983
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
JAMIYATDA YOSH AVLODNI RIVOJLANTIRISHDA AYOLNING O'RNI VA ROLI
Rahmonova Feruza Bahrom qizi
Farg‘ona davlat universiteti mustaqil izlanuvchisi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.15693595
Kirish
Ayolning jamiyatdagi oʻrni va roli asrlar davomida muhokama qilinib kelinayotgan,
doimiy oʻzgaruvchan va murakkab mavzudir. Tarixiy jihatdan ayollarning ijtimoiy
tuzilmalardagi vazifalari va huquqlari madaniyat, din, iqtisodiy sharoitlar va siyosiy tizimlarga
qarab sezilarli darajada farq qilgan. Zamonaviy jamiyatda esa ayollarning roli faqatgina
anʼanaviy oila va uy-roʻzgʻor vazifalari bilan cheklanib qolmay, balki ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy,
ilmiy va madaniy sohalarda ham tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ayniqsa, yosh avlodni
har tomonlama rivojlantirishda ayollarning oʻrni beqiyos boʻlib, ularning bu boradagi hissasi
kelajak jamiyatining shakllanishida hal qiluvchi ahamiyatga ega.
Ushbu maqola ayolning jamiyatdagi oʻrni va rolini, xususan, yosh avlodni
rivojlantirishdagi taʼsirini chuqur tahlil qilishga qaratilgan. Maqolada ushbu mavzuning turli
jihatlari, jumladan, tarixiy taraqqiyot, zamonaviy tendensiyalar, oiladagi va jamiyatdagi oʻrni,
taʼlim-tarbiya jarayonidagi hissasi, psixologik va ijtimoiy taʼsirlar, shuningdek, gender tengligi
masalalariga eʼtibor qaratiladi. Maqola soʻngida esa ayollarning jamiyatdagi mavqeini
mustahkamlash va ularning yosh avlodni rivojlantirishdagi rolini yanada oshirish boʻyicha
tavsiyalar beriladi.
Mavzu dolzarbligi va umumiy tahlil
Ayolning jamiyatdagi oʻrni nafaqat huquqiy va ijtimoiy jihatdan, balki insoniyat
taraqqiyotidagi bevosita taʼsiri bilan ham baholanadi. Oilaning poydevori, jamiyatning ustuni
boʻlgan ayol, ayniqsa, farzandlar tarbiyasida, ularning dunyoqarashini shakllantirishda, axloqiy
qadriyatlarni singdirishda muhim vazifani bajaradi. Yosh avlod — har bir jamiyatning kelajagi,
uning rivojlanish darajasi va salohiyati bevosita shu avlodning bilim, koʻnikma va qadriyatlari
bilan belgilanadi. Shu sababli, yosh avlodni sogʻlom, bilimli va barkamol qilib tarbiyalashda
ayollarning hissasi juda muhimdir.
Bugungi kunda dunyo miqyosida gender tengligi masalalari tobora dolzarblashib
bormoqda. Ayollarning taʼlim olish, ish bilan taʼminlanish, siyosiy jarayonlarda ishtirok etish
imkoniyatlarining kengayishi jamiyatning umumiy rivojlanishiga ijobiy taʼsir koʻrsatadi.
Ayollarning jamiyatdagi faol ishtiroki ularning oʻz salohiyatlarini roʻyobga chiqarishlariga
yordam beradi, shu bilan birga, yosh avlod uchun ham ijobiy namuna boʻlib xizmat qiladi.
Maqola
I. Kirish
Ayolning jamiyatdagi oʻrni va roli insoniyat sivilizatsiyasining barcha bosqichlarida
muhim ahamiyatga ega boʻlgan. Tarixiy jihatdan ayollarning jamiyatdagi mavqei va vazifalari
turli madaniyatlarda va davrlarda turlicha boʻlgan boʻlsa-da, ularning oila va jamiyat hayotidagi
markaziy oʻrni doimo saqlanib qolgan. Hozirgi kunda, globalizatsiya va axborot texnologiyalari
davrida, ayollarning jamiyatdagi roli nafaqat anʼanaviy mezonlar, balki zamonaviy chaqiriqlar
bilan ham belgilanmoqda. Ushbu oʻzgarishlar, ayniqsa, yosh avlodni shakllantirish va
rivojlantirish jarayonida ayollarning taʼsirini yanada kuchaytiradi.
Tadqiqotning asosiy maqsadi
ayollarning jamiyatdagi mavqeini har tomonlama
oʻrganish, ularning yosh avlodni har tomonlama rivojlantirishdagi beqiyos hissasini tahlil qilish
984
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
va bu borada mavjud muammolarni aniqlashdan iborat. Shuningdek, mazkur tadqiqotda
ayollarning taʼlim-tarbiya, sogʻliqni saqlash, ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy sohalardagi ishtiroki,
gender tengligi tamoyillarini amalga oshirishning ahamiyati, oila va jamiyatdagi oʻzaro
munosabatlar koʻrib chiqiladi.
Mavzu dolzarbligi:
Yosh avlod har bir jamiyatning kelajagi, uning salohiyati va
rivojlanish vektorini belgilab beruvchi asosiy omildir. Ayollar esa ushbu avlodning
shakllanishida, unga milliy va umuminsoniy qadriyatlarni singdirishda, bilim va koʻnikmalar
berishda markaziy figura hisoblanadi. Jamiyatning barqaror rivojlanishi bevosita ayollarning
taʼlim darajasi, sogʻligʻi, ijtimoiy faolligi va erkinlik darajasi bilan bogʻliq.
Tadqiqot muammolari:
Ayollarning jamiyatdagi anʼanaviy va zamonaviy rollari
oʻrtasidagi tafovutlar qanday? Yosh avlodni rivojlantirishda ayollarning taʼlim-tarbiya
jarayonidagi oʻziga xos roli nimadan iborat? Gender tengligiga erishish va ayollarning
imkoniyatlarini kengaytirish yosh avlod rivojlanishiga qanday taʼsir koʻrsatadi? Oila va
jamiyatda ayollarga nisbatan hurmat va qoʻllab-quvvatlash muhiti yosh avlod tarbiyasiga qanday
ijobiy taʼsir koʻrsatadi?
Ushbu maqola yuqoridagi savollarga javob topishga va ayollarning jamiyatdagi oʻrni va
rolini chuqur tahlil qilishga intiladi.
II. Materiallar va Metodlar
Ushbu tadqiqot kompleks tahlilga asoslangan boʻlib, quyidagi ilmiy metodlardan
foydalanilgan:
Nazariy tahlil va sintez:
Mavjud adabiyotlar, ilmiy maqolalar, statistik maʼlumotlar,
qonunchilik hujjatlari va xalqaro hisobotlar tahlil qilinib, ayolning jamiyatdagi oʻrni va yosh
avlodni rivojlantirishdagi roli haqidagi nazariy bilimlar sintez qilindi. Bu metodologiya mavjud
bilimlar bazasini kengaytirish va turli yondashuvlarni birlashtirish imkonini beradi.
Qiyosiy tahlil:
Turli davlatlar va madaniyatlardagi ayollarning jamiyatdagi oʻrni,
ularning huquqlari va imkoniyatlari qiyosiy tahlil qilindi. Bu yondashuv har xil ijtimoiy-iqtisodiy
sharoitlarda ayollarning roli qanday oʻzgarishini tushunishga yordam beradi.
Sotsiologik yondashuv:
Jamiyatning ijtimoiy tuzilmalari, oilaviy munosabatlar, taʼlim
tizimi va madaniy qadriyatlar nuqtai nazaridan ayollarning roli oʻrganildi. Bu yondashuv
ayollarning ijtimoiy hayotdagi faoliyatini va yosh avlodga taʼsirini aniqlashga yordam beradi.
Psixologik yondashuv:
Ayollarning psixologik xususiyatlari, onalik instinkti,
bolalarning ruhiy va maʼnaviy rivojlanishiga taʼsiri tahlil qilindi. Bu metod bolalarning
psixologik salomatligi va barkamol shaxs boʻlib shakllanishida onaning rolini tushunish uchun
muhimdir.
Tarixiy yondashuv:
Ayollarning jamiyatdagi oʻrni va rolining tarixiy evolyutsiyasi, turli
davrlardagi oʻzgarishlar va ularning zamonaviy jamiyatga taʼsiri oʻrganildi. Bu yondashuv
muammoning ildizlarini anglash va kelajakdagi rivojlanish yoʻnalishlarini belgilash uchun zarur.
Statistik maʼlumotlarni tahlil qilish:
Xalqaro tashkilotlar (BMT, YuNESKO, Jahon
banki va boshqalar) va milliy statistika idoralarining gender tengligi, ayollarning taʼlimi,
sogʻligʻi va iqtisodiy faolligi boʻyicha maʼlumotlari tahlil qilindi. Bu maʼlumotlar ayollarning
jamiyatdagi holati haqida miqdoriy tasavvur beradi.
Sifatli tadqiqot usullari:
Mavjud tadqiqotlar va hisobotlarda keltirilgan intervyular,
fokus-guruhlar va keyf-stadi tahlillari qoʻllanilgan. Bu usullar mavzuga chuqurroq kirib borish
va subyektiv fikrlarni hisobga olish imkonini beradi.
985
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
Ushbu metodlarning kombinatsiyasi ayolning jamiyatdagi oʻrni va yosh avlodni
rivojlantirishdagi rolini har tomonlama va obyekktiv oʻrganish imkoniyatini beradi. Maqolada
keltirilgan xulosalar va tavsiyalar shu metodologik asosda shakllantirilgan.
III. Natijalar
Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, ayolning jamiyatdagi oʻrni va uning yosh avlodni
rivojlantirishdagi roli murakkab va koʻp qirrali boʻlib, quyidagi asosiy yoʻnalishlarda namoyon
boʻladi:
1. Oila va uy-roʻzgʻor doirasidagi rol:
Ayollar, ayniqsa onalar, farzandlarning dastlabki
ijtimoiy muhiti va asosiy tarbiyachisi hisoblanadi. Ular bolalarga axloqiy meʼyorlar, milliy va
umuminsoniy qadriyatlar, mehribonlik, rahm-shafqat kabi fazilatlarni singdirishda hal qiluvchi
rol oʻynaydi. Bolaning shaxsiyati, dunyoqarashi va xulq-atvori aynan onaning taʼsiri ostida
shakllanadi. Onalar oilada tinchlik, mehr-muhabbat va oʻzaro hurmat muhitini yaratishda asosiy
shaxsdir. Barqaror va sogʻlom oilaviy muhit bolalarning psixologik rivojlanishi, ularning oʻziga
ishonchi va jamiyatga moslashuvi uchun juda muhimdir. Anʼanaviy ravishda ayollar uy-roʻzgʻor
ishlarini yuritish, oilaning moddiy va maʼnaviy farovonligini taʼminlashda muhim rol oʻynaydi.
Uyda sogʻlom ovqatlanish, tozalik va tartib bolalarning jismoniy salomatligi uchun zarur
shart hisoblanadi.
2. Taʼlim va kognitiv rivojlanishdagi rol:
Bolaga ilk bor harflarni oʻrgatish, ertak oʻqib
berish, dunyoni tanitish jarayonlarida onaning oʻrni beqiyos. Onaning savodxonligi va bilim
darajasi farzandining taʼlimga boʻlgan qiziqishini shakllantirishda muhim ahamiyatga ega.
Onalar farzandlarining oʻqishga boʻlgan ishtiyoqini oshirish, ularni bilim olishga
ragʻbatlantirishda katta rol oʻynaydi. Dars qilishda yordam berish, oʻquv materiallariga qiziqish
uygʻotish orqali bolaning aqliy rivojlanishiga hissa qoʻshadi. Ayollar bolalarning ijodiy
qobiliyatlarini rivojlantirishda, ularni sanʼat, musiqa, sport va boshqa mashgʻulotlarga jalb
qilishda faol ishtirok etadi.
3. Ijtimoiy va psixologik rivojlanishdagi rol:
Onaning mehri va eʼtibori bolaning
emotsional barqarorligi va psixologik sogʻlomligini taʼminlashda asosiy omil hisoblanadi.
Bolalik davrida olingan ijobiy hissiyotlar va xavfsizlik tuygʻusi uning kelajakdagi shaxsiyatiga
ijobiy taʼsir koʻrsatadi. Ayollar bolalarga jamiyatda oʻzini tutish, boshqalar bilan muloqot qilish,
hamkorlik qilish, muammolarni hal qilish kabi ijtimoiy koʻnikmalarni oʻrgatadi. Ular bolaning
atrofdagilar bilan munosabatlari va ijtimoiy meʼyorlarga rioya qilishida muhim namuna boʻladi.
Onaning bolaga boʻlgan ishonchi, uni qoʻllab-quvvatlashi bolaning oʻziga ishonchini
shakllantiradi va uning oʻz qadrini anglashiga yordam beradi.
4. Sogʻliqni saqlashdagi rol:
Ayollar reproduktiv salomatlik masalalarida asosiy rol
oʻynaydi. Bu esa sogʻlom avlodning tugʻilishini va rivojlanishini taʼminlashda muhimdir. Onalar
bolalarning sogʻligʻini nazorat qilish, ularning toʻgʻri ovqatlanishini taʼminlash, kasalliklarning
oldini olish va davolashda asosiy masʼul shaxslar hisoblanadi.
5. Iqtisodiy va siyosiy sohalardagi rol:
Ayollarning iqtisodiy faolligi, ularning ish bilan
bandligi oilaning moddiy ahvolini yaxshilashga va farzandlarining taʼlim olishi uchun koʻproq
imkoniyatlar yaratishga yordam beradi. Ayollarning siyosiy qarorlar qabul qilish jarayonlarida
ishtirok etishi, yosh avlodning kelajagi uchun muhim boʻlgan ijtimoiy dasturlar va siyosatlarni
shakllantirishga hissa qoʻshadi.
6. Gender tengligi va empowerment (salohiyatni oshirish) masalasi:
Ayollarning
jamiyatda toʻlaqonli ishtirok etishi, ularning taʼlim olish, kasb tanlash va karerada
muvaffaqiyatga erishish imkoniyatlarining kengayishi nafaqat ayollarning oʻzi uchun, balki yosh
986
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
avlod uchun ham ijobiy namuna boʻladi. Qizlar onalarining muvaffaqiyatlaridan ilhomlanib, oʻz
maqsadlariga erishishga intiladi. Gender tengligini taʼminlash bolalarning teng huquqli
jamiyatda voyaga yetishiga yordam beradi, ularning gender stereotiplaridan xoli boʻlishiga
koʻmaklashadi.
Umuman olganda, tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, ayollarning jamiyatdagi roli
shunchaki anʼanaviy oila vazifalaridan iborat emas. Ular yosh avlodning jismoniy, aqliy,
maʼnaviy va ijtimoiy-psixologik rivojlanishida markaziy oʻrin tutadi. Ayollarning huquq va
imkoniyatlarini kengaytirishga qaratilgan har qanday harakat jamiyatning umumiy taraqqiyotiga
va kelajak avlodning farovonligiga xizmat qiladi.
IV. Muhokama
Olingan natijalar ayolning jamiyatdagi oʻrni va uning yosh avlodni rivojlantirishdagi
rolining muhimligini tasdiqlaydi. Tadqiqot shuni koʻrsatadiki, onalar va ayollar nafaqat oilaning
asosi, balki jamiyatning intellektual, madaniy va maʼnaviy salohiyatining muhim manbaidir.
Ularning taʼlim-tarbiya jarayonidagi ishtiroki, bolalarning kognitiv, emotsional va
ijtimoiy rivojlanishiga bevosita taʼsir koʻrsatadi.
Natijalarni talqin qilish:
Ayollarning oilada oʻynagan roli asrlar davomida oʻzgarmas
qadriyat boʻlib qolmoqda. Maqolada koʻrsatilganidek, onalar bolalar uchun dastlabki oʻqituvchi,
tarbiyachi va psixolog vazifasini bajaradi. Ularning bolalarga singdirgan qadriyatlari, axloqiy
meʼyorlar va ijtimoiy koʻnikmalar bolaning kelajakdagi shaxsiyatini shakllantiradi. Bu natija
klassik sotsiologik nazariyalar (masalan, T. Parsonsning oila funksiyalari haqidagi qarashlari)
bilan hamohangdir. Ayollarning taʼlim darajasi va ularning oʻz farzandlariga taʼlim berishga
boʻlgan ishtiyoqi farzandlarning oʻzlashtirish darajasiga bevosita mutanosibdir. Bu, ayniqsa,
rivojlanayotgan mamlakatlarda ayollarning savodxonlik darajasi oshgan sari bolalar oʻlimi
kamayishi va ularning taʼlimga jalb qilinishi koʻrsatkichlarida yaqqol namoyon boʻladi. Tadqiqot
shuni koʻrsatdiki, gender tengligiga erishish ayollarning jamiyatdagi salohiyatini toʻliq roʻyobga
chiqarishga yordam beradi, bu esa oʻz navbatida, butun jamiyatga, xususan, yosh avlodga ijobiy
taʼsir koʻrsatadi. Ayollarning iqtisodiy mustaqilligi va siyosiy ishtiroki ularning oiladagi
mavqeini mustahkamlaydi va farzandlariga yanada yaxshi imkoniyatlar yaratadi. Masalan,
ayollarning ish bilan taʼminlanishi oilaning daromadini oshirib, farzandlarning sifatli taʼlim
olishiga sharoit yaratadi. Onaning bolaga bergan hissiy qoʻllab-quvvatlashi va mehri uning
psixologik farovonligi uchun juda muhimdir. Bolalikda yetarli mehr va eʼtibor olgan bolalar
oʻziga ishonchli, psixologik jihatdan barqaror va ijtimoiy jihatdan moslashuvchan boʻlishadi.
Mavjud
adabiyotlar
bilan
solishtirish:
Ushbu tadqiqot natijalari mavjud
adabiyotlardagi koʻplab xulosalarga mos keladi. Misol uchun, YuNESKO va BMT hisobotlarida
ayollarning taʼlim darajasi va ularning bolalar salomatligi, taʼlimga jalb qilinishi oʻrtasidagi
ijobiy bogʻliqlik qayd etilgan. Shuningdek, koʻplab psixologik tadqiqotlar onaning bolaning
shaxsiyatini shakllantirishdagi hal qiluvchi rolini tasdiqlagan.
Tadqiqotning cheklovlari:
Maqolada koʻproq sifatli tahlilga eʼtibor qaratilgan boʻlib,
baʼzi jihatlar boʻyicha miqdoriy maʼlumotlar yetishmasligi mumkin. Turli madaniyatlar va
ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlardagi oʻziga xosliklar chuqur oʻrganilmagan. Kelajakdagi
tadqiqotlarda turli mintaqalar va etnik guruhlardagi ayollarning rolini batafsilroq koʻrib chiqish
mumkin.
Kelajakdagi tadqiqotlar uchun yoʻnalishlar:
Ayollarning raqamli savodxonligi va
uning yosh avlodning texnologik rivojlanishiga taʼsiri.
987
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
Ayollarning ijtimoiy tadbirkorlikdagi roli va uning yosh avlod uchun yangi imkoniyatlar
yaratishi. Oiladagi gender rollarining oʻzgarishi va uning bolalar tarbiyasiga taʼsiri.
Xulosa:
Muhokama shuni koʻrsatadiki, ayolning jamiyatdagi oʻrni nafaqat anʼanaviy uy-
roʻzgʻor vazifalari bilan cheklanib qolmay, balki taʼlim, ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy sohalarda
ham kengayib bormoqda. Ayollarning empowerment (salohiyatini oshirish) va gender tengligiga
erishish, yosh avlodning har tomonlama rivojlanishi uchun muhim katalizator vazifasini oʻtaydi.
Bu esa kelajakda yanada adolatli, farovon va bilimli jamiyat qurishning asosidir.
V. Xulosa
Ushbu tadqiqot ayolning jamiyatdagi oʻrni va uning yosh avlodni rivojlantirishdagi
beqiyos rolini har tomonlama tahlil qildi. Tadqiqot shuni tasdiqladiki, ayollar oilaning poydevori
va jamiyatning muhim boʻgʻini boʻlib, ularning taʼsiri yosh avlodning jismoniy, aqliy, maʼnaviy
va ijtimoiy-psixologik jihatdan shakllanishida hal qiluvchi ahamiyatga ega.
Asosiy xulosalar:
Onalar bolalarga dastlabki bilimlarni beruvchi, ularga axloqiy
qadriyatlar, milliy va umuminsoniy fazilatlarni singdiruvchi asosiy shaxslardir. Oila muhitida
shakllangan bu asoslar bolaning kelajakdagi shaxsiyatiga poydevor boʻladi. Ayollarning
savodxonlik darajasi, ularning oʻqishga boʻlgan ishtiyoqi va farzandlarining taʼlim olishiga
yordam berishi yosh avlodning akademik muvaffaqiyatiga bevosita taʼsir koʻrsatadi. Onaning
mehri, eʼtibori va qoʻllab-quvvatlashi bolaning emotsional barqarorligini, oʻziga ishonchini va
ijtimoiy koʻnikmalarini rivojlantirishda muhim rol oʻynaydi. Sogʻlom oilaviy muhit bolaning
psixologik farovonligini taʼminlaydi. Ayollarning iqtisodiy faolligi oilaning moddiy ahvolini
yaxshilaydi, bu esa bolalarning taʼlim olishi va sogʻligʻini saqlash uchun koʻproq imkoniyatlar
yaratadi. Ularning jamiyat hayotidagi faol ishtiroki umumiy ijtimoiy taraqqiyotga xizmat qiladi.
Ayollarning imkoniyatlarini kengaytirish, ularning taʼlim, ish va siyosiy jarayonlarda
toʻlaqonli ishtirokini taʼminlash nafaqat ayollarning oʻzi uchun, balki yosh avlod uchun ham
adolatli va teng huquqli jamiyat qurishning asosidir.
Tavsiyalar:
Ayollarning barcha bosqichdagi taʼlim olish imkoniyatlarini kengaytirish,
ularning kasbiy malakasini oshirish kurslarini tashkil etish. Ayniqsa, qishloq joylarda ayollar
uchun savodxonlik va kasbga oʻrgatish dasturlarini kuchaytirish kerak. Ayollarning tadbirkorlik
faoliyatini ragʻbatlantirish, ularga mikrokreditlar ajratish, biznes yuritish boʻyicha treninglar
oʻtkazish lozim. Bu ularning oiladagi va jamiyatdagi iqtisodiy mavqeini mustahkamlaydi.
Ayollarning reproduktiv salomatligini taʼminlash, onalar va bolalar oʻlimini kamaytirish
boʻyicha tibbiy xizmatlarni yaxshilash zarur. Sogʻlom ona — sogʻlom avlod garovidir.
Jamiyatda gender stereotiplariga qarshi kurashish, qizlarning bilim olishi va kasb tanlashida
cheklovlarni bartaraf etish muhim. Erkaklar va ayollar oʻrtasida teng huquqlilik va teng
imkoniyatlar tamoyillarini targʻib qilish kerak. Ayollarning qaror qabul qilish jarayonlarida,
davlat boshqaruvi va jamoat tashkilotlarida ishtirokini oshirish lozim. Bu ularning manfaatlarini
himoya qilish va yosh avlodga oid siyosatlarni shakllantirish imkonini beradi. Ayollar uchun ish
joylarida moslashuvchan ish rejimlari, bolalar bogʻchalari va maktabgacha taʼlim muassasalarini
kengaytirish orqali oila va ish oʻrtasidagi muvozanatni saqlashga yordam berish darkor.
Xulosa qilib aytganda, ayolning jamiyatdagi oʻrni nafaqat bugungi kunning dolzarb
masalasi, balki kelajak avlodning taqdirini belgilovchi strategik ahamiyatga ega boʻlgan
yoʻnalishdir. Ayollarning salohiyatini toʻliq roʻyobga chiqarish orqali biz nafaqat adolatli va
barqaror jamiyat qurishga, balki bilimli, ijodkor va barkamol yosh avlodni tarbiyalashga
erishamiz. Bu esa har bir mamlakatning, har bir jamiyatning eng katta boyligi va asosiy
taraqqiyot garovidir.
