. The most important factors contributing to these challenges include the following among others: linguistic ones, cognitive, technical, environmental and motivational ones. This article analyses these issues in-depth through amalgamation of educational scholarship perspectives, observations in the classroom, classroom examples; which helps elucidate their contribution in creating educational achievement.