JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–77_Issue-1_May-2025
148
148
PROTEZ STOMATITNI DAVOLASHNING TURLI
USULLARINI QO‘LLASHNI ASOSLASH
Xabilov N.L., Sharipov S.S., Asatullaev N.S.,
Mirxoshimova M.F., Nabiev K, Ermatova F.
Toshkent davlat stomatologiya instituti
Kirish:
Protez stomatiti – olib qo‘yiladigan protezlardan foydalanish bilan
bog‘liq eng ko‘p uchraydigan yallig‘lanishli holatlardan biridir. Bu patologiyaning
rivojlanishida protez yuzalaridagi mikroflora, og‘iz gigiyenasining yetarli emasligi va
yoshi ulug‘ bemorlarda immun holatning pasayishi asosiy omillar sifatida ko‘riladi.
Maqsad:
Protez stomatitini davolashda qo‘llanilayotgan turli usullar – an’anaviy
dorivor terapiya, fizioterapiya, va zamonaviy CAD/CAM texnologiyasi asosida ishlab
chiqilgan protezlarni kompleks yondashuv doirasida qo‘llashning klinik
samaradorligini baholash.
Materiallar va usullar:
Tadqiqotga 50 nafar 45–75 yoshli bemorlar jalb qilinib,
ular davolash usuliga ko‘ra uch guruhga ajratildi: 1) faqat antifungal dorilar bilan, 2)
dorilar + fizioterapiya, 3) zamonaviy CAD/CAM protezlari + kompleks terapiya.
Baholashda klinik simptomlar, Candida albicans borligi va bemor qoniqishi mezon
sifatida tanlandi.
Natijalar:
Kompleks yondashuv qo‘llanilgan 3-guruhda klinik remissiya darajasi
93% gacha yetgan bo‘lsa, faqat antifungal terapiya qo‘llanilgan 1-guruhda bu
ko‘rsatkich 65% ni tashkil etdi. Candida albicans ko‘rsatkichlari, qayta kasallanish
holatlari va bemor qoniqishi bo‘yicha ham eng yuqori natijalar 3-guruhda qayd etildi.
Xulosa:
Protez stomatitini davolashda kompleks, texnologik jihatdan asoslangan
yondashuvlar yuqori klinik samaradorlik beradi. Zamonaviy CAD/CAM protezlari,
fizioterapiya va gigiyena ko‘nikmalarining birgalikda qo‘llanilishi qayta yallig‘lanish
holatlarini sezilarli kamaytiradi.
Kalit so‘zlar:
protez stomatiti, CAD/CAM protezlar, antifungal terapiya, lazer
fizioterapiya, og‘iz gigiyenasi.
Annotatsiya
Protez stomatiti — olib qo‘yiladigan protezlardan foydalanish natijasida yuzaga
keladigan keng tarqalgan muammo hisoblanadi. Ushbu maqolada protez stomatitni
davolashda qo‘llanilayotgan turli usullar, ularning klinik samaradorligi, zamonaviy
yondashuvlar va kompleks terapiyaning afzalliklari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi.
Kalit so‘zlar:
protez stomatiti, antifungal terapiya, fizik davolash, CAD/CAM
protezlar, og‘iz gigiyenasi.
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–77_Issue-1_May-2025
149
149
1. Kirish
Protez stomatiti (PS) — olib qo‘yiladigan protezlar ta’sirida paydo bo‘ladigan
og‘iz shilliq qavatining surunkali yallig‘lanishi bo‘lib, u asosan keksa yoshdagi
bemorlarda uchraydi. Ushbu kasallikning rivojlanishida Candida zamburug‘i,
protezlarning yomon gigiyenasi, mexanik ta’sirlar, shuningdek, bemorning umumiy
sog‘lig‘i muhim rol o‘ynaydi. Dunyo bo‘yicha olib borilgan epidemiologik tadqiqotlar
protez stomatiti protez taqib yuruvchilar orasida 25% dan 70% gacha uchrashini
ko‘rsatmoqda. Bu ko‘rsatkich o‘zbek aholisi orasida ham o‘sish tendensiyasiga ega.
Ko‘p yillar davomida bu holatni faqat antifungal dorilar bilan davolashga
qaratilgan usullar qo‘llanilgan bo‘lsa-da, so‘nggi yillarda zamonaviy fizik davolash
usullari, CAD/CAM texnologiyasi orqali tayyorlangan yangi avlod protezlari va
kompleks terapevtik yondashuvlar ko‘proq afzallik kasb etmoqda. Ushbu maqolada PS
davolash usullarining ilmiy asoslangan solishtirmali tahlili amalga oshiriladi.
2. Materiallar va usullar
Tadqiqot Toshkent davlat stomatologiya institutining klinikasida 2024 yil yanvar
– aprel oylarida olib borildi. Klinik kuzatuvga jami 50 nafar 45–75 yosh oralig‘idagi
bemor jalb etildi. Bemorlar PS ning I va II darajasi bilan kasallangan bo‘lib, ular uch
guruhga ajratildi:
1-guruh (n=20):
faqat mahalliy antifungal terapiya (nistatin, klotrimazol 2%)
qabul qilganlar;
2-guruh (n=15):
antifungal vositalar + fizioterapiya (kam chastotali lazer nur
terapiyasi, 6 seans);
3-guruh (n=15):
zamonaviy CAD/CAM texnologiyasi asosida tayyorlangan
yangi protezlar bilan almashtirish + antifungal va fizik davolash kompleks qo‘llangan.
Baholash mezonlari quyidagilar asosida belgilandi:
1.
Shilliq qavatdagi yallig‘lanish darajasi (vizual analog shkalasi);
2.
Bemorlarning og‘riq va diskomfort bo‘yicha sub’ektiv shikoyatlari;
3.
Candida albicans mavjudligini aniqlash uchun og‘iz bo‘shlig‘i
surtmalaridan mikologik tahlil;
4.
Qayta kasallanish holatlari 30 kun ichida kuzatildi.
Statistik tahlil uchun SPSS 23.0 dasturi yordamida ANOVA testi va χ2 testi
qo‘llandi.
3. Natijalar
Tadqiqot natijalariga ko‘ra, 14 kunlik davolashdan so‘ng quyidagi farqlar
kuzatildi:
Klinik remissiya holati:
1-guruh: 13 ta bemorda (65%) yallig‘lanish belgilarining yo‘qolishi;
2-guruh: 85% (13/15 bemorda to‘liq klinik tiklanish);
3-guruh: 93% (14/15 bemorda mukammal remissiya).
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–77_Issue-1_May-2025
150
150
Candida albicans bo‘yicha test natijalari:
1-guruh: 60% bemorlarda Candida yo‘qolgan;
2-guruh: 80%;
3-guruh: 90%.
Bemorlar tomonidan bildirgan qoniqish darajasi:
1-guruh: "o‘rtacha";
2-guruh: "yaxshi";
3-guruh: "juda yaxshi".
Qayta kasallanish holatlari 3-guruhda deyarli qayd etilmadi, 1-guruhda esa 30%
bemorda yallig‘lanish belgilarining qaytalanishi kuzatildi.
4. Munozara
Protez stomatitni davolashda monoterapiya ko‘pincha yetarli natija bermaydi.
Klinik kuzatuvlarda faqat dorivor vositalar bilan cheklanish yallig‘lanishning faqat
vaqtincha susayishiga olib kelgan. Boshqa tomondan, kompleks terapiya, ayniqsa
zamonaviy CAD/CAM texnologiyasi asosida ishlab chiqilgan protezlar, lazer terapiya
va og‘iz gigiyenasini yaxshilash bo‘yicha o‘qitish samarali bo‘lgan.
Fizioterapevtik lazer terapiya regeneratsiya jarayonlarini tezlashtirib, shilliq
qavatdagi qon aylanishini yaxshilagan. Bemorlarning individual gigiyena darajasini
oshirish esa qaytalanish holatlarining kamayishiga olib keldi.
Mavjud adabiyotlarda ham kompleks yondashuvning ustunligi qayd etilgan
(Zarbakhova et al., 2020; Müller et al., 2021). Ayniqsa, CAD/CAM asosida ishlab
chiqilgan yuqori silliqlikdagi protez yuzalarida mikroorganizmlar kamroq to‘planadi,
bu esa yallig‘lanishni kamaytirishga xizmat qiladi.
5. Xulosa
Tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, protez stomatitni samarali davolash uchun
monoterapiya emas, balki kompleks yondashuv muhim ahamiyatga ega. Antifungal
preparatlar, fizik terapiya, CAD/CAM asosidagi protezlar, bemorning og‘iz gigiyenasi
to‘g‘risida ma’lumotli bo‘lishi — bularning barchasi ijobiy klinik natijalarga olib
keladi.
Kelajakda stomatologik amaliyotda protez stomatitni davolash bo‘yicha
individual, texnologik jihatdan asoslangan yondashuvlar ishlab chiqilishi va
protokollar darajasida keng joriy etilishi zarur.
Adabiyotlar
1.
Zarbakhova A.K. va boshqalar. (2020).
Kompleks yondashuv asosida protez stomatitni
davolash
. Rossiya Stomatologiya Jurnali.
2.
Müller F., Nitschke I. (2021).
Management of denture-related stomatitis in elderly patients
.
Gerodontology.
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–77_Issue-1_May-2025
151
151
3.
Nikolenko V. (2019).
Fizioterapiyaning og‘iz shilliq qavati kasalliklarida roli
. O‘zbekiston
stomatologiya jurnali.
4.
Jafarova N., Sharipov S.S. (2023).
Zamonaviy olib qo‘yiladigan protezlar va ularning
yallig‘lanishga ta’siri
. TDSI ilmiy to‘plami.
5.
Xabilov N. L. et al. TO ‘LIQ TISHSIZLIK BO ‘YICHA DOLZARB MAVZULAR: GLOBAL
TADQIQOT YO ‘NALISHLARI, YANGI MAVZULAR VA STATISTIK TAHLILLAR
//Конференции. – 2024. – С. 267-271.
6.
Xabilov N. L. et al. GERIATRIYA STOMATOLOGIYASI: KEKSALARDA TO ‘LIQ
TISHSIZLIKNI DAVOLASHNING XUSUSIYATLARI //Конференции. – 2024. – С. 265-
267.
7.
Xabilov N. L. et al. TO ‘LIQ TISHSIZLIK HOLATIDA OLINMAYDIGAN VA
YECHILADIGAN PROTEZLARNI SOLISHTIRISH: KLINIK TAVSIYALAR VA KO
‘RSATMALAR //Конференции. – 2024. – С. 261-265.
8.
Xabilov N. L. et al. TO ‘LIQ TISHSIZLIKDA YUZNI TIKLASH: ESTETIK
REABILITATSIYA VA BEMORNING HAYOT SIFATI //Конференции. – 2024. – С. 257-
261.
9.
Xabilov N. L. et al. TO ‘LIQ TISHSIZLIKDA CAD/CAM TEXNOLOGIYALARINING
ROLI: ZAMONAVIY YONDASHUVLAR VA IMKONIYATLAR //Конференции. – 2024.
– С. 254-257.
10.
Xabilov N. L. et al. TO ‘LIQ TISHSIZ BEMORLARNI PROTEZLASHDA
BIOMATERIALLARNING ROLINI BAHOLASH //Конференции. – 2024. – С. 251-254.
11.
Xabilov N. L. et al. ZAMONAVIY IMPLANTATSION PROTOKOLLAR YORDAMIDA
TO ‘LIQ TISHSIZLIKDA BEMORLARNI DAVOLASH: TIZIMLI YONDASHUV
//Конференции. – 2024. – С. 249-251.
12.
Xabilov N. L. et al. PRESSING TOPICS IN COMPLETE EDENTULISM: GLOBAL
RESEARCH TRENDS, EMERGING THEMES, AND STATISTICAL INSIGHTS
//Конференции. – 2024. – С. 241-245.
13.
Xabilov N. L. et al. GERIATRIC DENTISTRY: FEATURES OF TREATING COMPLETE
EDENTULISM IN THE ELDERLY //Конференции. – 2024. – С. 238-241.
14.
Xabilov N. L. et al. OSTEOINTEGRATSIYALANGAN IMPLATLAR VA TO'LIQ
TISHSIZLIK:
MUVAFFAQIYATLI
PROTEZLASHNING
ASOSIY PRINSIPLARI
//Конференции. – 2024. – С. 245-249.
15.
Xabilov N. L. et al. TO ‘LIQ TISHSIZ BEMORLAR UCHUN QAYTA TIKLANISH
DAVRIDA PARVARISH: YALLIG ‘LANISHNI OLDINI OLISH VA GIGIYENA
//Конференции. – 2024. – С. 231-235.
16.
Xabilov N. L. et al. KOMPYUTER TOMOGRAFIYASI VA RAQAMLI REABILITATSIYA
YORDAMIDA TO ‘LIQ TISHSIZ BEMORLARDA DIAGNOSTIKA //Конференции. –
2024. – С. 228-231.
17.
Sharipov S. S. RAQAMLI DIAGNOSTIKANING TO ‘LIQ TISHSIZLIK BEMORLARI
UCHUN
AHAMIYATI:
KOMPYUTER
TOMOGRAFIYASI
VA
VIRTUAL
REJALASHTIRISH //Конференции. – 2024. – С. 219-221.
18.
Sharipov S. S., Xabilov N. L. Stomatologiyada raqamli va 3d texnologiyalari //Конференции.
– 2024. – Т. 1. – №. 1. – С. 155-164.
19.
Xabilov N. L., Sharipov S. S. To ‘liq tishsizlikni bartaraf etishning zamonaviy usullari
//Конференции. – 2024. – Т. 1. – №. 1. – С. 126-135.
20.
Xabilov N. L., Sharipov S. S. To ‘liq tishsizlikni raqamlarda uchrashi //Конференции. – 2024.
– Т. 1. – №. 1. – С. 135-144.
21.
Khabilov N. L. et al. THE EFFECTIVENESS OF FLUORINE-CONTAINING DRUGS IN
THE TREATMENT OF TEETH DECAY IN CHILDREN //Конференции. – 2024. – С. 73-
75.
22.
Safarov M. T. et al. DIGITAL TECHNOLOGIES IN THE IMPROVEMENT OF
TEMPORARY PROSTHETICS IN DENTAL IMPLANTOLOGY //Web of Medicine: Journal
of Medicine, Practice and Nursing. – 2025. – Т. 3. – №. 4. – С. 228-235.
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–77_Issue-1_May-2025
152
152
23.
Иноятов А. Ш. и др. Особенности клинических проявлений COVID-19 в ротовой
полости //Интегративная стоматология и челюстно-лицевая хирургия. – 2022. – Т. 1. – №.
2. – С. 37-39.
24.
Lukmanovich X. N. et al. COVID-19 BILAN O’G’RIGAN TISHSIZ BEMORLAR OG'IZ
SHILLIQ QAVATI TIZIMIDAGI BUZILISHLAR //Journal of new century innovations. –
2022. – Т. 14. – №. 4. – С. 152-154.
25.
Хабилов Н., Шарипов С. ОСОБЕННОСТИ ПРИЕМА ПАЦИЕНТОВ ВРАЧААМИ-
СТОМАТОЛОГАМИ В УСЛОВИЯХ ПАНДЕМИИ НОВОЙ КОРОНАВИРУСНОЙ
ИНФЕКЦИИ (COVID-19) //Збірник наукових праць SCIENTIA. – 2021.
26.
Шарипов С. С., Хабилов Н. Л. COVID-19 ПАНДЕМИЯСИ ДАВРИДА ТИШ
ПРОТЕЗЛАШ АМАЛИЁТИНИ ХАФСИЗ САҚЛАШНИНГ УСУЛЛАРИ //EURASIAN
JOURNAL OF ACADEMIC RESEARCH. – 2021. – Т. 1. – №. 2. – С. 845-854.
27.
Шарипов С. С., Ўткирбек A., Aбдусатторович A. З. ЎСМИРЛАР ОККЛЮЗИОН
САТҲДАГИ ЎЗГАРИШЛАРНИ ЧАККА ПАСТКИ ЖАҒ БЎҒИМИ РИВОЖЛАНИШ
ТАЪСИРИГА АДАБИЁТЛАР ШАРҲИ //Journal of new century innovations. – 2022. – Т.
14. – №. 4. – С. 142-149.
28.
Иноятов А. Ш. и др. Тиш қатори ва окклюзион тексликдаги ўзгаришлар ҳамда уларнинг
чакка-пастки жағ бўғимига таъсири //Интегративная стоматология и челюстно-лицевая
хирургия. – 2022. – Т. 1. – №. 2. – С. 40-47.
29.
Шарипов С. С. и др. ЧАККА-ПАСТКИ ЖАҒ БЎҒИМИ ДИСФУНЦИЯСИНИ
БАРТАРАФ ЭТИШ УСУЛЛАРИ //Journal of new century innovations. – 2022. – Т. 16. – №.
2. – С. 70-73.
30.
Сафаров М. и др. Влияние несъемных зубных протезов различной конструкции на
микробиологические и иммунологические показатели полости рта //Stomatologiya. –
2014. – Т. 1. – №. 1 (55). – С. 18-23.
31.
Lukmanovich K. N., Salomovich S. S. METHODS OF SAFETY OF DENTAL PROSTHETIC
PRACTICE DURING THE COVID-19 PANDEMUM //Web of Scientist: International
Scientific Research Journal. – 2022. – Т. 3. – №. 11. – С. 819-828.
32.
Шарипов С. Хабилов Нигман. СOVID-19 ПАНДЕМИЯСИ ДАВРИДА ТИШ
ПРОТЕЗЛАШ
ЖАРАЁНИДА
БЕМОРЛАРДАН
АЖРАЛГАН
СЎЛАКНИНГ
АҲАМИЯТИ //Вестник ТМА. – 2021. – Т. 2021. – С. 137-138.
33.
Махсумова С. С. и др. ИММУНОЛОГИЧЕСКОГО СТАТУСА ПОЛОСТИ РТА У
ДЕТЕЙ БОЛЬНЫХ ОСТРЫМ ГЕРПЕТИЧЕСКИМ СТОМАТИТОМ //Journal of new
century innovations. – 2022. – Т. 16. – №. 4. – С. 53-56.
34.
Шарипов С. и др. СТОМАТОЛОГ ШИФОКОРЛАРНИ СOVID-19 ВИРУСИДАН
ХАФСИЗ САҚЛАШ //Scientific Impulse. – 2022. – Т. 1. – №. 4. – С. 895-898.
35.
Шарипов С. С. и др. ЧАККА ПАСТКИ ЖАҒ БЎҒИМИ КАСАЛЛИКЛАРИНИ ОЛДИНИ
ОЛИШ //Journal of new century innovations. – 2022. – Т. 16. – №. 2. – С. 79-82.
36.
Gaffarov S., Sharipov S. ANALYSIS OF MACRO AND MICROELEMENTS IN TEETH,
SALIVA, AND BLOOD OF WORKERS IN FERGANA CHEMICAL PLANT OF FURAN
COMPOUNDS //European Medical, Health and Pharmaceutical Journal. – 2014. – Т. 7. – №.
2.
37.
Tashpulatova K. et al. Technique for eliminating traumatic occlusion in patients using Implant-
supported bridges //European Journal of Molecular & Clinical Medicine. – 2020. – Т. 7. – №.
2. – С. 6189-6193.
38.
Sharipov S. S. et al." ASSESSMENT OF CHANGES IN THE MICROBIOLOGICAL
PARAMETERS OF THE ORAL FLUID IN PATIENTS WHO UNDERWENT СOVID-19
WITH
COMPLETE
EDENTULISM
BEFORE
AND
AFTER
PROSTHETICS."
//NeuroQuantology. – 2022. – Т. 20. – №. 15. – С. 6734-6739.
39.
Salomovich S. S. et al. COVID-19 BILAN O’G’RIGAN BEMORLAR OG'IZ BO’SHLIG’I
SHILLIQ QAVATIDAGI O’ZGARIZSHLAR //Scientific Impulse. – 2022. – Т. 1. – №. 4. –
С. 890-894.
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–77_Issue-1_May-2025
153
153
40.
Шарипов С. С. и др. ЧАККА-ПАСТКИ ЖАҒ БЎҒИМИ ДИСФУНКЦИЯСИ ВА
ТИШЛОВ АНАМАЛИЯЛАРИГА АДАБИЁТЛАР ШАРХИ //Journal of new century
innovations. – 2022. – Т. 15. – №. 2. – С. 92-94.
41.
Хабилов Н. Л. и др. ЖАҒ ПРОТЕЗЛАРИ ВА ОБТУРАТОРЛАРНИНГ ГИГИЕНИК
ҲОЛАТИНИ БАҲОЛАШНИНГ УСУЛЛАРИГА АДАБИЁТЛАР ТАХЛИЛИ //Journal of
new century innovations. – 2022. – Т. 15. – №. 2. – С. 89-91.
42.
Salomovich S. S., Miraziz o’g’li A. M., Yoqubjonovich A. T. TO'LIQ TISH SIZ BO'LGAN
BEMORLARNI OLINADIGAN PLASTINKA PROTEZLAR BILAN DAVOLASHNING
MOHIYATI //Scientific Impulse. – 2022. – Т. 1. – №. 4. – С. 881-884.
43.
Шарипов
С.
С.
и
др.
ТУРЛИ
МАТЕРИАЛЛАРДАН
ТАЙЁРЛАНГАН
ОЛИНМАЙДИГАН КЎПРИКСИМОН ТИШ ПРОТЕЗЛАРИНИНГ ОҒИЗ БЎШЛИҒИ
ҲОЛАТИГА ТАЪСИРИ //Journal of new century innovations. – 2022. – Т. 17. – №. 4. – С.
14-20.
44.
Шарипов С. С. и др. СOVID-19 ВИРУСУ ТАРҚАЛГАН ДАВРИДА ТИШ ПРОТЕЗЛАШ
АМАЛИЁТИДА БЕМОРЛАРДАН АЖРАЛГАН СЎЛАКНИНГ ТАЪСИРИ //Journal of
new century innovations. – 2022. – Т. 17. – №. 4. – С. 9-13.
45.
ХАБИЛОВ Н. Л. и др. ОҒИЗ БЎШЛИҒИ ШИЛЛИҚ ҚАВАТИ ПАТОЛОГИЯСИНИ
МАҲАЛЛИЙ ДАВОЛАШ УЧУН АДАБИЁТЛАР ШАРХИ //Journal of new century
innovations. – 2022. – Т. 16. – №. 4. – С. 63-67.
46.
МУН Т. О. и др. ЯНГИ МИЛЛИЙ ТИШ ИМПЛАНТАТИ КОНСТРУКЦИЯСИНИ
ЯРАТИШ ВА ҚЎЛЛАНИЛИШИНИ //Journal of new century innovations. – 2022. – Т. 16.
– №. 4. – С. 57-62.
47.
Шарипов С. С. и др. ТИШ ҚАТОРИДАГИ АНОМАЛИЯ ВА ДЕФОРМАЦИЯНИ
ОЛДИНИ ОЛИШНИНГ ЗАМОНАВИЙ УСУЛЛЛАРИНИ АМАЛИЁТГА ТАДБИҚ
ҚИЛИШ //Journal of new century innovations. – 2022. – Т. 15. – №. 2. – С. 86-88.
48.
Хабилов Н. Л., Шарипов С. С. TA ‘LIM INSONNI KOMILLIKKA YETAKLAYDI
//ТАЛИМ ФИДОИЙЛАРИ.–2021/4–Т. – Т. 1. – С. 398-401.
49.
Сафаров М., Мусаева К., Шарипов С. Олинмайдиган кўприксимон тиш протезларининг
оғиз бўшлиғи микробиологик ҳолатига таъсири //Stomatologiya. – 2017. – Т. 1. – №. 2 (67).
– С. 51-54.
50.
Шарипов С. С. и др. ЧАККА ПАСТКИ ЖАҒ БЎҒИМИ КАСАЛЛИКЛАРДА
ИННОВАЦИОН УСУЛЛАРНИНГ ТАЪСИРИ //Journal of new century innovations. – 2022.
– Т. 16. – №. 2. – С. 74-78.
51.
Salomovich S. S. CHOP ETTIRILGAN MAQOLALARIGA IQTIBOS KELTIRILISHI
//Journal of new century innovations. – 2022. – Т. 18. – №. 3. – С. 255-276.
52.
Шарипов С. С., Саидов А. А., Гаффаров С. А. Кимёвий бўёқларнинг ишчилари оғиз
бўшлиғига салбий таъсирини тажрибада асослаш ва даволашнинг самарали усуллари
//Ўзбекистон Врачлар Ассоциацияси Бюллетени. – 2014. – Т. 2. – №. 2. – С. 50-53.
53.
Khabilov N. L., Shzaripov S. S., Sh I. A. Comparative analysis of the functional state of the
microcirculation of the prosthetic bed in patients with complete adentia after Covid-19 disease
//Eurasian Medical Research Periodical. – 2022. – Т. 15. – С. 56-60.
54.
Салимов О. Р. и др. ПРОТЕЗИРОВАНИЯ СЪЕМНЫМИ КОНСТРУКЦИЯМИ
ПАЦИЕНТОВ С САХАРНЫМ ДИАБЕТОМ 2 ТИПА //Scientific Impulse. – 2022. – Т. 1. –
№. 5. – С. 1507-1514.
55.
Шарипов С. Мақолаларга иқтибос келтирилишда халқаро шаклнинг аҳамияти
//Молодые ученые. – 2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 10-23.
56.
Дадабаева
М.
У.
и
др.
КРИТЕРИЙ
ОПТИМИЗАЦИЯ
ФИКСАЦИИ
ЦЕЛЬНОКЕРАМИЧЕСКИХ КОРОНОК //Journal of new century innovations. – 2022. – Т.
18. – №. 2. – С. 181-197.
57.
Xabilov N. L. et al. ЧАККА-ПАСТКИ ЖАҒ БЎҒИМИ КАСАЛЛИКЛИГИ БИЛАН
ОҒРИГАН БЕМОРЛАРНИ ДАВОЛАШ КЎРСАТГИЧЛАРИ //Journal of new century
innovations. – 2022. – Т. 18. – №. 2. – С. 148-168.
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–77_Issue-1_May-2025
154
154
58.
Salomovich S. S. et al. Assessment of Changes in the Microbiological Parameters of the Oral
Fluid in Patients Who Underwent Sovid-19 with Complete Edentulism before and after
Prosthetics //NeuroQuantology. – 2022. – С. 6734-6739.
59.
Шарипов С. ЧОП ЭТТИРИЛГАН МАҚОЛАЛАРГА ИҚТИБОС КЕЛТИРИЛИШ
ТАҲЛИЛИ //Zamonaviy dunyoda innovatsion tadqiqotlar: Nazariya va amaliyot. – 2023. – Т.
2. – №. 6. – С. 55-62.
60.
Иноятов А. и др. COVID-19 БИЛАН ОҒРИГАН ТИШСИЗ БЕМОРЛАРНИ ОРТОПЕД
СТОМАТОЛОГ ЁНДАШУВИДА РЕАБИЛИТАЦИЯ ҚИЛИШДАН ИЗЛАНИШЛАР
//Eurasian Journal of Medical and Natural Sciences. – 2023. – Т. 3. – №. 1. – С. 7-13.
61.
Шарипов
С.
С.
и
др.
ОБЗОР
ОРТОПЕДИЧЕСКОГО
ПОДХОДА
К
ФУНКЦИОНАЛЬНОЙ РЕАБИЛИТАЦИИ ПАЦИЕНТОВ ПЕРЕНЕСШИХ COVID-19 С
АДЕНТИЕЙ //PEDAGOGICAL SCIENCES AND TEACHING METHODS. – 2022. – Т. 2.
– №. 18. – С. 327-333.
62.
Rashidov R. et al. TA’LIMNING TO’GRILIGI INSONNI KOMILLIKKA YETAKLAYDI
//PEDAGOGICAL SCIENCES AND TEACHING METHODS. – 2022. – Т. 2. – №. 18. – С.
334-340.
63.
Rashidov
R.
et
al.
TIBBIYODDA
MUSTAQIL
TA'LIMNING
AHAMIYATI
//PEDAGOGICAL SCIENCES AND TEACHING METHODS. – 2022. – Т. 2. – №. 18. – С.
316-326.
64.
Гаффаров С. А., Сафаров М. Т., Шарипов С. С. Қаннын интегральдi керсеткiштерiне
алынбайтын кепiрлi протездердiц эсер етуi //Материал Международного Конгрессса
стоматологов. – 2014. – С. 14-16.
65.
Худойбергенова П. Т., Шарипов С. С. МИЛЛИЙ ҒОЯ ХУСУСИДА ҚИСҚАЧА
МУЛОҲАЗАЛАР //Бюллетень педагогов нового Узбекистана. – 2023. – Т. 1. – №. 5. – С.
5-8.
66.
Sharipov S., Khabilov N., Xasanova L. FEATURES OF THE RECEPTION OF PATIENTS
BY DENTISTS IN THE CONDITIONS OF A PANDEMIC OF A NEW CORONAVIRUS
INFECTION (COVID-19) //Академические исследования в современной науке. – 2023. –
Т. 2. – №. 12. – С. 148-153.
67.
Клемин В. А. и др. ИММУНОЛОГИЧЕСКИЕ ПРЕДИКТОРЫ ПРОТЕЗНОГО
СТОМАТИТА АЛЛЕРГИЧЕСКОГО ГЕНЕЗА //Евразийский журнал медицинских и
естественных наук. – 2023. – Т. 3. – №. 4. – С. 184-192.
68.
Шарипов С. С., Хабилов Н. COVID-19 БИЛАН ОҒРИГАН ТИШСИЗ БЕМОРЛАРНИ
ОЛИБ ҚЎЙИЛУВЧИ ПРОТЕЗЛАРИНИ ВАҚТИДАН ОЛДИН АЛМАШТИРИШ
МОҲИЯТИ //Наука и инновация. – 2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 13-16.
69.
Эшонов Ш. Н. и др. ОЦЕНКА ЭФФЕКТИВНОСТИ АНТИОКСИДАНТНОЙ ТЕРАПИИ
У БОЛЬНЫХ С ХРОНИЧЕСКАЯ БОЛЕЗНЬ ПОЧЕК С САХАРНЫМ ДИАБЕТОМ
//Scientific Impulse. – 2023. – Т. 1. – №. 6. – С. 1790-1801.
70.
Скосырева О. В. и др. НЕФРОПРОТЕКЦИЯ У БОЛЬНЫХ COVID-19 //Scientific Impulse.
– 2023. – Т. 1. – №. 6. – С. 1753-1761.
71.
Мунавваров Б. А., Шарипов С. С., Эшонов Ш. Н. ДИСЛИПИДЕМИЯ НА III-IV
СТАДИЯХ ХРОНИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНИ ПОЧЕК //Scientific Impulse. – 2023. – Т. 1. – №.
6. – С. 1781-1789.
72.
Даминова К. М. и др. ОСОБЕННОСТИ РАННЕЙ ДИАГНОСТИКИ ХРОНИЧЕСКОЙ
БОЛЕЗНИ ПОЧЕК //INNOVATIVE DEVELOPMENTS AND RESEARCH IN
EDUCATION. – 2023. – Т. 2. – №. 13. – С. 179-186.
73.
Шарипов С. С. и др. COVID-19 БИЛАН ОГРИГАН ТИШСИЗ БЕМОРЛАРНИНГ ОГИЗ
БУШЛИГИ ШИЛЛЩ КАВАТИДАГИ у з г а р и ш л а р г а с а б а ч и ОМИЛЛАР
//Conferences. – 2023. – С. 365-367.
74.
Шарипов С. С. COVID-19 БИЛАН ОГРИГАН ТИШСИЗ БЕМОРЛАРНИНГ
ФНУКЦИОНАЛ РЕАБИЛИТАЦИЯСИГА ЦИС^ АЧА АДАБИЁТЛАР ТАХЛИЛИ
//Conferences. – 2023. – С. 381-384.
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–77_Issue-1_May-2025
155
155
75.
Salomovich S. S. Citation for published articles //Journal of new century innovations. – 2022.
– Т. 18. – №. 3. – С. 255-276.
76.
Хабилов Н. Л. и др. ГОСПИТАЛ ОРТОПЕДИК СТОМАТОЛОГИЯ КАФЕДРАСИ ЙИЛ
ДАВОМИДА НАШР ЭТИЛГАН ТЕЗИСЛАР ХИСОБОТИ //Conferences. – 2023. – С. 114-
118.
77.
Сафаров М. Т., Шарипов С., Шахриноз Ш. ПРОТЕЗ АДАПТАЦИЯСИДА ЧАЙНОВ
МУШАКЛАРИНИНГ ЎРНИ ВА ЭЛЕКТРМИОГРАФИК ТЕКШИРУВ //Conferences. –
2023. – С. 90-92.
78.
Ташпулатова К. М. и др. СРЕДНЕСРОЧНЫЙ ПРОГНОЗ ЭФФЕКТИВНОСТИ
НЕСЪЕМНЫХ ЗУБНЫХ ПРОТЕЗОВ НА ДЕНТАЛЬНЫЕ ИМПЛАНТАТЫ
//Conferences. – 2023. – С. 101-103.
79.
Xabilov N. L. et al. O ‘smirlar tish atorlari va okklyuzion sathdagi o ‘zgarishlarni chakka pastki
jag ‘bo ‘g ‘imi rivojlanishi //Journal of new century innovations. – Т. 14. – №. 4. – С. 150-151.
80.
Шарипов С. С., Хабилов Н. Л. Оценка микробиологических показателей ротовой
жидкости у пациен-тов, перенесших Сovid-19 с полной адентией до и после
протезирования //Qo'llanmalar. – 2023. – С. 1-22.
81.
Шарипов С. С., Хабилов Н. Л. Сравнительный анализ функционального состояния
микроцирку-ляции протезного ложа у пациентов с полной адентией после заболевания
Covid-19 //Qo'llanmalar. – 2023. – С. 1-18.
82.
Шарипов С. С. Сovid-19 билан оғриган тишсиз беморларнинг функционал
реабилитациясини ортопедик ёндашувда ишлаб чиқиш //Avtorefarat. – 2023. – С. 1-68.
83.
Хабилов Н. Л. и др. госпитал ортопедик стоматология кафедраси йил давомида нашр
этилган тезислар хисоботи. – Conferences, 2023.