“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-3027
_SJIF:
5.449
https://scientific-jl.com/ped
Volume-84, Issue-1, June -2025
310
BOLALAR KOMBINEZONINI TIKISH KETMA-KETLIGI
Yergeshova Gulchehra Sharibovna
Chirchiq Shahar politehnikumi Mahsus fan o’qituvchisi
Annotatsiya:
Ushbu ilmiy maqolada bolalar kombinezonini tikishning to‘liq
texnologik jarayoni bosqichma-bosqich bayon etilgan. Kombinezonlar sovuq
mavsumda bolalarni sovuq va shamoldan himoya qiluvchi, harakat erkinligini
ta’minlovchi, qulay va xavfsiz kiyim turidir. Mazkur maqola orqali modellashtirish,
andaza chizish, mato tanlash, tikish usullari va yakuniy bezash bosqichlariga
to‘xtalinadi. Shuningdek, maqolada tikuvchilikda gigiyena va ergonomik tamoyillarni
hisobga olishning ahamiyati yoritiladi.
Kirish
Yengil sanoat, xususan tikuvchilik sohasi kundalik hayotimizda muhim o‘rin
egallaydi. Aholining barcha qatlamlari uchun qulay, xavfsiz va estetik talablariga javob
beruvchi kiyim-kechak ishlab chiqarish bugungi kunning dolzarb masalalaridandir.
Ayniqsa, bolalar kiyimlariga nisbatan ehtiyotkorlik va alohida yondashuv talab etiladi.
Kombinezonlar aynan shunday ehtiyojlarga javob beruvchi, ko‘p funksiyali kiyimlar
sirasiga kiradi. Bu maqola bolalar kombinezonini tikish texnologiyasini mukammal
o‘rganishni, amaliyotga tatbiq etishni maqsad qilgan.
Kalit so‘zlar:
Kombinezon, bolalar kiyimi, andaza, mato tanlash, tikuvchilik
texnologiyasi, ergonomika, gigiyena, xavfsizlik, bezak ishlari, chizma, dazmollash
Asosiy qism
1. Kombinezon modellashtirish va dizayn yechimlari
Kombinezon dizayni bolaning yoshi, jinsi va faoliyatiga qarab belgilanadi.
Masalan:
- 0–3 yoshli bolalar uchun: orqa tomonidan ochiladigan, maxsus tugmacha yoki
yopishtirgichli
modellari
tavsiya
etiladi.
- 3–6 yosh: old fermuarli, harakatni cheklamaydigan dizaynlar afzal ko‘riladi.
- 6 yoshdan katta bolalar uchun: qo‘shimcha cho‘ntaklar, bezaklar va individual dizayn
elementlari qo‘shilishi mumkin.
2. Andaza tayyorlash va mato tanlash
Kombinezon tikishda oldindan aniq o‘lchov olish va andaza chizish muhim
ahamiyatga ega. Mato tanlashda esa quyidagi jihatlarga e’tibor beriladi:
- Havo o‘tkazuvchanligi
- Namlikka chidamlilik
- Gigiyenik talablar
- Elastiklik va mustahkamlik
“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-3027
_SJIF:
5.449
https://scientific-jl.com/ped
Volume-84, Issue-1, June -2025
311
3. Tikish texnologiyasi bosqichlari
Tikuvchilik jarayoni quyidagi ketma-ketlikda amalga oshiriladi:
1. Mato yuzasida andazalarni joylashtirish
2. Detallarni qirqib olish
3. Astar tikish (agar kerak bo‘lsa)
4. Asosiy tikuv ishlarini bajarish
5. Fermuar, tugma yoki boshqa mahkamlovchi elementlarni tikish
6. Yenglar va yoqali qismlarni tikish
7. Bezak ishlarini bajarish
8. So‘nggi dazmollash va sifat nazorati
4. Xavfsizlik va ergonomik talablar
Bolalar kiyimida xavfsizlik muhim omil hisoblanadi. Bu quyidagilarni o‘z
ichiga oladi:
- Charxli yoki o‘tkir detallar yo‘qligi
- Yong‘in xavfsizligiga mos matolar
- Allergik ta’sir qilmaydigan materiallar
- Bolaning tana haroratini saqlovchi tuzilma
Ergonomik talablarga mos dizayn bolaning harakatini cheklamasligi va o‘zini qulay
his qilishini ta’minlashi kerak.
5. Bezak ishlari va yakuniy nazorat
Kombinezonning tashqi ko‘rinishi uchun dekorativ tikuvlar, kontrastli matolar,
yamoqlar yoki rangli tugmalar ishlatiladi. Yakuniy bosqichda esa quyidagilar amalga
oshiriladi:
- Yuvish va dazmollash
- Sifat tekshiruvi
- O‘lcham bo‘yicha mosligini nazorat qilish
- Tovar ko‘rinishida tayyorlash
Xulosa
Bolalar kombinezonini tikish murakkab, ammo zaruriy jarayon bo‘lib, u nafaqat
texnik bilim, balki ijodiy yondashuvni ham talab qiladi. Mazkur maqolada bosqichma-
bosqich jarayonlar bayon qilindi va asosiy jihatlarga e’tibor qaratildi. Kombinezonlar
bolalar uchun qulay, xavfsiz va estetik ko‘rinishga ega bo‘lishi lozim. Shu bois,
tikuvchilar zamonaviy texnologiyalar va gigiyena talablariga amal qilgan holda, sifatli
mahsulot yaratishlari muhim.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Yengil sanoat va kiyim-kechak dizayni asoslari. T.: O‘zbekiston Milliy
Ensiklopediyasi, 2021.
2. Tikuvchilik texnologiyasi: O‘quv qo‘llanma. T.: «Fan va Texnologiya», 2020.
3. Ergonomika va kiyim dizaynidagi zamonaviy yondashuvlar. T.: «Sharq», 2022.
4. Bolalar kiyimlarini loyihalash va tikish texnologiyasi. Andijon Yengil Sanoat
Texnikumi materiallari, 2023.
