MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_Май –2025
179
TRANSPORT XIZMATLARINING YALPI ICHKI MAHSULOTGA
TA’SIRI
Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universitetuti 39-b-24 Logistika
guruhi 1-bosqich talabasi
Azamova Shahzoda Xudoyberdi qizi
Aholi sonining ortib borishi natijasi o‘laroq hozirgi kunda transport
xizmatlariga bo‘lgan talab ham yildan-yilga ortib bormoqda. Aholining transport
xizmatlariga bo‘lgan talabini inobatga olgan holda O‘zbekiston Respublikasi
“O‘zbekiston-2030“ strategiyasini ishlab chiqdi va 100 ta ustuvor vazifalari ichiga
“O‘zbekiston
Respublikasining
global
transport-logistika
tarmoqlariga
integratsiyasini chuqurlashtirish va milliy transport tizimining salohiyatini oshirish”
maqsadi ham 100 ta ustuvor maqsad ichida 53-o‘rinni egalladi. Asosiy vazifalaridan
biri etib esa “Tezyurar poyezdlarda yo‘lovchi tashish sonini 2,5 barobar ko‘paytirish”
vazifasini belgilab oldi.
1
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, 2023-yilda O‘zbekiston Respublikasida
transport va saqlash xizmatlarining yalpi ichki mahsulot (YAIM)dagi ulushi 5,6% ni
tashkil etgan. Ushbu ko‘rsatkich 2024-yilga kelib 5,4% ga tushgan bo‘lishiga
qaramasdan transport xizmatlari hajmi 2023-yilda 108,5 trillion so‘mni tashkil etgan
bo‘lsa, 2024-yilda bu ko‘rsatkich 145,1 trillion so‘mga yetgan, ya’ni 8,6% o‘sish
kuzatilgan. Bu esa transport xizmatlarining o‘sib borish surati bevosita YAIM
ko‘rsatkichlariga ta’sir etayotganidan dalolat beradi.
Shu sababli ham hozirgi kunda O‘zbekiston Respublikasi transport-logistika
tizimini takomillashtirish maqsadida qator islohotlar olib borilmoqda. Misol
tariqasida quyidagilarni keltirishimiz mumkin.
“Toshkent-Andijon” avtomobil yo‘li loyihasi
Temir yo‘l transportini modernizatsiya qilish
1
. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori “O‘zbekiston — 2030” strategiyasini 2023-
yilda sifatli va o‘z vaqtida amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi qarori
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_Май –2025
180
“Toshkent — Samarqand”, “Samarqand — Navoiy — Buxoro”
yo‘nalishlarida qo‘shimcha 6 ta tezyurar poyezdlar qatnovini yo‘lga qo‘yish
“O‘zbekiston — Qirg‘iziston — Xitoy” temir yo‘l loyihasini amalga
oshirish bo‘yicha olib borilayotgan islohotlar
O‘zbekiston Respublikasi geografik jihatdan Markaziy Osiyo markazida
joylashganligi sababli tranzit salohiyati yuqori davlatlar qatoriga kiradi. Shu sababli
ham temir yo‘l va avtomobil yo‘llari orqali Xitoy–Yevropa, Janubiy Osiyo–Rossiya
yo‘nalishlarida yuk oqimi yildan-yilga ortib bormoqda bu esa eksport va importni
tezlashtirib, tashqi savdo balansiga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatib kelmoqda.Shu o‘rinda
shuni ta’kidlash joizki, yuqorida sanab o‘tilgan infratuzilma loyihalarini amalga
oshirish orqali O‘zbekiston iqtisodiyotida multiplier (ko‘paytiruvchi) effektini hosil
qilish mumkin.
Xulosa qilib aytadigan bo‘lsak, hozirgi kunda hudud aholisining talabidan
kelib chiqqan holda ichki va tashqi yuk oqimi harakatini o‘stirish orqali O‘zbekiston
iqtisodiyotida multiplier (ko‘payuvchi) effectni hosil qilish mumkin. Bu esa o‘z
o‘rnida YAIM hajmining ortishiga olib keladi
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR.
1.
1.
Чекулаева, К. (2024). РОЛЬ УПРАВЛЕНИЯ КОРПОРАТИВНОЙ
СОЦИАЛЬНОЙ ОТВЕТСТВЕННОСТИ В РАЗВИТИИ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ
ПРОМЫШЛЕННЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ.
Экономическое развитие и анализ
,
2
(8),
448-457.
2.
Ашурова, Н., Чекулаева, К., & Ачилов, М. (2025). АНАЛИЗ
ЗАРУБЕЖНОГО ОПЫТА МОДЕЛЕЙ КСО: РОЛЬ БИЗНЕСА В
ПРЕОДОЛЕНИИ ГЛОБАЛЬНЫХ КРИЗИСОВ.
Передовая экономика и
педагогические технологии
,
2
(1), 248-261.
3.
Ашурова, Н., & Чекулаева, К. (2024). ОСНОВЫ МЕТОДОЛОГИИ
УПРАВЛЕНИЯ КОРПОРАТИВНОЙ СОЦИАЛЬНОЙ ОТВЕТСТВЕННОСТИ
ПРОМЫШЛЕННЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ.
Экономическое развитие и анализ
,
2
(9),
234-242.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_Май –2025
181
4.
Ашурова, Н., & Чекулаева, К. (2024). РОЛЬ СОЦИАЛЬНОГО
ПАРТНЕРСТВА В СОВЕРШЕНСТВОВАНИИ НАЛОГОВОЙ ПОЛИТИКИ
РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН.
Передовая экономика и педагогические
технологии
,
1
(1), 232-240.
5.
Bakoev, K. N., & Chekulaeva, K. A. (2021). ECONOMETRIC ANALYSIS
OF INDUSTRIAL PRODUCTION’S VARIANCE IN THE SECTION OF CITIES
AND DISTRICTS OF THE NAVOI REGION.
Frontline Marketing, Management
and Economics Journal
,
1
(08), 7-14.
6.
Бакоев, Х. Н., & Чекулаева, К. А. (2021). ДИСПЕРСИОННЫЙ АНАЛИЗ
ПРОМЫШЛЕННОГО ПРОИЗВОДСТВА В РАЗРЕЗЕ ГОРОДАХ И РАЙОНАХ
НАВОИЙСКОЙ ОБЛАСТИ. In
ЭКОНОМИКА В ТЕОРИИ И НА ПРАКТИКЕ:
АКТУАЛЬНЫЕ ВОПРОСЫ И СОВРЕМЕННЫЕ АСПЕКТЫ
(pp. 149-152).
7.
Чекулаева, К. А. (2021). ОСОБЕННОСТИ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ
ГЕОЛОГО-ЭКОНОМИЧЕСКОЙ
ОЦЕНКИ
И
РАЦИОНАЛЬНОГО
ИСПОЛЬЗОВАНИЯ
ОСВОЕНИЯ
МРАМОРНЫХ
МЕСТОРОЖДЕНИЙ.
Universum: технические науки
, (12-2 (93)), 62-66.
8.
Чекулаева, К. А. (2011).
Разработка организационно-экономического
механизма рационального использования месторождений мрамора
(Doctoral
dissertation, Московский государственный горный университет).
9.
Чекулаева, К. А., & Эйрих, В. И. Экономика и управление на предприятии
(по отраслям).
Экономика и управление
,
100
, 87-90.
10.
Rabbonaqulovich, C. S. (2020). Advantages and distinctive features of venture
capital. SAARJ Journal on Banking & Insurance Research, 9(3), 17-22.
11.
Rabbonaqulovich, C. S. (2022). VENTURE CAPITAL AS AN ECONOMIC
CATEGORY. European International Journal of Multidisciplinary Research and
Management Studies, 2(05), 83-87.
12.
Rabbonaqulovich, C. S. (2021). The role of venture capital in the innovative
development of a transformed economy. ACADEMICIA: An International
Multidisciplinary Research Journal, 11(10), 1746-1752.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_Май –2025
182
13.
Rabbonaqulovich,
C.
S.
(2024).
VENCHUR
KAPITALI
SHAKLLANISHINING ILMIY-NAZARIY ASOSLARI.
Economics and Innovative
Technologies
,
12
(5), 22-33.
14.
Chulliyev, S. (2024). INNOVATSION JARAYONLAR BILAN VENCHUR
KAPITALI O ‘RTASIDAGI BOG ‘LIQLIK VA UNGA TA’SIR QILUVCHI
OMILLAR.
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil
,
2
(5), 67-74.
15.
Чуллиев, С. (2024). O ‘ZBEKISTONDA INNOVATSION TADBIRKORLIK
VA VENCHUR FONDLARINI QO ‘LLAB-QUVVATLASHNING USTUVOR YO
‘NALISHLARI.
Economics and Innovative Technologies
,
12
(3), 1-14.
16.
Latipov, N., Komilova, N., Makhmudov, B., Berdiev, K., Moslemzadeh, M.,
Chulliyev, S., ... & Hamroyev, M. (2024). Econometric modeling and forecasting of
environmental conditions of cities and population health problems: Case study of
Navoi and Zarafshan cities. Macedonian Journal of Ecology and Environment, 26(2),
169-181.
17.
Cho‘lliyev,
S.
(2022).
O‘ZBEKISTONDA
TRANSFORMATSIYALASHAYOTGAN IQTISODIYOTNING INNOVATSION
RIVOJLANISHIDA VENCHUR KAPITALNING O‘RNI.
Economics
and
Innovative Technologies
,
10
(5), 297-306.
18.
Chulliyev, S. R. (2021). VENCHUR KAPITALI IQTISODIYOTNI
INNOVASION RIVOJLANTIRISH OMILI SIFATIDA.
Oriental renaissance:
Innovative, educational, natural and social sciences
,
1
(10), 596-602.
19.
Чуллиев, С. Р. (2020). СОСТОЯНИЕ ВЕНЧУРНОЙ ИНВЕСТИЦИИ В
УЗБЕКИСТАНЕ.
РЕДАКЦИОННАЯ КОЛЛЕГИЯ
,
67
.
20.
Чўллиев, С. Р. (2021). ЎЗБЕКИСТОНДА ВЕНЧУР КАПИТАЛИНИНГ
ШАКЛЛАНИШИ.
Scientific progress
,
2
(7), 543-547.
21.
Чўллиев,
С.
Р.
(2020).
ИҚТИСОДИЁТНИ
ИННОВАЦИОН
РИВОЖЛАНТИРИШДА ВЕНЧУР КАПИТАЛИДАН ФОЙДАЛАНИШНИНГ
ХОРИЖ ТАЖРИБАСИ.
Иқтисодиётда инновация
,
4
(3).
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_Май –2025
183
22.
Чуллиев, С. Р. (2024, October). РАҚАМЛИ ИҚТИСОДИЁТНИНГ
РИВОЖЛАНИШИДА ВЕНЧУР КАПИТАЛИНИНГ РОЛИ. In
International
Conference on Adaptive Learning Technologies
(Vol. 10, pp. 16-18).
23.
Chulliyev Suhrob Rabbonaqulovich. (2024). The Significance of Venture
Capital on the Digital Economy. American Journal of Business Practice, 1(7), 47–52.
https://semantjournals.org/index.php/AJBP/article/view/508
24.
Chulliyev Suhrob Rabbonaqulovich. (2024). Scientific-Theoretical Basis of
Venture Capital. American Journal of Business Practice, 1(6), 46–51. Retrieved from
https://semantjournals.org/index.php/AJBP/article/view/252
25.
Чуллиев,
С.
(2024).
ВЗАИМОСВЯЗЬ
ИННОВАЦИОННЫХ
ПРОЦЕССОВ
С
ВЕНЧУРНЫМ
КАПИТАЛОМ
И
ФАКТОРАМИ,
ВЛИЯЮЩИМИ НА ИННОВАЦИОННЫЕ ПРОЦЕССЫ. Экономическое
развитие и анализ, 2(5), 67-74.
26.
Rashidov, M., & Toshimov, S. (2023). МИНТАҚАЛАРДА ЭРКИН
ИҚТИСОДИЙ ВА КИЧИК САНОАТ ЗОНАЛАРИНИ ЖОЙЛАШТИРИШ
ЗАРУРИЯТИ.
Economics and Innovative Technologies
,
11
(4), 175-186.
27.
Rashidov, M., & Toshimov, S. (2023). МИНТАҚАЛАРДА ЭРКИН
ИҚТИСОДИЙ ВА КИЧИК САНОАТ ЗОНАЛАРИНИ ЖОЙЛАШТИРИШ
ЗАРУРИЯТИ.
Economics and Innovative Technologies
,
11
(4), 175-186.