Iyul, 2025-Yil
58
ELEKTR TOKINI YERGA ULASH: XAVFSIZLIK VA TEXNIK ZARURIYAT
Dimitriy Lamonasov
dimitsiylamonosov0022@gmail.com
10.5281/zenodo.15846262
KIRISH. Zamonaviy texnologiyalar taraqqiyoti elektr energiyasidan foydalanish darajasini
misli ko‘rilmagan darajada oshirdi. Har qanday ishlab chiqarish korxonasi, turar joy binosi yoki
maishiy texnika elektr tarmog‘iga ulangan holda faoliyat yuritadi. Bir
oq, elektr energiyasi bilan
bog‘liq xavf
-
xatarlar ham mavjud bo‘lib, ayniqsa tok urishi, qisqa tutashuvlar yoki avariya
holatlarida inson hayoti va mulk xavfsizligini ta'minlash uchun zarur chora-
tadbirlar ko‘rilishi shart.
Ana shunday samarali himoya vositalaridan biri bu
–
elektr tokini yerga ulash, ya’ni topraklash
tizimidir.
Elektr qurilmalari va tizimlarida topraklash elektr toki oqimini xavfsiz yo‘nalishga
yo‘naltirish vositasi bo‘lib xizmat qiladi. Agar qurilma korpusiga kuchlanish bexosdan o‘tsa, ushbu
kuchlanish inson tanasi orqali emas, balki maxsus o‘rnatilgan yerga ula
ngan metall o'tkazgich orqali
yerga o‘tadi. Shu sababli topraklash tizimi elektr xavfsizligini ta’minlovchi muhim texnik vosita
sifatida qaraladi. Amaliyotda ko‘plab baxtsiz hodisalar aynan topraklash tizimi yo‘qligi yoki
noto‘g‘ri o‘rnatilgani sababli yuz
beradi.
Elektr tokini yerga ulash ikki xil maqsadga xizmat qiladi: birinchisi
–
elektr tarmog‘i ish
faoliyatini barqarorlashtirish (ishchi topraklash), ikkinchisi esa
–
foydalanuvchi va xodimlarni elektr
urishidan himoyalash (himoya topraklashi). Ishchi topraklash kuchlanishning teng taqsimlanishini
va elektr tizimining ishlashini muvozanatda ushlashga xizmat qiladi. Himoya topraklash esa asbob-
uskuna korpusi yoki ochiq metall qismlarida kuchlanish hosil bo‘lganda, bu kuchlanishni yerga
yo‘naltirib, foydalanuvchini
bevosita tok zarbidan asraydi.
Topraklash tizimining asosiy elementlari
–
topraklagich, topraklash o‘tkazgichi va ulash
joylaridir. Topraklagichlar odatda po‘lat novdalar, plastinkalar yoki quvurlar ko‘rinishida bo‘lib,
ular nam tuproqning chuqur qatlamlariga o‘rnatiladi. Bunday qatlamlar elektr o‘tkazuvchanligi
yuqori bo‘lgani sababli elektr oqimi yerga samarali singdiriladi. O‘tkazgichlar esa elektr qurilmasini
topraklagich bilan bog‘laydi va mahkam ulanishni ta’minlaydi. Har qanday texnik tizim singari,
topraklash tizimi ham muntazam
texnik xizmat ko‘rsatishni, korroziyaga qarshi chora
-tadbirlarni va
dielektrik qarshilik o‘lchovlarini talab qiladi.
Xalqaro va milliy xavfsizlik me’yorlari bo‘yicha elektr energiyasidan foydalaniladigan har
qanday obyektda topraklash tizimi majburiy hisoblanadi. Masalan, O‘zbekiston Respublikasi
Mehnat kodeksi, GOST va boshqa texnik reglamentlar ishlab chiqarish korxonalarida, qurilish
ob’ektlarida, sog‘liqni saqlash muassasalarida va maktablarda topraklash tizimining mavjud
bo‘lishini talab qiladi. Bu nafaqat mehnat muhofazasi me’yorlarini ta’minlaydi, balki elektr
uskunalarining ishonchli va barqaror ishlashiga ham xizmat qiladi.
Texnologiyalar rivojlanib, yangi himoya vositalari paydo bo‘layotgan bo‘lsa
-da, topraklash
tizimi o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan. Hozirgi kunda avtomatik o‘chirgichlar, tokni sezuvchi
zamonaviy datchiklar va raqamli monitoring tizimlari topraklash samaradorligini oshirishga xizmat
qilmoqda. Ayniqsa, avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish liniyalari, kompyuter tizimlari va tibbiy
Iyul, 2025-Yil
59
uskuna tarmoqlarida to‘g‘ri tashkil etilgan topraklash nafaqat xavfsizlik, balki texnik ishonchlilik
mezonidir.
Xulosa qilib aytganda, elektr tokini yerga ulash
–
bu oddiy texnik yechim emas, balki har
qanday elektr tizimining yuragi hisoblanadi. Bu tizim inson salomatligini saqlash, mulkni
himoyalash va elektr qurilmalari ish faoliyatini barqarorlashtirishning kafolatidir. Shuning uchun
har qanday loyiha yoki obyektni qurishda yoki foydalanishda topraklash tizimiga alohida e’tibor
qaratish, uni talab darajasida loyihalash va texnik xizmat ko‘rsatishni tizimli yo‘lga qo‘yish zarurdir.
Xulosa
Elektr tokini yerga ulash
–
bu har qanday elektr tizimida xavfsizlikni ta'minlashning eng
muhim texnik vositalaridan biridir. To‘g‘ri tashkil etilgan topraklash tizimi inson hayotini elektr
urishidan, mulkni yong‘in va elektr avariyalaridan asraydi. Uskuna
lar ish faoliyatining barqarorligi,
elektr tarmoqlaridagi kuchlanishning muvozanatda bo‘lishi ham aynan yerga ulash tizimining
ishonchliligi bilan chambarchas bog‘liq. Topraklash tizimini loyihalash, o‘rnatish va muntazam
texnik xizmat ko‘rsatish qonunchil
ikka muvofiq amalga oshirilishi zarur. Elektr xavfsizligining
zamonaviy talablari shuni ko‘rsatmoqdaki, har qanday ob’yektda topraklash tizimi nafaqat texnik
ehtiyoj, balki majburiy me’yoriy talab sifatida qaralishi lozim. Shunday ekan, elektr tizimlarida
xavfsizlikni ta’minlashda topraklashning ahamiyatini chuqur anglash va uni amalda to‘g‘ri joriy
etish
–
bu sanoat va ijtimoiy infratuzilmaning barqaror rivojlanishiga xizmat qiladi.
REFERENCES
1.
Умрихина В. И., Абдувалитов Н. Б. ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ МАСТЕРСКИЕ КАК
ЭФФЕКТИВНОЕ
СРЕДСТВО
АКТИВИЗАЦИИ
МЫСЛИТЕЛЬНОЙ
ДЕЯТЕЛЬНОСТИ СТУДЕНТОВ //
SCIENCE AND WORLD.
–
2013.
–
С. 102.
2.
Abduvalitov N. B. The Problem Of Comparative Study Of Samples Of World Literature
In General Secondary Schools.
3.
Умрихина В. И., Абдувалитов Н. Б. Эффективность методов убеждения в семейном
воспитании //Педагогические науки. –
2011.
–
№.
5.
–
С. 110
-111.
4.
Умрихина В. И., Абдувалитов Н. Б. Индивидуальный имидж учителя как компонент
культуры педагогической деятельности //Научное обозрение: Гуманитарные
исследования. –
2014.
–
№.
3.
–
С. 4
-8.
5.
Абдувалитов Н. Б. Оилада бола психологияси //Современное образование
(Узбекистан). –
2017.
–
№.
3.
–
С. 51
-56.
6.
Abduvalitov N. Ways of teaching samples of world literature at literature classes by grene
features //International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding.
–
2022.
–
Т. 9. –
№. 3. –
С. 219
-223.
7.
OID O. M. T. I. L. N. Xalqaro ilmiy-nazariy anjuman materiallari.
8.
RASULMUHAMEDOVA
D.
THE
ISSUES
OF
COMPARISON
AND
INTERPRETATION IN UZBEK AND TURKISH LITERATURE //PHILOLOGICAL
SCIENCE.
–
2021.
9.
RASULMUHAMEDOVA
D.
THE
ISSUES
OF
COMPARISON
AND
INTERPRETATION IN UZBEK AND TURKISH LITERATURE //PHILOLOGICAL
SCIENCE.
–
2021.
Iyul, 2025-Yil
60
10.
Rasulmuxamedova D. NAVOIY IJODINI YANGI TALQINDA O ‘RGANILISHI
//Science and innovation.
–
2022.
–
Т. 1. –
№. B7. –
С. 703
-706.
11.
DOSTON E. M. E. Annotatsiya. Maqolada shoir Matnazar Abdulhakimning “Ko ‘prik”
dostoni tahlilga tortiladi. Dostonning bosh qahramoni Muhammad Hoji Aminaddin o ‘g
‘lining ezgu ishlari, ibratli hayoti tasviri orqali umuminsoniy hamda umumbashariy
qardiyatlar
talqini ko ‘rsatib beriladi. Kalit so ‘zlar: an’ana, shakl va uslub, mahorat, davr
va qahramon, ramziylik, novatorlik, asliyat, doston, mavzu, maktub, g ‘azal, hikmat,
badiyat //ХОРАЗМ МАЪМУН АКАДЕМИЯСИ АХБОРОТНОМАСИ. –
2022.
–
Т.
2022.
–
С. 135.
12.
Расулмухамедова Д. Микропространство в сравнительном литературоведении и
концепция литературных связей (на примере произведений Алп Джамала"
Милосердные" и Ахмада Лутфи Казанчи" Совесть пробуждается") //Зарубежная
лингвистика и лингводидактика. –
2023.
–
Т
. 1.
–
№.
2.
–
С. 91
-96.
13.
Rasulmukhamedova D., Gadjiibragimovich T. G. CHILDREN LITERATURE AND
SOME DOCKET ABOUT IT UZBEKISTAN STATE WORLD LANGUAGE
UNIVERSITY //Western European Journal of Linguistics and Education.
–
2024.
–
Т. 2.
–
№. 10. –
С. 130
-133.
14.
Rasulmukhamedova D., Khojimuratovna K. M. DISCUSS ISSUES RELATED TO
COMPARATIVE LITERATURE (BASED ON THE EXAMPLE OF TURKISH AND
UZBEK LITERATURE) //Western European Journal of Linguistics and Education.
–
2024.
–
Т. 2. –
№. 11. –
С. 50
-54.
15.
Расулмухамедова Д. МИКРО ВА МАКРО КОМПАРАТИВИСТИКА ТУШУНЧАСИ
(ЎТКИР ҲОШИМОВНИНГ “ДУНЁНИНГ ИШЛАРИ” АСАРИ ВА АҲАМАД
ЛУТФИЙ ҚОЗОНЧИНИНГ “ЎГАЙ ОНА” АСАРЛАРИДА ОНА ОБРАЗИ
ТАЛҚИНИ) //AMERICAN JOURNAL OF EDUCATION AND LEARNING. –
2025.
–
Т. 3. –
№. 2. –
С. 525
-532.
16.
Kuchkarova M. THE IMPORTANCE OF CHILDREN’S LITERATURE IN RAISING
THE YOUNG GENERATION AS ACCOMPLISHED INDIVIDUALS //Web of
Teachers: Inderscience Research.
–
2025.
–
Т. 3. –
№. 2. –
С. 74
-77.
17.
Zakirovna R. D. et al. THE IMAGE OF WOMEN IN THE WORKS OF AHMAD LUTFIY
KOZONCHI //EDUCATION AND SCIENCE YESTERDAY AND TODAY.
–
2025.
–
Т.
1.
–
№. 1.
18.
Normatova S. Jahon adabiyoti //Ushbu darslikda" Yevgeniy Onegin" romani va uning
qahramonlari haqida ma'lumotlar keltirilgan. PDF manba: Jahon adabiyoti-Ziyouz. com.
–
2008.
19.
Khoshimova D., Otajonova D., Khaldarchayeva G. Modern technologies in teaching
foreign languages //Academic research in educational sciences.
–
2020.
–
№. 3. –
С. 504
-
508.
20.
Abduvalitov N. B., Abduvalitov E. B., Sayfullaev B. Methods of Comparative Analysis in
the Study of Samples of Uzbek and World Literature //SGS-Engineering & Sciences.
–
2023.
–
Т. 2. –
№. 02.
Iyul, 2025-Yil
61
21.
Abduvalitov E. The Effective Ways of Teaching the Literature of Fraternal Nations in
General Secondary Schools [Электронный ресурс].
22.
Abduvalitov E. Aesthetic education and perception in the teaching of literature of fraternal
peoples //International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding.
–
2022.
–
Т. 9. –
№. 3. –
С. 275
-280.
23.
Абдувалитов Е. Янги педагогик технологиялар муаммолари. Адабиёт дарсларида
янги педагогик технология //Тил ва адабиёт таълими журнали.
-2001.
–
2001.
–
Т. 1. –
С. 4
-6.
24.
Abduvalitov E. Qozoq adabiyotini o'qitish metodikasi (darslik).
–
2008.
25.
Buranevich A. E., Uskanovna D. D., Buranovich A. N. The Functional Education In The
Process Of Literary Education //Journal of Pharmaceutical Negative Results.
–
2022.
–
Т.
13.
26.
Абдувалитов Э., Абдуллаева У. Братских народов в средних школах в целом научно
-
теоретическое преподавание сравнительного литературоведения Основы //Развитие
лингвистики и литературоведения и образовательных технологий в эпоху
глобализации. –
2022.
–
Т. 1. –
№.
1.
–
С. 289
-291.
27.
Abduvalitov E. Ancestral heritage and youth education //ACADEMICIA: AN
INTERNATIONAL MULTIDISCIPLINARY RESEARCH JOURNAL.
–
2021.
–
Т. 11.
–
№. 1. –
С. 1521
-1523.
28.
Azimov I., Abduvalitov E. The views of jadids on national phonetics //Journal of Critical
Reviews.
–
2020.
–
Т. 7. –
№. 11. –
С. 360
-364.
29.
Abduvalitov Е. SYSTEMATIC STUDY OF THE TURKIC NATIONS’LITERATURE
//European Journal of Research and Reflection in Educational Sciences Vol.
–
2019.
–
Т.
7.
–
№. 5.
30.
Кравченко А. В., Суворов В. В. оСоБенноСТи ПреПодаВаниЯ БеЗоПаСноСТи
жиЗнедеЯТеЛьноСТи ВожаТыМ //НАУЧНО
-
МЕТОДИЧЕСКИЙ ЖУРНАЛ. –
2019.
–
С. 88.
31.
Абдувалитов Е. СоВреМенное ПоЛожение оБуЧениЯ ЛиТераТуре родСТВенных
(БраТСКих) народоВ В Средних оБщеоБраЗоВаТеЛьных ШКоЛах //Школа
будущего. –
2019.
–
№.
3.
–
С. 170
-179.
32.
Абдувалитов Е. КАЗАХСКО
-
КЫРГЫЗСКИЕ ЛИТЕРАТУРНЫЕ СВЯЗИ //Наука и
новые технологии. –
2009.
–
№.
4.
–
С. 212
-214.
33.
Teshaev S. Z., Dzhumaev K. S., Razhabova G. K. An International Multidisciplinary
Research Journal //practice.
–
2002.
–
№. 4. –
С. 44
-47.
34.
Matbuot O. et al. TIL VA ADABIYOT.
35.
JOVLIYEV B. et al. TA’LIMI.
36.
JOVLIYEV B. et al. ANGUAGE A LITERATURE.
37.
Усманова У. И., Муминов Ж. З. ХАРАКТЕРИСТИКА АУТОИММУННЫХ
ПРОЦЕССОВ ПРИ ХРОНИЧЕСКОЙ СЕРДЕЧНОЙ НЕДОСТАТОЧНОСТИ
ИШЕМИЧЕСКОЙ ЭТИОЛОГИИ //
Re-health journal.
–
2023.
–
№.
1-1 (17).
–
С. 95
-97.
Iyul, 2025-Yil
62
38.
Усманова У. И., Муминов Ж. З. РОЛЬ КЛЕТОЧНОГО ИММУНИТЕТА ПРИ
ХРОНИЧЕСКОЙ
СЕРДЕЧНОЙ
НЕДОСТАТОЧНОСТИ
ИШЕМИЧЕСКОЙ
ЭТИОЛОГИИ //Экономика и социум. –
2023.
–
№.
6-1 (109).
–
С. 1107
-1110.
39.
Усманова У. И., Муминов Ж. З. ПАТОГЕНЕТИЧЕСКОЕ ВЛИЯНИЕ ЦИТОКИНОВ
НА
ПРОГРЕССИРОВАНИЕ
ХРОНИЧЕСКОЙ
СЕРДЕЧНОЙ
НЕДОСТАТОЧНОСТИ ИШЕМИЧЕСКОЙ ЭТИОЛОГИИ //Экономика и социум. –
2023.
–
№.
3-1 (106).
–
С. 520
-523.
40.
Надирова Ю. И. и др. Оценка эффективности и оптимизация дезаггрегантной
терапии у больных с ИБС. –
2023.
41.
Jabbarov
О. О.,
Daminov
В. Т.,
Tursunova L. D
. Роль метаболических факторов в
прогрессировании диабетической нефропатии //Вестник Ташкентской медицинской
академии. –
2019.
–
Т. 4. –
С. 25
-29.
42.
Авезов Д. К. и др. Клинико
-
функциональный статус сердечно
-
сосудистой системы у
пациентов с хронической обструктивной болезнью легких с
covid-
19 //Интернаука.
–
2021.
–
№.
20-2.
–
С. 15
-16.
43.
GP M. et al. Assessment of Efficacy and Optimization of Antiplatelet Therapy in Patients
with Ischemic Heart Disease.
–
2023.
44.
Мирзаева Ш.
X
. и др. Сурункали буйрак касаллиги бўлган беморларда кардиоренал
синдромни даволаш. –
2022.
45.
Турсунова Л. Д. и др. Кардиоренал синдромда ангиотензин
-
неприлизин
рецепторлари ингибиторларининг буйрак функционал холатига таъсири. –
2022.
46.
Аляви А. Л. и др. Течение сердечно
-
сосудистых заболеваний у больных
COVID-19
//Студенческий вестник. –
2021.
–
№.
17-4.
–
С. 38
-41.
47.
Tursunova L., Jabbarov O. O. THE ROLE OF RENAL VASCULAR
DOPPLEROGRAPHY IN THE DIAGNOSIS OF CHRONIC KIDNEY DISEASE
//Медицинский журнал молодых ученых. –
2024.
–
№. 12 (12). –
С. 52
-57.
48.
Jumanazarov S. et al. Factors affecting platelet hemostasis and resistance to curantil in
patients with chronic kidney disease.
–
2022.
49.
Жаббаров О. О., Турсунова Л. Д., Хужаниязова Н. К. ВНУТРИПОЧЕЧНАЯ
ГЕМОДИНАМИКА ПРИ ДИАБЕТИЧЕСКОЙ НЕФРОПАТИИ //Академические
исследования в современной науке. –
2024.
–
Т. 3. –
№.
44.
–
С. 114
-115.
50.
Jabbarov O. O. Disorders Function of the Heart and Kidney in Diabetes Mellitus.
–
2023.
51.
Abdurakhmanova N. et al. Clinical And Diagnostic Significance Of Anti-Cd74 In Patients
With Ankylosing Spondylitis Of Uzbek Population //Journal of Positive School
Psychology.
–
2022.
–
С. 9358
-9364.
52.
Tursunova L. D. et al. DIABETIK NEFROPATIYA RIVOJLANISHINING
PATOGENETIK MEXANIZMLARI //Journal of science-innovative research in
Uzbekistan.
–
2025.
–
Т. 3. –
№. 6. –
С. 33
-49.
53.
Tursunova L. D. ENDOTHELIAL DYSFUNCTION AS A PROGNOSTIC MARKER IN
PATIENTS WITH CHRONIC KIDNEY DISEASE //Медицинский журнал молодых
ученых. –
2025.
–
№. 14 (06). –
С. 54
-57.
Iyul, 2025-Yil
63
54.
Жаббаров О. О., Турсунова Л. Д., Хужаниязова Н. К. АРТЕРИАЛЬНАЯ
ГИПЕРТЕНЗИЯ ПРИ ДИАБЕТИЧЕСКОЙ НЕФРОПАТИИ. –
2025.
55.
Турсунова Л. Д., Жаббаров О. О. ЦИСТАТИН С В ДИАГНОСТИКЕ НАЧАЛЬНЫХ
СТАДИЙ ХРОНИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНИ ПОЧЕК. –
2025.
56.
Примов М. РИСКИ ПРИ ИСПОЛЬЗОВАНИИ ЦИФРОВЫХ ПЛАТФОРМ ДЛЯ
ВЕДЕНИЯ МАЛОГО БИЗНЕСА //Экономическое развитие и анализ. –
2025.
–
Т. 3.
–
№.
4.
–
С. 196
-201.
57.
Narzullayevich P. M., Oblakulovna N. R., Abdimuradovna P. M. PRIORITY
DIRECTIONS FOR THE DEVELOPMENT OF SMALL BUSINESSES IN
UZBEKISTAN //Web of Humanities: Journal of Social Science and Humanitarian
Research.
–
2025.
–
Т. 3. –
№. 3. –
С. 152
-158.
58.
Mukhiddin P., Rizayeva N., Narzullayeva S. ANALYSIS OF RISKS ARISING FROM
THE USE OF DIGITAL PLATFORMS //Web of Teachers: Inderscience Research.
–
2025.
–
Т. 3. –
№. 3. –
С. 230
-233.
59.
Shohista A., Rizayeva N. THE ESSENCE OF SMALL BUSINESS AND ITS
IMPORTANCE IN THE ECONOMY (SOCIO-ECONOMIC ANALYSIS) //Educator
Insights: Journal of Teaching Theory and Practice.
–
2025.
–
Т. 1. –
№. 3. –
С. 229
-237.
60.
Ботиров Л. Б., Мисиров А. П. АУДИТНИНГ ХАЛҚАРО СТАНДАРТЛАРИДАН
ФОЙДАЛАНГАН ҲОЛДА ДАВЛАТ СЕКТОРИДА МОЛИЯВИЙ НАЗОРАТНИ
САМАРАЛИ АМАЛГА ОШИРИШ ЙЎЛЛАРИ //Scientific Journal of Actuarial
Finance and Accounting.
–
2025.
–
Т. 5. –
№. 02. –
С. 129
-134.
61.
Oblakulovna R. N. KICHIK BIZNESDA RAQAMLI PLATFORMALAR-ELEKTRON
TIJORAT SAYTLARI, MARKETPLEYSLAR VA MOBIL ILOVALAR JORIY
ETISHNING HOLATINI TAHLIL QILISH //Scientific Journal of Actuarial Finance and
Accounting.
–
2024.
–
Т. 4. –
№. 11. –
С. 118
-124.
62.
Rizayeva N. KLASTERLAR-
AHOLI FAROVONLIGINI TA’MINLASHNING
YANGICHA USULI //Издания. –
2023.
–
С. 62
-67.
63.
Ismailova Z., Ismaylova R., Tuychieva G. Problem Of Ensuring Gender Equality In The
International Relations System //Turkish Journal of Computer and Mathematics Education.
–
2021.
–
Т. 12. –
№. 11. –
С. 5120
-5123.
64.
Исмайлова Р. Н. ОИЛАВИЙ ЗЎРАВОНЛИКНИНГ ИЖТИМОИЙ
-
ПСИХОЛОГИК
ОМИЛЛАРИ //IJTIMOIY FANLARDA INNOVASIYA ONLAYN ILMIY JURNALI. –
2024.
–
Т. 4. –
№. 5. –
С. 9
-14.
65.
Исмайлова Р. ФАКТОРЫ, ВЛИЯЮЩИЕ НА ИНВЕСТИЦИИ В СЕМЕЙНОЕ
ОБРАЗОВАНИЕ //
Ustozlar uchun.
–
2024.
–
Т. 57. –
№.
4.
–
С. 138
-141.
66.
Исмайлова Р. ОИЛАДА ЭРКАКЛАРГА НИСБАТАН ЗЎРАВОНЛИК ИЖТИМОИЙ
-
ПСИХОЛОГИК МУАММО СИФАТИДА.
67.
Ismaylova R. LES ASPECTS DE GENRE DE LA VIOLENCE CONJUGALE //Collection
of scientific papers «SCIENTIA». –
2023.
–
№. July 14, 2023; Coventry, UK. –
С. 160
-
162.
Iyul, 2025-Yil
64
68.
Исмайлова
Р.
Н.
ИЖТИМОИЙ
ПСИХОЛОГИК
ИШ
ОИЛАВИЙ
ЗЎРАВОНЛИКНИНГ ОЛДИНИ ОЛИШНИНГ ОМИЛИ СИФАТИДА //RESEARCH
AND EDUCATION.
–
2023.
–
Т. 2. –
№. 5. –
С. 102
-108.
69.
Ismaylova R. OILAVIY ZO ‘RAVONLIK O ‘Z JONIGA QASD QILISHNING OMILI
SIFATIDA //RESEARCH AND EDUCATION.
–
2023.
–
Т. 2. –
№. 9. –
С. 160
-165.
70.
Исмайлова Р. ОИЛАВИЙ ЗЎРАВОНЛИККА УЧРАГАН ШАХСЛАРНИ
ИЖТИМОИЙ–ПСИХОЛОГИК
-
ҚЎЛЛАБ
ҚУВВАТЛАШДА
ҲИМОЯ
ОРДЕРИНИНГ РОЛИ //ЖУРНАЛ СОЦИАЛЬНЫХ ИССЛЕДОВАНИЙ. –
2023.
–
Т.
6.
–
№.
1.
71.
Nuraevna I. R. Protection mechanisms and coping strategy: Opportunities and limits
//ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal.
–
2022.
–
Т. 12. –
№. 4. –
С. 450
-453.
72.
Sadriddin P. et al. Personalized exercise regimens in post-stroke rehabilitation: optimizing
blood pressure variability and functional independence //Revista Latinoamericana de
Hipertension.
–
2025.
–
Т. 20. –
№. 4.
73.
Sadriddin P. et al. Risk management of cardiovascular diseases in the primary health care
setting //Revista Latinoamericana de Hipertension.
–
2025.
–
Т. 20. –
№. 4.
74.
Исмайлова Р. ОИЛАВИЙ ЗЎРАВОНЛИКДАН ЖАБРЛАНГАН ШАХСЛАРДА
ИЧКИ ЗИДДИЯТ МУАММОСИ //GOLDEN BRAIN. –
2024.
–
Т. 2. –
№. 19. –
С. 165
-
174.
75.
Ismaylova R. et al. Comparing the Effectiveness of Behavioral Therapy and Cognitive
Behavioral Therapy on Anxiety Levels of Patients with Heart Attack //International Journal
of Body, Mind & Culture (2345-5802).
–
2024.
–
Т. 11.
76.
Chmutin G. E. et al. Comparative analysis of neurophysiological studies in the diagnosis
of bulbar syndrome in patients with Chiari malformation Type //Eur. J. Anat.
–
2023.
–
Т.
27.
–
С. 1.
77.
Nuraeva I. R. THEORETICAL AND PRACTICAL APPROACHES IN THE STUDY OF
SOCIAL PSYCHOLOGICAL FACTORS OF DOMESTIC VIOLENCE //The ІІ
International Science Conference «Issues of practice and science», September 27–
29,
London, Great Britain. 210 p.
–
С. 151.
78.
Khudayberdievich K. S., Aslamovna B. S. Public consciousness and public mood
//ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal.
–
2021.
–
Т. 11. –
№. 9. –
С. 1004
-1008.
79.
Xudayberdiyevich X. S. et al. The importance of social norm in the society and human life
in the condition of globalization //Journal of Critical Reviews.
–
2020.
–
Т. 7. –
№. 2. –
С.
234-237.
80.
Isanova G., Samad X. Implementation of socio-political advertisement in the progress of
political system in uzbekistan: Achievements and setbacks //European Journal of
Molecular & Clinical Medicine.
–
2020.
–
Т. 7. –
№. 03. –
С. 2020.
81.
Berdikulova S. A., Kh K. S. Revival of spiritual values in the social transformation and
national identity //American Journal of Pedagogical and Educational Research. Impact
Factor: JIF.
–
Т. 7. –
С. 164
-168.
Iyul, 2025-Yil
65
82.
Худайназаров С., Бердикулова С. ЮКСАК ТАЪЛИМ
-
ТАРБИЯ ТАРАҚҚИЁТ
ОМИЛИ //Collection of scientific papers «SCIENTIA». –
2023.
–
№. March 10, 2023;
Valencia, Spain.
–
С. 174
-176.
83.
XUDAYNAZAROV S., SAODATOV A. YOSH AVLOD QALBI VA ONGIDA
EKOLOGIK MADANIY QADRIYATLARNI SHAKLLANTIRISH OMILLARI //News
of the NUUz.
–
2024.
–
Т. 1. –
№. 1.6. –
С. 240
-242.
84.
Худайназаров С. Х., Жамалова Н. ХАЛҚИМИЗГА ХОС МАЪНАВИЙ
-
АХЛОҚИЙ
ҚАДРИЯТЛАРИ
ВА
РУҲИЯТНИНГ
УМУМБАШАРИЙЛИК
БИЛАН
УЙҒУНЛИГИ //Academic research in educational sciences. –
2023.
–
Т. 5. –
№. NUU
Conference 2.
–
С. 870
-880.
85.
Xudaynazarov S. X. ECOLOGICAL EDUCATION IS AN INTEGRAL PART OF
NATIONAL EDUCATION //Мировая наука. –
2019.
–
№. 9 (30). –
С. 63
-68.
86.
Xudaynazarov S. X. DEVELOPMENT AND SPIRITUALITY: LITERATURE IN THE
SYSTEM OF FACTORS THAT ENHANCE THE SPIRITUALITY OF A PERSON
//Theoretical & Applied Science.
–
2019.
–
№. 9. –
С. 22
-27.
87.
Nurymbetovich S. B., Qayratovno A. J. The Common Lion of Alash is Mirzhakyp
Dulatuly.
–
2023.
88.
Nurumbetoglu S. B. Structural Features of Uzbek-Kazakh Dialectal Phrasemas //Central
Asian Journal of Social Sciences and History.
–
2022.
–
Т. 3. –
№. 5. –
С. 149
-152.
89.
Nurumbeto‘vich S. B. DISTINCTIVE FEATURES OF DIALECT PHRASEOLOGISMS
IN UZBEK AND KAZAKH LANGUAGES." //ONLINE-CONFERENCES"
PLATFORM.
–
2023.
–
С. 94
-97.
90.
Sayfulayev B. Some Problems of Phraseology of Turkic Languages (On the Example of
Eye Phraseosomatizm) //International journal of social science research and review.
–
2022.
–
Т. 5. –
№. 4. –
С. 87
-91.
91.
Nurymbetovich S. B. Dialectisms in the language of literary works //Central Asian Journal
of Literature, Philosophy and Culture.
–
2023.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С. 33
-39.
92.
Ergashev T. SUN'IY INTELLEKT IMKONIYATLARI: ZAMON TALABI SIFATIDA
//Modern Science and Research.
–
2025.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С. 32
-40.
93.
Ergashev T. BAXTSIZ HODISALARNI RASMIYLASHTIRISH TARTIBI //Modern
Science and Research.
–
2025.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С. 88
-100.
94.
Ergashev T. BAXTSIZ HODISALARNI TAHLIL QILISH VA JAROHATLANISH KО
‘RSATKICHLARINI ANIQLASH //Modern Science and Research. –
2025.
–
Т. 4. –
№.
6.
–
С. 1
-13.
95.
Ergashev T. BAXTSIZ HODISALARNING SABABLARI: TASNIFI, TAHLILI VA
OLDINI OLISH YO ‘LLARI //Modern Science and Research. –
2025.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С.
23-31.
96.
Ergashev T. XAVFSIZLIKNI TAHLIL QILISH USLUBLARI //Modern Science and
Research.
–
2025.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С. 101
-110.
97.
Ergashev T. INSON
–
MASHINA
–
MUHIT TIZIMI: ILMIY ASOSLARI, DIZAYN VA
QO ‘LLANILISHI //Modern Science and Research. –
2025.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С. 69
-77.
Iyul, 2025-Yil
66
98.
Ergashev T. SUN'IY INTELLEKTNING SOHALARDA QO ‘LLANISHI:
ZAMONAVIY IMKONIYATLAR VA ISTIQBOLLAR //Modern Science and Research.
–
2025.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С. 41
-49.
99.
Ergashev T. THEORETICAL FOUNDATIONS OF OCCUPATIONAL SAFETY
//Modern Science and Research.
–
2025.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С. 14
-22.
100.
Ergashev T. XAVFSIZLIK TEXNIKASI BO ‘YICHA YO ‘RIQNOMALAR VA
ULARNI HUJJATLASHTIRISH TARTIBLARI //Modern Science and Research.
–
2025.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С. 78
-87.
101.
Ergashev T. FAN-TEXNIKA RIVOJIDA HAYOT FAOLIYATI XAVFSIZLIGINING O
‘RNI //Modern Science and Research. –
2025.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С. 50
-58.
102.
Nematovich E. T., Shermamat o’g’li S. F. ISHLAB CHIQARISH KORXONALARIDA
SHIKASTLANGANLARGA SHOSHILINCH TIBBIY YORDAM KO ‘RSATISH
//FORMATION OF PSYCHOLOGY AND PEDAGOGY AS INTERDISCIPLINARY
SCIENCES.
–
2025.
–
Т. 4. –
№. 37. –
С. 220
-224.
103.
Doroyevna R. N. The Modern Approaches to Location Determination of Commercial
Confidential Information in the System of Civil Law Objects //Journal of Intellectual
Property and Human Rights.
–
2023.
–
Т. 2. –
№. 10. –
С. 1
-7.
104.
Doroyevna R. N. Trade Secrets and Know-How as Objects of Intellectual Property Rights:
Problems of Correlation and Legal Regulation //American Journal of Social and
Humanitarian Research.
–
2022.
–
Т. 3. –
№. 11. –
С. 388
-394.
105.
Раимова Н. Ответственность за нарушение права на конфиденциальную
информацию //Обзор законодательства Узбекистана. –
2011.
–
№.
3.
–
С. 17
-21.
106.
Раимова Н. Значение конфиденциальной информации в условиях рыночной
экономики //Обзор законодательства Узбекистана. –
2010.
–
№.
1-2.
–
С. 21
-24.
107.
Раимова Н. Актуальные проблемы правовой защиты коммерческой тайны в
республике Узбекистан //Обзор законодательства Узбекистана. –
2016.
–
№.
2.
–
С.
28-29.
108.
Раимова Н. Д. Об особенностях уголовно
-
правовой охраны коммерческой тайны
предприятия по законодательству Республики Узбекистан //Российский
следователь. –
2016.
–
№.
22.
–
С. 43
-46.
109.
Раимова Н. Использование и защита информации в условиях рыночной экономики
//Review of law sciences.
–
2018.
–
№.
1.
–
С. 101
-105.
110.
Раимова Н. Информация как объект правового регулирования //Обзор
законодательства Узбекистана. –
2017.
–
№.
1.
–
С. 47
-48.
111.
Раимова Н. Международная практика рассмотрения споров в области
интеллектуальной собственности в международном коммерческом арбитраже
//Перспективы развития международного коммерческого арбитража в Узбекистане.
–
2022.
–
Т. 1. –
№.
1.
–
С. 106
-114.
112.
Тошматова
В.,
Паттаев
С.
СРАВНИТЕЛЬНО
-
ПРАВОВОЙ
АНАЛИЗ
АДМИНИСТРАТИВНО
-
ТЕРРИТОРИАЛЬНОГО УСТРОЙСТВА УЗБЕКИСТАНА
И ГЕРМАНИИ //Наука и технология в современном мире. –
2025.
–
Т. 4. –
№.
8.
–
С.
80-83.
Iyul, 2025-Yil
67
113.
Тошматова В., Расулов С. ВНЕДРЕНИЕ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА В
ПРАВОВУЮ СИСТЕМУ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН: ПЕРСПЕКТИВЫ И
ПРАВОВЫЕ АСПЕКТЫ //Общественные науки в современном мире: теоретические
и практические исследования. –
2025.
–
Т. 4. –
№.
7.
–
С. 20
-25.
114.
Тошматова В. И. К. ПРАВОВЫЕ АСПЕКТЫ СУРРОГАТНОГО МАТЕРИНСТВА:
МЕЖДУНАРОДНЫЕ ПРАКТИКИ И ПЕРСПЕКТИВЫ РЕГУЛИРОВАНИЯ
//Eurasian Journal of Law, Finance and Applied Sciences.
–
2025.
–
Т. 5. –
№.
4.
–
С. 7
-
13.
115.
Toshmatova V. GLOBAL SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS: HEALTHCARE
AS THE KEY TO FUTURE WELL-BEING //Collection of scientific papers
«SCIENTIA». –
2024.
–
№. September 13, 2024; Pisa, Italia. –
С. 9
-13.
116.
Toshmatova V. PROTECTION OF CLINICAL TRIAL PARTICIPANTS'RIGHTS:
ETHICAL AND LEGAL STANDARDS //Академические исследования в
современной науке. –
2024.
–
Т. 3. –
№. 33. –
С. 50
-54.
117.
Тошматова В. ПРАВОВАЯ ЗАЩИТА ПАЦИЕНТОВ: РОЛЬ ПАЛЛИАТИВНОЙ
ПОМОЩИ В ОБЕСПЕЧЕНИИ КАЧЕСТВА ЖИЗНИ //Современные подходы и
новые исследования в современной науке. –
2024.
–
Т. 3. –
№.
10.
–
С. 133
-138.
118.
Toshmatova V. I., Khalmukhamedov B. T., Nurillaeva N. M. INTERNATIONAL LEGAL
ANALYSIS AND REASONS FOR THE IMPLEMENTATION OF TELEMEDICINE IN
THE HEALTHCARE SYSTEM OF VARIOUS COUNTRIES //Central Asian Journal of
Medicine.
–
2022.
–
№. 2. –
С. 133
-143.
119.
Юлдашев Б. Э., Юлдашева Н. Т. ИНФОРМАЦИОННЫЕ ТЕХНОЛОГИИ В
ЛОГОПЕДИЧЕСКОЙ ПРАКТИКЕ //Психология. Социология. Педагогика. –
2014.
–
№. 2. –
С. 23
-26.
120.
Юлдашев Б. Э., Юлдашева Н. Т. Повышение эффективности логопедического
воздействия на детей путем специального включения компьютерных программ. –
2009.
121.
Юлдашев Б. Э., Юлдашева Н. Т. Использование информационных технологий в
логопедической практике. –
2009.
122.
Юлдашева Н. Т. Дополненная реальность в современном образовательном процессе
//Инновационные подходы и эффективные практики открытого образования.–
Саранск: Издательство МУ. –
2021.
–
С. 427
-431.
123.
Юлдашев Б. Э., Юлдашева Н. Т. СКАЗКОТЕРАПИЯ КАК ОДИН ИЗ МЕТОДОВ
АКТИВИЗАЦИИ ПОЗНАВАТЕЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ В ИЗУЧЕНИИ ЯЗЫКОВ
ПРОГРАММИРОВАНИЯ //Журнал гуманитарных и естественных наук. –
2025.
–
№.
21 [1].
–
С. 154
-159.
124.
Юлдашев Б. Э., Юлдашева Н. Т. КОМПЬЮТЕРНАЯ ПОДДЕРЖКА ДЛЯ
ВЫЯВЛЕНИЯ
СРЕДИ
НОВОРОЖДЕННЫХ
ГРУППЫ
РИСКА
ВНУТРИУТРОБНОГО ИНФИЦИРОВАНИЯ И ЛЕЧЕБНАЯ ТАКТИКА ДЛЯ
НОВОРОЖДЕННЫХ РАЗЛИЧНОЙ СТЕПЕНИ ПЕРИНАТАЛЬНОГО РИСКА
//Журнал гуманитарных и естественных наук. –
2025.
–
№.
19 [2].
–
С. 195
-200.
Iyul, 2025-Yil
68
125.
Юлдашев Б., Юлдашева Н. Роль цифровой образовательной платформы
HEMIS
в
повышении доступности и качества образования в высших образовательных
//Лингвоспектр. –
2025.
–
Т. 2. –
№.
1.
–
С. 502
-507.
126.
Юлдашева Н. Т. СПЕЦИФИЧЕСКИЕ ПРИЗНАКИ ЖАНРА РОМАНА В
ХУДОЖЕСТВЕННЫХ
ПРОИЗВЕДЕНИЯХ
РУССКОЙ
ЛИТЕРАТУРЫ
//Ташкентский литературоведческий форум–
2024.
–
2025.
–
Т. 1. –
№.
3.
–
С. 45
-51.
127.
Kamilova S. et al. The Image of the “Average Human” in Modern Literature (on the
Example of Alisa Ganieva’s Works) //Interdisciplinary Literary Studies. –
2024.
–
Т. 26. –
№. 2. –
С. 198
-215.
128.
Юлдашева Н. Т. Актуальные образовательные методики и эффективные практики в
современном педагогическом образовании //Х
VIII
Виноградовские чтения. –
2022.
–
С. 223
-225.
129.
РАҲМАТОВ М. М. SEMANTIC AND SYNTACTIC FEATURES OF FUNCTION
WORD MISLI //Иностранные языки в Узбекистане. –
2018.
–
№. 1. –
С. 1
-8.
130.
Rahmatov M. O ‘zbek tili sintaksisi rivojida chun bog ‘lovchisining o ‘rni //Oltin bitiglar–
Golden Scripts.
–
2020.
–
Т. 3. –
№. 3.
131.
RAHMATOV M. M. EY UNDOVI MUROJAAT OBYEKTI SIFATIDA.
–
2022.
132.
Rahmatov M. Shoir taxallusining nutq subyektiga munosabati (Alisher Navoiy g ‘azallari
misolida //Oltin bitiglar
–
Golden Scripts.
–
2022.
–
Т. 2. –
№. 2.
133.
Rahmatov M. Alisher Navoiyning lirik asarlarida takrirlarning sintaktik-semantik
xususiyatlari //Uzbekistan: Language and Culture.
–
2022.
–
Т. 3. –
№. 3.
134.
Rakhmatov M. M. ADDRESS AND ADDRESSE IN ALISHER NAVOI’S LYRICS
//CURRENT RESEARCH JOURNAL OF PHILOLOGICAL SCIENCES.
–
2022.
–
Т. 3.
–
№. 07. –
С. 11
-16.
135.
Rahmatov M. M. NAVOIY LIRIKASIDA SHE’RIY NUTQ STRUKTURASI VA SHOIR
TAXALLUSI.
136.
RAKHMATOV M. M., RAXMATOV M. M., РAXMATOВ М. М. EXPRESSION OF
SPEECH SUBJECT IN ALISHER NAVOI GHAZALS.
–
2025.
137.
Asqarova
S.
“АЛПОМИШ”
ДОСТОНИДА
ЛЕКСИК
-
СЕМАНТИК
ГУРУҲЛАРНИНГ ТАҲЛИЛИ МАСАЛАЛАРИ //TAMADDUN NURI JURNALI. –
2024.
–
Т. 8. –
№. 59. –
С. 19
-22.
