DOI:
https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.science-research.102497Keywords:
reklama tarjimasi kross-madaniyatli kommunikatsiya lokalizatsiya transkreatsiya madaniy adaptatsiya lingvistik transformatsiyalar semiotik tahlil pragmatik ekvivalentlik madaniy qadriyatlar globallashtirishga qarshi mahalliylashtirishAbstract
Ushbu ilmiy maqolada reklama tarjimasida qoʻllaniladigan kross-madaniyatli yondashuvlar tahlil qilinadi. Reklamaning asosiy maqsadi – mahsulot yoki xizmatni samarali targʻib qilish boʻlsa-da, bu jarayon turli madaniyatlar kontekstida muhim oʻzgarishlarga uchraydi. Maqolada reklamalarni bir tildan ikkinchi tilga oʻgirishda yuzaga keladigan lingvistik, semiotik va pragmatik muammolar oʻrganilgan. Shuningdek, reklama tarjimasida madaniy-spetsifik elementlar, ramzlar va qadriyatlar tizimini saqlash yoki moslashtirish strategiyalari koʻrib chiqilgan. Tadqiqot doirasida oʻzbek va xorijiy bozorlar uchun tayyorlangan reklama matnlari qiyosiy tahlil qilinib, mahalliylashtirish (lokalizatsiya) va globallashtirishning optimal nisbati aniqlangan. Maqolada, shuningdek, reklama tarjimasida transkreatsiya (ijodiy qayta ishlash) usuli samaradorligi ham oʻz isbotini topgan. Natijalar reklama tarjimasida madaniy kontekstni hisobga olgan holda, maqsadli auditoriyaga yanada ta'sirchan matnlar yaratish imkoniyatini koʻrsatadi.References
Abdul-Gaffarov, U. (2022). O'zbek reklamasida verbal va noverbal elementlarning tarjima muammolari. O'zbek tilshunosligi masalalari, 3(4), 78-92.
Akhmadjonov, D. (2021). Reklama tarjimasida madaniy adaptatsiya strategiyalari. Til va madaniyat jurnali, 5(2), 45-61.
Benetello, C. (2018). When Translation Is Not Enough: Transcreation as a Convention-defying Practice. A Practitioner's Perspective. Journal of Specialised Translation, 29, 28-44.
De Mooij, M. (2018). Global Marketing and Advertising: Understanding Cultural Paradoxes. 5th ed. SAGE Publications.
Eco, U. (1976). A Theory of Semiotics. Bloomington: Indiana University Press.
Gadamer, H. G. (1960). Wahrheit und Methode: Grundzüge einer philosophischen Hermeneutik. Tübingen: Mohr Siebeck.
Hofstede, G. (2001). Culture's Consequences: Comparing Values, Behaviors, Institutions, and Organizations Across Nations. 2nd ed. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
House, J. (2015). Translation Quality Assessment: Past and Present. London: Routledge.
Ismatullaeva, S. (2020). O'zbekistonda faoliyat yurituvchi xalqaro brendlar reklamasi tarjimasining lingvopragmatik xususiyatlari. Tilshunoslik masalalari, 4(3), 112-127.
Komissarov, V. N. (1990). Teoriya perevoda (lingvisticheskie aspekty). Moskva: Vysshaya shkola.
Lakoff, G. & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. Chicago: University of Chicago Press.
Munday, J. (2016). Introducing Translation Studies: Theories and Applications. 4th ed. London: Routledge.
Newmark, P. (1988). A Textbook of Translation. Hertfordshire: Prentice Hall.
Nida, E. A. (1964). Toward a Science of Translating: With Special Reference to Principles and Procedures Involved in Bible Translating. Leiden: Brill.
Pedersen, D. (2014). Exploring the concept of transcreation – transcreation as 'more than translation'? Cultus: The Journal of Intercultural Mediation and Communication, 7, 57-71.
Peirce, C. S. (1931-1958). Collected Papers of Charles Sanders Peirce. 8 vols. Ed. C. Hartshorne, P. Weiss & A. Burks. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Pym, A. (2014). Exploring Translation Theories. 2nd ed. London: Routledge.
Rakhimova, Z. (2023). O'zbek tilidagi reklama matnlarining xorijiy tillarga tarjimasi muammolari. Zamonaviy lingvistika jurnali, 7(1), 33-52.
Torresi, I. (2010). Translating Promotional and Advertising Texts. Manchester: St. Jerome Publishing.
Venuti, L. (1995). The Translator's Invisibility: A History of Translation. London: Routledge.
