Vol. 4 No. 7 (2025): Modern Science and Research international scientific journal
Vol. 4 No. 7 (2025): Modern Science and Research international scientific journal
Published:
02-07-2025
Articles
4-6
100
16
TASVIRIY SANʼATDA INNOVATSION METODLAR
Ushbu maqolada tasviriy san’at darslarida innovatsion metodlardan foydalanishning mazmuni, ahamiyati va amaliy qo‘llanilish shakllari haqida ma’lumotlar berilgan. Jumladan, interaktiv yondashuvlar, multimedia texnologiyalari, “workshop”lar, STEAM integratsiyasi kabi zamonaviy pedagogik usullar yoritilgan. Shuningdek, bu metodlarning o‘quvchilar ijodiy salohiyatini rivojlantirishdagi o‘rni, dars samaradorligini oshirishdagi roli va ta’lim jarayoniga keltiradigan ijobiy natijalari tahlil qilingan.
7-9
30
8
ЁШЛАРНИНГ МИЛЛИЙ МЕНТАЛ ХУСУСИЯТЛАРИНИ ШАКЛЛАНИШИ ТАҲЛИЛИ
Миллий ментал хусусиятлар фақат билим ёки маълумот орқали эмас, балки кундалик ҳаётда, урф-одатлар, анъаналар, маданият ва муҳит орқали ҳам шаклланади. Айниқса, глобаллашув, интернет ва ахборот хуружи шароитида миллий ўзликни асраб қолиш ва ёшлар онгида миллий ментал хусусиятларни шакллантириш долзарб вазифалардан биридир. Бугунги кунда ёшлар катта ҳаётга тайёрланаётган даврда уларнинг маънавий олами, ахлоқий мезонлари ва шахсий дунёқарашлари миллий руҳда бойитилиши керак.
10-11
48
19
GESTASION PIELONEFRITDA BUYRAKLAR PO’STLOQ QAVATINING MORFOMETRIK KO’RSATIChLARI
homiladorlik paritetiga qarab gestasion pielonefritda buyraklarning morfometrik ko’rsatkichlari o’zgarishlarini o’rganish.
12-14
126
11
INTERROGATIVE FORMATION BY PROFESSION, GENDER, AND AGE
This scientific paper explores the variations in interrogative sentences based on social factors such as profession, gender, and age. Interrogative sentences, as an essential tool of communication, play a significant role in obtaining information, directing conversations, and managing social interactions. The study analyzes how professionals in different fields structure and use questions according to the communicative norms of their occupations. It also examines linguistic differences in how men and women form and use questions, highlighting gender-specific communication strategies. Age-related patterns of interrogatives are studied through the speech of children, adolescents, and the elderly.
4-5
34
16
HOMILADORLIK PARITETI BO’YICHA GESTASION PIELONEFRITNI IMMUNOGISTOKIMYOVIY JIHATLARI
homiladorlik paritetiga qarab gestasion pielonefritda buyraklarning immunogistokimyoviy o’zgarishlarini o’rganish.
6-9
100
36
GULXANIY IJODI -MASALLAR BADIIYATI VA RUHIYATI
Mazkur maqolada Gulxaniyning “Zarbulmasal” asari misolida masal janrining badiiy xususiyatlari tahlil qilingan. Unda masallarning ramziy timsollar orqali ijtimoiy hayotni aks ettirish usullari, hajviy va didaktik xususiyatlari, til va uslubining xalqchiligi hamda she’riy shakl va ritmning ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, Gulxaniy masallarining bugungi davr uchun ham dolzarbligi ta’kidlangan. Maqola masal janrining o‘zbek adabiyotidagi o‘rnini o‘rganish va Gulxaniy ijodini yanada chuqurroq anglashga xizmat qiladi.
10-12
165
12
SO‘ROQ GAPLAR FE’L ATVOR SIFATLARINI IFODALOVCHI VOSITA SIFATIDA
Ushbu maqolada so‘roq gaplarning nafaqat grammatik birlik sifatida, balki kommunikativ jarayonda inson fe’l-atvori va psixologik holatini ifodalovchi pragmatik vosita sifatidagi o‘rni yoritilgan. Maqolada so‘roq gaplarning tuzilishi, funksiyasi va ijtimoiy omillar - xususan, kasb, jins va yoshga qarab ularning qo‘llanilish xususiyatlari tahlil etiladi. Tilshunoslik va sosiolingvistika nuqtai nazaridan olib borilgan tahlillar orqali so‘roq gaplarning shaxsning xarakteri, muloqotdagi uslubi va ijtimoiy maqomini aks ettirishdagi roli asoslab beriladi. Shuningdek, real muloqot holatlaridan olingan misollar orqali so‘roq gaplarning fe’l-atvor ifodasidagi imkoniyatlari ochib beriladi. Mazkur tadqiqot so‘zlovchi subyektning shaxsiy nutq xatti-harakatlarini tushunishda muhim nazariy va amaliy ahamiyatga ega.
5-7
35
12
ТАЛАБА ЁШЛАРНИ ТАРБИЯЛАШДА ТИКЛАНИШ ВОСИТАЛАРИНИНГ ПЕДАГОГИК ИМКОНИЯТЛАРИНИ РИВОЖЛАНТИРИШ
Мазкур мақолада талаба ёшларнинг шахсий камолотида тикланиш воситаларининг аҳамияти ва уларнинг педагогик имкониятлари таҳлил қилинади.
Психологик, маънавий, жисмоний ва интеллектуал тикланиш воситалари орқали талабаларда мустақил фикрлаш, масъулият ҳисси ва руҳий барқарорликни шакллантиришнинг самарали йўллари кўрсатиб ўтилган. Шунингдек, олий таълим муассасаларида мазкур воситаларни тарбия жараёнига интеграция қилишга доир тавсиялар ҳам берилган.
Психологик, маънавий, жисмоний ва интеллектуал тикланиш воситалари орқали талабаларда мустақил фикрлаш, масъулият ҳисси ва руҳий барқарорликни шакллантиришнинг самарали йўллари кўрсатиб ўтилган. Шунингдек, олий таълим муассасаларида мазкур воситаларни тарбия жараёнига интеграция қилишга доир тавсиялар ҳам берилган.
8-13
145
24
TAʼLIMDA BAHOLASH TURLARI VA TINGLAB TUSHUNISH KO‘NIKMAMSIGA OID TESTLARNI YARATISH VA BAHOLASH
Ushbu maqolada Ona tili ta’limida baholash turlari, ona tilini o‘qitishda o‘quvchilarning tinglab tushunish ko‘nikmasini shakllantirish va rivojlantirish; eshitib tushunish ko‘nikmasini baholash zarurati;
14-16
41
18
O‘QUVCHILARDA TALAFFUZI QIYIN TOVUSHLAR USTIDA ISHLASH ORQALI NUTQIY KO‘NIKMALARNI RIVOJLANTIRISH (5-SINF ONA TILI DARSLARI MISOLIDA)
Ushbu maqola talaffuzi qiyin bo‘lgan o‘quvchilar bilan ishlash orqali nutqiy ko‘nikmalarni rivojlantirishni o‘rgatadi. Uning qaysi usuli samaradorligi va foydaliligi haqida axborotlar beriladi. O'quvchilarda bilim va ko'nikmalarni shakllantiradi.
17-19
248
24
TERMIZ SHAXRI TARIXI
Ushbu maqolada Termiz shahrining qadimiy davrdan to hozirgi kungacha bo‘lgan tarixiy taraqqiyoti o‘rganiladi. Maqolada Ahamoniylar davridan boshlab, Aleksandr Makedonskiy yurishlari, Kushon imperiyasi, islomiy uyg‘onish, Temuriylar va Sovet Ittifoqi ta’siri kabi tarixiy bosqichlar tahlil qilinadi. Shuningdek, Kampirtepa, Fayoztepa, Qirq-qiz qal’asi kabi arxeologik yodgorliklar hamda Termiziy olimlarning ilmiy merosi haqida ma’lumotlar beriladi.
20-23
37
8
АНАЛИЗ ПРОВЕДЕННОГО ЭКСПЕРИМЕНТА ПО ИЗУЧЕНИЮ ПСИХОЛОГИЧЕСКОЙ ГОТОВНОСТИ К ШКОЛЬНОМУ ОБУЧЕНИЮ У СТАРШИХ ДОШКОЛЬНИКОВ
Статья посвящена анализу опытно-экспериментального исследования психологической готовности к школьному обучению у старших дошкольников. Дан анализ проведенной методики эксперимента и сделаны выводы.
24-27
44
13
ТРЕНИНГ КАК СРЕДСТВО КОРРЕКЦИИ ТРЕВОЖНОСТИ У ДЕТЕЙ СТАРШЕГО ПОДРОСТКОВОГО ВОЗРАСТА
В статье изложены теоретические и методические основы использования тренинговых занятий в снижении уровня тревожности у старших подростков. Приводятся цифровые данные, подтверждающие эффективность использования тренинговых занятий в нормализации эмоциональных состояний у старших подростков.
28-31
90
16
PSIXOLOGIK KASALLIKLAR HAQIDA UMUMIY TUSHUNCHALAR
Ushbu maqolada psixologik kasalliklar, ularning shakllari, kelib chiqish sabablari, ijtimoiy oqibatlari va profilaktik yondashuvlar haqida ilmiy-nazariy tahlil berilgan.
Ruhiy salomatlik inson hayot sifati va ijtimoiy barqarorlikning muhim tarkibiy qismi sifatida qaraladi. Shuningdek, maqolada xalqaro tajriba, JSST ma’lumotlari, O‘zbekistonda psixik salomatlikni mustahkamlash bo‘yicha olib borilayotgan ishlar ham yoritilgan.
Ruhiy salomatlik inson hayot sifati va ijtimoiy barqarorlikning muhim tarkibiy qismi sifatida qaraladi. Shuningdek, maqolada xalqaro tajriba, JSST ma’lumotlari, O‘zbekistonda psixik salomatlikni mustahkamlash bo‘yicha olib borilayotgan ishlar ham yoritilgan.
32-34
77
10
PSIXOLOGIYADA YANGI YOʻNALISHLARNING PAYDO BOʻLISHI: SABABLARI, JARAYONI VA AHAMIYATI
Ushbu maqolada psixologiya fanida yangi yoʻnalishlarning yuzaga kelish sabablari, ularning shakllanish bosqichlari, zamonaviy ilmiy-texnik taraqqiyot bilan bogʻliqligi va psixologik amaliyotga ta’siri tahlil qilinadi. Yangi yoʻnalishlarning yuzaga kelishi inson ruhiy olamini chuqurroq anglash, ijtimoiy va madaniy muhitdagi oʻzgarishlarga javob berish zaruratidan kelib chiqqan. Maqolada kognitiv psixologiya, neyropsixologiya, pozitiv psixologiya, transpersonal psixologiya kabi yoʻnalishlar misolida bu jarayon yoritiladi.
35-39
48
35
G.DAWLETOVA SHIǴARMALARINDA STILISTIKALIQ FIGURALARDIŃ QOLLANILIW ÓZGESHELIGI
Bul maqalada XX hám XXI ásir qaraqalpaq ádebiyatı shayırası G.Dawletova shıǵarmalarında stilistikalıq figuralardıń túrleri haqqında haqqında sóz etiledi. Olardıń qollanılıw ózgeshelikleri talqılanadı.
40-45
46
15
MAXDUMQULI FIROG‘IY SHE’RLARIDA INSON VA VATAN TASVIRI
Ushbu maqola, Maxdumquli Firog‘iy sherlaridan mustahkam o‘rin olgan inson va vatan muzusining qisqacha sharh va tahliliga bag‘ishlangan; ish yo‘suni ham kitobxona usulida tahlili tavsufiy ruvishdadir.
46-49
39
9
INGLIZ TILI FANINI OʻQITISHDA ZAMONAVIY YONDASHUV
Mazkur maqolada ingliz tili fanini oʻqitishda zamonaviy pedagogik yondashuvlar, ularning turlari va amaliyotga tatbiq etish mexanizmlari yoritilgan. Xususan, kommunikativ yondashuv, CLIL (Content and Language Integrated Learning), task-based learning, va raqamli texnologiyalardan foydalanishning samaradorligi tahlil qilingan.
Shuningdek, zamonaviy metodlardan foydalanish o‘quvchilarning til kompetensiyasini oshirish, mustaqil fikrlash va muloqotga kirishish ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi o‘rni ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi. Maqolada ta’lim jarayonida innovatsion uslublarni qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar ham berilgan.
Shuningdek, zamonaviy metodlardan foydalanish o‘quvchilarning til kompetensiyasini oshirish, mustaqil fikrlash va muloqotga kirishish ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi o‘rni ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi. Maqolada ta’lim jarayonida innovatsion uslublarni qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar ham berilgan.
50-51
40
12
IQLIM O’ZGARISHI VA SUV RESURSLARI TANQISLIGI: MARKAZIY OSIYOGA TAHDID YAQINMI?
Ushbu maqolada iqlim o’zgarishi va uning Markaziy Osiyo mintaqasidagi suv resurslariga ta’siri xalqaro ilmiy faktlar va O’zbekiston statistikasi asosida yoritiladi.
Sirdaryo, Amudaryo, Orol fojeasi, cho’llanish va suv tanqisligi xavfi hamda buning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari haqida tahliliy fikrlar bildiriladi. Yechim sifatida ekologik siyosat, xalqaro hamkorlik va aholining ekologik ongini oshirish zarurligi ta’kidlanadi.
Sirdaryo, Amudaryo, Orol fojeasi, cho’llanish va suv tanqisligi xavfi hamda buning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari haqida tahliliy fikrlar bildiriladi. Yechim sifatida ekologik siyosat, xalqaro hamkorlik va aholining ekologik ongini oshirish zarurligi ta’kidlanadi.
55-58
36
19
ФАРЗАНДЛИККА ОЛИШ – БОЛАНИНГ ҲУҚУҚЛАРИНИ ҲИМОЯ ҚИЛИШ ВОСИТАСИ СИФАТИДА
Мақолада фарзандликка олиш институтининг ҳуқуқий-меъёрий асослари, уни амалга оширишнинг процессуал тартиб-таомиллари ҳамда ушбу жараёнда бола ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг аҳамияти кенг ёритилган. Шунингдек, фарзандликка олишда шахсий маълумотларнинг махфийлигини таъминлашнинг ҳуқуқий кафолатлари таҳлил этилган.
59-63
48
14
VOYAGA YETMAGANLAR TOMONIDAN SODIR ETILGAN JINOYATLAR VA ULARNING OLDINI OLISH CHORALARINING HUQUQIY ASOSLARI
Mazkur tadqiqot voyaga yetmaganlar orasida sodir bo‘layotgan jinoyatlar va ularning oldini olish mexanizmlarining huquqiy jihatlarini o‘rganishga bag’ishlangan.
Maqolada O‘zbekiston va xalqaro amaliyot asosida voyaga yetmagan jinoyatchilar bilan ishlashning innovatsion metodlari tahlil qilingan. Tadqiqot davomida 2019-2024 yillar oralig’idagi empirik ma’lumotlar o‘rganilgan va voyaga yetmaganlar jinoychiligi dinamikasi baholangan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, kompleks profilaktika yondashuvi takroriy jinoyatchilik riskini sezilarli darajada kamaytiradi. Huquqiy himoya tizimi, ijtimoiy reintegrasiya dasturlari va oila institutining mustahkamlanishi asosiy yo‘nalishlar hisoblanadi. Tadqiqotda diversiya dasturlari va restorative justice mexanizmlarining samaradorligi tasdiqlangan.
Maqolada O‘zbekiston va xalqaro amaliyot asosida voyaga yetmagan jinoyatchilar bilan ishlashning innovatsion metodlari tahlil qilingan. Tadqiqot davomida 2019-2024 yillar oralig’idagi empirik ma’lumotlar o‘rganilgan va voyaga yetmaganlar jinoychiligi dinamikasi baholangan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, kompleks profilaktika yondashuvi takroriy jinoyatchilik riskini sezilarli darajada kamaytiradi. Huquqiy himoya tizimi, ijtimoiy reintegrasiya dasturlari va oila institutining mustahkamlanishi asosiy yo‘nalishlar hisoblanadi. Tadqiqotda diversiya dasturlari va restorative justice mexanizmlarining samaradorligi tasdiqlangan.
134-136
40
8
GIRJEK SAZ ÁSBABINIŃ KELIP SHIǴIW TÁRIYXI
Bul maqalada Ózbekstanda girjek saz ásbabınıń payda bolıwı hám onıń rawajlanıwında úles qosqan sazendeler, girjekshiler haqqında sóz etiledi.
137-140
41
14
QÍSSAXANLÍQ ÓNERINIŃ RAWAJLANÍWÍNDA ÚLES QOSQAN QÍSSAXANLAR
Bul maqalada Qaraqalpaqstanda qıssaxanlıq óneriniń hám onıń rawajlanıwında úles qosqan qıssaxanlar, shayırlar haqqında sóz etiledi.
141-144
54
21
GIRJEK SAZ ÁSBABINIŃ DÚZILISI HÁM ONDA SHÍǴARMANÍ ATQARÍW USÍLLARÍ
Bul maqalada girjek saz ásbabınıń payda bolıwı hám onıń rawajlanıwında úles qosqan sazendeler, girjekshiler haqqında sóz etiledi.
145-148
70
15
QARAQALPAQSTANDA QÍSSAXAN HAYAL QÍZLARDÍŃ ÓMIRI HÁM DÓRETIWSHILIGI
Bul maqalada Qaraqalpaqstanda qıssaxanlıq óneriniń hayal-qızlar arasında rawajlanıwı hám olardıń atqarǵan shıǵarmaları haqqında sóz etiledi.
149-151
48
18
SHAXS SIFATIDA RIVOJLANISHDA AYOLLAR VA ERKAKLARNING O‘ZIGA XOSLIGI
Ushbu maqolada shaxs sifatida rivojlanishda ayollar va erkaklarning o‘ziga xos psixologik, biologik hamda ijtimoiy farqlari tahlil qilinadi. Shuningdek, gender stereotiplari, ijtimoiy rol va shaxsiy rivojlanish jarayoniga ta’sir etuvchi omillar yoritilgan.
Maqolada ilmiy adabiyotlar asosida ayollar va erkaklar o‘rtasidagi shaxsiy rivojlanishdagi farqlarning sabablari va ularning ijtimoiy hayotdagi ahamiyati tahlil etilgan.
Maqolada ilmiy adabiyotlar asosida ayollar va erkaklar o‘rtasidagi shaxsiy rivojlanishdagi farqlarning sabablari va ularning ijtimoiy hayotdagi ahamiyati tahlil etilgan.
152-154
68
8
BOLALARNI YETUK SHAXS SIFATIDA TARBIYALASHDA PSIXOLOGIK YONDASHUVLAR
Ushbu maqolada bolalarni yetuk shaxs sifatida tarbiyalashda psixologik yondashuvlarning nazariy va amaliy jihatlari yoritilgan. Z. Freyd, E. Erikson, L.S. Vygotskiy kabi olimlarning nazariyalari hamda gumanistik va kognitiv-psixologik yondashuvlar asosida bolada shaxsiy salohiyatni rivojlantirish masalalari tahlil qilingan. Shuningdek, maqolada amaliy tavsiyalar ham berilgan.
155-165
53
15
PIROLIZ MOYI ASOSIDA OLINGAN SUPERPLASTIFIKATORNI NEYTRALLASH JARAYONINI O’RGANISH
Ushbu maqolada piroliz moyi asosida yangi superplastifikatorlar olish usullari ishlab chiqilgan, sintez jarayonining optimal sharoitlari aniqlangan, ularning kimyoviy tuzilishi va funksional guruhlari infraqizil spektroskopiya (IQ-spektroskopiya), skanerlovchi elektron mikroskopiya (SEM) va termogravimetrik tahlil (DTA) usullari yordamida tadqiq etilgan. Shuningdek, superplastifikatorlarning suvli mineral suspenziyalar hamda sement asosidagi kompozitsion tizimlarga ta’siri o‘rganilgan.
Piroliz moyi, sulfat kislota, formalin, dietanolamin va natriy gidroksid asosiy reaktivlar sifatida qo‘llanilgan. Yangi superplastifikatorlarning tarkibiy tuzilmasi, fizik-kimyoviy va dispersiyaviy xossalari, shuningdek, beton qorishmalarining oquvchanligi va mustahkamligiga ta’siri aniqlanib, ular kontsentratsiyasiga bog‘liq qonuniyatlar asosida baholangan.
Piroliz moyi, sulfat kislota, formalin, dietanolamin va natriy gidroksid asosiy reaktivlar sifatida qo‘llanilgan. Yangi superplastifikatorlarning tarkibiy tuzilmasi, fizik-kimyoviy va dispersiyaviy xossalari, shuningdek, beton qorishmalarining oquvchanligi va mustahkamligiga ta’siri aniqlanib, ular kontsentratsiyasiga bog‘liq qonuniyatlar asosida baholangan.
166-173
47
13
LITERARY INTERPRETATION OF POETRY AND POETIC SENTIMENTS IN MODERN UZBEK LITERATURE
This scientific article is devoted to the study of artistic and aesthetic views and artistic interpretations of poetry in modern Uzbek literature. It tells about young poets who have their own voices by famous representatives of Uzbek poetry Rauf Parfi, Asqar Mahkam, Shavkat Rahman and Mirzo Kenjabek. In particular, the views of poets such as Benazir Muhammad, Guzalbegim, Jontemir, Shahriyor Shavkat, Najmiddin Ermatov, Sukhrob Ziya are revealed. At the same time, opinions on the topic are compared with those of other scholars and scholars.
92-94
99
11
SHUHRATNING JANNAT QIDIRGANLAR ASARI ASOSIDA
Mazkur maqolada o'zbek va sovet yozuvchisi, shoir, dramaturg va tarjimoni, O'zbekiston xalq yozuvchisi Shuhrat Alimovning ilk bor chet elda yurgan o'zbeklar hayotini ochib bergan "Jannat qidirganlar " asari orqali yozilgan. Asar qahramonlar haqida aniq va to'liq ochib berilgan va mustaqil fikrlar bildirilgan.
95-97
52
11
KITOB SEHRI: INSON TAFAKKURI VA MAʼNAVIYATINING SHAKLLANISHIDA KITOBLARNING O‘RNI
Mazkur maqolada kitobning inson tafakkuri va maʼnaviyatining shakllanishidagi beqiyos o‘rni haqida so‘z yuritiladi. Kitob inson hayotida do‘st, ustoz va yo‘lko‘rsatuvchi sifatida namoyon bo‘ladi. Tarixiy manbalar va zamonaviy qarashlar asosida kitobning bolalar va o‘smirlarning shaxsiy hamda intellektual rivojlanishiga ko‘rsatadigan ta’siri yoritilgan. Sohibqiron Amir Temur, Alisher Navoiy va Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning fikrlari asosida kitobning jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni tahlil qilingan.
Shuningdek, maqolada mutolaaga bo‘lgan qiziqishni oshirish, yoshlar qalbida ma’naviyat va vatanparvarlik tuyg‘ularini shakllantirishda kitobning ta’siri bo‘yicha mustaqil mulohazalar bayon etilgan. Kitob o‘qish nafaqat bilim manbai, balki insonning ichki olamini boyituvchi kuchli vosita sifatida talqin etiladi.
Shuningdek, maqolada mutolaaga bo‘lgan qiziqishni oshirish, yoshlar qalbida ma’naviyat va vatanparvarlik tuyg‘ularini shakllantirishda kitobning ta’siri bo‘yicha mustaqil mulohazalar bayon etilgan. Kitob o‘qish nafaqat bilim manbai, balki insonning ichki olamini boyituvchi kuchli vosita sifatida talqin etiladi.
98-100
23
8
ХОРИЖИЙ ТИЛ ДИЛ КАЛИТИДИР
Ушбу мақола Хорижий тил дарсларида тил самарадорлигини баҳолаш масалаларини ўрганади. Хорижий тил-дарс тизимининг самарадорлиги жараёнларини такомиллаштиришда муҳим аҳамиятга эга. Мақолада фан самарадорлигини баҳолаш усуллари, мезонлари ва кўрсаткичлари таҳлил қилинади.
Адабиётлар таҳлили асосида фан самарадорлигини ошириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқилган.
Адабиётлар таҳлили асосида фан самарадорлигини ошириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқилган.
101-104
43
20
THE PLACE OF LIFE DETAIL IN THE ARTISTIC-AESTHETIC IDEA REFLECTION IN UZBEKISTAN'S INDEPENDENCE PERIOD
Life details save the poet from description, observation, create an image. Because description, prosaism, dry observation, reasoning, didactics are the “enemies” of the art of words. Fiction is the art of visual expression, painting with words. Life details are one of the important tools that create the imagery that constitutes the essence of fiction. This article attempts to illuminate this issue with poetic examples.
105-111
82
10
НОВЫЙ УЗБЕКСКИЙ ПАТРИОТИЗМ В СИСТЕМЕ ПЕДАГОГИЧЕСКОГО ВЫСШЕГО ОБРАЗОВАНИЯ
В статье рассматривается тот факт, что развитие национального самосознания, национальной духовности, патриотизма, гражданственности и сознательной активности у будущих специалистов Узбекистана в Новом Узбекистане сегодня определяется общенациональным (Вместе) движением этнической (Я) и гражданской (Мы) идентификации, что находит свое отражение в компетенциях, формирующих базовые знания и умения при освоении профильных дисциплин, что является основой для того, чтобы Новый Узбекистан занял достойное место в основных направлениях мирового цивилизационного развития. При этом системно осмысливается особая значимость осознания национальной идентичности в формировании глобальной гражданственности личности и ведущая роль в этом процессе, отводимая учителям, особенно начальным и школьным, а также важность формирования и привития им патриотизма Нового Узбекистана, среди основных профессиональных компетенций, в подготовке будущих учителей, передающих этнический опыт подрастающему поколению и служащих его интеграции в мировое пространство.
112-115
49
8
O‘ZBEK XALQI ETNOMADANIY TAFAKKURI YANGI TENDENSIYALARDA O‘ZBEK TILINING YANGILANISHI, SAVODXONLIK ZARURATI
Ushbu maqolada ta’lim sohasida olib borilayotgan islohotlar doirasida o‘zbek tilining rivojlanish holati, yosh avlod savodxonligining oshirilishi, til va madaniyat o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik, shuningdek, o‘zbek tilining raqamli transformatsiyasi yoritilgan.
Shuningdek, zamonaviy lingvokulturologik yondashuvlar asosida tilning etnomadaniy tafakkurdagi o‘rni tahlil qilingan. Prezident farmonlari va davlat siyosati doirasidagi chora-tadbirlar tahlil qilinar ekan, ta’limda tilga bo‘lgan munosabat yangi bosqichga ko‘tarilayotgani asoslab berilgan.
Shuningdek, zamonaviy lingvokulturologik yondashuvlar asosida tilning etnomadaniy tafakkurdagi o‘rni tahlil qilingan. Prezident farmonlari va davlat siyosati doirasidagi chora-tadbirlar tahlil qilinar ekan, ta’limda tilga bo‘lgan munosabat yangi bosqichga ko‘tarilayotgani asoslab berilgan.
112-115
31
26
O‘ZBEK XALQI ETNOMADANIY TAFAKKURI YANGI TENDENSIYALARDA O‘ZBEK TILINING YANGILANISHI, SAVODXONLIK ZARURATI
Ushbu maqolada ta’lim sohasida olib borilayotgan islohotlar doirasida o‘zbek tilining rivojlanish holati, yosh avlod savodxonligining oshirilishi, til va madaniyat o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik, shuningdek, o‘zbek tilining raqamli transformatsiyasi yoritilgan.
Shuningdek, zamonaviy lingvokulturologik yondashuvlar asosida tilning etnomadaniy tafakkurdagi o‘rni tahlil qilingan. Prezident farmonlari va davlat siyosati doirasidagi chora-tadbirlar tahlil qilinar ekan, ta’limda tilga bo‘lgan munosabat yangi bosqichga ko‘tarilayotgani asoslab berilgan.
Shuningdek, zamonaviy lingvokulturologik yondashuvlar asosida tilning etnomadaniy tafakkurdagi o‘rni tahlil qilingan. Prezident farmonlari va davlat siyosati doirasidagi chora-tadbirlar tahlil qilinar ekan, ta’limda tilga bo‘lgan munosabat yangi bosqichga ko‘tarilayotgani asoslab berilgan.
116-119
48
15
QARAQALPAQSTANDA SAZENDESHILIK ÓNERINIŃ RAWAJLANÍWÍ
Bul maqalada Qaraqalpaqstanda girjek saz ásbabınıń payda bolıwı hám onıń rawajlanıwında úles qosqan sazendeler, girjekshiler haqqında sóz etiledi.
120-122
55
11
QARAQALPAQSTANDA QÍSSAXANLÍQ ÓNERINIŃ RAWAJLANÍWÍ
Bul maqalada Qaraqalpaqstanda qıssaxanlıq óneriniń hám onıń rawajlanıwında úles qosqan qıssaxanlar, shayırlar haqqında sóz etiledi.
123-126
71
34
QÍSSAXAN SHAYÍR ABBAZ DABÍLOVTÍŃ ÓMIRI HÁM DÓRETIWSHILIGI
Bul maqalada Qaraqalpaqstanda qıssaxanlıq óneriniń hám onıń rawajlanıwında úles qosqan qıssaxan shayır Abbaz Dabılovtıń ómiri hám dóretiwshiligi haqqında sóz etiledi.
127-129
206
21
SHAXSIY CHEGARALARNI O‘RNATISH VA BOSHQARISH PSIXOLOGIK ASOSLARI
Ushbu maqolada shaxsiy chegaralar tushunchasi, ularni shakllantirish, o‘rnatish va boshqarish jarayonlari psixologik nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Chegaralarning inson salomatligi, munosabatlar sifati va psixologik xavfsizlikdagi o‘rni ko‘rsatib beriladi.
Shuningdek, shaxsiy chegaralarni buzilishi natijasida yuzaga keladigan muammolar va ularni yechish yo‘llari ko‘rib chiqiladi.
Shuningdek, shaxsiy chegaralarni buzilishi natijasida yuzaga keladigan muammolar va ularni yechish yo‘llari ko‘rib chiqiladi.
130-132
88
17
ZAMONAVIY PSIXOLOGIYADA “MEN” OBRAZINING O‘ZGARISHI
Mazkur maqolada psixologiyada shaxs tushunchasi, uning murakkab va ko‘p qirrali tabiati, ayniqsa, shaxsning “Men” konsepsiyasi atroflicha tahlil qilinadi.
Psixoanaliz, gumanistik psixologiya va kognitiv yondashuvlar doirasida shaxsning o‘zini anglash, identifikatsiya va refleksiya jarayonlari o‘rganiladi. Zamonaviy psixologiyada “Men” obrazining o‘zgarishi, uning jamiyat va madaniyat ta’sirida shakllanishi haqida ham so‘z yuritiladi.
Psixoanaliz, gumanistik psixologiya va kognitiv yondashuvlar doirasida shaxsning o‘zini anglash, identifikatsiya va refleksiya jarayonlari o‘rganiladi. Zamonaviy psixologiyada “Men” obrazining o‘zgarishi, uning jamiyat va madaniyat ta’sirida shakllanishi haqida ham so‘z yuritiladi.
133-135
81
24
KATTA YOSHLARDAGI HAYOTIY KRIZISNING PSIXOLOGIK MOHIYATI
Ushbu maqolada katta yoshlardagi hayotiy krizisning psixologik mohiyati, uning asosiy sabablari, kechish bosqichlari va inson ruhiyatiga ta’siri ko‘rib chiqiladi.
Tadqiqot, ayniqsa 40 yoshdan keyingi davrda yuzaga keladigan o‘zgarishlar, ularning shaxsiy va ijtimoiy hayotga ta’siri, shuningdek, psixologik yordam va moslashuv strategiyalarini o‘rganishga qaratilgan.
Tadqiqot, ayniqsa 40 yoshdan keyingi davrda yuzaga keladigan o‘zgarishlar, ularning shaxsiy va ijtimoiy hayotga ta’siri, shuningdek, psixologik yordam va moslashuv strategiyalarini o‘rganishga qaratilgan.
136-139
37
13
ARTISTIC AND AESTHETIC INTERPRETATIONS OF POETRY ISSUES IN THE CREATIVITY OF ALISHER NAVOI
In this article, the work of the great poet will be analyzed, since it is not possible to note any other creative experience in Turkish-Uzbek literature that deeply interpreted the issues of poetry and poetry like Alisher Navoi's creativity. In all his works, such as "Majolis un-nafois", "Khamsa", "Tarikhi anbiyo ve hukamo", "Tarikhi mulki Ajam", "Mahbub ul-qulub", "Mezan ul-avzon", "Khazain ul-maoni" and others, the article describes his approach to poetry from the point of view of a thinker, a literary critic and a literary critic. Alisher Navoi's work gives special importance to the people of the word, in particular, in the work "Mahbub ul-qulub" the views of the great poet on the manifestations of literature and art gave rise to the most important interpretations, the thoughts of Alisher Navoi are not the views of an ordinary theorist or historian, but a great thinker who guided the cultural and literary life of an entire period, determined the duty of the art of words. The fact that there are cultural patron views is highlighted as the goal of a small scientific study.
69-72
158
16
PRAGMATIC FEATURES OF INTERROGATIVE STATEMENTS
This chapter explores the pragmatic features of interrogative sentences, emphasizing their functional diversity and context-dependent usage in communication. While traditionally seen as question forms intended to gather information, interrogatives also function as indirect requests, expressions of politeness, rhetorical tools, and markers of social relations.
The analysis highlights how meaning is shaped by speaker intent, listener interpretation, sociocultural norms, and conversational context. Using insights from speech act theory, discourse analysis, and cross-cultural pragmatics, the study reveals that interrogatives are not merely grammatical constructs but dynamic instruments of human interaction. The chapter concludes that an effective understanding of interrogative sentences requires an integrative pragmatic approach that considers both linguistic form and communicative function.
The analysis highlights how meaning is shaped by speaker intent, listener interpretation, sociocultural norms, and conversational context. Using insights from speech act theory, discourse analysis, and cross-cultural pragmatics, the study reveals that interrogatives are not merely grammatical constructs but dynamic instruments of human interaction. The chapter concludes that an effective understanding of interrogative sentences requires an integrative pragmatic approach that considers both linguistic form and communicative function.
73-77
35
5
МЕСТО ИСТОРИИ УЗБЕКИСТАНА В ДУХОВНОМ ВОЗРОЖДЕНИИ ОБЩЕСТВА
В статье рассматривается роль исторического наследия Узбекистана в процессе духовного возрождения современного общества. Анализируется влияние исторических личностей, культурных и научных достижений на формирование национального самосознания. Особое внимание уделено государственной политике по сохранению и популяризации историко-культурного наследия как ключевому элементу духовного воспитания молодёжи. Подчёркивается значимость интеграции исторических ценностей в образовательную и идеологическую систему страны.
78-82
41
8
ЎЗБЕКИСТОН СИНГАПУР МУНОСАБАТЛАРИ
Ушбу мақолада Ўзбекистон ва Сингапур ўртасидаги дипломатик, иқтисодий алоқаларининг асосий йўналишлари — савдо, инвестициялар ҳамда иқтисодий соҳасидаги ҳуқуқий - тузилма жиҳатлари ва кейинги истиқболлари, таълим соҳасидаги ҳамкорлик, жумладан, олий ва умумтаълим, ходимлар алмашуви ҳамда малака ошириш йўналишлари, таълимни модернизация қилиш стратегияси, Сингапур таълим модели ва институционал тажрибасини ўраганиш борасида йўлга қўйилган кенг кўламли ҳамкорлик алоқалари, маданий ва гуманитар ҳамкорлик ва биргаликда маданий форумлар, меморандумлар алмашинуви, илмий - тадқиқот ва инновация соҳалардаги ҳамкорлик масалалари илмий -аналитик нуқтаи назардан ўрганилган.
83-89
22
4
ЈIЅMОNIY TАRBIYА – ЅОGʻLОM HАYОT TАRZI ЅАRI QАDАM
Mаzkur mаqоlа јiѕmоniy tаrbiyаning аhаmiyаti vа uning inѕоn ѕаlоmаtligigа tа'ѕirigа bаgʻiѕhlаngаn. Mаqоlаdа јiѕmоniy tаrbiyаning јаmiyаt vа ѕhахѕiy tаrаqqiyоtdаgi rоli, uning ѕоgʻlоm turmuѕh tаrzigа tа'ѕiri, ѕhuningdеk, bоlаlаr vа yоѕhlаr uchun аhаmiyаti tаhlil qilingаn. Dаvlаt ѕiyоѕаti vа јаmiyаtdа јiѕmоniy tаrbiyаni rivојlаntiriѕhgа qаrаtilgаn tаdbirlаr, ilmiy tаdqiqоtlаr vа аmаliyоtlаr kоʻrib chiqilgаn. Bundаn tаѕhqаri, јiѕmоniy tаrbiyаning iјtimоiy vа individuаl ѕоgʻliqni ѕаqlаѕhdаgi аhаmiyаti, ѕhuningdеk, uning iјtimоiy munоѕаbаtlаr vа јаmоаviy fаоllikkа tа'ѕiri tа'riflаngаn.
90-93
43
7
JISMONIY TAYYORGARLIKNI OSHIRISHDA KOORDINATSION QOBILYATLARNI RIVOJLANTIRISHNING AHAMIYATI
Ushbu maqolada sportchilarning kooordinatsion qobilyatlarini rivojlantirish orqali jismoniy tayyorgarligini oshirish bo‘yicha tavsiyalar keltirilgan.
94-99
15
4
KURЅАNTLАRNING ЈIЅMОNIY TАYYОRGАRLIGINI ОЅHIRIЅHDА ЈIЅMОNIY TАRBIYАNING О‘RNI
Mаzkur mаqоlаdа kurѕаntlаrning јiѕmоniy tаyyоrgаrligini оѕhiriѕhdа јiѕmоniy tаrbiyаning rоli tаhlil qilingаn. Hаrbiy јiѕmоniy tаyyоrgаrlik mаѕhg‘ulоtlаri intizоm, fidоyilik vа јаmоаviylikni ѕhаkllаntiriѕhgа хizmаt qiliѕhi yоritilgаn. Ѕhuningdеk, kurѕаntlаrning ruhiy bаrqаrоrligini muѕtаhkаmlаѕh vа ulаrni iјtimоiy fаоllikkа undаѕh mаѕаlаlаrigа е’tibоr qаrаtilgаn. Mаqоlаdа јiѕmоniy tаrbiyа оrqаli vаtаnраrvаrlik tuyg‘uѕini rivојlаntiriѕhgа оid ilmiy аѕоѕlаngаn ѕtrаtеgiyаlаr tаvѕiyа еtilgаn.
100-106
18
4
ЈIЅMОNIY TАRBIYАNING YОЅHLАRDА VАTАNРАRVАRLIK RUHINI ЅHАKLLАNTIRIЅHDАGI RОLI
Uѕhbu mаqоlаdа јiѕmоniy tаrbiyаning yоѕhlаrning vаtаnраrvаrlik ruhini ѕhаkllаntiriѕhdаgi аhаmiyаti tаhlil qilingаn. Hаrbiy јiѕmоniy tаyyоrgаrlik mаѕhg‘ulоtlаri vа ѕроrt fаоliyаtining intizоm, fidоyilik hаmdа јаmоаviylikni rivојlаntiriѕhdаgi о‘rni yоritilgаn.
Ѕhuningdеk, yоѕhlаrni iјtimоiy fаоllikkа undаѕh, ulаrning ruhiy bаrqаrоrligini оѕhiriѕh vа mаfkurаviy immunitеtini ѕhаkllаntiriѕh mаѕаlаlаrigа urg‘u bеrilgаn. Mаqоlаdа јiѕmоniy tаrbiyа оrqаli milliy qаdriyаtlаr vа vаtаnраrvаrlik hiѕѕini muѕtаhkаmlаѕhgа qаrаtilgаn ilmiy аѕоѕlаngаn ѕtrаtеgiyаlаr tаvѕiyа еtilgаn.
Ѕhuningdеk, yоѕhlаrni iјtimоiy fаоllikkа undаѕh, ulаrning ruhiy bаrqаrоrligini оѕhiriѕh vа mаfkurаviy immunitеtini ѕhаkllаntiriѕh mаѕаlаlаrigа urg‘u bеrilgаn. Mаqоlаdа јiѕmоniy tаrbiyа оrqаli milliy qаdriyаtlаr vа vаtаnраrvаrlik hiѕѕini muѕtаhkаmlаѕhgа qаrаtilgаn ilmiy аѕоѕlаngаn ѕtrаtеgiyаlаr tаvѕiyа еtilgаn.
107-110
38
6
МАТЕМАТИЧЕСКОЕ МОДЕЛИРОВАНИЕ РАЗВИТИЯ ВЫНОСЛИВОСТИ В ВЕЛОСПОРТЕ
В данной научной работе анализируются методы математического моделирования развития и оптимизации качества выносливости в велоспорте. Изучены физиологические, биомеханические и энергетические параметры, влияющие на выносливость, и рассмотрено их выражение с помощью математических моделей.
Проанализированы современные модели, используемые для планирования тренировочного процесса спортсменов на основе индивидуальных параметров, оптимизации распределения энергии во время соревнований и повышения выносливости.
Результаты исследования послужат улучшению показателей выносливости спортсменов и совершенствованию соревновательной стратегии.
Проанализированы современные модели, используемые для планирования тренировочного процесса спортсменов на основе индивидуальных параметров, оптимизации распределения энергии во время соревнований и повышения выносливости.
Результаты исследования послужат улучшению показателей выносливости спортсменов и совершенствованию соревновательной стратегии.
111-113
26
12
ИНГЛИЗ ТИЛИ ДАРСЛАРИДА ЭРКИН МУЛОҚОТ ҚИЛИШ
Ушбу мақола Инглиз тили дарсларини ўргатишда замонавий таълим муҳитини яратиш ва инглиз тили фан самарадорлигини баҳолаш масалаларини ўрганади.
Таълим тизимида инглиз тили фанининг ўқитилиш самарадорлиги, мактаб ташкилот бошқарув жараёнларини такомиллаштиришда муҳим аҳамиятга эга.
Мақолада инглиз тили дарсларини ўргатишда замонавий таълим муҳитини яратиш самарадорлигини баҳолаш усуллари, мезонлари ва кўрсаткичлари таҳлил қилинади. Адабиётлар таҳлили асосида инглиз тили самарадорлигини ошириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқилган.
Таълим тизимида инглиз тили фанининг ўқитилиш самарадорлиги, мактаб ташкилот бошқарув жараёнларини такомиллаштиришда муҳим аҳамиятга эга.
Мақолада инглиз тили дарсларини ўргатишда замонавий таълим муҳитини яратиш самарадорлигини баҳолаш усуллари, мезонлари ва кўрсаткичлари таҳлил қилинади. Адабиётлар таҳлили асосида инглиз тили самарадорлигини ошириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқилган.
114-127
47
13
MAWLAWI HAMIDULLAH HAMIDI BALKHI AS A SCHOLAR, POET, AND WRITER: A LOOK AT THE MULTIFACETED PERSONALITY OF HAMIDI BALKHI
Mawlawi Hamidullah Hamidi Balkhi is one of the distinguished and multifaceted contemporary figures of Afghanistan who has played a prominent role in teaching Islamic sciences, promoting Islamic literature, and writing. This article seeks to analyze and examine the various dimensions of his personality—as a religious scholar, a poet committed to Islamic literature, and a thoughtful writer. Drawing upon his published works, poems, and writings, the study highlights the connection between religious commitment, scholarly expertise, and literary expression in his thought and writing. The findings of this research reveal that Hamidi Balkhi, by combining profound religious knowledge with high literary capacity, has had a significant impact on promoting Islamic values, awakening intellectual consciousness, and preserving the language and religious literature within Afghan society.
His poetic style reflects his religious thoughts, lofty human values, and patriotic sentiments, while also maintaining a gentle, contemporary tone that observes appropriate social decency. One of the most notable characteristics of Mawlawi Hamidi Balkhi is his active role in educating the new generation through teaching, authorship, public speaking, and composing educational and moral poetry. Utilizing eloquent and articulate language, sound Islamic thinking, and rich didactic content, he has strived to transmit authentic Islamic, human, and cultural values to the younger generation and to stand against the global intellectual and cultural challenges of his time.
His works demonstrate a deep connection between knowledge and literature, religion and culture, Islam and contemporary needs. This article aims to highlight the importance of revisiting and recognizing the educational and cultural personality of Hamidi Balkhi in the context of contemporary Afghan society. The author of this paper strongly believes that for the youth—who are the architects of the future—studying such figures and their works is essential for understanding the intellectual and cultural landscape of modern Afghanistan.
His poetic style reflects his religious thoughts, lofty human values, and patriotic sentiments, while also maintaining a gentle, contemporary tone that observes appropriate social decency. One of the most notable characteristics of Mawlawi Hamidi Balkhi is his active role in educating the new generation through teaching, authorship, public speaking, and composing educational and moral poetry. Utilizing eloquent and articulate language, sound Islamic thinking, and rich didactic content, he has strived to transmit authentic Islamic, human, and cultural values to the younger generation and to stand against the global intellectual and cultural challenges of his time.
His works demonstrate a deep connection between knowledge and literature, religion and culture, Islam and contemporary needs. This article aims to highlight the importance of revisiting and recognizing the educational and cultural personality of Hamidi Balkhi in the context of contemporary Afghan society. The author of this paper strongly believes that for the youth—who are the architects of the future—studying such figures and their works is essential for understanding the intellectual and cultural landscape of modern Afghanistan.
128-133
22
4
BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNING VATANPARVARLIK MADANIYATINI SHAKLLANTIRISHGA ILMIY YONDOSHUVLAR
Maqolada bugungi kunda Yangi O‘zbekistonda O’zbekistonning bo’lajak mutaxassislarida milliy ong, milliy ma’naviyat, vatanparvarlik, fuqarolik va ongli faoliyatining rivojlanishining ilmiy asoslari tahlil qilingan. Shu bilan birga, shaxsning global fuqaroligini shakllantirishda milliy o’zligini anglashning o‘ziga xos ahamiyati hamda ushbu jarayonda yetakchi rol o‘qituvchiga, ayniqsa boshlang’ich va maktab o‘qituvchilariga yuklanganligi yosh avlodga etnik tajribani etkazuvchi va uning jahon makoniga integratsiyalashuviga xizmat qilishi bilan bo‘lajak o‘qituvchilrni tayyorlashda aynan ularda asosiy kasbiy kompetetsiyalar qatorida Yangi O‘zbekiston vatanparvarligini shakllantirish va singdirish muhimligi tizimli talqin qilinadi.
5-11
35
12
IXTISOSLASHTIRILGAN SAN’AT MAKTABLARI O‘QUVCHILARINI KREATIV YONDASHUV ASOSIDA KASBIY KOMPETENSIYASINI TAKOMILLASHTIRISHDA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALAR
Mazkur maqolada ixtisoslashtirilgan san’at maktablari o‘quvchilarining kasbiy kompetensiyasini kreativ yondashuv asosida rivojlantirishda zamonaviy texnologiyalarning tutgan o‘rni tahlil qilingan. XXI asr raqamli texnologiyalar asriga aylangan bir paytda, san’at ta’limi ham metodik va texnologik yangilanishlarni talab qilmoqda. Maqolada grafik dasturlar, 3D modellashtirish, digital art platformalari, VR/AR texnologiyalari va taqdimot vositalarining ta’lim jarayoniga integratsiyasi orqali o‘quvchilarning kompozitsion tafakkuri, raqamli savodxonligi va mustaqil ishlash ko‘nikmalari rivojlanayotgani asoslab berilgan. Shu bilan birga, pedagogik metodlar — loyiha asosida o‘qitish, portfel metodikasi, muammo asosida o‘qitish — zamonaviy texnologiyalar bilan uyg‘un holda qo‘llanilganda yuqori natija berishi ta’kidlangan. Yakunda, san’at maktablarida raqamli texnologiyalarga oid kurslarni joriy etish va o‘qituvchilarning malakasini oshirish bo‘yicha amaliy takliflar berilgan.
12-14
25
8
О’ZBEK TILI FE’LLАRIDА PОLUFUNKSIОNАLLIK
О‘zbek tilidа fe’llаrning pоlufunksiоnаlligi lingvistik tаdqiqоtlаrdа dоlzаrb mаvzulаrdаn biri sаnаlаdi. Fe’llаr о‘zining аsоsiy semаntik vа sintаktik xususiyаtlаri bilаn bir qаtоrdа, bоshqа sо‘z turkumlаrigа xоs funksiyаlаrni hаm bаjаrа оlishi mumkin. Bu jаrаyоn fe’llаrning kоntekstgа bоg‘liq hоldа mа’nо vа grаmmаtik rоlini о‘zgаrtirish qоbiliyаtini ifоdаlаydi. Mаsаlаn, аyrim fe’llаr оt, sifаt yоki rаvish kаbi sо‘z turkumlаrigа yаqinlаshib, ikkilаmchi vаzifаni bаjаrishi mumkin. Ushbu tаdqiqоtdа о‘zbek tilidаgi fe’llаrning pоlufunksiоnаl xususiyаtlаri tаhlil qilinib, ulаrning semаntik vа grаmmаtik о‘zgаrishlаri о‘rgаnilаdi.
15-16
78
22
O‘ZBEK TILIDA FONETIK JARAYONLAR
O‘zbek tilida bir qancha fonetik qonuniyatlar mavjud, ularning tilda paydo bo‘lishi uzoq tarixga borib taqaladi. Ushbu fonetik qonuniyatlarning ba’zilari boshqa tillarning ta’sirida, ba’zilari nesa ichki jarayon asosida yuzaga kelgan.
17-23
27
4
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIGA TASVIRIY SAN’ATNI O‘QITISH ORQALI O‘QUVCHILARNING AQLIY VA MADANIY SAVODXONLIGINI OSHIRISH
Ushbu maqola Boshlang‘ich sinf tasviriy san’at darslarida borliqni idrok etish mashg‘ulotlarining ahamiyati va «Tasviriy san’at fanini o‘qitish metodlari», Boshlang‘ich sinflarda tasviriy san’atni o‘qitishning o‘ziga xos xususiyatlari,va mashg'ulotlarining mazmuni va metodikasi, ta'lim dargohlarida tashqari ishlar mazmuni kabi masalalar o'z aksini topganligi haiqda.
15-18
41
7
INTEGRATION OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN CARDIOVASCULAR RISK PREDICTION: A PARADIGM SHIFT IN PREVENTIVE CARDIOLOGY
Cardiovascular diseases (CVDs) remain the leading cause of mortality worldwide. Traditional risk assessment models, while valuable, often lack the precision needed for individualized patient care. The advent of artificial intelligence (AI) offers a transformative approach to risk prediction, enabling the analysis of complex datasets to identify patterns and risk factors with unprecedented accuracy. This study explores the integration of AI in cardiovascular risk prediction, examining various AI models, their applications in clinical settings, and the potential benefits and challenges associated with their implementation. By analyzing recent studies and clinical trials, we aim to provide a comprehensive overview of how AI is reshaping preventive cardiology.
24-30
46
6
JANUBIY KOREYA TRANSMILLIY KORPORATSIYALARINING O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI BILAN IKKI TOMONLAMA ALOQALARINI RIVOJLANTIRISHDAGI ROLI VA TAJRIBASI
Ushbu maqolada Janubiy Koreya transmilliy korporatsiyalarining O‘zbekiston Respublikasi bilan ikki tomonlama iqtisodiy aloqalarni mustahkamlashdagi o‘rni va amaliy tajribasi tizimli tarzda tahlil etilgan. Global iqtisodiyotning integratsiyalashuvi sharoitida transmilliy korporatsiyalar xorijiy investitsiyalar oqimini jalb etish, zamonaviy texnologiyalarni transfer qilish, yangi ish o‘rinlarini yaratish va sanoat kooperatsiyasini chuqurlashtirishda muhim aktor sifatida namoyon bo‘lmoqda. O‘zbekiston va Janubiy Koreya o‘rtasidagi strategik sheriklik doirasida, ayniqsa “Samsung”, “LG”, “Hyundai”, “SK Group” kabi yirik transmilliy kompaniyalar tomonidan amalga oshirilgan sarmoya loyihalari ikki davlat iqtisodiy manfaatlarini uyg‘unlashtirishda muhim vosita bo‘lib xizmat qilmoqda. Maqolada ushbu kompaniyalarning O‘zbekistondagi faoliyatining institutsional va amaliy jihatlari, hamkorlikni tartibga soluvchi normativ-huquqiy baza, shuningdek, iqtisodiy samaradorlik ko‘rsatkichlari asosida baholangan. Maqolada transmilliy korporatsiyalar faoliyati O‘zbekistonning sanoat modernizatsiyasi, kadrlar salohiyatini rivojlantirish va innovatsion infratuzilmasini kengaytirish jarayonlarida qanday rol o‘ynayotganini aniqlashga alohida e’tibor qaratilgan. Tadqiqot yakunida mavjud muammolar tahlil qilinib, hamkorlikni chuqurlashtirishga qaratilgan konseptual va amaliy takliflar berib o’tilgan.
31-33
24
6
ON THE LEXICAL DIMENSION OF LITERARY TRANSLATION: THEORETICAL INSIGHTS AND CASE STUDIES
This article discusses the issue related to the lexical problems of literary translation from one language to another, which is very relevant and plays an important role in translation theory. The article takes into account the peculiarities of the translation of lexical units and theoretical aspects using the example of words and phrases.
13-16
15
11
МИГРАЦИЯ ЖАРАЁНЛАРИНИНГ СОЦИОЛОГИК ТАҲЛИЛИ
Ўзбекситон миллий энциклопедиясида миграцияга қуйидагича таъриф берилади. Миграция- аҳолининг бир ҳудуддан иккинчи ҳудудга кўчиб яшашига нисбатан ишлатилинади. Миграциядаги шахс мигрант деб юритилади ҳамда яшаш муддатига қараб доимий ва вақтинча мигрантларга ажратилади. Шунингдек, миграция хусусиятига кўра ички ва ташқи тураларга бўлинади. Ички миграция ўз мамлакати давлат маъмурий-ҳудудий чегарасидан чиқмай, унинг доирасида бошқа минтақа, вилоятга кўчиши саналади. Ташқи миграция ўз мамлакати маъмурий-географик чегарасидан бошқа давлатларга кўчишига ишлатилади .
34-36
32
16
ОСОБЕННОСТИ ПСИХОЛОГИЧЕСКОЙ ГОТОВНОСТИ К ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ СТУДЕНТОВ – ПСИХОЛОГОВ
статья посвящена анализу опытно-экспериментального исследования психологической готовности к профессиональной деятельности студентов – психологов. Дан анализ проведенной методики эксперимента и сделаны выводы.
140-146
49
19
QURILISH SOHASIDA LOYIHA OFISLARINING HOZIRGI HOLATI: O‘ZBEKISTON TAJRIBASI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida qurilish sohasida loyiha ofislari (PMO) faoliyatining hozirgi holati, ularning amaliy samaradorligi va rivojlanish muammolari keng tahlil qilinadi. Xalqaro standartlarga asoslangan loyiha boshqaruvi tizimlarining mahalliy amaliyotda qo‘llanilishi, mavjud infratuzilmaviy loyihalarda PMOlar ishtirokining real ta’siri keys-tahlillar asosida o‘rganiladi. Tadqiqotda “Yangi Toshkent”, “Registon turizm klasteri”, “Agroloyiha hududi” va “Yangi sanoat zonasi” kabi loyihalar misolida PMOlar tomonidan qo‘llanilgan boshqaruv usullari, muammolar, yutuqlar va imkoniyatlar tahlil qilingan. Maqolada, shuningdek, O‘zbekistonda loyiha ofislarini samarali tashkil etishning institutsional, tashkiliy, malakaviy va raqamli asoslari bo‘yicha takliflar ishlab chiqiladi. Tadqiqot natijalari loyiha boshqaruvi madaniyatini shakllantirish va barqaror qurilishni ta’minlashga qaratilgan strategik yo‘nalishlarni aniqlash imkonini beradi.
147-149
39
6
ЖИНОЯТ ИШЛАРИНИ БИРИНЧИ ИНСТАНЦИЯ СУДИДА ИШ ЮРИТИШ ТУШУНЧАСИ ВА ВАЗИФАСИ
“Биринчи инстанция суди” ва “жиноят ишларини судда кўрилиши” – ХХI асрда инсониятнинг одил судловга эришиши борасида асосий мақсадларидан бирига айланди. Жиноят ишларини юритишда одил судловн таъминлаш фақат давлат ёки минтақа эмас, балки бутун инсониятнинг муаммосидир. Сўнгги йилларда жиноят ишларини биринчи инстагция судида кўрилишида судларнинг ролини янада ошириш долзарб ҳисобланади.
150-152
81
10
SHAXS SIFATIDA RIVOJLANISHDA KASBNING MASʼULIYATI
Mazkur maqolada shaxs sifatida rivojlanishda kasb tanlash va kasbiy masʼuliyatning o‘rni psixologik hamda pedagogik nuqtai nazardan yoritilgan. Muallif kasbning shaxsiy taraqqiyotdagi roli, kasbiy masʼuliyat hissining shakllanishi va bu omilning shaxsiy va ijtimoiy kamolotga taʼsiri haqida nazariy hamda amaliy mulohazalar bildiradi.
37-38
138
22
BOLALAR PSIXOLOGIYASINING RIVOJLANISH BOSQICHLARI
Mazkur maqolada bolalar psixologiyasining rivojlanish bosqichlari, ularning yoshga oid xususiyatlari, rivojlanish bosqichlari bo‘yicha klassik va zamonaviy psixologlar yondashuvlari yoritilgan. Shuningdek, bolalik davrida psixik rivojlanishning kognitiv, emotsional, va ijtimoiy omillar bilan bogʻliqligi tahlil qilinadi.
39-41
113
14
PEDAGOGIK PSIXOLOGIYA YOʻNALISHINING BOSHQA PSIXOLOGIYA YOʻNALISHLARIDAN FARQI
Mazkur maqolada pedagogik psixologiya fanining mohiyati, tadqiqot ob’ekti va predmeti yoritilib, uni boshqa psixologiya yo‘nalishlari - umumiy psixologiya, ijtimoiy psixologiya, klinik psixologiya, yosh davrlar psixologiyasi bilan solishtirish orqali farqlari ochib berilgan. Shuningdek, pedagogik psixologiyaning amaliy ahamiyati, o‘quvchilarning shaxsiy va kognitiv rivojlanishida tutgan o‘rni haqida ilmiy asoslangan fikrlar keltiriladi.
42-52
30
31
BERDAQTÍŃ “XOREZM” POEMASÍNDA MÁNILI SÓZ SHAQAPLARÍNÍŃ QOLLANÍLÍWÍ
Bul maqalada XIX ásir qaraqalpaq ádebiyatı klassik shayırı Berdaqtıń “Xorezm” poemasında mánili sóz shaqaplarınıń qollanılıwı haqqında sóz etiledi. Olardıń qollanılıw ózgeshelikleri talqılanadı.
53-56
39
35
PHONETIC AND MORPHOLOGICAL CHARACTERISTICS OF BERDAQ'S POEM "KHOREZM"
This article analyzes the role of poet Berdaq in the development and consolidation of the Karakalpak literary language. It highlights the connection between language and literature, and addresses how literary heritage contributes to national self-identity. Special attention is given to his poem “Khorezm”, examining its lexicosemantic richness, stylistic features, and the unique skill with which it uses language. The study also reviews the state of research on Berdaq’s work.
57-60
52
20
QARAQALPAQ KLASSIKLERI SHIǴARMALARINDA ASINDETON HÁM POLISIDETONLARDIŃ QOLLANILIW ÓZGESHELIGI
Biz bul maqalamızda XIX ásir klassikleri Kunxoja, Ájiniyaz, Berdaq shıǵarmalarında kórkemlew usıllarınıń bir túri bolǵan asindeton hám polisindeton qubılısı haqqında sóz ettik. Olardı mısallar menen tallap óttik.
61-68
202
44
O‘ZBEK ADABIYOTIDA FOLKLOR VA MIFOLOGIK OBRAZLARNING TALQINI
Ushbu maqolada o‘zbek adabiyotida mifologik obrazlar, turk mifologiyasi, dostonlardagi mifologik qahramonlar va folklore namunalari haqida so‘z boradi.
69-72
156
20
O‘ZBEK BOLALAR ADABIYOTI SHAKLLANISHIDA JADID IJODKORLARINING O‘RNI
Maqola XX asr boshlarida Turkistonda milliy uyg‘onish va ma’rifatparvarlik g‘oyalari asosida shakllangan jadidchilik harakatining o‘zbek bolalar adabiyotidagi o‘rnini tahlil qiladi. Jadid ijodkorlari, xususan, Abdulla Avloniy, Hamza Hakimzoda Niyoziy, Munavvarqori Abdurashidxonov va boshqalarning bolalar adabiyotini rivojlantirishdagi faoliyati, darsliklar, she’riy va nasriy asarlar, matbuot, dramaturgiya va tarjimachilikdagi hissasi o‘rganiladi.
73-75
26
12
ЎЗБEКИСТОН ЖИНОЯТ ПРОЦЕССУАЛ ҚОНУНЧИЛИГИДА ДАСТЛАБКИ ЭШИТУВ ИНСТИТУТИ
Мазкур мақолада Ўзбекистон Республикаси жиноят-процессуал қонунчилигида яқин йилларда жорий этилган дастлабки эшитув институтининг назарий ва амалий жиҳатлари атрофлича таҳлил қилинади. Институтнинг ҳуқуқий асослари, мақсади, вазифалари ва амалиётдаги аҳамияти, шунингдек, жиноят ишини самарали кўриб чиқишдаги роли кенг ёритилади. Шунингдек, Франция, Германия, Россия, АҚШ каби мамлакатлар қонунчилигидаги ўхшаш институтлар билан солиштирма таҳлил ўтказилади. Мақолада мавжуд муаммоларга эътибор қаратилган ҳолда, Ўзбекистондаги ушбу институтни янада такомиллаштириш бўйича илмий асосланган таклиф ва тавсиялар ҳам баён қилинган.
80-82
25
18
ERKIN A’ZAM KINOQISSALARIDA SYUJET VA KOMPOZITSIYANING O‘ZIGA XOSLIGI
Ushbu maqolada Erkin A’zamning kinoqissalari syujet va kompozitsiya nuqtayi nazaridan tahlil etiladi. Muallif asarlarida syujetni voqealar rivojining markazi, kompozitsiyani esa ushbu voqealarni tartibga soluvchi badiiy shakl sifatida talqin etadi. Tadqiqot davomida kinoqissalardagi ekspozitsiya turlari, retrospeksiya unsuri, syujet elementlarining tartibi va kompozitsion yechimlar o‘rganilgan.
83-86
37
17
QASHQADARYO VILOYATI 2010-2024 YILLARDAGI TARMOQLARNING YALPI QO`SHILGAN QIYMATINI TREND MODELLAR YORDAMIDA PROGNOZLASH
2010 yildan 2024 yilgacha Qashqadaryo viloyatining tarmoqlarining yalpi qo‘shilgan qiymati (YQQ)ancha sezilarli o‘sish ko‘rsatdi. 2010 yilda bu ko‘rsatkich 6 588,0 milliard so‘mni tashkil etgan bo‘lsa, 2024 yilga kelib 78 033,6 milliard so‘mga yetdi. Bu davrda YQQ ko‘rsatkichining o‘rtacha yillik o‘sish sur'ati taxminan 11,6% ni tashkil qiladi. O‘sishning eng yuqori sur'ati 2020-2024 yillar orasida kuzatilgan bo‘lib, bu davrda YQQ taxminan ikki baravar oshgan (39 505,4 milliard so‘mdan 78 033,6 milliard so‘mgacha). 2010-2019 yillar o‘rtasida o‘sish barqaror bo‘lgan bo‘lsa, 2020 yildan so‘ng bu jarayon yanada tezlashdi. Bunda iqtisodiy strategiyalardagi o‘zgarishlar, yangi loyihalar va investitsiyalarning ko‘payishi, shuningdek, pandemiya davrida davlatning iqtisodiyotni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan chora-tadbirlari ham katta rol o‘ynagan bo‘lishi mumkin.
88-91
130
28
YOSHLAR BANDLIGI VA MEHNAT BOZRI MUAMMOLARI: O‘ZBEKISTON MISOLIDA
Mazkur maqolada O‘zbekistonda yoshlar bandligi bilan bog‘liq dolzarb muammolar: ta’lim va mehnat bozori o‘rtasidagi nomuvofiqlik hamda raqamli infratuzilma va hududiy tengsizliklar asosida tahlil qilingan. Stat.uz va boshqa rasmiy manbalarga asoslangan statistik ma’lumotlar yordamida ikki asosiy muammo ochib berilib, ularga ilmiy asoslangan yechimlar taklif etilgan.
153-155
54
10
SHAXS SIFATIDA RIVOJLANISHGA TOʻSIQ BOʻLUVCHI OMILLAR
Ushbu maqolada shaxsning rivojlanishiga to‘sqinlik qiluvchi asosiy omillar o‘rganiladi. O‘z-o‘zini rivojlantirish va o‘z-o‘zini anglashni sekinlashtiradigan yoki to‘sib qo‘yadigan psixologik, ijtimoiy, madaniy va axborot to‘siqlariga alohida e’tibor beriladi.
Shuningdek, maqolada ijtimoiy qo‘llab-quvvatlashning yetishmasligi, sifatli ta’limning yetarli emasligi va haddan tashqari texnologik ta’sirning ta’siri ko‘rib chiqiladi. Xulosada shaxsning to‘laqonli rivojlanishi uchun qulay muhit yaratish zarurligi ta’kidlangan.
Shuningdek, maqolada ijtimoiy qo‘llab-quvvatlashning yetishmasligi, sifatli ta’limning yetarli emasligi va haddan tashqari texnologik ta’sirning ta’siri ko‘rib chiqiladi. Xulosada shaxsning to‘laqonli rivojlanishi uchun qulay muhit yaratish zarurligi ta’kidlangan.
156-158
78
16
OʻSMIRLARNING SHAХS SIFATIDA RIVOJLANISHIDA OTA-ONALARNING ROLI
Mazkur maqolada oʻsmirlik davrining psixologik xususiyatlari, shaxsiy rivojlanish bosqichlari va bu jarayonda ota-onalarning tutgan oʻrni yoritilgan. Ota-onalarning bolaga nisbatan psixologik yondashuvi, muloqot uslubi va tarbiya shakllari oʻsmirning emotsional barqarorligi hamda ijtimoiy moslashuvchanligiga qanday ta’sir ko‘rsatishi ilmiy manbalar asosida tahlil qilingan. Tadqiqotda ota-onalarning qo‘llab-quvvatlovchi, tushunuvchi va hurmatga asoslangan munosabatlari oʻsmir shaxsining sog‘lom shakllanishiga olib kelishi ta’kidlangan.
159-161
117
23
IQTISODIY INTENSIV RIVOJLANISH: ZAMONAVIY YONDASHUVLAR VA ISTIQBOLLAR
Mazkur maqolada iqtisodiy intensiv rivojlanish tushunchasining mazmuni, ekstensiv va intensiv o‘sish modellari o‘rtasidagi farqlar, hamda samarali rivojlanish omillari keng yoritilgan. Innovatsiyalar, raqamli transformatsiya, kadrlar salohiyati va ilmiy tadqiqotlar intensiv o‘sishning asosiy tayanchlaridan biri sifatida ko‘rsatilgan. Shuningdek, maqolada O‘zbekiston tajribasi misolida intensiv rivojlanish yo‘nalishidagi islohotlar tahlil qilinadi va bu modelning global iqtisodiyotdagi ahamiyati namoyon etiladi.
162-164
54
12
ADVANCED FIRST AID AND EMERGENCY RESPONSE FOR EXTERNAL AND INTERNAL BLEEDING
Hemorrhage remains one of the leading preventable causes of death following trauma, particularly in prehospital and emergency settings. This article provides a comprehensive overview of first aid management for external and internal bleeding, incorporating current evidence-based practices, including tourniquet use, hemostatic agents, trauma-induced coagulopathy recognition, and damage control principles used in modern trauma systems.
165-167
37
21
ADVANCED FIRST AID AND MODERN EMERGENCY RESPONSE IN CARDIAC ARREST
Sudden cardiac arrest (SCA) is one of the leading global causes of death, responsible for more than 350,000 deaths annually in the United States alone. It is defined as the abrupt loss of heart function, often resulting from arrhythmias such as ventricular fibrillation (VF) or pulseless ventricular tachycardia (VT). Immediate initiation of high-quality cardiopulmonary resuscitation (CPR) and rapid defibrillation significantly increases the chance of survival. This article reviews the latest international guidelines, evidence-based practices, and technological advancements in first aid and early emergency response to cardiac arrest.
168-172
61
14
ПРИНЦИПЫ И МЕТОДЫ АНАЛИЗА ТРАНЗАКЦИЙ В КРИПТОВАЛЮТЕ
Статья посвящена исследованию принципов и методов анализа транзакций в криптовалютных системах. В условиях стремительного развития криптовалютных технологий и роста их популярности, понимание процессов, связанных с транзакциями, становится ключевым для обеспечения безопасности и прозрачности в криптовалютных операциях. В статье рассматриваются основные принципы, лежащие в основе анализа транзакций, такие как анонимность, децентрализация, и безопасность, а также методы мониторинга и выявления мошенничества. Особое внимание уделяется различным аналитическим инструментам и техникам, включая блокчейн-аналитику, отслеживание цепочек транзакций, анализ поведения пользователей и использование машинного обучения. Автор также рассматривает вызовы и перспективы, связанные с совершенствованием методов анализа транзакций в криптовалютных сетях, а также их значимость для регулирования и контроля финансовых потоков в цифровой экономике.
Статья будет полезна исследователям, практикам в области криптовалют и блокчейн-технологий, а также всем заинтересованным в вопросах безопасности и анализа данных в криптовалютных экосистемах.
Статья будет полезна исследователям, практикам в области криптовалют и блокчейн-технологий, а также всем заинтересованным в вопросах безопасности и анализа данных в криптовалютных экосистемах.
173-177
34
13
ПРИНЦИПЫ РАБОТЫ БЛОКЧЕЙН В КРИПТОВАЛЮТЕ
В настоящей работе проведён комплексный анализ технологии блокчейн, которая в последние годы вызывает повышенный интерес как в академической среде, так и в области прикладных разработок. В качестве источников использованы как классические труды, заложившие основы понимания криптовалют и блокчейн-технологии, так и современные исследования, позволяющие оценить перспективы дальнейшего развития данной технологии в условиях растущей цифровизации и повышения требований к безопасности информации.
174-178
36
12
GEPATIT C DAVOLASH CHORA TADBIRLARI
Ushbu maqolada gepatit C virusi (HCV) infeksiyasining global sog‘liq uchun ahamiyati, genotiplari, yuqish yo‘llari va davolash usullarining zamonaviy yondashuvlari yoritilgan. Maqolada HCV infeksiyasining epidemiologiyasi, virion va genom tuzilishi, hamda virusning jigar faoliyatiga salbiy ta’siri keng tahlil qilinadi. Xususan, to‘g‘ridan-to‘g‘ri ta’sir qiluvchi antiviral vositalar (DAA) terapiyasining samaradorligi, ularning turli genotiplarga ta’siri va interferon asosidagi terapiyaga nisbatan ustunliklari muhokama qilingan. HCVni butunlay yo‘q qilish uchun JSST tomonidan belgilangan maqsadlarga erishish yo‘lida skrining, tashxis, profilaktika va doimiy monitoring zarurligi asoslab berilgan. Shuningdek, DAA terapiyasi bilan bog‘liq rezistentlik, gepatotsellyulyar karsinoma (HCC) xavfi va noinvaziv biomarkerlar orqali monitoring masalalariga ham alohida e’tibor qaratilgan.
185-187
87
17
INSONNING TAFAKKURI VA DUNYOQARASHINI KENGAYTIRISHDA PSIXOLOGIYANING ROLI
Ushbu maqolada inson tafakkuri va dunyoqarashining shakllanishi va rivojlanishida psixologiya fanining o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Tafakkurning psixologik asoslari, dunyoqarashga ta’sir qiluvchi omillar, zamonaviy psixologik metodlar va ularning shaxs rivojiga ta’siri haqida so‘z yuritiladi. Shuningdek, psixologiyaning turli sohalarining bu boradagi ilmiy va amaliy hissasi ko‘rsatib o‘tiladi.
188-190
37
10
SHAXS SIFATIDA RIVOJLANISHDA YASHASH JOYINING AHAMIYATI
Ushbu maqolada inson shaxsining shakllanishida yashash joyining - ya’ni makon va muhitning — o‘rni va ta’siri tahlil qilinadi. Shaxs rivojlanishiga shaharlik va qishloq sharoitining psixologik, ijtimoiy hamda madaniy jihatdan ko‘rsatadigan ta’siri ilmiy manbalar asosida o‘rganiladi. Turli yashash joylarida tarbiyalangan shaxslarning ijtimoiy moslashuvi, kommunikativ salohiyati, hayotga bo‘lgan qarashlari va motivatsiyasi o‘rtasidagi farqlar tahlil etiladi. Shuningdek, ekologik muhit, urbanizatsiya darajasi, axborot oqimi va makon estetikasi kabi omillarning shaxs ongiga qanday ta’sir ko‘rsatishi muhim nuqtalardan biri sifatida yoritiladi.
191-193
89
27
O‘ZBEKISTON BANK TIZIMI: HOLATI, MUAMMOLARI VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasining bank tizimi, uning tarkibi, asosiy ishtirokchilari, moliyaviy barqarorligi, raqamli transformatsiyasi va kelajakdagi rivojlanish yo‘nalishlari tahlil qilinadi. Shuningdek, davlat va xususiy banklar o‘rtasidagi nisbat, kredit siyosati, likvidlik ko‘rsatkichlari hamda xalqaro moliyaviy integratsiya jarayonlari yoritiladi. Maqola zamonaviy iqtisodiy sharoitda bank tizimining ahamiyatini ochib beradi va uning raqobatbardoshligini oshirish bo‘yicha takliflarni ilgari suradi.
194-196
102
25
JAHON IQTISODIYOTI: GLOBAL O‘ZGARISHLAR VA YANGI YO‘NALISHLAR
Mazkur maqolada zamonaviy jahon iqtisodiyotining asosiy yo‘nalishlari va uni shakllantirayotgan global omillar tahlil qilinadi. Raqamli transformatsiya, texnologik yangilanishlar, energiya xavfsizligi, savdo zanjirlaridagi uzilishlar hamda iqlim o‘zgarishlari iqtisodiy rivojlanishning muhim omillari sifatida ko‘rib chiqiladi. Muallif ushbu omillar ta’sirida iqtisodiyotning qanday o‘zgarayotganini, xalqaro hamkorlik va milliy siyosatlarning bu o‘zgarishlarga qanday javob berishini yoritadi. Shuningdek, maqolada barqaror rivojlanish, yashil energiya va adolatli savdo kabi yo‘nalishlarning kelajakdagi roli muhim deb baholanadi.
Maqola global jarayonlarning iqtisodiy natijalari haqida tushunarli va analitik yondashuvni taklif qiladi.
Maqola global jarayonlarning iqtisodiy natijalari haqida tushunarli va analitik yondashuvni taklif qiladi.
197-200
43
18
FUN ACTIVITIES FOR PRESCHOOLERS TO STRENGTHEN VOCABULARY ON THE TOPIC OF "WEATHER CONDITIONS"
This article develops interactive game activities to strengthen and develop the English vocabulary of preschoolers on the topic of "Weather Conditions". The aim is to increase the effectiveness of language learning by combining children's motor and memory skills. During the study, various interactive methods were used, focusing on maintaining children's interest and encouraging them to participate actively.
201-204
36
5
FIRST AID AND EMERGENCY MANAGEMENT OF SEVERE TRAUMA PATIENTS IN HOSPITAL SETTINGS
Severe trauma is one of the leading causes of death worldwide, particularly in patients under the age of 45. Effective early management in the hospital setting is critical for improving survival rates and reducing long-term disability. This article provides an in-depth overview of first aid strategies and emergency clinical protocols applied to patients with life-threatening trauma, based on internationally accepted trauma care guidelines such as Advanced Trauma Life Support (ATLS) and Damage Control Resuscitation (DCR).
19-23
28
11
BINO TOMLARIDA LANDSHAFT ELEMENTLARINI TANLASH VA JOYLASHTIRISHNING ASOSIY TAMOYILLARI
Maqolada issiq iqlimiy muhitga ega hududlar uchun bino tom qismida landshaft barpo etishning muhim tamoyillari muhokama qilingan. Tomlarda tashkil etiladigan landshaft muhitiga elementlar tanlash bo’yicha tavsiyalar berilgan.
178-185
38
8
СВОЙСТВА ЛОГАРИФМИЧЕСКИХ ПОТЕНЦИАЛОВ
В данной работе обсуждаются вопросы, связанные со свойствами дифференцируемости логарифмический потенциалов, и изучается аналог теоремы Киши для логарифмический потенциала. Также доказывается, что при некоторых достаточных условиях, наложенных на Лебегов меру , логарифмической потенциал принадлежит классу .
186-189
78
25
THE USE OF MODAL VERBS IN ACADEMIC WRITING
In academic writing, clarity, precision, and tone are essential. One of the key grammatical tools that help writers achieve these qualities is the modal verb. Modal verbs such as can, could, may, might, must, shall, should, will, and would allow writers to express attitudes toward the possibility, necessity, or desirability of an action. They help scholars communicate ideas without overstating claims, signal levels of certainty, and maintain the formal tone expected in scholarly discourse.
Academic writing rarely deals in absolute truths. Most research findings are interpreted within a specific context, and generalizations must be approached with caution. For this reason, modal verbs are frequently used to hedge statements, offer interpretations, and present conclusions tentatively rather than definitively. This strategy reflects the critical, evidence-based nature of academic research and prevents the writer from making unsupported or overly confident claims.
Academic writing rarely deals in absolute truths. Most research findings are interpreted within a specific context, and generalizations must be approached with caution. For this reason, modal verbs are frequently used to hedge statements, offer interpretations, and present conclusions tentatively rather than definitively. This strategy reflects the critical, evidence-based nature of academic research and prevents the writer from making unsupported or overly confident claims.
190-195
63
33
XIX ASR REALIZM: AYOL VA JAMIYAT O‘RTASIDAGI ZIDDIYAT (G.FLAUBERT, L.TOLSTOY VA T.FONTANE ASARLARI MISOLIDA)
Ushbu maqolada realizm adabiy yo‘nalishining XIX asrdagi rivoji doirasida ayol va jamiyat o‘rtasidagi ziddiyatlar tahlil qilindi. Tadqiqot markazida uchta klassik asar: Gustave Flaubertning “Madam Bovary” (Bovari xonim), Lev Tolstoyning “Anna Karenina” va Theodor Fontanenining “Effi Briest” romanlari turadi. Ushbu asarlarda ayol qahramonlarning orzu-umidlari, shaxsiy erkinlik intilishi va jamiyat me’yorlariga qarshi borishi natijasida yuzaga kelgan ichki va tashqi ziddiyatlar yoritildi. Maqola realizmda ayol obrazining tahlili orqali XIX asr jamiyatining axloqiy, ijtimoiy-madaniy muhitini ochib beradi. Qiyosiy yondashuv asosida yozuvchilarning uslubi, ijtimoiy pozitsiyasi va fojiali yakunlar orqali bildirilgan tanqidiy qarashlar tahlil qilinadi.
Ushbu maqolada realizm adabiy yo‘nalishining XIX asrdagi rivoji doirasida ayol va jamiyat o‘rtasidagi ziddiyatlar tahlil qilindi. Tadqiqot markazida uchta klassik asar: Gustave Flaubertning “Madam Bovary” (Bovari xonim), Lev Tolstoyning “Anna Karenina” va Theodor Fontanenining “Effi Briest” romanlari turadi. Ushbu asarlarda ayol qahramonlarning orzu-umidlari, shaxsiy erkinlik intilishi va jamiyat me’yorlariga qarshi borishi natijasida yuzaga kelgan ichki va tashqi ziddiyatlar yoritildi. Maqola realizmda ayol obrazining tahlili orqali XIX asr jamiyatining axloqiy, ijtimoiy-madaniy muhitini ochib beradi. Qiyosiy yondashuv asosida yozuvchilarning uslubi, ijtimoiy pozitsiyasi va fojiali yakunlar orqali bildirilgan tanqidiy qarashlar tahlil qilinadi.
Ushbu maqolada realizm adabiy yo‘nalishining XIX asrdagi rivoji doirasida ayol va jamiyat o‘rtasidagi ziddiyatlar tahlil qilindi. Tadqiqot markazida uchta klassik asar: Gustave Flaubertning “Madam Bovary” (Bovari xonim), Lev Tolstoyning “Anna Karenina” va Theodor Fontanenining “Effi Briest” romanlari turadi. Ushbu asarlarda ayol qahramonlarning orzu-umidlari, shaxsiy erkinlik intilishi va jamiyat me’yorlariga qarshi borishi natijasida yuzaga kelgan ichki va tashqi ziddiyatlar yoritildi. Maqola realizmda ayol obrazining tahlili orqali XIX asr jamiyatining axloqiy, ijtimoiy-madaniy muhitini ochib beradi. Qiyosiy yondashuv asosida yozuvchilarning uslubi, ijtimoiy pozitsiyasi va fojiali yakunlar orqali bildirilgan tanqidiy qarashlar tahlil qilinadi.
196-199
27
7
KICHIK BIZNESLARDA OMBORXONA BOSHQARUVI UCHUN PAST XARAJATLI DATA SCIENCE YECHIMLARI
Mazkur maqolada kichik biznes subyektlarining omborxona faoliyatini samarali tashkil etish va boshqarish uchun past xarajatli Data Science yechimlarining qo‘llanilishi yoritiladi. Omborxona resurslarini optimallashtirish, real vaqtda inventar nazorati, talab prognozi va avtomatlashtirilgan hisob-kitoblar orqali mahsulot aylanishini kuchaytirish mumkinligi ko‘rsatib o‘tiladi. Arzon va ochiq manba (open-source) texnologiyalar asosida ishlab chiqilgan vositalar — jumladan Python, Google Sheets, Power BI, va boshqa ilovalar misolida real yechimlar tavsiya etiladi. Maqola kichik korxonalar egalariga, logistika xodimlariga va Data Science bilan shug‘ullanuvchi amaliyotchilarga mo‘ljallangan.
200-204
86
16
CLIL YONDASHUVI ASOSIDA O‘ZBEKISTON MADANIY MEROSINI INGLIZ TILI TA’LIMIGA INTEGRATSIYALASH METODIKASI
Ushbu maqolada zamonaviy ta’lim konsepsiyalaridan biri bo‘lgan CLIL (Content and Language Integrated Learning – Mazmun va Tilni Integratsiyalashgan O‘qitish) yondashuvi asosida O‘zbekistonning boy madaniy merosini ingliz tili ta’limiga samarali integratsiyalash metodikasi tahlil qilinadi. Tadqiqotda milliy madaniyatga oid materiallar asosida ishlab chiqilgan darslar orqali oliy ta’lim muassasalarining turizm yo‘nalishida tahsil olayotgan talabalarda nafaqat ingliz tiliga oid kommunikativ ko‘nikmalarni, balki ularning lingvomadaniy kompetensiyasini, ijodiy va tanqidiy fikrlash salohiyatini hamda fanlararo tafakkurini shakllantirish imkoniyatlari yoritiladi. Maqolada CLIL yondashuvining nazariy asoslari, didaktik imkoniyatlari, amaliy qo‘llanish tajribalari hamda eksperimental tahlillari keltirilib, mazkur metodikaning turizm sohasi uchun dolzarb bo‘lgan kasbiy va madaniy kompetensiyalarni rivojlantirishdagi samaradorligi asoslab beriladi.
205-208
28
9
THE ARTISTIC INTERPRETATION OF THE INDEPENDENCE PERIOD EXPRESSED IN UZBEK ARUZ POETRY
Life details save the poet from description, observation, create an image. Because description, prosaism, dry observation, reasoning, didactics are the “enemies” of the art of words. Fiction is the art of visual expression, painting with words. Life details are one of the important tools that create the imagery that constitutes the essence of fiction. This article attempts to illuminate this issue with poetic examples.
205-214
29
14
INVESTIGATING THE CHALLENGES IN TEACHING GRAMMAR TO EFL STUDENTS: A CASE STUDY AT HERAT UNIVERSITY, AFGHANISTAN
This study investigates the challenges in teaching grammar to English as a Foreign Language (EFL) students. More specifically, it focuses on grammar challenges caused by the interference of the students’ native languages, teaching strategies and the classroom environment. The research includes 100 EFL students at two different English Departments at Herat University. A questionnaire is adopted to test the challenges in the three different areas. Statistical tests are applied to check if the challenges are perceived to affect by students’ grammar skill. The findings show that students’ learning is significantly influenced by three key factors: language interference, teaching strategies, and classroom environment. Most students reported challenges with understanding English, emphasized the importance of effective teaching strategis, and noted that classroom conditions impact their focus. Implications on native language and both instructional and environmental improvements are regarded as crucial for enhancing learning outcomes.
215-220
76
6
УСОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ МЕТОДОЛОГИИ РАЗВИТИЯ КОММУНИКАТИВНЫХ НАВЫКОВ УЧАЩИХСЯ ВУЗОВ С ПРИМЕНЕНИЕМ ИНТЕРАКТИВНЫХ ПРИЁМОВ
Совершенствование методологии развития коммуникативных компетенций студентов с использованием инновационных подходов намеревает разработку и внедрение современных педагогических технологий, направленных на формирование умений и навыков эффективного общения.
205-208
22
13
THE ARTISTIC INTERPRETATION OF THE INDEPENDENCE PERIOD EXPRESSED IN UZBEK ARUZ POETRY
Life details save the poet from description, observation, create an image. Because description, prosaism, dry observation, reasoning, didactics are the “enemies” of the art of words. Fiction is the art of visual expression, painting with words. Life details are one of the important tools that create the imagery that constitutes the essence of fiction. This article attempts to illuminate this issue with poetic examples.
221-224
35
9
DATA SCIENCE MUTAXASSISLARI UCHUN QONUNIY TUZILMALAR
Mazkur maqolada zamonaviy axborot texnologiyalari va sun’iy intellekt rivojlanayotgan bir davrda Data Science mutaxassislari duch keladigan asosiy qonuniy tuzilmalar yoritiladi. Unda axborot xavfsizligi, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish, mualliflik huquqi, algoritmik xolislik va AI etikasi kabi dolzarb masalalar tahlil qilinadi. Shuningdek, xalqaro va milliy qonunchilikdagi farqlar, Data Science bo‘yicha amaliyot yuritishda e’tibor berilishi zarur bo‘lgan huquqiy me’yorlar ko‘rib chiqiladi. Maqola data analitiklar, IT-huquqshunoslar va soha bo‘yicha siyosatchilar uchun foydali bo‘lishi mumkin.
225-236
60
13
DESCRIPTION OF STUDENTS’ CHARACTERS AND THEIR LIFE IN THE WORLD LITERATURE
The article is analyzed students’ personages as an object of real life descriptions. Real life is a phrase used originally in literature to distinguish between the real world and fictional or idealized worlds, and in acting to distinguish between performers and the characters they portray. More recently, it has become a popular term on the Internet to describe events, people, activities, and interactions occurring offline; or otherwise not primarily through the medium of the Internet. It is also used as a metaphor to distinguish life in a vocational setting as opposed to an academic one, or adulthood and the adult world as opposed to childhood or adolescence.The article depicts the student's character in English literature. The role, genesis, national nature, poetic-typological features and the portrait of students in the works of English literary writers, their character’s features, similarities and differences. The article presents samples from English literature, analyzes and studies comparatively and typologically. The comparative study of the works of world figures analyzed in the article will have a positive impact on the development of our international literature and will promote the reading literary books and reading culture.
237-240
48
17
EDUCATIONAL IDEAS IN ANCIENT EASTERN CIVILIZATIONS (BABYLON, EGYPT, CHINA, INDIA)
This article presents information about the ancient Eastern civilizations and their societies that for the first time in human history formed centralized states, writing, law, education, and social institutions. Based on sources, it is shown that these regions - Babylon (Mesopotamia), Egypt, China, and India - occupied an important place in history not only for the achievements of material culture, but also for their educational systems and ideas.
209-215
71
22
KO‘P XUSUSIYATLI MASHINALI O‘QITISH MODELLARIDAN FOYDALANIB INFLYATSIYANI BASHORATLASH
Maqolad O‘zbekistonning inflyatsion jarayonlarini bashoratlash uchun nazorat ostidagi mashinali o‘qitish (supervised learning) algoritmlaridan biri - ko‘p xususiyatli chiziqli regressiya (multi-feature linear regression) modeli ishlab chiqildi. Inflyatsiya darajasini faqat vaqt (yil) omiliga asoslanib baholash juda cheklangan yondashuv bo‘lib, iqtisodiy o‘zgarishlarga ta’sir etuvchi asosiy omillarni e’tibordan chetda qoldiradi. Shuning uchun modelga inflyatsiyaga sezilarli ta’sir ko‘rsatadigan bir nechta omillar: iste’mol narxlari indeksi (CPI), ish haqi o‘sish sur’ati, ishssizlik darajasi va valyuta kursi kabi xususiyatlar joriy qilindi.
Model uchun tarixiy ma’lumotlar asosida yaratilgan sun’iy inflation_multi_feature.csv fayli ishlatildi. O‘qitilgan modelda R² koeffitsienti 0.847 qiymatni ko‘rsatdi, bu esa inflyatsiyadagi o‘zgarishlarning 84.7 foizini tushuntira olishini bildiradi. MSE (Mean Squared Error) esa atigi 1.48 bo‘ldi. Bu natijalar shuni ko‘rsatadiki, bir nechta omillarni hisobga olgan holda qurilgan regressiya modeli ancha yuqori aniqlikka ega bo‘ldi.
Tadqiqot natijalari inflyatsiya prognozlashda faqat vaqt parametriga tayanish emas, balki iqtisodiy faoliyatni har tomonlama tavsiflovchi ko‘rsatkichlarni tahlil qilish zarurligini isbotlaydi. Ushbu model hukumat siyosatida, byudjet rejalashtirishda va bank sektorining monetar siyosatini shakllantirishda yordam berishi mumkin. Keyingi bosqichda modelga vaqt qatori (time-series) modellarini integratsiya qilish va real statistik ma’lumotlar bilan sinovdan o‘tkazish rejalashtirilmoqda.
Model uchun tarixiy ma’lumotlar asosida yaratilgan sun’iy inflation_multi_feature.csv fayli ishlatildi. O‘qitilgan modelda R² koeffitsienti 0.847 qiymatni ko‘rsatdi, bu esa inflyatsiyadagi o‘zgarishlarning 84.7 foizini tushuntira olishini bildiradi. MSE (Mean Squared Error) esa atigi 1.48 bo‘ldi. Bu natijalar shuni ko‘rsatadiki, bir nechta omillarni hisobga olgan holda qurilgan regressiya modeli ancha yuqori aniqlikka ega bo‘ldi.
Tadqiqot natijalari inflyatsiya prognozlashda faqat vaqt parametriga tayanish emas, balki iqtisodiy faoliyatni har tomonlama tavsiflovchi ko‘rsatkichlarni tahlil qilish zarurligini isbotlaydi. Ushbu model hukumat siyosatida, byudjet rejalashtirishda va bank sektorining monetar siyosatini shakllantirishda yordam berishi mumkin. Keyingi bosqichda modelga vaqt qatori (time-series) modellarini integratsiya qilish va real statistik ma’lumotlar bilan sinovdan o‘tkazish rejalashtirilmoqda.
216-223
37
18
FOND BOZORIDAGI O‘ZGARISHLARINI RANDOM FOREST, XGBOOST MODELI YORDAMIDA BASHORATLASH
Ushbu ilmiy maqola fond bozoridagi aksiya narxlarining o‘zgarishini bashoratlashda Random Forest va XGBoost modellaridan foydalanishni tahlil qiladi. Aksiya narxlari, ular bilan bog‘liq moliyaviy va iqtisodiy omillar bozor tahlili uchun juda muhim ma’lumotlarni tashkil etadi. Biroq, aksiya narxlarining o‘zgarishi ko‘plab noaniq omillarga bog‘liq bo‘lganligi sababli, an’anaviy statistika usullari bilan bashorat qilish qiyin bo‘lishi mumkin. Ushbu maqola, Random Forest va XGBoost kabi machine learning metodlarini qo‘llash orqali aksiya narxlarining trendini prognoz qilish imkoniyatlarini o‘rganadi. Maqolada har bir modelning asosiy parametrlarini sozlash, natijalarni baholashda ishlatilgan metrikalar va statistik tahlillarni taqdim etish orqali o‘rganilgan metodlarning samaradorligi solishtiriladi.
Shuningdek, har bir metodning afzalliklari va kamchiliklari ko‘rib chiqiladi, shu bilan birga bozor sharoitiga moslashgan prognoz qilishning samarali yondashuvlari taqdim etiladi.
Maqola natijalariga ko‘ra, XGBoost va Random Forest modellari aksiya narxlarini prognozlashda yuqori aniqlikni ta’minlaydi, lekin har bir metodning o‘ziga xos cheklovlari mavjud.
Shuningdek, har bir metodning afzalliklari va kamchiliklari ko‘rib chiqiladi, shu bilan birga bozor sharoitiga moslashgan prognoz qilishning samarali yondashuvlari taqdim etiladi.
Maqola natijalariga ko‘ra, XGBoost va Random Forest modellari aksiya narxlarini prognozlashda yuqori aniqlikni ta’minlaydi, lekin har bir metodning o‘ziga xos cheklovlari mavjud.
17-20
71
19
XALQARO SPORT TASHKILOTLARI FAOLIYATINI TARTIBGA SOLUVCHI XALQARO-HUQUQIY HUJJATLAR
Mazkur tezisda xalqaro sport tashkilotlari faoliyatini tartibga soluvchi asosiy xalqaro-huquqiy hujjatlar tahlil qilinadi. Sport global tus olayotgan hozirgi davrda Xalqaro Olimpiya Qo‘mitasi (XOQ), FIFA, WADA, CAS kabi tashkilotlar tomonidan ishlab chiqilgan normativ-huquqiy hujjatlar sport boshqaruvi, musobaqalarni tashkil etish, antidoping siyosati va sport etikasi kabi sohalarda muhim ahamiyat kasb etmoqda.
Tezisda Olimpiya Xartiyasi, WADA Kodeksi, FIFA Nizomi, CAS nizomi, shuningdek, YUNESKO va BMT tomonidan qabul qilingan sportga oid xalqaro hujjatlar mazmun-mohiyat jihatidan o‘rganiladi. Ularning xalqaro sport huquqidagi o‘rni, ahamiyati va milliy sport qonunchiligiga ta’siri yoritiladi.
Tezisda Olimpiya Xartiyasi, WADA Kodeksi, FIFA Nizomi, CAS nizomi, shuningdek, YUNESKO va BMT tomonidan qabul qilingan sportga oid xalqaro hujjatlar mazmun-mohiyat jihatidan o‘rganiladi. Ularning xalqaro sport huquqidagi o‘rni, ahamiyati va milliy sport qonunchiligiga ta’siri yoritiladi.
21-24
46
31
“AJOYIB KUNLARNING BIRIDA”: ICHKI OLAM VA TASHQI VOQELIKNING BADIIY TALQINI
Mazkur tezisda Xayriddin Sultonning “Ajoyib kunlarning birida” qissasi zamonaviy o‘zbek adabiyotidagi janriy, poetik va falsafiy xususiyatlari nuqtai nazaridan tahlil etiladi. Asarda sodda hayotiy voqea fonida insonning ichki olami, ruhiy kechinmalari va hayot mazmuni haqidagi falsafiy mushohadalar chuqur yoritilgani alohida e’tiborga loyiqdir. Qissaning syujeti an’anaviy qissa tuzilmasiga asoslangan bo‘lsa-da, asarda zamonaviy psixologizm va ichki monolog vositalari ustuvorlik qiladi. Bosh qahramon Sultonning ruhiy kurashi, ichki dialoglari va hayotiy sarhisobi orqali muallif inson ongining nozik qatlamlarini ochishga erishadi. Yordamchi personajlar – Abdulla, Kamol va ayniqsa, tarixiy shaxs sifatida gavdalangan Botir Zokirov obrazlari qahramon xarakterini ochishda hamda milliy-estetik qadriyatlarni ifodalashda muhim rol o‘ynaydi. Asarda milliy o‘zlik, ma’naviyat, mehr-oqibat, avlodlararo bog‘liqlik kabi mavzular adabiy-estetik vositalar orqali yoritilib, qissa zamonaviy o‘zbek nasrining ruhiy-falsafiy yo‘nalishdagi yutuqlarini namoyon etadi.
1-11
87
9
INSON VA TABIAT MUVOZANATI: ZAMONAVIY YONDASHUVLAR VA DOLZARB MUAMMOLAR
Ushbu maqolada inson va tabiat o‘rtasidagi muvozanat masalasi, uning tarixiy ildizlari, hozirgi zamonaviy muammolari hamda barqaror rivojlanish tamoyillari doirasidagi ahamiyati tahlil qilinadi. Shuningdek, ekologik muvozanatning buzilishi natijasida yuzaga kelayotgan global xavflar va ularni oldini olish yo‘llari yoritiladi. Tabiat resurslaridan oqilona foydalanish, ekologik madaniyatni oshirish va yashil texnologiyalarni joriy etish orqali inson va tabiat o‘rtasidagi uyg‘unlikka erishish masalasi markaziy o‘rinda turadi.
12-23
416
26
TABIAT VA INSON – BIR-BIRIGA CHAMBARCHAS BOG‘LIQ
Shu nuqtai nazardan, inson va tabiat o‘rtasidagi muvozanatni tiklash va saqlab qolish XXI asrning eng dolzarb vazifalaridan biriga aylandi. Bu faqat ekologlar, olimlar yoki siyosatchilarning emas, balki har bir insonning e’tiborida bo‘lishi kerak. Ushbu maqolada inson-tabiat o‘rtasidagi muvozanatning mohiyati, buzilish sabablari, global ekologik muammolar, milliy va xalqaro darajadagi chora-tadbirlar, ekologik ta’lim, yashil iqtisodiyot va kelajak avlodlar uchun barqaror rivojlanish strategiyasi atroflicha tahlil qilinadi.
24-34
100
10
TARIX FANLARINING RIVOJLANISHI
Tarix fanining ilk manbalari qadimgi Misr, Bobilda, Hindistonda va Xitoyda paydo bo‘lgan. Bu davrda tarix ko‘proq diniy va mifologik shaklda berilgan bo‘lib, ilohiy kuchlarning insoniyat taqdiriga ta’siri asosida tushuntirilgan. Antik davrda, ayniqsa, qadimgi Gretsiya va Rimda tarixga falsafiy yondashuv rivojlandi. Gerodot (“Tarixning otasi”) va Fukoyid kabi tarixchilar voqealarni xolisona yozib olishga harakat qilganlar. Ular tarixni inson faoliyatining natijasi sifatida ko‘rib, uni tahlil qilishga harakat qilishgan.
47-47
255
29
ELEKTR TOKI VA UNDAN HIMOYALANISH
Ushbu maqolada elektr tokining fizik-texnik xususiyatlari, inson organizmiga ta’siri va elektr toki urishidan himoyalanish usullari tahlil qilinadi. Elektr xavfsizligi me’yorlari, zamonaviy himoya vositalari va ishlab chiqarishda qo‘llaniladigan profilaktik choralar yoritilgan. Maqola sanoat, qurilish va maishiy sohada xavfsiz mehnat sharoitlarini yaratishda muhim ahamiyatga ega.
58-68
128
20
ELEKTR TOKINI YERGA ULASH: XAVFSIZLIK VA TEXNIK ZARURIYAT
Elektr qurilmalari va tizimlarida topraklash elektr toki oqimini xavfsiz yo‘nalishga yo‘naltirish vositasi bo‘lib xizmat qiladi. Agar qurilma korpusiga kuchlanish bexosdan o‘tsa, ushbu kuchlanish inson tanasi orqali emas, balki maxsus o‘rnatilgan yerga ulangan metall o'tkazgich orqali yerga o‘tadi. Shu sababli topraklash tizimi elektr xavfsizligini ta’minlovchi muhim texnik vosita sifatida qaraladi. Amaliyotda ko‘plab baxtsiz hodisalar aynan topraklash tizimi yo‘qligi yoki noto‘g‘ri o‘rnatilgani sababli yuz beradi.
69-79
162
12
INSON TANASINING ELEKTR TOKIGA QARSHILIGI
Odatda inson tanasining elektr tokiga qarshiligi 500 Ohm dan 100 000 Ohm gacha bo‘lishi mumkin. Bu qarshilikning asosiy qismini teri qatlami tashkil qiladi. Ayniqsa, quruq, sog‘lom teri elektr tokiga nisbatan yuqori qarshilik ko‘rsatadi. Biroq nam, terlagan yoki ho‘l teri holatida tananing umumiy qarshiligi keskin kamayadi va bu holat elektr toki bilan bog‘liq xavfni bir necha baravar oshiradi.
80-90
90
13
YONG‘IN TURLARI VA UNING XAVFI
Yong‘inlar tarkibidagi yonayotgan moddaning turiga ko‘ra bir necha sinflarga bo‘linadi. A sinfiga qattiq yonuvchi moddalarning — masalan, yog‘och, mato, qog‘oz va plastmassa kabi materiallarning yonishi kiradi. B sinfi — suyuq yonuvchi moddalarning (benzin, dizel, spirtlar) yonishi bilan bog‘liq. C sinfi — gazsimon yonuvchi moddalarning, ya’ni metan, propan va asetilen kabi gazlarning yonishini ifodalaydi. D sinfi esa metall yong‘inlari (alyuminiy, magniy, titan) bo‘lib, ayniqsa yuqori haroratli sanoat jarayonlarida yuz beradi. E sinfi elektr uskunalari ishtirokidagi yong‘inlarni qamrab oladi, bunda elektr toki mavjud bo‘lgan qurilmalarda yonish sodir bo‘ladi. Shuningdek, F sinfi — oshxonalarda yog‘da tayyorlanayotgan oziq-ovqat mahsulotlarining yonishi bilan bog‘liq yong‘inlardir.
91-102
57
12
HONOR KOMPANIYASI: RAQOBATBARDOSH TEXNOLOGIYALAR SARI YO‘L
HONOR o‘zining mustaqil faoliyatini boshlaganidan keyin mobil qurilmalar, AI (sun’iy intellekt), robototexnika va boshqa ilg‘or texnologiyalar sohasida faol innovatsion izlanishlar olib bordi. Kompaniya premium darajadagi qurilmalar ishlab chiqarishga e’tibor qaratdi, bu esa HONOR Magic seriyasi, xususan, Magic V3 kabi bukiluvchi ekranli smartfonlar orqali namoyon bo‘ldi. Ushbu qurilma nafaqat texnologik dizayn, balki foydalanuvchi tajribasi va ilg‘or AI imkoniyatlari bilan ajralib turadi. Kompaniya bugungi kunda Samsung va Apple kabi gigantlar bilan raqobatlasha oladigan salohiyatga ega bo‘lmoqda.
103-114
71
11
SAMSUNG KOMPANIYASI: GLOBAL INNOVATSIYA VA RAQAMLI TRANSFORMATSIYA YETAKCHISI
Kompaniyaning global muvaffaqiyati bir nechta omillarga asoslanadi. Avvalo, Samsung texnologik innovatsiyani strategik ustuvorlik deb biladi. Har yili kompaniya ilmiy-tadqiqot (R&D) faoliyatiga o‘nlab milliard dollar ajratadi va bu borada dunyodagi eng yirik sarmoyadorlardan biri sanaladi. Ayniqsa, 5G, AI, IoT, AR/VR, kvant texnologiyalari va 3 nanometrli chip ishlab chiqarish sohalarida Samsung ilg‘or izlanishlar olib bormoqda. Bu esa kompaniyaga texnologik raqobatbardoshlikni saqlab qolish va yangi bozorlarni egallash imkonini beradi.
115-126
72
10
PANASONIC KOMPANIYASI TARIXI
1927-yilda kompaniya birinchi bor “National” brendi ostida mahsulot ishlab chiqara boshladi va asta-sekin Yaponiyada keng tanildi. 1930-yillarga kelib kompaniya nafaqat elektr mahsulotlari, balki radiopriyomniklar va maishiy texnika ishlab chiqarishni ham yo‘lga qo‘ydi. Ikkinchi jahon urushi davrida harbiy buyurtmalarni bajarish kompaniya uchun katta sinov bo‘ldi, biroq urushdan so‘ng tezda tinchlik davridagi mahsulotlarga qaytib, rivojlanishni davom ettirdi.
1882-1884
106
17
ОТРАЖЕНИЕ ОБЫЧАЕВ В ПИСЬМЕННОЙ КУЛЬТУРЕ РУССКОГО И УЗБЕКСКОГО НАРОДОВ
В данной статье рассматривается отражение обычаев и традиций в письменной культуре русского и узбекского народов. На примере произведений таких писателей, как А.С. Пушкин, Л.Н. Толстой, Н.В. Гоголь, Айбек, Абдулла Каххар и Абдулла Кадыри, анализируются особенности отображения семейных ценностей, праздничных обрядов и повседневной жизни. Показано, что через литературные произведения передаются национальные традиции, менталитет и духовные ориентиры народа.
Делается вывод о значительной роли письменной литературы в сохранении культурного наследия и формировании национального самосознания.
Делается вывод о значительной роли письменной литературы в сохранении культурного наследия и формировании национального самосознания.
1047-1050
38
11
KORXONALARNING RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHDA INNOVATSION MARKETING OMILI
Ushbu maqolada sanoat korxonalari iqtisodiy xavfsizligi tizimi va innovatsion marketingdan foydalanish orqali iqtisodiy xavfsizligini taminlash va raqobatbardoshligini oshirish to’g’risiada axborot-tahliliy ma’lumotlari berilgan.
789-792
34
5
ЎЗБЕКИСТОН КИМЁ САНОАТИ КОРХОНАЛАРИНИ САМАРАЛИ РИВОЖЛАНТИРИШ СТРАТЕГИЯСИДА ХОРИЖИЙ ИНВЕСТИЦИЯЛАРНИНГ ЎРНИ
Пандемия бошланмасидан аввалги натижаларга кўра “2019 йил давомида барча молиялаштириш манбалари ҳисобидан инвестицияларни ўзлаштириш ҳажми 220,7 трлн сўмга етказилиб, тасдиқланган йил прогнозига нисбатан 2 баробарга ўсди. Шу ўринда асосий капиталга инвестициялар хажми 189,9 трлн сўмни, 2018 йил кўрсаткичларига нисбатан ўсиш темпи эса 1,3 баробарни ташкил этди.” Аввало инвестицияларни мамлакат иқтисодиётига жалб қилишда давлатнинг ўрни жуда мухимдир. Шу боисдан Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 28 декабрдаги Олий Мажлисга мурожаатномасида Инвестицияларни мамлакат иқтисодиётига жалб етиш бўйича янгича ёндашувни зарурлигини такидлади ва 2019 йилни “Фаол инвестициялар ва ижтимоий ривожланиш йили” деб ном беришни таклиф қилди. Мурожаатномада айтилган “ йилга бундай ном берганимиз барчамизга жуда катта вазифалар ва масъулият юклайди.
674-680
53
111
KIBER JINOYATCHILIK VA INTELLEKTUAL MULKKA TAHDID: ZAMONAVIY SHAKLLAR VA TENDENSIYALAR
Kiberjinoyatchilik va intellektual mulk tushunchalari bugungi global raqamli iqtisodiyotda o‘zaro chambarchas bog‘liq mavzularga aylangan. Raqamli texnologiyalarning shiddatli taraqqiyoti bir tomondan innovatsiyalar va bilimlarga asoslangan iqtisodiy o‘sishga turtki bermoqda, ikkinchi tomondan esa axborot makonida yangi turdagi jinoyatlar hamda intellektual mulk huquqlarini buzish xavflarini keltirib chiqarmoqda. Xususan, internet va kompyuter tarmoqlarining keng tarqalishi turli kiberjinoyatlar – xakerlik hujumlari, onlayn firibgarliklar, zararli dasturlar tarqatish – kabi salbiy hodisalarni vujudga keltirdi.
Ushbu ilmiy tahlilda kiber jinoyatchilikning tushunchasi va zamonaviy ko‘rinishlari, intellektual mulk huquqlariga qarshi sodir etilayotgan asosiy kiber jinoyatlar va ularning oqibatlari, global va mintaqaviy miqyosdagi joriy tendensiyalar hamda statistik ma’lumotlar, O‘zbekiston Respublikasining bu boradagi tajribasi va duch kelayotgan muammolari, intellektual mulkni muhofaza qilishdagi xalqaro mexanizmlar hamda yaqin-yillarda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan yangi tahdidlar va ularga qarshi strategiyalar ketma-ket yoritib beriladi. Har bir bo‘limda mavzuga oid muhim fakt va dalillar keltirilib, ilmiy manbalardan olingan ma’lumotlar bilan mustahkamlangan. Mazkur masala nafaqat nazariy, balki amaliy jihatdan ham dolzarbligi bois, tahlil yakunida umumiy xulosalar va muammoni hal etishga doir tavsiyalar ham taqdim etiladi.
Ushbu ilmiy tahlilda kiber jinoyatchilikning tushunchasi va zamonaviy ko‘rinishlari, intellektual mulk huquqlariga qarshi sodir etilayotgan asosiy kiber jinoyatlar va ularning oqibatlari, global va mintaqaviy miqyosdagi joriy tendensiyalar hamda statistik ma’lumotlar, O‘zbekiston Respublikasining bu boradagi tajribasi va duch kelayotgan muammolari, intellektual mulkni muhofaza qilishdagi xalqaro mexanizmlar hamda yaqin-yillarda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan yangi tahdidlar va ularga qarshi strategiyalar ketma-ket yoritib beriladi. Har bir bo‘limda mavzuga oid muhim fakt va dalillar keltirilib, ilmiy manbalardan olingan ma’lumotlar bilan mustahkamlangan. Mazkur masala nafaqat nazariy, balki amaliy jihatdan ham dolzarbligi bois, tahlil yakunida umumiy xulosalar va muammoni hal etishga doir tavsiyalar ham taqdim etiladi.
25-26
33
9
YASHIL HUDUDLARNI SHAHARLARDA RIVOJLANTIRISH: MUAMMOLAR VA YECHIMLAR
Ushbu maqolada shaharlarda yashil hududlarni rivojlantirishning ekologik, ijtimoiy va iqtisodiy ahamiyati tahlil qilinadi. O‘zbekiston misolida urbanizatsiya va sanoatlashuv fonida yashil maydonlarning qisqarishiga sabab bo‘layotgan omillar ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, mavjud muammolarni hal etish bo‘yicha takliflar beriladi.
246-248
40
22
MODERNIZATION OF NATIONAL CURRICULA: IMPACT ON PRIMARY EDUCATION
Modernizing national curricula has become a global priority in the effort to prepare young learners for the demands of the 21st century. This article explores how curriculum modernization affects primary education, focusing on changes in content, pedagogy, assessment, and equity. It considers both the opportunities and challenges associated with implementing modern educational frameworks, especially in the context of technological advancement and diverse learner needs. The article concludes that while modernization brings numerous benefits—including enhanced engagement, digital literacy, and inclusiveness—it must be carefully managed to ensure that all students benefit equally.
249-251
225
18
REFORMS IN THE PRIMARY EDUCATION SYSTEM IN UZBEKISTAN: ACHIEVEMENTS AND CHALLENGES
Since gaining independence in 1991, Uzbekistan has undergone substantial transformations in its education system, particularly in primary education. The government has prioritized educational reform as a key driver of national development, aligning its efforts with global standards and Sustainable Development Goals (SDGs). This article reviews the major reforms in Uzbekistan’s primary education sector, highlighting notable achievements such as curriculum modernization, improved infrastructure, and expanded access to early childhood education. It also discusses persistent challenges, including disparities in rural education, teacher training needs, and systemic implementation gaps. The analysis underscores the importance of sustained policy commitment, capacity building, and inclusive approaches for long-term success.
252-255
16
10
JÍNAYÍY QÍLMÍS HÁM AQÍBET ARASÍNDAǴÍ SEBEPLI BAYLANÍS
Maqala «Jınayıy qılmıs hám aqıbet arasındaǵı sebepli baylanıs» temasın úyreniwge qaratılǵan bolıp, jınayat hám onıń aqıbetleri arasındaǵı óz-ara baylanıslardı analiz etedi. Jınayatlardı islewge sebep bolatuǵın sociallıq, ekonomikalıq hám psixologiyalıq faktorlar, sonday-aq, jınayattıń jámiyetke tásiri hám onıń aqıbetleri túsindiriledi. Maqalada, sonday-aq, sırt el tájiriybelerine tiykarlanıp, jınayatshılıqtıń aldın alıw hám aqıbetlerin azaytıw ushın sociallıq sistemalardıń rolin úyreniw, jınayat hám jazalar arasındaǵı sebepli baylanıstı túsiniwge járdem beredi. Ózbekstan Respublikası hám basqa da rawajlanǵan mámleketlerdiń huqıqıy sistemalarındaǵı qatnaslar da usınılıp, jınayat hám onıń aqıbetleri arasındaǵı sebepli baylanıstı azaytıw ushın nátiyjeli ilajlar keltiriledi.
256-264
41
10
INVESTITSIYA DASTURLARINING SAMARALI IJROSI UCHUN INDIKATORLAR TIZIMINI SHAKLLANTIRISH
Mazkur maqolada investitsiya dasturlarining samarali ijrosini ta'minlashda indikatorlar tizimini shakllantirish zarurati va ahamiyati tahlil qilingan. O‘zbekiston Respublikasida amalga oshirilayotgan davlat va xususiy investitsiya loyihalarining monitoringi samaradorligini oshirish uchun yagona va tizimli indikatorlar bazasini yaratish dolzarb muammo sifatida ko‘rib chiqilgan. Muallif tomonidan investitsiya dasturlarini baholashda moliyaviy, iqtisodiy, ijtimoiy, texnologik va ekologik indikatorlarning turlari aniqlanib, ularning har birining amaliy ahamiyati ochib berilgan. Shuningdek, indikatorlar tizimini joriy etish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan, xususan, axborot texnologiyalarini keng qo‘llash, xalqaro standartlarga moslashtirish va mustaqil audit mexanizmlarini yo‘lga qo‘yish zarurligi asoslab berilgan. Maqola natijalari investitsiya siyosatini boshqarish va baholashda yangi yondashuvlarni shakllantirishga xizmat qiladi.
265-269
152
35
MEHNAT SHARTNOMASINI BEKOR QILISH ASOSLARI
Ushbu maqolada mehnat shartnomasini bekor qilishning huquqiy asoslari, tartib-qoidalari hamda mehnat qonunchiligida belgilangan me'yorlar chuqur tahlil qilinadi. Mehnat munosabatlarining muhim bosqichlaridan biri bo‘lgan shartnomani bekor qilish jarayoni, xodim va ish beruvchi huquq va majburiyatlari, shuningdek, bekor qilishning tashabbuskor tomoniga qarab yuzaga keladigan huquqiy oqibatlar ko‘rib chiqiladi. Maqolada ish beruvchining tashabbusi bilan, xodimning arizasiga ko‘ra va tomonlarning o‘zaro kelishuvi asosida shartnoma bekor qilinishi holatlari amaldagi O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksi normalari asosida tahlil etiladi. Shuningdek, mehnat shartnomasining noqonuniy bekor qilinishi holatlari va ularning oldini olish mexanizmlari ham yoritilgan. Mazkur maqola mehnat huquqi sohasida ilmiy izlanish olib borayotgan talabalar, yuridik sohasi mutaxassislari hamda ish beruvchilar uchun foydali ilmiy-nazariy manba bo‘lib xizmat qiladi.
270-273
31
22
ПСИХОЛОГИЯ ВОСПРИЯТИЯ ЦВЕТА В ИЗОБРАЗИТЕЛЬНОМ ИСКУССТВЕ
В данной статье рассматриваются психологические аспекты восприятия цвета в изобразительном искусстве. Анализируется, каким образом цвет влияет на эмоциональное состояние человека, отражает внутренние переживания и формирует художественную атмосферу. Особое внимание уделено использованию цвета художниками в эстетических и духовных целях, а также культурным и индивидуальным различиям восприятия цветовой палитры. Рассматривается роль психологии цвета в современном искусстве. Автор доказывает, что цвет является не только визуальным средством, но и мощным инструментом психологического и художественного выражения.
274-281
20
3
ALTERMAGNETIK MATERIALLARNING QUYOSH PANELLARIDA SPIN-QARAMLI FOTOTOK HOSIL QILISHI VA UNING SAMARADORLIKKA TA’SIRI
So‘nggi yillarda quyosh energiyasidan samarali foydalanish muhim ekologik va iqtisodiy masalaga aylangan. An’anaviy silikon asosidagi fotovoltaik panellarning samaradorligini oshirish maqsadida yangi fizik effektlar va ilg‘or materiallar keng tadqiq qilinmoqda. Mazkur maqolada yaqinda ilm-fanda kashf etilgan altermagnetik materiallarning spin-qaramli fototok hosil qilishdagi roli o‘rganiladi. Altermagnetik holat o‘zining nolinchi magnit momentiga qaramay, elektronlarning spiniga sezgir transport xossalari bilan ajralib turadi. Ushbu xususiyatlarni yorug‘lik yutilishi bilan birgalikda qo‘llash orqali spin-selektiv fototoklarni hosil qilish mumkinligi nazariy jihatdan asoslanadi. Maqolada bu materiallarning elektron tuzilmasi, spin-selektivlik mexanizmlari va fotovoltaik tizimlarga integratsiyalash imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari kelajakda spintronik fotovoltaika yo‘nalishida yuqori samarali quyosh panellarini yaratishga ilmiy asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
282-285
186
35
MAQOL VA MATALLARNING FARQLI XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada xalq og‘zaki ijodining qadimiy va keng tarqalgan janrlari bo‘lgan maqol va matallarning o‘ziga xos xususiyatlari, ularning o‘zaro farqlari hamda har birining jamiyatda tutgan o‘rni ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Maqol va matallar xalqning tarixiy tajribasi, dunyoqarashi, axloqiy mezonlari va estetik didini ifodalovchi vosita sifatida qaralib, ularning tuzilishi, ma’no chuqurligi va ishlatilish konteksti asosida tafovutlari aniqlanadi. Shuningdek, maqolda nasihat va umumlashtirilgan fikr kuchli bo‘lsa, matalda esa qisqalik, kinoya va obrazlilik ustuvor ekani misollar asosida ko‘rsatiladi. Maqola tilshunoslik, folklorshunoslik hamda madaniyatshunoslik nuqtai nazaridan yozilgan bo‘lib, o‘zbek xalq ijodining boy merosini chuqurroq tushunishga xizmat qiladi.
286-288
26
11
CONTEMPORARY TRENDS IN LANDSCAPE ARCHITECTURE
This article is about modern landscape design.
289-293
27
7
СТОМАТОЛОГИЯНИНГ ТАРИХИЙ РИВОЖЛАНИШИ: ЖАҲОН ТЕНДЕНЦИЯЛАРИ ВА МИЛЛИЙ МОДЕЛЛАРНИНГ ЎЗИГА ХОСЛИГИ
Мақолада стоматология фанининг ривожланиш босқичлари, унинг жаҳон цивилизациясидаги ўрни ва Ўзбекистонда шаклланган миллий хусусиятлари илмий-тарихий нуқтаи назардан таҳлил қилинади. Миср, Ҳинд, Хитой ва Ислом цивилизациясидаги стоматологик анъаналар, Ибн Синонинг мероси, Россия ва Европа тиббиёти таъсири, мустақилликдан кейинги ислоҳотлар ва рақамли стоматологиянинг замонавий босқичлари атрофлича ёритилади. Шунингдек, миллий стоматология моделини шакллантиришда таълим, илмий изланиш ва халқ табобатининг аҳамияти муҳокама қилинади.
224-226
40
8
EFFECTIVE METHODS FOR DEVELOPING SAFETY SKILLS IN UNIVERSITY STUDENTS
This article explores effective pedagogical strategies for developing safety skills among university students. In modern higher education, safety education is essential not only to ensure the physical well-being of students but also to prepare them as responsible and proactive members of society. The article examines the role of universities in shaping safety culture, the implementation of competency-based learning, and the integration of innovative digital tools. Emphasis is placed on practical approaches such as training sessions, simulations, and interdisciplinary learning to promote sustainable and applicable safety behaviors.
227-229
41
14
O‘QUV YURTLARIDA XAVFSIZLIK BO‘YICHA TRENINGLAR VA SIMULYATSIYALARNING PEDAGOGIK AHAMIYATI
Ushbu maqolada o‘quv yurtlarida xavfsizlikni ta’minlash bo‘yicha o‘tkaziladigan treninglar va simulyatsiyalarning ta’lim jarayonidagi pedagogik ahamiyati yoritilgan. Talabalarda xavfsizlik madaniyatini shakllantirish, favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlikni kuchaytirish, nazariy bilimlarni amaliy ko‘nikmaga aylantirishdagi trening va simulyatsiyalarning samarali uslublari tahlil qilinadi. Muallif treninglar orqali faol ta’lim metodlarini qo‘llash, o‘rgatish jarayonini interaktiv va hayotiy holatlarga moslashtirish orqali xavfsizlikka oid muhim kompetensiyalarni shakllantirish mumkinligini asoslab beradi. Maqola pedagoglar, metodistlar, o‘quv jarayoni tashkilotchilari va oliy ta’lim muassasalarida xavfsizlik ta’limi bilan shug‘ullanuvchi mutaxassislar uchun foydalidir.
230-232
60
16
TA’LIM TIZIMIDA HAYOT FAOLIYATI XAVFSIZLIGINI TA’MINLASHNING PEDAGOGIK ASOSLARI
mazkur maqolada ta’lim tizimida hayot faoliyati xavfsizligini ta’minlashning pedagogik asoslari yoritilgan. Unda hayot faoliyati xavfsizligi tushunchasi, uning ta’lim jarayonidagi o‘rni, o‘quvchilarda xavfsizlik madaniyatini shakllantirishning usullari va metodik yondashuvlari tahlil qilinadi. Shuningdek, ta’lim muassasalarida xavfsiz muhit yaratish, zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalanish va favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlikni ta’minlash bo‘yicha tavsiyalar berilgan. Maqolada shaxsga yo‘naltirilgan, kompetensiyaviy va faol ta’lim metodlari asosida xavfsizlikka oid ko‘nikmalarni shakllantirishning samarali yo‘llari ko‘rib chiqiladi.
233-235
32
5
YASHIL MAKONLAR RIVOJI VA EKO UYLAR: XALQARO TAJRIBALAR ASOSIDA ILMIY TAHLIL
Ushbu maqola ekologik uylar konsepsiyasi va yashil makonlar integratsiyasining urban muhitdagi ahamiyatini tahlil qiladi. Germaniya, Singapur, Shveysariya va Finlyandiya kabi ilg‘or davlatlar tajribasi asosida eko-arxitektura va yashil infratuzilmaning uyg‘unlashuvi ilmiy asoslar bilan yoritiladi. Diagramma, sxemalar va fotosuratlar yordamida real loyihalar misolida tahlil beriladi.
241-245
27
16
TA’LIM MUASSASALARI REYTINGI. AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA TA’LIM SIFATI
Ushbu maqolada ta’lim muassasalari reytingini belgilovchi omillar tahlil qilinib, ayniqsa axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining (AKT) ta’lim sifati va samaradorligiga ta’siri yoritilgan. Muallif O‘zbekiston ta’lim tizimida raqamli transformatsiya jarayonlarini, elektron platformalar va masofaviy ta’lim vositalarining joriy etilishi bilan bog‘liq yutuq va muammolarni ko‘rib chiqadi. Maqolada ta’lim muassasalarining reytingi va ta’lim sifatini oshirishda AKT vositalarining roli statistik, tahliliy va amaliy jihatdan asoslab berilgan. Shuningdek, xalqaro va milliy tajriba misolida raqamli texnologiyalarning ahamiyati keng yoritiladi. Yakunda dolzarb muammolar va istiqbolli takliflar keltirilib, ta’lim tizimini rivojlantirish bo‘yicha ilmiy asoslangan xulosalar beriladi.
236-242
105
19
BAHOUDDIN NAQSHBAND: BUYUK MUTASAVVIF VA MA’NAVIY RAHNAMO
O‘zbek tarixida o‘zining chuqur ma’naviy merosi va tasavvufdagi yuksak mavqei bilan alohida o‘rin egallagan shaxslar orasida Bahouddin Naqshband (1318–1389) alohida o‘rin tutadi. U Movarounnahr zaminida, xususan, Buxoro viloyatida tasavvuf va islomiy ma’rifatni yuksak darajaga olib chiqqan murshid sifatida tanilgan. Naqshbandiya tariqatining asoschisi sifatida Bahouddin Naqshband butun musulmon olamida e’tiborli bo‘lgan.
243-248
135
15
INSON VA UNING BORLIG’I:FALSAFIY MULOHAZALAR
Mazkur maqolada inson va uning borlig‘i masalasi falsafiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Insonning tabiatdagi o‘rni, ongi, ijtimoiylik xususiyati, ruhiy-ma’naviy mohiyati, o‘zligini anglash jarayoni, erkinlik va mas’uliyat, abadiylik va fano o‘rtasidagi ziddiyatlar falsafiy jihatdan yoritiladi. Shuningdek, Sharq va G‘arb falsafasidagi inson haqidagi asosiy qarashlar solishtiriladi hamda zamonaviy falsafiy yondashuvlar orqali inson borligining murakkabligi ochib beriladi.
249-253
239
31
TA’LIM SIFATINI NAZORAT QILISH VA BAHOLASHNING ELEKTRON TIZIMI
Ushbu maqolada ta’lim sifatini nazorat qilish va baholashning elektron tizimlari, ularning afzalliklari, amaliy tatbiqi va zamonaviy ta’lim tizimiga ta’siri yoritilgan. Muallif elektron baholash vositalari orqali o‘quv jarayonining shaffofligi, aniqligi va samaradorligini ta’minlash usullarini tahlil qiladi. Shuningdek, O‘zbekiston ta’lim tizimida joriy etilayotgan elektron platformalar, baholash metodikasi va ularning reytingga ta’siri muhokama qilinadi. Maqolada xalqaro tajriba, mavjud muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari asosida tavsiyalar ishlab chiqilgan.
254-257
42
17
THE ROLE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND GAMIFICATION IN FOREIGN LANGUAGE ACQUISITION
This article investigates how artificial intelligence (AI) and gamification can improve the process of foreign language acquisition. AI-powered solutions, such as chatbots, personalized learning systems, and speech recognition software, offer individualized learning experiences and fast feedback. Gamification, which uses game components such as prizes, points, and levels, boosts student motivation and engagement. When these technologies are coupled, they form immersive and interactive learning environments that encourage faster and deeper language memory. The paper examines recent research and real-world implementations to show how AI and gamification are revolutionizing language instruction in both official and informal contexts.
258-262
34
26
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA XORIJIY TIJORAT TASHKILOTLARI FILIALLARINI BEKOR BO'LISHI MUAMMOLARI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida faoliyat yuritayotgan xorijiy tijorat tashkilotlari filiallarining bekor bo‘lishi (yopilishi) jarayonidagi huquqiy, tashkiliy va amaliy muammolar tahlil etilgan. Xususan, filiallarning tugatilishida duch kelinadigan asosiy to‘siqlar, bu jarayonda ishtirok etuvchi organlarning vakolatlari, hujjatlarni rasmiylashtirish tartibi va soliq majburiyatlarining yakunlanishi bilan bog‘liq masalalar ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, filiallarni yopish jarayonida xorijiy investorlarning manfaatlarini himoya qilish, kreditorlar bilan hisob-kitob masalalari, va yuridik shaxs maqomi mavjud bo‘lmagan filiallar uchun amaldagi qonunchilikdagi noaniqliklar o‘rganilgan. Mavzuni chuqur o‘rganish orqali xorijiy sarmoyadorlar uchun huquqiy aniqlik va qulaylikni ta’minlashga qaratilgan taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.
265-274
58
12
INVESTITSIYA DASTURI IJROSINI NAZORAT QILISH MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH (INVESTITSIYALAR, SANOAT VA SAVDO VAZIRLIGI MISOLIDA)
Ushbu ilmiy maqolada O‘zbekiston Respublikasida amalga oshirilayotgan investitsiya dasturlarining ijrosi va ushbu jarayonni nazorat qilish mexanizmlari chuqur tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligining funksional faoliyati misolida investitsion loyihalarning amalga oshirilishini kuzatish va baholash tizimiga qaratilgan. Mavjud muammolar — jumladan, loyiha monitoringi jarayonida raqamli texnologiyalardan yetarlicha foydalanilmasligi, axborot oqimlarining markazlashmaganligi, ijro intizomi sustligi va javobgarlik mexanizmlarining zaifligi — ilmiy asosda ochib beriladi. Maqolada shuningdek, zamonaviy yondashuvlar asosida investitsiya dasturlarini samarali amalga oshirish uchun takomillashgan nazorat mexanizmlari taklif etiladi. Jumladan, real vaqtli monitoring axborot tizimlarini rivojlantirish, mustaqil auditorlik tekshiruvlarini joriy qilish, davlat-xususiy sheriklik asosida nazorat mexanizmlarini kuchaytirish va jamoatchilik nazoratini faollashtirish bo‘yicha aniq va asosli takliflar berilgan.
275-278
78
21
AYDAR-ARNASOY KOʻLLAR TIZIMI IXTIOFAUNASINING HOZIRGI HOLATI
Ushbu maqolada 2021–2024 yillarda Aydar-Arnasoy ko‘llar tizimi ixtiofaunasining turlar va ovlanish ahamiyatiga ega bo‘lgan baliqlarining tarkibini aniqlash bo‘yicha olib borilgan tadqiqotlar natijalari keltirilgan.
279-281
51
8
PSIXOLOGIK NAZARIYALARDA XARAKTERGA YONDASHUVLARI
Ushbu maqolada psixologik nazariyalarda xarakterga yondashuvlar nazariy tahlil qilinadi. Xarakter shaxsning muhim psixologik kategoriyasi sifatida o‘rganilib, uning turli nazariy maktablar nuqtai nazaridan qanday tushuntirilishi yoritilgan. Maqolada qadimgi temperament nazariyasidan boshlab, psixoanalitik, gumanistik, bihevioristik, kognitiv, shaxsiy xususiyatlar va tipologik yondashuvlardagi xarakter talqinlari tahlil qilinadi. Har bir yondashuvning asosiy g‘oyalari va xarakter shakllanishiga bo‘lgan yondashuvlari batafsil ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, ushbu nazariyalar insonning shaxsiy rivojlanishi va ijtimoiy moslashuvini tushunishda qanday ilmiy asos bo‘lib xizmat qilishi ko‘rsatiladi.
282-286
17
5
ЎҚУВ ФАОЛИЯТИДА ТАЛАБА ҚИЗЛАРДАГИ МАСЪУЛИЯТ МУАММОСИ
Ушбу мақолада гендер психологияси. Талабалар ўқув фаолиятида гендер хусусиятларининг аҳамияти ҳақида сўз юритилади.
287-290
91
23
MATALLARNING LEKSIK-SEMANTIK XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada matallarning leksik-semantik xususiyatlari tahlil qilinadi. Xalq og‘zaki ijodining muhim qismini tashkil etuvchi matallar o‘ziga xos obrazlilik, qisqa va lo‘ndalik, chuqur ma’no ifodasi bilan ajralib turadi. Maqolada matallarning lug‘aviy tarkibi, ularning ko‘p ma’noliligi, sinonimiya, antonimiya, metafora kabi semantik vositalar orqali ma’no hosil qilishi ilmiy asosda yoritiladi. Shuningdek, matallarda aks etgan xalqona tafakkur, hayotiy tajriba va umumqabul qilingan axloqiy-me’yoriy tushunchalar tahlil qilinib, ularning tilshunoslik va madaniy kontekstdagi o‘rni ochib beriladi. Ushbu tadqiqot matallarni til birliklari sifatida chuqur o‘rganish, ularning semantik tuzilishini aniqlash va ularni zamonaviy tilshunoslik mezonlari asosida baholashga xizmat qiladi.
295-301
37
9
QURILISH SOHASIDA MALAKALI MUTAXASSISLARNI TANLAB OLISHDA TEST-SINOV NATIJALARINI MANTIQIY TAHLIL QILISH VA EKSPERTLIK XULOSALARINI AVTOMATLASHTIRISH TIZIMI
masofaviy ta’lim tizimida nazoratning muhim bosqichlaridan biri test-sinovini otkazish va uning natijalarini tahlil qilish masalasidir. Ushbu ishda, test-sinov natijalarini mantiqiy tahlil qilish va exspertlik xulosalar berish jihatlari bayon etilgan.
302-305
201
22
KVALIMETRIYA PEDAGOGIK FAOLIYAT SAMARADORLIGINI BAHOLASH VOSITASI SIFATIDA
Ushbu maqolada kvalimetriya tushunchasi, uning pedagogik faoliyat samaradorligini baholashdagi o‘rni va amaliy ahamiyati yoritilgan. Ta’lim sifatini oshirishga qaratilgan islohotlar doirasida o‘qituvchilar mehnatini, ta’lim jarayonining natijadorligini aniq, ob’yektiv va tizimli baholash ehtiyoji ortib bormoqda. Mazkur maqolada kvalimetriya vositasida o‘qituvchilik faoliyatining turli jihatlarini (metodik yondashuv, dars sifati, o‘quvchilarning natijalari va h.k.) baholash mexanizmlari va tamoyillari tahlil qilinadi.
306-313
24
10
AUDITORLIK FAOLIYATINING YANGI BOSQICHI VA UNI TAKOMILLASHTIRISHNING USTUVOR YO‘NALISHLARI
O‘zbekiston iqtisodiy tizimida shaffoflik, moliyaviy mas’uliyat va ishonchlilik tamoyillarini mustahkamlashda auditorlik faoliyati, ayniqsa moliyaviy institutlar va sug‘urta kompaniyalari kontekstida, muhim o‘rin tutadi. So‘nggi yillarda mamlakatimizda sug‘urta bozori hajmi va ishtirokchilari sezilarli darajada kengayib, bu sohaga oid moliyaviy oqimlar va tavakkalchilik darajasining ortib borishi auditorlik xizmatlariga bo‘lgan ehtiyojni yanada oshirmoqda. Ushbu ehtiyoj auditorlik faoliyatining institutsional va normativ-huquqiy asoslarini takomillashtirish, shuningdek, ularni zamonaviy raqamli vositalar bilan boyitish zarurligini yuzaga chiqarmoqda. Mazkur maqolada auditorlik faoliyatining yangi bosqichi – ya’ni xalqaro standartlar, ilg‘or texnologiyalar va kasbiy malakaga asoslangan professional yondashuv aynan sug‘urta kompaniyalari misolida tahlil qilinadi. Sug‘urta tashkilotlari – bu o‘z mohiyatiga ko‘ra murakkab moliyaviy institutlar bo‘lib, ularning faoliyatida auditorlikning dolzarbligi yanada yuqoridir. Audit sifati, kasbiy etikaga rioya etilishi, xalqaro tajribaga moslashuvdagi cheklovlar, shuningdek, raqamlashtirish darajasining sustligi – bular sug‘urta sektorida auditorlik nazoratining muammoli jihatlaridir. Maqolada ushbu muammolarni hal qilish uchun xorijiy ilg‘or amaliyotlar asosida sun’iy intellekt, avtomatlashtirilgan tahlil tizimlari (data analytics), blokcheyn texnologiyalari kabi vositalarni audit jarayoniga joriy etish orqali sug‘urta faoliyati ustidan nazoratni kuchaytirish masalalari ko‘rib chiqilgan.
314-317
76
7
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ АКТИВНЫХ МЕТОДОВ ОБУЧЕНИЯ НА УРОКАХ РКИ
В статье рассматривается вопрос о применении активных методов обучения на уроках русского языка как иностранного. Описаны формы и этапы организации занятий с использованием ролевых игр, проектной деятельности, дискуссий и цифровых технологий. Приведены конкретные примеры и отмечена эффективность данных методов в развитии языковых и коммуникативных компетенций студентов.
318-320
94
24
ОБРАЗ МАТЕРИ И ТРАГЕДИЯ НАРОДА В ПОЭМЕ А. А. АХМАТОВОЙ «РЕКВИЕМ»
В статье рассматривается поэма Анны Ахматовой «Реквием» как отражение трагедии русского народа в эпоху сталинских репрессий. Центральным символом произведения является образ матери, воплощающий как личную боль поэтессы, так и коллективное страдание миллионов женщин, потерявших своих родных. Через метафоры, религиозные аллюзии и лаконичный стиль Ахматова создаёт трагический эпос, в котором материнская скорбь становится голосом целой эпохи. Автор анализирует художественные средства, с помощью которых Ахматова добивается высокой эмоциональной силы и исторической достоверности поэмы.
321-324
32
18
AVTOPSIXOLOGIK LIRIKADA POETIK FORMA VA USLUBNING O‘ZGARISHI: EMILY DICKINSON IJODI MISOLIDA
Ushbu maqolada avtopsixologik lirikaning poetika va uslubiy o‘zgarishlari Emily Dickinson ijodi misolida tahlil qilingan. Muallif avtopsixologik lirikaning jahon adabiyotidagi rivoji va uning turli adabiy oqimlar, xususan, romantizm, simvolizm, modernizm hamda ekzistensializm bilan bog‘liqligini ko‘rsatadi. Emily Dickinsonning qisqa, ixcham shakldagi, o‘ziga xos punktuatsiya va metaforalarga boy she’rlari ichki ruhiy kechinmalar, yolg‘izlik, o‘lim va vaqt kabi mavzularni chuqur ifodalashi bilan ajralib turadi. Maqolada shuningdek, Dickinsonning "Because I could not stop for Death" va "I felt a Funeral, in my Brain" kabi she’rlari asosida avtopsixologik lirikaning mohiyati va uning badiiy uslubi batafsil yoritilgan. Tadqiqotda shoiraning ruhiy izlanishlari va o‘zlikni anglash jarayoni orqali adabiyotdagi avtopsixologik lirikaning yangi yo‘nalishlari ochib berilgan.
294-300
66
11
TIJORAT BANKLARIDA AUDITORLIK DALILLARI VA ULARNI OLISH USLUBIYOTINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu ilmiy maqolada O‘zbekiston tijorat banklarida, xususan “Agrobank” ATB misolida auditorlik dalillarini to‘plash, tahlil qilish va baholash amaliyoti chuqur tahlil etilgan. Auditorlik dalillari — bu auditorlik xulosasini shakllantirish uchun asos bo‘ladigan axborot va hujjatlardir. Ularning ishonchliligi, yetarliligi va vaqtida taqdim etilishi audit sifati va samaradorligiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Tadqiqotda “Agrobank” ATBning amaldagi ichki audit tizimi, bank ichki nazorati va ma’lumotlar oqimining hujjatlashtirilish holati o‘rganilgan.
Maqolada xalqaro audit standartlari (ISA 500 va boshqa tegishli normalar) asosida auditorlik dalillarini olishda zamonaviy yondashuvlar, xususan raqamlashtirish, blokcheyn texnologiyalari, avtomatlashtirilgan monitoring tizimlari va xavfga asoslangan audit metodlari qo‘llanishining afzalliklari yoritilgan. Tadqiqot davomida “Agrobank”da mavjud bo‘lgan ayrim kamchiliklar – ichki axborot tizimlarining integratsiya darajasi pastligi, dalillarni avtomatik yig‘ish vositalarining yetishmasligi, auditorlar malakasining notekisligi — amaliy misollar asosida tahlil qilingan. Maqolada auditorlik faoliyatini takomillashtirish yo‘nalishida bir qator taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan. Jumladan, raqamli audit platformalarini joriy qilish, ichki auditni kuchaytirish, auditorlar malakasini xalqaro sertifikatlar asosida oshirish va axborot tizimlarini o‘zaro bog‘lash orqali dalillarni real vaqt rejimida olish imkonini beruvchi tizimlar ishlab chiqish zarurligi asoslangan.
Maqolada xalqaro audit standartlari (ISA 500 va boshqa tegishli normalar) asosida auditorlik dalillarini olishda zamonaviy yondashuvlar, xususan raqamlashtirish, blokcheyn texnologiyalari, avtomatlashtirilgan monitoring tizimlari va xavfga asoslangan audit metodlari qo‘llanishining afzalliklari yoritilgan. Tadqiqot davomida “Agrobank”da mavjud bo‘lgan ayrim kamchiliklar – ichki axborot tizimlarining integratsiya darajasi pastligi, dalillarni avtomatik yig‘ish vositalarining yetishmasligi, auditorlar malakasining notekisligi — amaliy misollar asosida tahlil qilingan. Maqolada auditorlik faoliyatini takomillashtirish yo‘nalishida bir qator taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan. Jumladan, raqamli audit platformalarini joriy qilish, ichki auditni kuchaytirish, auditorlar malakasini xalqaro sertifikatlar asosida oshirish va axborot tizimlarini o‘zaro bog‘lash orqali dalillarni real vaqt rejimida olish imkonini beruvchi tizimlar ishlab chiqish zarurligi asoslangan.
301-308
56
16
TIJORAT BANKLARIDA KASSA ISHINI TASHKIL ETISH, NAQD PUL VA BOSHQA QIMMATLIKLARNI INKASSASIYA QILISH HISOBI VA AUDITINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada tijorat banklarida kassa ishini tashkil etish, naqd pul va boshqa qimmatliklarni inkassatsiya qilish bo‘yicha mavjud amaliyotlar, ularning hisobini yuritish hamda auditini takomillashtirish masalalari yoritilgan. Kassa faoliyati banklarning moliyaviy barqarorligi va mijozlarga xizmat ko‘rsatish sifatini belgilovchi muhim jarayonlardan biridir. Shuningdek, maqolada inkassatsiya xizmatlarining xavfsizligi, hujjatlashtirish tartibi, zamonaviy texnologiyalar asosida avtomatlashtirish, audit tekshiruvlarining samaradorligi va ichki nazorat tizimini kuchaytirish yo‘nalishlari tahlil qilinadi. Ilg‘or xorijiy tajribalar va O‘zbekiston amaliyoti asosida taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.
309-311
49
15
AN ANALYSIS OF FIXED EXPRESSIONS IN TED TALKS (focused on Brené Brown's "The Power of Vulnerability")
This research conducts a detailed exploration of fixed expressions used in Brené Brown's renowned TED Talk, "The Power of Vulnerability." Utilizing modern theories of formulaic language and discourse analysis, the study identifies three primary functions of these expressions: aiding cognition, fostering audience connection, and enhancing rhetorical impact.
The analysis highlights how phrases like "here's the thing" and "you know" help organize ideas while creating a sense of natural conversation. These insights shed light on the interplay between cognitive efficiency and perceived authenticity in public speaking.
The analysis highlights how phrases like "here's the thing" and "you know" help organize ideas while creating a sense of natural conversation. These insights shed light on the interplay between cognitive efficiency and perceived authenticity in public speaking.
312-316
125
22
TERMINLAR TARJIMASI: USULLAR, MUAMMOLAR VA YECHIMLAR
Ushbu maqolada terminlar tarjimasi jarayonidagi muammolar, tarjimada qo‘llaniladigan asosiy usullar va noto‘g‘ri yondashuvlar tahlil qilinadi. Terminlarning boshqa tillardan o‘zlashishi va ularni tarjima qilishda uchraydigan murakkabliklar, tarjimonning vazifasi, shuningdek, mukammal tarjimaga erishish uchun tavsiya etilgan yondashuvlar yoritiladi. Makarova va Kashper tomonidan taklif etilgan nazariy usullar asosida termin tarjimasining samarali yo‘llari ko‘rib chiqiladi.
317-323
98
35
MOLIYAVIY NATIJALAR AUDITINI TAKOMILLASHTIRISH
Maqolada moliyaviy natijalar auditining nazariy asoslari, amaliy ahamiyati va uni takomillashtirish zarurati chuqur tahlil etiladi. Moliyaviy natijalar – daromadlar, xarajatlar, foyda va zarar – korxonaning moliyaviy barqarorligi va investitsiyaviy jozibadorligini belgilovchi muhim ko‘rsatkichlar hisoblanadi. Ushbu natijalarni haqqoniy va ishonchli tarzda aks ettirish esa auditorlik faoliyatining markaziy vazifasidir. Mavjud amaliyotda ba’zi korxonalar moliyaviy natijalarni manipulyatsiya qilish, daromadlarni oldindan tan olish yoki xarajatlarni yashirish orqali hisobotlarni sun’iy tarzda ijobiy ko‘rsatishga harakat qilmoqda. Bunday holatlar auditorlar tomonidan aniqlanishi zarur bo‘lib, bu jarayon yuqori darajadagi professional yondashuv, texnik bilimlar va zamonaviy audit vositalarini talab etadi.
Maqolada ushbu muammolarni bartaraf etish uchun ilg‘or xalqaro tajriba asosida quyidagi takomillashtirish yo‘nalishlari taklif qilinadi: xalqaro audit standartlari (ISA) asosida metodikani chuqurlashtirish, CAATs (Computer Assisted Audit Techniques) va sun’iy intellekt vositalarini auditorlik faoliyatiga keng joriy qilish, shuningdek, moliyaviy natijalarni tahlil qilishda ichki audit va tashqi auditning samarali hamkorligini yo‘lga qo‘yish. Maqolada shuningdek, moliyaviy natijalarni hisobga olishda shaffoflik va aniqlikni ta’minlovchi avtomatlashtirilgan axborot tizimlarining ahamiyati ham yoritilgan.
Maqolada ushbu muammolarni bartaraf etish uchun ilg‘or xalqaro tajriba asosida quyidagi takomillashtirish yo‘nalishlari taklif qilinadi: xalqaro audit standartlari (ISA) asosida metodikani chuqurlashtirish, CAATs (Computer Assisted Audit Techniques) va sun’iy intellekt vositalarini auditorlik faoliyatiga keng joriy qilish, shuningdek, moliyaviy natijalarni tahlil qilishda ichki audit va tashqi auditning samarali hamkorligini yo‘lga qo‘yish. Maqolada shuningdek, moliyaviy natijalarni hisobga olishda shaffoflik va aniqlikni ta’minlovchi avtomatlashtirilgan axborot tizimlarining ahamiyati ham yoritilgan.
24-35
38
13
DEVELOPMENT OF EFFECTIVE AGROCHEMICAL AGENTS THROUGH THE CHEMICAL MODIFICATION OF SODA INDUSTRY WASTES
This article explores the development of effective agrochemical agents derived from chemically modified soda industry wastes. The study focuses on converting carbonate-rich residues into value-added agricultural products through targeted chemical treatments, including acid activation and oxidative modification. The resulting materials were analyzed for structural and functional characteristics using FTIR and XRD techniques. Preliminary field trials demonstrated improved efficacy in promoting leaf abscission and soil conditioning without phytotoxic effects. The approach supports sustainable agriculture and waste valorization, offering an environmentally friendly alternative to conventional agrochemicals. This research contributes to circular economy principles and the advancement of green chemistry in agro-industrial systems.
36-37
20
19
YURAK-QON TOMIR KASALLIKLARIDAN AZIYAT CHEKAYOTGAN VA COVID-19DAN SO‘NG ASORATLARI QOLGAN BEMORLARDA NAFAS OLISH FUNKSIYASIGA JISMONIY REABILITATSIYA DASTURINING TA’SIRINI BAHOLASH
SARS-CoV-2 virusi keltirib chiqargan pandemiyaning jilovlanishiga qaramay, COVID-19ni boshdan kechirgan bemorlarning 70% dan ortig‘ida postkovid sindromi (PKS) belgilarining mavjudligi qayd etilmoqda. PKS keng tarqalgan simptomlari orasida nafas qisishi, jismoniy yuklamaga toqatning pasayishi, charchoq, kognitiv buzilishlar va yurak-qon tomir tizimi kasalliklari ajralib turadi. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, postkovid sindromli bemorlarning 50% dan ortig‘ida yurak-qon tomir tizimida turli buzilishlar aniqlangan. Shu bois yurak-qon tomir kasalliklari fonida kechayotgan PKSni dori vositalarisiz, jismoniy reabilitatsiya orqali davolash alohida ahamiyatga ega.
324-326
59
13
ABU UBAYDA IBN JARROH YODGORLIK MAJMUASI
Ushbu maqolada islom tarixining buyuk sahobalaridan biri bo‘lgan Abu Ubayda ibn Jarroh (r.a.) nomi bilan bog‘liq yodgorlik haqida ma’lumot beriladi. U Payg‘ambar Muhammad (s.a.v.)ning eng yaqin sahobalaridan biri bo‘lib, arab qo‘shinlarining mashhur sarkardasi, sodiqligi va halolligi bilan tanilgan. Unga "Bu ummatning omini" (ya'ni eng ishonchli odami) degan unvon berilgan. Abu Ubayda ibn Jarroh yodgorligi asosan Iordaniyadagi Ghor vodiysida joylashgan bo‘lib, bu joy u vafot etgan hudud sifatida muqaddas hisoblanadi. Mazkur yodgorlik nafaqat diniy ziyoratgoh, balki tarixiy-madaniy ahamiyatga ega maskan sifatida ham qadrlanadi. Yodgorlik Iordaniya hukumati tomonidan saqlanib kelinmoqda va u musulmon dunyosida sahobalarga bo‘lgan hurmatning timsoli sifatida e’tirof etiladi.
Maqolada bu yodgorlikning tarixiy asoslari, me’moriy xususiyatlari hamda diniy-ma’naviy ahamiyati tahlil etilgan.
Maqolada bu yodgorlikning tarixiy asoslari, me’moriy xususiyatlari hamda diniy-ma’naviy ahamiyati tahlil etilgan.
327-334
48
8
GANDBOL MASHG‘ULOTLARINING O‘QUVCHILARNING JISMONIY RIVOJLANISHIGA TA’SIRI
Mazkur ilmiy ishda gandbol sport turi asosida olib borilgan mashg‘ulotlarning o‘quvchi yoshidagi bolalarning jismoniy rivojlanishiga ta’siri tahlil qilingan. Tadqiqot davomida gandbol mashg‘ulotlari orqali o‘quvchilarning chidamlilik, tezkorlik, kuch, muvozanat va koordinatsiya kabi muhim jismoniy sifatlari rivojlanishi kuzatildi. Shuningdek, muntazam mashg‘ulotlar natijasida ularning umumiy salomatligi, harakat faolligi va jismoniy tayyorgarligi darajasi ortgani aniqlandi. Tadqiqot natijalari gandbolni ta’lim muassasalarida jismoniy tarbiya vositasi sifatida samarali qo‘llash mumkinligini isbotlaydi. Ushbu ish sport mashg‘ulotlarining yosh avlod salomatligini mustahkamlash va ularning har tomonlama rivojlanishiga xizmat qilishini ko‘rsatadi.
335-340
24
18
ULÍWMA BILIMLENDIRIW MEKTEPLERINDE GANDBOL SABAQLARÍN SHÓLKEMLESTIRIWDIŃ TIYKARǴÍ KOMPONENTLER
Usı mahalada ulıwma bilim beriw mekteplerinde gandbol sabaqların nátiyjeli shólkemlestiriwdiń tiykarǵı komponentleri kórsetilgen. Onda gandbol shınıǵıwlarınıń bilimlendiriw, tárbiyalıq hám salamatlandırıwshı áhmieti, oqıwshılardıń jas hám fizikalıq ózgesheliklerine sáykes metodikalıq qatnaslar, shınıǵıwlardıń mazmunı hám formaları tallanǵan. Sonday-aq, gandbol oyının úyretiwde sabaq strukturası, oqiw-metodikalıq materiallar, úskeneler hám qáwipsizlik ilajları sıyaqlı áhmiyetli táreplerge itibar qaratılgan.
Izertlew nátiyjeleri tiykarında ulıwma bilim beriw mekteplerinde gandbol sabaqların jáne de nátiyjeli shólkemlestiriw boyınsha usınıslar berilgen.
Izertlew nátiyjeleri tiykarında ulıwma bilim beriw mekteplerinde gandbol sabaqların jáne de nátiyjeli shólkemlestiriw boyınsha usınıslar berilgen.
341-345
15
8
KROSS JUWIRIW TEXNIKASI
Bul maqalada búgingi kúnde mámleketimizde studentlerdiń fizikalıq tayarlıǵınıń talap dárejesinde bolıwı haqqında qayǵırıw jámiyet rawajlanıwınıń hár qanday basqıshında mámlekettiń aldınǵı wazıypalarınan biri esaplanadı. Dene tárbiyanıń quramlıq bólimlerine bekkem den sawlıq, jaqsı fizikalıq rawajlanıw, háreket qábiletleriniń optimal dárejesi, fizikalıq mádeniyat tarawındaǵı bilim hám kónlikpeler, salamatlastırıwshı dene tárbiya hám sport iskerligin ámelge asırıw jolların ózlestiriw sıyaqlılar kiredi.
325-328
20
7
TYUTORLIKDA MOTIVATSIYA VA STRESSNI BOSHQARISH
Ushbu maqolada tuytorlik faoliyatidagi motivatsiya va stressni boshqarish muammolari ko‘rib chiqilgan. Tuytorlar ta'lim jarayonining muhim qismlaridan biri sifatida talabalar bilan bevosita ishlashadi, shu bilan birga o‘zlari uchun yuqori darajadagi motivatsiyani saqlash va stressni boshqarish zarurati bilan duch kelishadi. Maqolada motivatsiya va stressning tuytorlik faoliyatiga ta'siri, shuningdek, samarali boshqarish usullari haqida so‘z yuritiladi. Motivatsiyani saqlash va stressni boshqarishning psixologik, pedagogik va amaliy yondashuvlari muhokama qilinadi. Shuningdek, stressni kamaytirish va motivatsiyani oshirish uchun tuytorlar uchun foydali usullar, texnikalar va mashqlar keltirilgan. Ushbu maqola tuytorlik faoliyatida muvaffaqiyatga erishish uchun muhim bo‘lgan psixologik ko‘nikmalarni rivojlantirishga qaratilgan.
329-331
16
5
MOUTINBIKE VELOSIPED SPORTINING RIVOJLANISH BOSQICHLARI VA MTB (TOG‘) VELOSIPEDINING SHOSSE VELOSIPEDIDAN FARQI
Ushbu maqolada Velosport sport turining Moutinbike yo‘nalishining kelib chiqish bosqichlari. Shosse velosipedi bilan MTB velosipedlarining farqi shu bilan bir qatorda birinchi tog‘ velosipedlari va ularning yaratuvchilari haqida ma’lumotlar keltirib o‘tilgan.
346-349
37
12
STUDY OF THE POSSIBILITIES OF USING WATER-SAVING DRIP IRRIGATION SYSTEMS IN RICE GROWING
This article analyzes the practical application and future prospects of drip irrigation systems in Uzbekistan. In the context of limited water resources and drought problems in the country, the important role of this technology in agriculture, in particular in the cultivation of rice and other water-intensive crops, is considered. The possibilities of drip irrigation to save water, reduce soil salinity, increase productivity, and achieve environmental sustainability are emphasized. Recommendations are also given for the expansion, automation, and introduction of this technology to farmers.
350-353
22
3
РАЗВИТИЕ ПОЗНАВАТЕЛЪНОЙ САМОСТОЯТЕЛЪНОСТИ СТУДЕНТОВ В СИCТЕМЕ ВЫСШЕГО МУЗЫКАЛЫНО-ПЕДАГОГИЧЕСКОГО ОБРАЗАВАНИЯ
Рассматривается развитие познавательной самостоятельности студентов в системе высшего музыкально-педагогического образования, музыкальной культуры.
27-30
22
11
BINO TOMLARINI YASHILLASHTIRISH BO’YICHA ROSSIYA TAJRIBASI TAHLILI
Rossiyada binolarni tom qismini yashillashtirish sohasida qiziqarli tajriba to'plangan. Bu, ayniqsa, katta shaharlarda ekologik vaziyatni yaxshilash va energiya samaradorligini oshirish uchun muhimdir. Maqolada Rossiya hududi uchun bino tom qismida landshaft barpo etishning muhim tamoyillari muhokama qilingan. Tomlarda tashkil etiladigan landshaft muhitiga elementlar tanlash bo’yicha tavsiyalar berilgan.
31-35
28
4
SHAHAR HUDUDIDA QO’SHIMCHA, FOYDALI MAYDONLAR YARATISHGA BO’YICHA INNOVATSION YONDASHUVLAR
Maqolada katta shaharlarda urbanizatsion jarayonlar natijasida yuzaga keladigan muammolar, xususan dam olish va ko’kalamzorlashrirish uchun bo’sh joy yetishmovchiligi holatlari o‘rganilib, chuqur tahlil qilingan. Ushbu nuammolarning shahar aholisiga yetkazadigan ijtimoiy va ekologik zararlari haqida mulohaza olib borilgan. Yuqoridagi muammolarning yechimi sifatida bir nechta innovatsion yondashuvlar taklif qilingan. Shu jumladan, binolar tomlaridan foydalanish imkoniyatlari o’rganilgan.
36-37
21
8
O’ZBEKISTON SHAROITIDA BINO TOMLARI LANDSHAFTINI LOYIHALASH
Ushbu maqolada O’zbekistonning iqlimiy, ekologik va urbanistik sharoitlari doirasida bino tomlari landshaftini loyihalash masalalari ko‘rib chiqiladi. Tom landshaftlari – yashil tomlar, bog‘lar va ekologik infratuzilmaning tarkibiy qismi sifatida, shaharlarda mikroiqlimni yaxshilash, chang va shovqinni kamaytirish, energiya samaradorligini oshirish va estetik muhit yaratishda muhim rol o‘ynaydi. Maqolada O‘zbekistonning qurg‘oqchil iqlimi, quyoshli kunlar sonining ko‘pligi, suv resurslarining cheklanganligi kabi omillarni hisobga olgan holda, tomlarda ekologik barqaror landshaft yaratishning arxitektura va agrotexnik yondashuvlari tahlil qilinadi.
36-37
34
15
O’ZBEKISTON SHAROITIDA BINO TOMLARI LANDSHAFTINI LOYIHALASH
Ushbu maqolada O’zbekistonning iqlimiy, ekologik va urbanistik sharoitlari doirasida bino tomlari landshaftini loyihalash masalalari ko‘rib chiqiladi. Tom landshaftlari – yashil tomlar, bog‘lar va ekologik infratuzilmaning tarkibiy qismi sifatida, shaharlarda mikroiqlimni yaxshilash, chang va shovqinni kamaytirish, energiya samaradorligini oshirish va estetik muhit yaratishda muhim rol o‘ynaydi. Maqolada O‘zbekistonning qurg‘oqchil iqlimi, quyoshli kunlar sonining ko‘pligi, suv resurslarining cheklanganligi kabi omillarni hisobga olgan holda, tomlarda ekologik barqaror landshaft yaratishning arxitektura va agrotexnik yondashuvlari tahlil qilinadi.
38-40
65
14
СОБЕННОСТИ СОЦИАЛЬНОГО МАРКЕТИНГА В ИНДУСТРИИ ТУРИЗМА
Маркетинг в социальных сетях используется для всех традиционных маркетинговых целей - для привлечения клиентов.
41-44
46
11
MARKETING OF SOCIAL SERVICES IN THE FIELD OF TOURISM Definition of the essence of marketing in the field of
Social media marketing is used for all traditional marketing purposes - to attract customers.
45-48
51
14
БАНКОВСКИЙ МАРКЕТИНГ И СТРАТЕГИИ ПРОДВИЖЕНИЯ
The authors analyze the main elements of banking marketing, as well as current trends in the development of strategies for promoting banking services. The article notes that banking marketing is an important tool for improving the efficiency of banks. It allows banks to adapt their activities to the needs of customers, as well as effectively compete in the banking services market.
332-336
71
14
IJTIMOIY ISH FAOLIYATI ORQALI YOSHLAR IJTIMOIY FAOLLIGINI SHAKLLANTIRISHNING ZAMONAVIY TENDENSIYALARI
So‘nggi yillar davomida O‘zbekistonda yoshlar siyosatini amalga oshirishda ijtimoiy ish faoliyatining ahamiyati tobora ortib bormoqda. Ushbu maqolada yoshlar ijtimoiy faolligini shakllantirishda innovatsion yondashuvlar, volontyorlik faoliyatini rag‘batlantirish, yetakchilik ko‘nikmalarini rivojlantirish, shuningdek, axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan samarali foydalanish masalalari yoritilgan. Tadqiqot natijalari ijtimoiy ish amaliyotida yoshlar bilan ishlashning samarali usullarini joriy etish, ularning ma’naviy-axloqiy rivojlanishiga ko‘maklashish va jamiyat hayotida faol ishtirok etishga tayyorlash yo‘lidagi dolzarb vazifalarni belgilaydi.
354-358
31
8
AVTOMOBILLAR SAQLASH JOYLARI VA BINOLARINING ARXITEKTURAVIY-REJAVIY SHAKLLANISHI (XIVA MISOLIDA)
Ushbu maqolada Xiva shahrida avtomobillar saqlash joylari va binolarining arxitekturaviy-rejaviy shakllanishi tahlil qilinadi. Tarixiy shahar tuzilmasi va zamonaviy transport ehtiyojlari uyg‘unligi, yer maydonlaridan oqilona foydalanish, ekologik va estetik me’yorlarga muvofiq loyiha yechimlari ishlab chiqilgan. Tadqiqot Xiva shahrining turistik va ijtimoiy infratuzilmasiga mos holda avtoturargohlar tizimini takomillashtirish yo‘llarini ochib beradi.
359-366
66
14
O‘ZBEKISTONDA IJTIMOIY TARMOQLARDA SODIR ETILADIGAN JINOYATLARNING HUQUQIY TAVSIFI VA OLDINI OLISH CHORA-TADBIRLARI
Ushbu maqola barcha o‘z so‘z erkinligini va axborot xavfsizligini bilish uchun kirishayotgan o‘quvchi va huquqshunoslarga asoslangan. O‘zbekistonda raqamli muhitda so‘z va axborot erkinligi huquqini ta'minlashning huquqiy mexanizmlarini o‘rganishga bag'ishlangan. Maqola O‘zbekiston Respublikasining raqamli jamiyatga o‘tishi va axborot erkinligi sohasidagi islohotlar jarayonidagi huquqiy asoslar va mexanizmlarni tahlil qiladi.
O‘zbekistonning Konstitutsiyasi, axborot erkinligi prinsiplari va kafolatlari to‘g'risidagi qonunlar, internetni boshqarish va raqamli infratuzilma xavfsizligini ta'minlashga oid normativ huquqiy hujjatlar, shuningdek, jurnalistlik va matbuot erkinligi kabi masalalar maqolada ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda bu huquqiy mexanizmlarning amaliyotdagi samaradorligi va ularning yuzaga kelgan muammolar bilan bog'liq holatlar tahlil qilinadi. Maqola, shuningdek, O‘zbekistonda axborot erkinligini ta'minlash borasida mavjud yutuqlar va kelajakdagi rivojlanish istiqbollari haqida xulosalar chiqaradi. O‘zbekistonda raqamli muhitda so‘z va axborot erkinligi huquqini ta'minlash uchun huquqiy mexanizmlarni yanada takomillashtirish zarurligi muhokama qilinadi. Maqola davlat organlarining axborot siyosatidagi roli va jamiyatda demokratik jarayonlarni rivojlantirishdagi ahamiyatini yoritadi.
O‘zbekistonning Konstitutsiyasi, axborot erkinligi prinsiplari va kafolatlari to‘g'risidagi qonunlar, internetni boshqarish va raqamli infratuzilma xavfsizligini ta'minlashga oid normativ huquqiy hujjatlar, shuningdek, jurnalistlik va matbuot erkinligi kabi masalalar maqolada ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda bu huquqiy mexanizmlarning amaliyotdagi samaradorligi va ularning yuzaga kelgan muammolar bilan bog'liq holatlar tahlil qilinadi. Maqola, shuningdek, O‘zbekistonda axborot erkinligini ta'minlash borasida mavjud yutuqlar va kelajakdagi rivojlanish istiqbollari haqida xulosalar chiqaradi. O‘zbekistonda raqamli muhitda so‘z va axborot erkinligi huquqini ta'minlash uchun huquqiy mexanizmlarni yanada takomillashtirish zarurligi muhokama qilinadi. Maqola davlat organlarining axborot siyosatidagi roli va jamiyatda demokratik jarayonlarni rivojlantirishdagi ahamiyatini yoritadi.
367-372
25
3
MY COUNTRY, I SAW HAPPINESS ON YOUR FOREHEAD TODAY!
Годы независимости создали новое творческое поле для людей пера. Поэты стали воспевать свою любовь к Родине. Поэтесса Шахло Ахрарова также воспевала в своих произведениях землю своего рождения и воспитания. В данной статье рассматриваются произведения поэтесс, восхваляющие Родину. В поле анализа включены несколько стихотворений поэтессы, такие как «Родина», «Есть закон в такой прекрасной земле!», «Ода узбекской земле».
373-380
66
20
TIJORAT BANKLARI KREDITLARNING AHOLI BANDLIGIGA VA IQTISODIY O‘SISHGA TA’SIRI (“HAMKORBANK” ATB MISOLIDA)
Mamlakatda iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash, yangi ish o‘rinlarini yaratish va aholi farovonligini oshirishda tijorat banklari tomonidan ajratilayotgan kreditlarning roli tobora ortib bormoqda. Ushbu ilmiy maqola “Hamkorbank” ATB misolida tijorat banklarining kredit siyosatining aholi bandligiga va iqtisodiy o‘sishga ko‘rsatgan ta’sirini chuqur tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda so‘ngi yillarda “Hamkorbank” tomonidan turli soha va yo‘nalishlarga ajratilgan kreditlar hajmi, ularning tarkibiy tuzilmasi va makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarga (yalpi ichki mahsulot, bandlik darajasi) ta’siri o‘rganildi. Empirik tahlil natijalari shuni ko‘rsatdiki, bank kreditlari hajmining oshishi bilan aholi bandligi darajasi va iqtisodiy faollik o‘rtasida yuqori ijobiy korrelyatsiya mavjud. Kreditlar ayniqsa kichik biznes, xizmat ko‘rsatish va qishloq xo‘jaligi sektorlarida samaradorlikni oshirgan, minglab yangi ish o‘rinlari yaratilishiga sabab bo‘lgan. Regressiya modeli orqali kreditlar hajmining iqtisodiy o‘sishga bevosita ta’sir ko‘rsatayotgani asoslab berilgan.
381-388
54
15
РАЗВИТИЕ ПРОЕКТОВ КРЕАТИВНОЙ ЭКОНОМИКИ В УЗБЕКИСТАНЕ
В последние годы креативная экономика стала одним из важнейших факторов устойчивого экономического роста и инновационного развития во всем мире. В статье анализируется состояние развития проектов креативной экономики в Узбекистане, существующие проблемы, инфраструктурные и институциональные недостатки, а также перспективные подходы, основанные на зарубежном опыте. В рамках креативной экономики проекты в таких областях, как дизайн, IT-технологии, искусство, культура, реклама, медиа, кинематограф, мода и цифровой контент, рассматриваются как одна из новых точек роста в структуре экономики Узбекистана.
В статье представлены научные предложения по разработке современной, адаптированной модели креативной экономики в Узбекистане, основанной на рекомендациях и статистических данных международных организаций, таких как ООН, ЮНКТАД, ЮНЕСКО и Всемирный банк по креативной экономике. Также, на основе опыта таких стран, как Южная Корея, Великобритания, Китай и Малайзия, разработаны концептуальные основы создания национальных креативных стратегий.
В статье представлены научные предложения по разработке современной, адаптированной модели креативной экономики в Узбекистане, основанной на рекомендациях и статистических данных международных организаций, таких как ООН, ЮНКТАД, ЮНЕСКО и Всемирный банк по креативной экономике. Также, на основе опыта таких стран, как Южная Корея, Великобритания, Китай и Малайзия, разработаны концептуальные основы создания национальных креативных стратегий.
337-345
51
41
TIJORAT BANKLARIDA KOMPLAYENS NAZORAT TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH MASALALARI
Mazkur ilmiy maqolada tijorat banklari faoliyatida komplayens (muvofiqlik) nazorat tizimining ahamiyati, uning zamonaviy moliyaviy tizimdagi roli, dolzarb muammolari va takomillashtirish yo‘nalishlari chuqur tahlil etiladi. Komplayens – bu bankning barcha operatsiyalari va faoliyat yo‘nalishlari qonunchilikka, xalqaro standartlarga va ichki siyosatga muvofiqligini ta’minlashga qaratilgan tizimli yondashuv bo‘lib, maqolada ushbu tizimning konseptual asoslari, vazifalari va funksiyalari keng yoritilgan.
Tadqiqotda O‘zbekiston tijorat banklarida komplayens bo‘linmalarining tashkiliy tuzilmasi, ularning mustaqilligi, mavjud texnik va kadr salohiyati, shuningdek, regulyator talablariga javob berish darajasi o‘rganilgan. Tahlil natijalari komplayens funksiyasining ayrim hollarda nazorat va audit bo‘linmalari bilan chalg‘ishib ketishi, riskga asoslangan yondashuvning yetarlicha tatbiq etilmasligi va zamonaviy axborot tizimlarining yetishmasligi kabi muammolar mavjudligini ko‘rsatdi. Umuman olganda, maqola komplayens nazorati orqali bank faoliyatida qonuniylik, shaffoflik, moliyaviy barqarorlik va xalqaro ishonch muhitini shakllantirish yo‘lida muhim ilmiy-amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi. Mazkur izlanish banklar boshqaruvi, ichki nazorat tizimlari va moliyaviy xavfsizlikni ta’minlashga qaratilgan kompleks yondashuvlarni taklif qiladi.
Tadqiqotda O‘zbekiston tijorat banklarida komplayens bo‘linmalarining tashkiliy tuzilmasi, ularning mustaqilligi, mavjud texnik va kadr salohiyati, shuningdek, regulyator talablariga javob berish darajasi o‘rganilgan. Tahlil natijalari komplayens funksiyasining ayrim hollarda nazorat va audit bo‘linmalari bilan chalg‘ishib ketishi, riskga asoslangan yondashuvning yetarlicha tatbiq etilmasligi va zamonaviy axborot tizimlarining yetishmasligi kabi muammolar mavjudligini ko‘rsatdi. Umuman olganda, maqola komplayens nazorati orqali bank faoliyatida qonuniylik, shaffoflik, moliyaviy barqarorlik va xalqaro ishonch muhitini shakllantirish yo‘lida muhim ilmiy-amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi. Mazkur izlanish banklar boshqaruvi, ichki nazorat tizimlari va moliyaviy xavfsizlikni ta’minlashga qaratilgan kompleks yondashuvlarni taklif qiladi.
346-352
57
21
TIJORAT BANKLARIDA BUXGALTERIYA HISOBI VA HISOBOTINI TAKOMILLASHTIRISH (XALQ BANKI MISOLIDA)
Maqolada tijorat banklari faoliyatida buxgalteriya hisobi va moliyaviy hisobot tizimining tutgan o‘rni, ularni takomillashtirishning nazariy va amaliy asoslari chuqur tahlil qilingan. Buxgalteriya hisobining aniqligi va moliyaviy hisobotlarning shaffofligi bankning ichki nazorati, boshqaruv qarorlari va regulyatorlar oldidagi ishonchliligi uchun muhim omil hisoblanadi. Shu nuqtai nazardan, ushbu maqolada Xalq banki misolida bank tizimidagi amaldagi hisob yuritish va hisobot berish amaliyoti o‘rganilib, mavjud muammo va kamchiliklar aniqlangan. Tahlillar asosida bankda axborot texnologiyalaridan foydalanish darajasi, xalqaro moliyaviy hisobot standartlariga (IFRS) moslashuvi, kadrlar malakasi hamda avtomatlashtirish jarayonlari chuqur yoritilgan. Ilg‘or xorijiy tajriba – AQSh, Germaniya, Yaponiya va Janubiy Koreya banklarining hisob tizimlari bilan solishtirish orqali takomillashtirish yo‘nalishlari ishlab chiqilgan. Maqolada, shuningdek, buxgalteriya hisobining to‘liq raqamlashtirilishi, sun’iy intellekt va robotlashtirilgan jarayonlar asosida ishlovchi tizimlarni joriy etish, ichki auditning elektron nazorat mexanizmlarini kuchaytirish, kadrlar salohiyatini oshirish kabi amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari tijorat banklarining buxgalteriya tizimini isloh qilish va uni zamonaviy talablar darajasiga olib chiqishda metodologik asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
38-42
24
6
SCIENTIFIC AND THEORETICAL FOUNDATIONS OF THE TECHNOLOGY OF TEACHING CHILDREN THROUGH PLAY IN PRESCHOOL EDUCATIONAL ORGANIZATIONS
This article discusses the methods of using didactic games for the development of children's thinking, the help of didactic games to develop the speech of preschool children, to familiarize them with the environment and nature.
389-391
29
9
МЕТОДЫ ПРЕОДОЛЕНИЯ СТРАХА СЦЕНЫ У МУЗЫКАНТОВ
Страх сцены — распространённое явление среди музыкантов всех уровней, от студентов до профессиональных исполнителей. Он может проявляться в виде психологического напряжения, физической скованности, нарушения концентрации и ухудшения качества исполнения. Данная статья рассматривает современные методы преодоления сценического страха у музыкантов. Основное внимание уделяется когнитивно-поведенческой терапии, дыхательным и телесно-ориентированным практикам, а также педагогическим стратегиям, основанным на постепенном освоении сцены и развитии эмоциональной устойчивости. Представленные методы могут быть эффективно интегрированы в образовательный процесс и индивидуальную практику музыкантов.
392-394
21
11
DIABETIK RETINOPATIYA: KECHISH MEXANIZM, PROFILAKTIKASI
Mazkur maqolada qandli diabet asoratlaridan biri bo‘lgan diabetik retinopatiya kasalligi, uning rivojlanish bosqichlari va patogenetik mexanizmlari keng yoritilgan. Ayniqsa, ko‘rish qobiliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi omillar, diagnostika va kasallikning oldini olish uchun zarur bo‘lgan profilaktik choralar muhim tibbiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Shuningdek, sog‘lom turmush tarzining diabetik retinopatiya xavfini kamaytirishdagi o‘rni ham alohida ko‘rib chiqiladi.
395-399
44
12
ПРИМЕНЕНИЕ ЦЕОЛИТОВ В МЕДИЦИНЕ ДЛЯ ОЧИЩЕНИЯ КРОВИ ОТ КСЕНОБИОТИКОВ
В данной статье рассматривается медицинское применение цеолитов для очищения крови от ксенобиотиков - чужеродных для организма химических веществ, включая токсины, тяжелые металлы, лекарственные остатки и пестициды.
Освещены физико-химические свойства цеолитов, такие как высокая сорбционная способность, ионообменные характеристики и молекулярная селективность, которые делают их эффективными средствами в процедурах детоксикации. Особое внимание уделено применению цеолитов в методах гемосорбции, перитонеального диализа и энтеросорбции. Отмечена высокая биосовместимость цеолитов и их способность снижать токсическую нагрузку на организм. Приведены данные отечественных и зарубежных исследований, подтверждающие эффективность и безопасность цеолитов при клиническом использовании. Статья может быть полезной для специалистов в области токсикологии, клинической медицины и фармакологии, а также для ученых, работающих над разработкой новых сорбентов для медицинских целей.
Освещены физико-химические свойства цеолитов, такие как высокая сорбционная способность, ионообменные характеристики и молекулярная селективность, которые делают их эффективными средствами в процедурах детоксикации. Особое внимание уделено применению цеолитов в методах гемосорбции, перитонеального диализа и энтеросорбции. Отмечена высокая биосовместимость цеолитов и их способность снижать токсическую нагрузку на организм. Приведены данные отечественных и зарубежных исследований, подтверждающие эффективность и безопасность цеолитов при клиническом использовании. Статья может быть полезной для специалистов в области токсикологии, клинической медицины и фармакологии, а также для ученых, работающих над разработкой новых сорбентов для медицинских целей.
400-408
32
13
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI TIJORAT BANKLARNING FILIALLAR TARMOG‘I FAOLIYATINI SAMARADORLIGINI OSHIRISH YO‘NALISHLARI
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi tijorat banklarining filiallar tarmog‘i faoliyati samaradorligini oshirish yo‘nalishlari ilmiy asosda tahlil qilinadi. Bank tizimining hududiy qamrovini kengaytirish, mijozlarga yaqin bo‘lish, xizmatlarning sifat va tezligini oshirish tijorat banklarining ustuvor vazifalaridan biri hisoblanadi. Maqolada filiallar sonining o‘sish dinamikasi, ularning hududiy joylashuvi, iqtisodiy samaradorligi va mijozlarga ta’siri tahlil qilinib, mavjud muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari yoritiladi. Jumladan, raqamli texnologiyalarni joriy etish, filiallar faoliyatining ixtisoslashuvi, operatsion xarajatlarni optimallashtirish va kadrlar salohiyatini oshirishga doir takliflar ishlab chiqilgan. Shuningdek, xorijiy banklar tajribasi asosida O‘zbekiston sharoitiga mos keluvchi model va yo‘nalishlar aniqlanadi.
353-356
46
38
TIBBIYOTDA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING QO‘LLANILISHI: MAHALLIY YONDASHUVLAR VA ISTIQBOLLAR
Tibbiyotda sun’iy intellekt texnologiyalarining qo‘llanilishi so‘nggi yillarda ilmiy va amaliy jihatdan dolzarb mavzulardan biriga aylangan. Bu texnologiyalar yordamida klinik qarorlar qabul qilishda ishonchlilikni oshirish, diagnostika aniqligini kuchaytirish va tibbiy xizmatlar sifatini yaxshilashga erishilmoqda. O‘zbekistonda ham sog‘liqni saqlash sohasida raqamli texnologiyalarni joriy etish bo‘yicha muhim qadamlar qo‘yilmoqda. Xususan, “Raqamli salomatlik strategiyasi (2022–2026)” doirasida tibbiy axborot tizimlari va sun’iy intellekt algoritmlarini ishlab chiqish, elektron sog‘liq kartalari joriy etish, masofaviy tashxislash tizimlarini rivojlantirish ko‘zda tutilgan.
Mazkur maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining tibbiyotda qanday yo‘nalishlarda qo‘llanilayotgani, ularning afzalliklari, shuningdek, O‘zbekiston sharoitida yuzaga keladigan asosiy muammolar va yechim yo‘llari yoritiladi. Maqola mahalliy mualliflar tomonidan yozilgan “Sun’iy intellekt asoslari”, “Tibbiyot informatika asoslari”, “Tibbiy axborot tizimlari” kabi nufuzli o‘quv qo‘llanmalariga tayanilgan. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining rasmiy hujjatlaridan, jumladan strategik dasturlaridan foydalanilgan. Maqola sog‘liqni saqlash sohasida tahsil olayotgan talabalarga, shifokorlarga va ilmiy izlanuvchilarga mo‘ljallangan bo‘lib, zamonaviy tibbiyotda sun’iy intellekt texnologiyalarining o‘rni va istiqbollarini o‘zbek tilida tahliliy ko‘rinishda yoritib beradi.
Mazkur maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining tibbiyotda qanday yo‘nalishlarda qo‘llanilayotgani, ularning afzalliklari, shuningdek, O‘zbekiston sharoitida yuzaga keladigan asosiy muammolar va yechim yo‘llari yoritiladi. Maqola mahalliy mualliflar tomonidan yozilgan “Sun’iy intellekt asoslari”, “Tibbiyot informatika asoslari”, “Tibbiy axborot tizimlari” kabi nufuzli o‘quv qo‘llanmalariga tayanilgan. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining rasmiy hujjatlaridan, jumladan strategik dasturlaridan foydalanilgan. Maqola sog‘liqni saqlash sohasida tahsil olayotgan talabalarga, shifokorlarga va ilmiy izlanuvchilarga mo‘ljallangan bo‘lib, zamonaviy tibbiyotda sun’iy intellekt texnologiyalarining o‘rni va istiqbollarini o‘zbek tilida tahliliy ko‘rinishda yoritib beradi.
357-362
36
9
ИМПЛЕМЕНТАЦИЯ ТЕХНОЛОГИЙ БЛОКЧЕЙН В НАЛОГОВУЮ СИСТЕМУ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН
В статье исследуется потенциал применения технологий блокчейн в налоговой системе Узбекистана в условиях цифровизации экономики. Проанализированы преимущества блокчейна, такие как прозрачность, автоматизация и снижение коррупционных рисков, а также вызовы, связанные с его внедрением. На основе международного опыта и анализа нормативно-правовой базы Узбекистана предлагается модель интеграции блокчейна в налоговое администрирование. Исследование подчеркивает необходимость создания правовой базы и проведения пилотных проектов для успешной реализации технологии, что соответствует стратегическим направлениям цифровой трансформации налоговой системы республики.
49-52
34
7
ВНЕДРЕНИЕ БЛОКЧЕЙНА В НАЛОГОВОЕ АДМИНИСТРАТИРОВАНИЕ
Цифровизация представляет собой один из наиболее значимых и комплексных вызовов для всех институтов российского правопорядка. Особенно остро данный процесс проявляется в области налогового права и правового регулирования сборов, где внедрение инновационных цифровых технологий носит системный и всесторонний характер. В современных условиях представляется невозможным осуществление эффективного налогового администрирования вне контекста цифровых трансформаций. Более того, развитие доктрины налогового права объективно требует учета воздействия технологического прогресса на содержание и динамику налогово-правовых отношений.
53-59
59
17
COGNITIVE DEVELOPMENT IN CHILDREN AND ADOLESCENTS: BRAIN PHYSIOLOGY AND MECHANISMS OF NEUROPLASTICITY
This paper talks about how children develop their thinking and learning skills, and how the brain plays a big role in this. It explains how the brain works, including how it can change and grow (called neuroplasticity), how brain cells connect, and how hormones and brain chemicals affect learning. The paper also highlights the importance of helping children develop their brains from an early age, enabling them to grow up smart and emotionally healthy.
60-62
23
9
ONE BIG PROBLEM IN MY EDUCATION – AND HOW TO FIX IT
This research aims to explore the problems which were held in educational places such as school, universities. Many students want to study in a modernized schools while they are living in a technologies developed world. I have learned about the foreign education system through my own experiences and I want to apply it in ours. Some of the problems in education are very relevant for students studying in Uzbekistan, in particular at Termez State University. One of the biggest problems is the lack of modern technologies and the insufficiently formed close, friendly relations between teachers and students. However, this issue is not merely institutional — it is also cultural and psychological, shaped by long-standing traditions and societal expectations.
363-369
70
14
O‘ZBEKISTONDA LEGAL TECH SOHASIDA XALQARO RAQAMLI INTELLEKTUAL MULK HUQUQI
Ushbu tadqiqot raqamli intellektual mulkning rivojlanish bosqichlariga bag‘ishlangan. Unda O‘zbekistonda ushbu sohani rivojlantirishda ishlab chiqarilayotgan bir nechta qonun hujjatlari, olib borilayotgan amaliy ishlar, yuzaga kelayotgan qiyinchilik va ziddiyatlar va ularni hal etish uchun ko‘rib chiqilayotgan bir nechta tavsiyalar bayon etilgan.
Hozirgi kunda shaxsning intellektual faoliyat natijasida yaratgan asarlarini raqamlashtirish dolzarb masala bo‘lib qolmoqda. Insonlarning ijodiy faoliyat natijasida yaratilgan asarlari, shu jumladan g‘oyalar, patentlar, tovar belgilari, savdo ishlari, turli xil ijodiy ishlar, ilmiy ixtirolar va brendlarga nisbatan ularning mualliflik huquqini himoya qilish va ularning ruxsatisiz ushbu obyektlardan foydalanishni ta’qiqlash, va bu sohalarni patentlash intelektual mulk obyektlarini raqamlashtirishdagi asosiy vazifa hisoblanadi. Ushbu maqola buning bir nechta o‘ziga xos jihatlarini ochib beradi.
Hozirgi kunda shaxsning intellektual faoliyat natijasida yaratgan asarlarini raqamlashtirish dolzarb masala bo‘lib qolmoqda. Insonlarning ijodiy faoliyat natijasida yaratilgan asarlari, shu jumladan g‘oyalar, patentlar, tovar belgilari, savdo ishlari, turli xil ijodiy ishlar, ilmiy ixtirolar va brendlarga nisbatan ularning mualliflik huquqini himoya qilish va ularning ruxsatisiz ushbu obyektlardan foydalanishni ta’qiqlash, va bu sohalarni patentlash intelektual mulk obyektlarini raqamlashtirishdagi asosiy vazifa hisoblanadi. Ushbu maqola buning bir nechta o‘ziga xos jihatlarini ochib beradi.
409-417
82
18
TIJORAT BANKLARINING KREDIT PORTFELIDAGI MUAMMOLI KREDITLARNI KAMAYTIRISH YO‘LLARI
Mazkur maqolada tijorat banklarining kredit portfelida yuzaga kelayotgan muammoli kreditlar (NPL — Non-Performing Loans) muammosi tahlil qilinadi. Muallif ushbu kreditlarning paydo bo‘lishiga olib keluvchi asosiy omillarni ochib beradi, xususan, kreditlashdagi baholash xatolari, mijozlarning moliyaviy intizomi pastligi, bozor tavakkalchiligi va iqtisodiy beqarorlik holatlari muhokama etiladi. Shuningdek, muammoli kreditlar banklar rentabelligi va likvidligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi bois, ularni kamaytirishga qaratilgan strategik choralar — ilg‘or kredit skoring tizimlari, kredit portfelini diversifikatsiyalash, monitoringni kuchaytirish va kreditlarning qayta restrukturizatsiyasi kabi mexanizmlar ko‘rib chiqiladi. O‘zbekiston bank tizimi misolida milliy va xalqaro yondashuvlar solishtirilib, maqolada muammoli kreditlarni samarali boshqarish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan.
4-7
45
9
DINIY TURIZMNI RIVOJLANTIRISHDA MUQADDAS QADAMJOLARNING O‘RNI (FORISH TUMANI MISOLIDA)
Maqolada moddiy, muqaddas tarixiy maskanlar, madaniy va arxeologiya merosi obyektlari, muqaddas tarixiy maskanlar, madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish to‘g‘risida” gi Qonuni, Jizzax viloyati ziyoratgohlari, “Hazrati eshon xalifa” ziyoratgohi va Andagin nomining etimologiyasi hamda ajdodlardan meros qolgan toshbitiklar (petrogliflar) haqida ilmiy tushunchalar berilgan.
8-10
76
18
SAMARQAND VILOYATI XO‘JALIGINING SHAKLLANISHI
maqolada Samarqand viloyati xo‘jaligining shakllanishi va rivojlanishiga tasir etgan omillar, viloyat yalpi xududiy mahsuloti tarkibi, kiritilgan investitsiya, eksport va import xajmi, xorijiy kapital ishtirokidagi korxonalarning ulushi o‘rganilgan va ilmiy xulosalar berilgan.
11-19
27
17
QASHQADARYO VOHA LANDSHAFTLARIGA IRRIGATSION ERROZIYA TA’SIRINI OPTIMALLASHTIRISH YO‘LLARI
maqolada Qashqadaryo vohasi sog‘oriladigan yerlarning ekologik holati
tahlil qilingan holda, sho‘rlangan, erroziyaga uchragan yerlarni holatini yaxshilashga qaratilgan gidromeliorativ tad’birlar olib borish batafsil yoritilgan. Sug‘oriladigan yerlarni ekologik holatiga ta’sir etuvchi gidrotexnik inshootlarni holati va foydali ish koeftsenti (FIK) to‘g‘risida ma’lumotlar bayon etilgan bo‘lib, hududda yerlarni meliorativ holatini yaxshilashga qaratilgan tadbirlar ko‘rsatib o‘tilgan.
tahlil qilingan holda, sho‘rlangan, erroziyaga uchragan yerlarni holatini yaxshilashga qaratilgan gidromeliorativ tad’birlar olib borish batafsil yoritilgan. Sug‘oriladigan yerlarni ekologik holatiga ta’sir etuvchi gidrotexnik inshootlarni holati va foydali ish koeftsenti (FIK) to‘g‘risida ma’lumotlar bayon etilgan bo‘lib, hududda yerlarni meliorativ holatini yaxshilashga qaratilgan tadbirlar ko‘rsatib o‘tilgan.
20-23
89
8
MUSTAQILLIK YILLARIDA SURXONDARYO VILOYATI AHOLI SONI VA DINAMIKASIDAGI O‘ZGARISHLAR
Maqolada Surxondaryo viloyati aholisi soni dinamikasining mustaqillik yillarida o‘zgarishi tahlil qilingan. Shuningdek, aholi sonidagi o‘zgarishlar viloyat tumanlari bo‘yicha o‘rganilgan.
24-26
22
26
TUPROQ BONITIROVKASI TABIIY GEOGRAFIK KOMPLEKSLARNI QISHLOQ XO‘JALIK UCHUN BAHOLASH ASOSI SIFATIDA (BUXORO VILOYATI VOHALARI MISOLIDA)
maqolada Buxoro viloyatining Buxoro, Qorako‘l va Qorovulbozor vohalari sug‘oriladigan yerlarida tuproq bonitirovkasi asosida tabiiy geografik komplekslarning qishloq xo‘jalik uchun baholashda asos bo‘lishi bo‘yicha munosabatlar bildirilgan.
27-30
60
14
RISKS AND ECOLOGICAL IMPACTS OF SOIL SALINITY IN MIRZACHUL STEPPE
Soil salinization poses significant risks to agricultural productivity, ecosystem health, and sustainable land management in arid and semi-arid regions like the Mirzachul Steppe in Uzbekistan. This study investigates the ecological impacts of soil salinity using Geographic Information Systems (GIS), Remote Sensing (RS), and statistical analysis. Results reveal that approximately 74% of arable land in the region is affected by varying degrees of soil salinity, with severe salinity levels accounting for 30.25%. Mitigation strategies such as agroforestry show promise in reducing soil salinity and improving microclimatic conditions. However, limitations in determining the chemical composition of soil salinity highlight the need for enhanced methodologies. This research contributes to understanding the risks and ecological impacts of soil salinity, offering actionable insights for sustainable land management.
31-34
35
17
METHODS FOR STUDYING THE IMPACT OF SOIL SALINIZATION ON DESERTIFICATION IN MIRZACHUL
Soil salinization and desertification are among the most pressing environmental challenges facing arid and semi-arid regions, including the Mirzachul Steppe in Uzbekistan. These processes not only degrade agricultural productivity but also contribute to the loss of arable land, threatening food security and sustainable development. This study investigates the complex interplay between soil salinity and desert extension (DE) in the context of climate change, using advanced tools such as Geographic Information Systems (GIS), The analysis employed multi.
35-37
40
8
CHUMQOR TOG‘ YONBAG‘RI SUV HAVZALARI VA ULARNING EKOLOGIK HOLATI
Mazkur maqolada, Chumqor tog‘ yonbag‘ridagi Sangzor havzasiga yer usti va osti suvlarining hozirgi ekologik holat, ularga ta’sir etuvchi omillar va ularni yaxshilash bo‘yicha ishlab chiqilgan taklif va tavsiyalardan iborat.
38-41
41
10
SANGZOR DARYO HAVZASI TABIATIDAN FOYDALANISHNING GEOGRAFIK ASOSLARI
ushbu tezisda tabiatdan foydalanishning geografik asoslari turli manbalarni tahlil qilgan holda, Sangzor daryo havzasi tabiatidan foydalanish masalalari havzaviy yondoshuv asosida ochib berilgan.
42-45
26
11
OZIQ-OVQAT XAVFSIZLIGI TA’MINLASHDA LANDSHAFT TADQIQOTLARINING ROLI
Maqolada landshaftlardan qishloq xoʻjalik maqsadlarida foydalanish, mavjud potensial imkoniyatlarini baholash va ularni oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashdagi roli Oʻrta Zarafshon havzasi togʻoldi tekislik va yoyilma landshaftlari misolida tahlil qilingan.
46-48
37
9
XORIJIY MAMALAKATLARDA KADASTR TIZIMIGA GEOGRAFIK YONDASHUVLAR HAQIDA
Maqolada Yer kadastrining qoʻllanilishi va yer maydonlarini oʻlchash bilan
doimiy ravishda yer kadastrining usul va shakllariga mos holda oʻzgarib kelganligi hamda har bir
davlatning qudrati soliqqa bogʻlik boʻlib, foydalanadigan yerlar oʻlchangan va hisobga olingan
ma’lumotlarga bogʻlikligi haqidagi ma’lumotlar tahlil qiligan
doimiy ravishda yer kadastrining usul va shakllariga mos holda oʻzgarib kelganligi hamda har bir
davlatning qudrati soliqqa bogʻlik boʻlib, foydalanadigan yerlar oʻlchangan va hisobga olingan
ma’lumotlarga bogʻlikligi haqidagi ma’lumotlar tahlil qiligan
49-51
39
7
SUN’IY YO‘LDOSH TIZIMIDAGI GPSDA GEODEZIK O‘LCHASH ISHLARINI BAJARISHNING GEOGRAFIK JIHATLARI
Ushbu maqolada hozirgi kundagi geodezik o‘lchash ishlarini bajarishda
zamonaviy texnika va texnologiyalarni qo‘llash ishlash tamoyillari yoritilgan.
zamonaviy texnika va texnologiyalarni qo‘llash ishlash tamoyillari yoritilgan.
418-421
177
27
KASBIY FAOLIYAT VA SHAXSNING O‘ZARO BOG‘LIQLIGI
Mazkur maqolada kasbiy faoliyat va shaxsning o‘zaro bog‘liqligi masalasi ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Kasbiy faoliyat inson hayotining muhim tarkibiy qismi sifatida nafaqat iqtisodiy barqarorlikni, balki shaxsning o‘zini anglash, rivojlanish va ijtimoiy o‘rnini topish jarayoniga ham bevosita ta’sir ko‘rsatishi yoritib berilgan. Shaxsning psixologik xususiyatlari, qiziqishlari, qobiliyatlari va qadriyatlari uning kasbiy faoliyatdagi muvaffaqiyatini belgilovchi asosiy omillar sifatida ko‘rib chiqiladi. Maqolada kasb tanlash, kasbiy moslik va kasbiy o‘zini o‘zi anglash jarayonlarining shaxs rivojiga ta’siri, shuningdek, kasbiy faoliyatning shaxsda ijtimoiy mas’uliyat, motivatsiya va ijobiy xulq-atvor shakllanishiga qanday ta’sir qilishi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari kasbiy tarbiya va kasbga yo‘naltirish ishlarini samarali tashkil etishda foydali bo‘lishi mumkin.
422-430
51
9
МАКТАБ ЎҚУВЧИЛАРИ ТОМОНИДАН ЖИНОЯТЛАР СОДИР ЭТИЛИШИ ВА ОЛДИНИ ОЛИШНИНГ АМАЛИЁТИ ТАҲЛИЛИ
Мақолада мактаб ўқувчилари ўртасида жиноятчилик муаммоси ва унинг олдини олиш масалалари назарий ва амалий жиҳатдан умумий тарзда ёритилган.
Ёшлар орасидаги ҳуқуқбузарликларнинг келиб чиқиш сабаблари, уларнинг ижтимоий-психологик асослари ҳамда профилактиканинг умумий йўналишлари ҳақида фикр юритилган. Муаллиф жиноятчиликнинг барвақт олдини олиш, таълим-тарбия тизимини такомиллаштириш, оила ва жамият ўртасидаги ҳамкорликни кучайтиришнинг аҳамиятини таъкидлайди. Шу билан бирга, ёш авлоднинг ҳуқуқий онгини ошириш, уларнинг бўш вақтини мазмунли ташкил этиш ва ижтимоий фойдали фаолиятга йўналтириш масалаларига эътибор қаратилган. Мақолада ёшлар билан ишлашда ижтимоий, психологик ва педагогик чораларни уйғунлаштириш, давлат ва жамоатчиликнинг профилактика жараёнидаги ўрнининг муҳимлиги умумий тарзда кўрсатилган.
Ёшлар орасидаги ҳуқуқбузарликларнинг келиб чиқиш сабаблари, уларнинг ижтимоий-психологик асослари ҳамда профилактиканинг умумий йўналишлари ҳақида фикр юритилган. Муаллиф жиноятчиликнинг барвақт олдини олиш, таълим-тарбия тизимини такомиллаштириш, оила ва жамият ўртасидаги ҳамкорликни кучайтиришнинг аҳамиятини таъкидлайди. Шу билан бирга, ёш авлоднинг ҳуқуқий онгини ошириш, уларнинг бўш вақтини мазмунли ташкил этиш ва ижтимоий фойдали фаолиятга йўналтириш масалаларига эътибор қаратилган. Мақолада ёшлар билан ишлашда ижтимоий, психологик ва педагогик чораларни уйғунлаштириш, давлат ва жамоатчиликнинг профилактика жараёнидаги ўрнининг муҳимлиги умумий тарзда кўрсатилган.
370-372
27
6
YOSHLARDA RAHBARLIKKA XOS QOBILIYATLARNING PSIXOLOGIK TAVSIFI
Ushbu maqolada jamiyat taraqqiyotini ta'minlashda ishlab chiqarish, sanoat, korxonalar va boshqa koʻplab sohalar faoliyatini talab darajasida tashkil etish hamda muvofiqlashtirishda rahbarning oʻrni katta ekanligi haqida ma’lumotlar berilgan.
373-376
23
11
YIG‘INDINING VA AYIRMANING KVADRATI MAVZUSINI O‘QITISHDA INTERFAOL METODLARNING O‘RNI
Ushbu maqolada “Yig‘indining va ayirmaning kvadrati” mavzusini o‘quvchilarni darsga yanada qiziqtirish maqsadida turli xil interfaol metodlardan foydalanib tushuntirib berilgan. O‘tilgan mavzuni mustahkamlash uchun “Tezkor savol-javob” metodidan foydalanildi. O‘quvchilar yangi mavzuni tushunganligini bilish uchun “Mosini top” metodidan, yangi mavzuni mukammal o‘zlashtirish uchun esa “Uchta noto‘g‘ri bitta to‘g‘ri” metodidan foydalanildi.
52-55
158
24
YER RESURSLARIDAN OQILONA FOYDALANISHNING IQTISODIY EKOLOGIK XUSUSIYATLARI
Maqolada tabiiy resurslar, xususan yer resurslaridan oqilona foydalanishning
iqtisodiy, ekologik hamda iqtisodiy ekologik jihatlari to‘g‘risida so‘z yuritilgan. Yer resurslaridan
foydalanishga doir an’anaviy hamda zamonaviy qarashlar, ularning o‘ziga xos jihatlari ilmiy tahlil
qilingan. Yer resurslarining bir biriga bog‘liq va o‘ziga xos tomonlari, yutuq va kamchiliklari
ko‘rsatilib, bu borada ba’zi bir tavsiya va takliflar berilgan.
iqtisodiy, ekologik hamda iqtisodiy ekologik jihatlari to‘g‘risida so‘z yuritilgan. Yer resurslaridan
foydalanishga doir an’anaviy hamda zamonaviy qarashlar, ularning o‘ziga xos jihatlari ilmiy tahlil
qilingan. Yer resurslarining bir biriga bog‘liq va o‘ziga xos tomonlari, yutuq va kamchiliklari
ko‘rsatilib, bu borada ba’zi bir tavsiya va takliflar berilgan.
56-59
239
53
SAMARQAND VILOYATI HUDUDINING IQLIM XUSUSIYATI
Ushbu maqolada Samarqand viloyatining iqlim xususiyatlari, ularning
shakllanishiga ta’sir qiluvchi omillar – geografik joylashuv, relyef, havo massalari, dengiz sathidan
balandlik, havo harorati va yog‘ingarchilik miqdori asosida tahlil qilingan. Maqolada hududning
g‘arbiy va sharqiy qismlaridagi iqlim tafovutlari, tog‘ tizmalari va cho‘l zonalarining havo harorati
hamda yog‘inlarga ta’siri ochib berilgan. Shuningdek, "Ilono‘ti" kabi mahalliy shamollar va
ularning ekinlarga ta’siri haqida ham batafsil ma’lumot berilgan. Grafik va xaritalar asosida
tahliliy yondashuvlar keltirilgan bo‘lib, iqlim o‘zgarishining inson faoliyati bilan bog‘liq jihatlari
ham yoritilgan
shakllanishiga ta’sir qiluvchi omillar – geografik joylashuv, relyef, havo massalari, dengiz sathidan
balandlik, havo harorati va yog‘ingarchilik miqdori asosida tahlil qilingan. Maqolada hududning
g‘arbiy va sharqiy qismlaridagi iqlim tafovutlari, tog‘ tizmalari va cho‘l zonalarining havo harorati
hamda yog‘inlarga ta’siri ochib berilgan. Shuningdek, "Ilono‘ti" kabi mahalliy shamollar va
ularning ekinlarga ta’siri haqida ham batafsil ma’lumot berilgan. Grafik va xaritalar asosida
tahliliy yondashuvlar keltirilgan bo‘lib, iqlim o‘zgarishining inson faoliyati bilan bog‘liq jihatlari
ham yoritilgan
60-61
26
7
DEGRADATSIYALANGAN YAYLOVLARNI BARQAROR TIKLASHDA FITOMELIORATSIYA: NUROTA TOGʻ OLDI HOLATI MISOLIDA
Mazkur maqolada Nurota togʻ oldi hududidagi yaylovlarning hozirgi
geoekologik holati o‘rganilib, ularni barqaror tiklashda fitomelioratsiya usullarining
samaradorligi yoritiladi. Degradatsiyalangan yaylovlarni tabiiy tiklash jarayonida fitomeliorativ
tadbirlarning qo‘llanilishi, hududdagi ekologik muvozanatni saqlashdagi o‘rni ilmiy asosda ko‘rib
chiqilgan. Ilmiy targ‘ibot ishlarida yaylovlar ekologik holatini yaxshilash uchun suniiy
agrofitosenozlar barpo etish muhim axamiyatga ega ekanligi va yaylov hosildorligini 2-2,5% ga
oshirishga erishish ko‘rsatib o‘tilgan.
geoekologik holati o‘rganilib, ularni barqaror tiklashda fitomelioratsiya usullarining
samaradorligi yoritiladi. Degradatsiyalangan yaylovlarni tabiiy tiklash jarayonida fitomeliorativ
tadbirlarning qo‘llanilishi, hududdagi ekologik muvozanatni saqlashdagi o‘rni ilmiy asosda ko‘rib
chiqilgan. Ilmiy targ‘ibot ishlarida yaylovlar ekologik holatini yaxshilash uchun suniiy
agrofitosenozlar barpo etish muhim axamiyatga ega ekanligi va yaylov hosildorligini 2-2,5% ga
oshirishga erishish ko‘rsatib o‘tilgan.
62-64
61
5
ASSESSMENT OF THE CURRENT MELIORATIVE STATE OF IRRIGATED LANDS IN KARAKALPAKSTAN AND STRATEGIES FOR IMPROVEMENT
Karakalpakstan is a region that is confronting numerous environmental
challenges. Located at the downstream terminus of the Amu Darya River basin, Karakalpakstan
suffers from the accumulation of salts and various pollutants carried by the river, posing serious
challenges to agriculture in the region. Therefore, in this paper, we aim to analyze the current state
of irrigated lands in Karakalpakstan using multi-year data from responsible organizations. Our
findings indicate that non-saline areas constitute 22.6% of the total area, whereas slightly saline,
moderately saline, and high to very high saline lands account for 32.7%, 35.9%, and 8.8%,
respectively.
challenges. Located at the downstream terminus of the Amu Darya River basin, Karakalpakstan
suffers from the accumulation of salts and various pollutants carried by the river, posing serious
challenges to agriculture in the region. Therefore, in this paper, we aim to analyze the current state
of irrigated lands in Karakalpakstan using multi-year data from responsible organizations. Our
findings indicate that non-saline areas constitute 22.6% of the total area, whereas slightly saline,
moderately saline, and high to very high saline lands account for 32.7%, 35.9%, and 8.8%,
respectively.
65-68
36
26
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI XUDUDIY URBANISTIK TARKIBINI SHAKLLANISHI VA RIVOJLANISHINING IQTISODIY GEOGRAFIK TAHLILI
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasidagi urbanistik tarkibning
shakllanishi, uning hududiy xususiyatlari, iqtisodiy-geografik omillari va rivojlanish yo‘nalishlari
tahlil qilingan. Shaharlarning rivojlanishida geografik joylashuv, tabiiy resurslar, transport
infratuzilmasi, iqtisodiy salohiyat kabi omillari berilgan.
shakllanishi, uning hududiy xususiyatlari, iqtisodiy-geografik omillari va rivojlanish yo‘nalishlari
tahlil qilingan. Shaharlarning rivojlanishida geografik joylashuv, tabiiy resurslar, transport
infratuzilmasi, iqtisodiy salohiyat kabi omillari berilgan.
69-71
27
14
ATROF-MUHIT O‘ZGARISHINI MONITORING QILISHDA KOMPYUTER TEXNOLOGIYALARINING ZAMONAVIY SALOHIYATI
Maqolada atrof-muhit o‘zgarishini monitoring qilishda kompyuter
texnologiyalarining roli ko‘rib chiqiladi. Kompyuter texnologiyalaridan foydalanishning ijobiy
tomonlari ko‘rsatilib, atrof-muhit monitoringining zamonaviy yondashuvlarini samarali amalga
oshirishga to‘sqinlik qilayotgan dolzarb muammolar aniqlandi. Atrof-muhit ma’lumotlarini
monitoring qilish va tahlil qilishning raqamli usullariga sifatli o‘tish uchun normativ-huquqiy
bazani takomillashtirish, ilmiy sohani rivojlantirish va professional kadrlar tayyorlash bo‘yicha
chora-tadbirlar taklif etilmoqda.
texnologiyalarining roli ko‘rib chiqiladi. Kompyuter texnologiyalaridan foydalanishning ijobiy
tomonlari ko‘rsatilib, atrof-muhit monitoringining zamonaviy yondashuvlarini samarali amalga
oshirishga to‘sqinlik qilayotgan dolzarb muammolar aniqlandi. Atrof-muhit ma’lumotlarini
monitoring qilish va tahlil qilishning raqamli usullariga sifatli o‘tish uchun normativ-huquqiy
bazani takomillashtirish, ilmiy sohani rivojlantirish va professional kadrlar tayyorlash bo‘yicha
chora-tadbirlar taklif etilmoqda.
72-74
16
14
LANDSHAFTLARDAN XOʻJALIKDA FOYDALANISHNING EKOLOGIK OQIBATLARI
maqolada landshaftlardan qishloq xoʻjalik maqsadlarida foydalanish natijasida
vujudga kelgan ekologik muammolar Oʻrta Zarafshon havzasi tog‘ va togʻoldi tekisliklari misolida
tahlil qilingan.
vujudga kelgan ekologik muammolar Oʻrta Zarafshon havzasi tog‘ va togʻoldi tekisliklari misolida
tahlil qilingan.
75-76
105
45
REKREATSIYA VA TURIZM RESURSLARI VA ULARNING TASNIFI
Mazkur maqolada rekreatsiya va turizm resurslari tushunchasi, ularning
mazmun-mohiyati hamda amaliy ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, rekreatsiya va turizm
resurslarining tasnifi, ularni tabiiy-geografik, madaniy-tarixiy va ijtimoiy-iqtisodiy mezonlar
asosida guruhlarga ajratish masalalari ko‘rib chiqilgan. Maqolada turizmni rivojlantirishda
resurslardan samarali foydalanish yo‘llari, ularning hududiy taqsimoti va turistik salohiyatni
baholash metodlari haqida tahliliy yondashuv asosida fikr yuritilgan. Tadqiqot natijalari turizm
sohasida strategik rejalashtirish va hududiy rivojlanishni ta’minlashda muhim ahamiyatga ega
bo‘lishi mumkin.
mazmun-mohiyati hamda amaliy ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, rekreatsiya va turizm
resurslarining tasnifi, ularni tabiiy-geografik, madaniy-tarixiy va ijtimoiy-iqtisodiy mezonlar
asosida guruhlarga ajratish masalalari ko‘rib chiqilgan. Maqolada turizmni rivojlantirishda
resurslardan samarali foydalanish yo‘llari, ularning hududiy taqsimoti va turistik salohiyatni
baholash metodlari haqida tahliliy yondashuv asosida fikr yuritilgan. Tadqiqot natijalari turizm
sohasida strategik rejalashtirish va hududiy rivojlanishni ta’minlashda muhim ahamiyatga ega
bo‘lishi mumkin.
78-79
31
6
NAVOIY VILOYATI CHO‘L QISMINING NOZOGEOGRAFIK VAZIYATIGA TA’SIR ETUVCHI ASOSIY OMILLAR VA ULARNING HUDUDIY JIHATLARI
Ushbu maqolada navoiy viloyati cho‘l qismining nozogeografik vaziyatiga
ta’sir etuvchi tabiiy, iqtisodiy va ijtimoiy hamda ekologik omillar alohida e’tirof etilgan. Jumladan
cho‘l kasalliklari, Navoiy viloyati aholisi orasida nafas olish a’zolarining shamollashi bilan bog‘liq
yuqumli kasalliklar, Poliartrit, havo-tomchi yuqumli kasalliklar (grip, bolalar yuqumli kasalliklari)
yilning boshqa davrlariga nisbatan birmuncha ko‘p uchraydi.
ta’sir etuvchi tabiiy, iqtisodiy va ijtimoiy hamda ekologik omillar alohida e’tirof etilgan. Jumladan
cho‘l kasalliklari, Navoiy viloyati aholisi orasida nafas olish a’zolarining shamollashi bilan bog‘liq
yuqumli kasalliklar, Poliartrit, havo-tomchi yuqumli kasalliklar (grip, bolalar yuqumli kasalliklari)
yilning boshqa davrlariga nisbatan birmuncha ko‘p uchraydi.
80-81
40
15
GAGARIN SHAHAR - TARIX VA BUGUNGI HAYOT
Ushbu maqola O‘zbekistonniтg Jizzax viloyatida joylashgan Gagarin
shahritarixi,geografik joylashuvi, iqsodiy va ijtimoiy rivojlanish xususiyatlari tahlil qilingan.
Shaharning paydo bo‘lishi, nomlanishi va hududiy o‘zgarishlari tarixiy manbalar asosida
yoritilgan. Shuningdek, Gаgarinning bugungi kundagi infratuzilmasi aholisi va mintaqaviy
nahamiyati haqida ma’lumotlar berilgan.
shahritarixi,geografik joylashuvi, iqsodiy va ijtimoiy rivojlanish xususiyatlari tahlil qilingan.
Shaharning paydo bo‘lishi, nomlanishi va hududiy o‘zgarishlari tarixiy manbalar asosida
yoritilgan. Shuningdek, Gаgarinning bugungi kundagi infratuzilmasi aholisi va mintaqaviy
nahamiyati haqida ma’lumotlar berilgan.
82-85
23
31
TOSHKENT VILOYATI REKREATSIYASINING RIVOJLANISH PROGNOZ KO‘RSATKICHLARI
Maqolada Toshkent viloyating rekreatsion salohiyati ,tabiiy va madaniy turizm
imkoniyatlari, Bo‘stonliq, Parkent, Ohangaron kabi tumanlarda ekoturizm va tog‘ turizmi haqida
malumotlar, 2024-2027 yillarda sayyohlar oqimi prognozi sonini ,uzgarish denamikasining
pragnoz tahlili. urganilib ma’lumotlar berildi
imkoniyatlari, Bo‘stonliq, Parkent, Ohangaron kabi tumanlarda ekoturizm va tog‘ turizmi haqida
malumotlar, 2024-2027 yillarda sayyohlar oqimi prognozi sonini ,uzgarish denamikasining
pragnoz tahlili. urganilib ma’lumotlar berildi
86-88
23
11
TIBBIY-GEOGRAFIK BAHOLASHNING AYRIM NAZARIY MASALALARI
Ushbu maqolada tibbiy-geografik baholashning ayrim nazariy-metodologik
jihatlari va bu yo‘nalishi doirasida tadqiqot olib borgan olimlarning ishlari qisqacha
yoritilgan.Tadqiqotchilar tomonidan olib borilgan ilmiy ishlarning nazariy asoslari bayon etilgan
va mamlakatimizda tibbiy-geografik baholash ishlari yoritilgan.
jihatlari va bu yo‘nalishi doirasida tadqiqot olib borgan olimlarning ishlari qisqacha
yoritilgan.Tadqiqotchilar tomonidan olib borilgan ilmiy ishlarning nazariy asoslari bayon etilgan
va mamlakatimizda tibbiy-geografik baholash ishlari yoritilgan.
89-92
73
15
MAKTAB DARSLARIDA XARITA TUSHUNCHASI VA ULARNING TASNIFLANISHI
Ushbu maqolada umumiy oʻrta ta’lim maktablarining 7-sinf geografiya
fanidagi xaritalar mavzusini yoritish, xaritalarning xususiyati haqida ma’lumotlar berish va
xaritalarning tasniflanishi haqida ma’lumotlar berilib, klaster usulida tahlil qilingan.
fanidagi xaritalar mavzusini yoritish, xaritalarning xususiyati haqida ma’lumotlar berish va
xaritalarning tasniflanishi haqida ma’lumotlar berilib, klaster usulida tahlil qilingan.
93-95
26
14
OʻZBEKISTONNING TOGʻLI VA TOGʻOLDI HUDUDLARIDA SEL OQIMINING VUJUDGA KELISHI, UNING OQIBATLARI VA OLDINI OLISH CHORA-TADBIRLARI
Sel oqimi tog‘ vodiylari va soylardan oqib keladigan, katta vayrongarchilik
kuchiga ega bo‘lgan qisqa muddatli loyqa yoki loyqa-tosh aralash kuchli suv oqimi hisoblanib, sеl
soylarning quyi tomoniga qum, shag`al, xarsang va loyqa aralashgan hosilalarni olib borib
tashlaydi. Bugungi kunda iqlim o‘zgarishi, aholi sonining keskin oshishi, yerlardan va tog‘
yonbag‘ridagi yaylovlardan noto‘g‘ri foydalanish kabi antropogen omillar sel xavfini yildan-yilga
kuchayishiga olib kelmoqda. Shu sababli, sel xavf mavjud bo‘lgan tog‘li hududlarni chuqur tadqiq
qilish, uning yuzaga kelish sabablari, oqibatlarini aniqlash hamda oldini olish bo‘yicha ilmiy
asoslangan chora-tadbirlarni ishlab chiqish bugungi kunning dolzarb masalalardan biri bo‘lib
qolmoqda.
kuchiga ega bo‘lgan qisqa muddatli loyqa yoki loyqa-tosh aralash kuchli suv oqimi hisoblanib, sеl
soylarning quyi tomoniga qum, shag`al, xarsang va loyqa aralashgan hosilalarni olib borib
tashlaydi. Bugungi kunda iqlim o‘zgarishi, aholi sonining keskin oshishi, yerlardan va tog‘
yonbag‘ridagi yaylovlardan noto‘g‘ri foydalanish kabi antropogen omillar sel xavfini yildan-yilga
kuchayishiga olib kelmoqda. Shu sababli, sel xavf mavjud bo‘lgan tog‘li hududlarni chuqur tadqiq
qilish, uning yuzaga kelish sabablari, oqibatlarini aniqlash hamda oldini olish bo‘yicha ilmiy
asoslangan chora-tadbirlarni ishlab chiqish bugungi kunning dolzarb masalalardan biri bo‘lib
qolmoqda.
96-99
61
30
OHANGARON DARYO HAVZASI LANDSHAFTLARINING TEXNOGEN JARAYONLAR TA’SIRIDA IFLOSLANISHI, UNING OQIBATLARI VA AYRIM CHORA-TADBIRLAR
Ushbu maqolada Ohangaron daryo havzasi landshaft komplekslarining
texnogen ifloslanish xususiyatlari, ularning manbalari, tabiiy ekotizimlarga ta'sir qilish
mexanizmlari va salbiy oqibatlarini yumshatish bo‘yicha mumkin bo‘lgan chora-tadbirlar ko‘rib
chiqilgan. Sanoat, qishloq xo‘jaligi va transport tizimini hududning tuproq sifati, suv resurslari va
bioxilma-xilligiga ta’sirini tahlil qilishga alohida e’tibor qaratilgan. Buzilgan landshaftlar
monitoringi va ularni tiklash bo‘yicha tavsiyalar berilgan.
texnogen ifloslanish xususiyatlari, ularning manbalari, tabiiy ekotizimlarga ta'sir qilish
mexanizmlari va salbiy oqibatlarini yumshatish bo‘yicha mumkin bo‘lgan chora-tadbirlar ko‘rib
chiqilgan. Sanoat, qishloq xo‘jaligi va transport tizimini hududning tuproq sifati, suv resurslari va
bioxilma-xilligiga ta’sirini tahlil qilishga alohida e’tibor qaratilgan. Buzilgan landshaftlar
monitoringi va ularni tiklash bo‘yicha tavsiyalar berilgan.
100-102
25
5
RECREATIONAL POSSIBILITIES FOR THE DEVELOPMENT OF SETTLEMENTS IN THE MOUNTAIN AREAS OF THE JIZZAKH REGION
The article examines and analyzes recreational opportunities for the development of
settlements in the mountainous areas of the Jizzakh region. Recreation and its proper organization
in certain areas with special conditions such as mountains and foothills have a number of
individual criteria and opportunities. Therefore, settlements in these areas are the bases for
organizing and developing recreational activities and constructing recreational and health
facilities in these areas.
settlements in the mountainous areas of the Jizzakh region. Recreation and its proper organization
in certain areas with special conditions such as mountains and foothills have a number of
individual criteria and opportunities. Therefore, settlements in these areas are the bases for
organizing and developing recreational activities and constructing recreational and health
facilities in these areas.
103-106
42
19
SIRDARYO HAVZASI KOLLEKTOR-ZOVUR SUVLARI HOLATINI BAHOLASH (O‘ZBEKISTON HUDUDI)
Maqolada Sirdaryo havzasida hosil bo‘layotgan kollektor-zovur suv hajmi,
uning minerallashuvi va umumiy tuz miqdori orqali havzadagi kollektor-zovur suvlarining holatini
baholash yoritilgan.
uning minerallashuvi va umumiy tuz miqdori orqali havzadagi kollektor-zovur suvlarining holatini
baholash yoritilgan.
107-109
35
13
KOSON TUMANI YER - SUV RESURSLARI VA ULARDAN OQILONA FOYDALANISH MASALALARI
Bu maqolada Koson tumaning hudud va MFY lar kesimida suv resurslarini
taqsimlanganligi va yetishmovchiligi mavjud suv miqdoridan talab etilgan suv resursi o‘rtasidagi
farqlar ko‘rsatilgan. Bu maqolada suv resurslaridan oqilona foydalanish bo‘yicha xulosa va
takliflar berilgan.
taqsimlanganligi va yetishmovchiligi mavjud suv miqdoridan talab etilgan suv resursi o‘rtasidagi
farqlar ko‘rsatilgan. Bu maqolada suv resurslaridan oqilona foydalanish bo‘yicha xulosa va
takliflar berilgan.
110-112
20
8
KICHIK DELTАLАRDАGI RELYEFNING DАRАXTSIMОN STRUKTURАSI VА HUDUDNI ОPTIMАLLАSHTIRISH MАSАLАLАRI
Maqolada Amudaryo hozirgi deltasida mavjud daraxtsimon deltalarning kelib
chiqish tarixi batafsil yoritilgan. Kichik deltalarning tabiiy xo‘jalik tizimidagi rolini oshirish
maqsadida hududlarning imkoniyatlari bilan birgalikda hududning strukturaviy tuzilishiga ham
to‘xtalib o‘tilgan.
chiqish tarixi batafsil yoritilgan. Kichik deltalarning tabiiy xo‘jalik tizimidagi rolini oshirish
maqsadida hududlarning imkoniyatlari bilan birgalikda hududning strukturaviy tuzilishiga ham
to‘xtalib o‘tilgan.
113-116
52
25
TOG‘OLDI TEKISLIKLARI LANDSHAFTLARINING SHAKLLANISHI HAMDA GEOGRAFIK TARQALISHI
Ushbu maqolada tog‘oldi tekisliklarining shakllanishi, ularning xillari va kelib
chiqishi, tog‘oldi tekisliklari landshaftlarining geografik tarqalishi va unga tas’ir etuvchi omillar,
ularning hozirgi kundagi geoekologik holati va ularni yaxshilash borasidagi chora-tadbirlar ko‘rib
chiqilgan.
chiqishi, tog‘oldi tekisliklari landshaftlarining geografik tarqalishi va unga tas’ir etuvchi omillar,
ularning hozirgi kundagi geoekologik holati va ularni yaxshilash borasidagi chora-tadbirlar ko‘rib
chiqilgan.
116-119
107
57
BUXORO VILOYATIDA SUG‘ORISH NATIJASIDA TUPROQ SHO‘RLANISH TENDENSIYALARI
Mazkur maqolada Arid iqlimli Buxoro viloyati sug‘oriladigan maydonlarida
sug‘orma dehqonchilik natijasida yer osti suvlari sathi tebranishi oqibatida tuproq sho‘rlanishi
maydonlarining o‘zgarishi yoritilgan.
sug‘orma dehqonchilik natijasida yer osti suvlari sathi tebranishi oqibatida tuproq sho‘rlanishi
maydonlarining o‘zgarishi yoritilgan.
120-122
76
24
SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI ANTROPOGEN LANDSHAFTSHUNOSLIK MAKTABI FAOLIYATI
Ushbu maqolda Samarqand davlat universiteti antropogen landshatfshunoslik
maktabi asoschisi Ali Abdulqosimovning antropogen landshatfshunoslik fanining rivojlanishiga
qo‘shgan hissalari yoritilgan.
maktabi asoschisi Ali Abdulqosimovning antropogen landshatfshunoslik fanining rivojlanishiga
qo‘shgan hissalari yoritilgan.
123-125
75
168
XORAZM VILOYATI QISHLOQ XO‘JALIGINING TARMOQLARI VA HUDUDLAR BO‘YICHA IXTISOSLASHUVI
Mazkur maqolada Xorazm viloyatining qishloq xo‘jaligi tarmoqlari, ularning
rivojlanish holati hamda hududlar bo‘yicha ixtisoslashuvi o‘rganilgan. Statistika ma'lumotlari
asosida viloyat iqtisodiyotida qishloq xo‘jaligining o‘rni tahlil qilinib, tarmoqlararo va
hududlararo farqlar ilmiy asosda yoritilgan.
rivojlanish holati hamda hududlar bo‘yicha ixtisoslashuvi o‘rganilgan. Statistika ma'lumotlari
asosida viloyat iqtisodiyotida qishloq xo‘jaligining o‘rni tahlil qilinib, tarmoqlararo va
hududlararo farqlar ilmiy asosda yoritilgan.
126-128
37
11
TUPROQLARDA UCHRAYDIGAN AYRIM KIMYOVIY ELEMENTLARNING INSON SALOMATLIGIGA TAʼSIRI URGUT TUMANI MISOLIDA
Maqolada Urgut tumani 6 ta hududining tuproqlari tarkibida uchraydigan
radioaktiv elementlar miqdorining miqdori, va uni tuman aholisi salomatligiga taʼsiri yoritilgan.
radioaktiv elementlar miqdorining miqdori, va uni tuman aholisi salomatligiga taʼsiri yoritilgan.
129-133
49
26
MIRZACHO‘L IQTISODIY RAYONI SHAHARLARI TO‘RI VA TARKIBINING PROGNOZI
Ushbu maqolada Mirzacho‘l iqtisodiy rayoni shaharlardagi demografik
jarayonlarning holati, aholi soni va dinamikasidagi o‘zgarishlar, aholi tarkibi, tabiiy va mexanik
harakati va uning istiqboldagi ko‘rinishlari prognoz qilingan. Mirzacho‘l iqtisodiy rayoni
shaharlaridagi prognozlash shaharlarning kelajakda rivojlanishi, vujudga kelishi mumkin bo‘lgan
ijtimoiy – iqtisodiy hamda ekologik muammolarning oldini olish imkonini beradi.
jarayonlarning holati, aholi soni va dinamikasidagi o‘zgarishlar, aholi tarkibi, tabiiy va mexanik
harakati va uning istiqboldagi ko‘rinishlari prognoz qilingan. Mirzacho‘l iqtisodiy rayoni
shaharlaridagi prognozlash shaharlarning kelajakda rivojlanishi, vujudga kelishi mumkin bo‘lgan
ijtimoiy – iqtisodiy hamda ekologik muammolarning oldini olish imkonini beradi.
134-136
82
21
MIRZACHO‘L IQTISODIY RAYONI SHAHARLARINING SHAKLLANISH VA RIVOJLANISH TARIXI
Ushbu maqolada Mirzacho‘l iqtisodiy royoni shahar aholi manzilgohlari tarixi
va hozirgi holati tahlil qilingan, shahar aholi manzilgohlarining rivojlanish davrlari bosqichlarga
ajratilib, ularning o‘tmishi va bugungi holati hamda rivojlanish muammolari ko‘rib chiqilgan.
va hozirgi holati tahlil qilingan, shahar aholi manzilgohlarining rivojlanish davrlari bosqichlarga
ajratilib, ularning o‘tmishi va bugungi holati hamda rivojlanish muammolari ko‘rib chiqilgan.
377-380
40
10
EFFECTIVE METHODOLOGIES IN ENGLISH LANGUAGE INSTRUCTION: A STUDY OF TEACHER PRACTICES
This study explores the effectiveness of various methodologies employed in English language instruction, with a particular focus on how teachers implement and adapt pedagogical strategies in real classroom settings. Drawing on both qualitative and quantitative data collected through classroom observations, teacher interviews, and student performance records, the research identifies key practices that contribute to successful language acquisition. Emphasis is placed on the integration of communicative language teaching (CLT), task-based learning, and differentiated instruction, as well as the use of technological tools to support learner engagement. The findings reveal that flexibility, contextual awareness, and a learner-centered approach are critical components of effective English teaching. This paper contributes to the ongoing discourse on pedagogical best practices, offering practical insights for educators, curriculum developers, and policymakers aiming to enhance the quality of English language education across diverse learning environments.
431-433
49
19
“GO’RO’G’LINING TUG’ILISHI” DOSTONIDA MUBOLAG’A SAN’ATI
Ushbu maqola “Go’ro’g’lining tug’ilishi” dostonida mubolag’a san’atining qo’llanishi haqida.
434-438
29
17
Q.MÁTMURATOVTIŃ «TERBENBES» ROMANINDA ETIKET SÓZLERDIŃ STILLIK QOLLANILIWI
Bul maqalada Q.Mátmuratovtıń «Terbenbes» romanında etiket sózlerdiń stillik qollanılıwı haqqında sóz etilgen.
439-448
51
5
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ПРАКТИКИ КРЕДИТОВАНИЯ МАЛОГО БИЗНЕСА
В статье анализируется современное состояние практики совершенствования системы финансовой поддержки малого бизнеса, в частности, его финансирования за счет банковских кредитов. В статье выделяются основные проблемы существующей системы – отсутствие залогового обеспечения, бюрократические препятствия, сложные процессы получения кредитов, и предлагаются научно обоснованные предложения по их устранению. Также рассматриваются пути управления кредитными рисками в деятельности банков, расширения гарантийных механизмов и повышения доступности финансовых услуг для малого бизнеса за счет цифровизации кредитной инфраструктуры. Результаты исследования показывают, что совершенствование механизмов кредитования является важным фактором развития малого бизнеса.
449-456
42
18
MASHINALI O‘QITISH ALGORITMLARI YORDAMIDA BOSH MIYA O‘SMALARINI ANIQLASH MODELI
Ushbu maqolaning maqsadi mashinali o‘qitish usullaridan foydalangan holda MRI tasvirlarida miya o‘smalarini turlarini aniqlashdir. Neyron tarmoq texnologiyalariga asoslangan holda MRI tasvirlar ulardagi o‘smalar mavjudligiga qarab o‘rganiladi. Maqolada bosh miya o‘smalari klassifikatsiyasi, neyron tarmoq arxitekturalari, modullari, MRI tasvirlarida o‘smalarni aniqlash algoritmlari va hozirda eng ko‘p qo‘llanilayotgan aktivlashtirish funksiyalari haqida hamda neyron tarmoq modullarini qurish usullari, kamchiliklari va imkoniyatlari ham tahlil qilingan.
457-463
50
14
TIJORAT BANKLARI FAOLIYATIDA KOMPLAYENS NAZORATNI TASHKIL QILISHNING ASOSLARI VA ZARURIYATI (“AGROBANK” ATB MISOLIDA)
Ushbu ilmiy maqolada tijorat banklari faoliyatida komplayens (compliance) nazorat tizimini tashkil etishning nazariy va amaliy jihatlari chuqur tahlil etilgan. Xususan, “Agrobank” ATB misolida ushbu tizimni joriy etish tajribasi, asosiy yo‘nalishlari, huquqiy bazasi va institutsional mexanizmlari ko‘rib chiqilgan. Komplayens nazorati banklarda qonunchilikka rioya etilishi, ichki qoidalarga amal qilinishi, moliyaviy xavflar va firibgarliklarning oldini olish, shuningdek, xalqaro standartlarga mos faoliyat yuritishni ta'minlaydigan muhim vosita sifatida baholanadi. Tadqiqot davomida “Agrobank”da komplayens tizimi qanday tashkil etilganligi, filiallarda nazorat mexanizmlarining ishlashi, xodimlar malakasi, KYC va AML/CFT siyosatlarining joriy etilishi kabi jihatlar amaliy misollar asosida tahlil qilingan. Shuningdek, mavjud muammolar — masalan, malakali kadrlarga bo‘lgan ehtiyoj, texnologik vositalarning yetarli emasligi va filiallar kesimidagi nomutanosibliklar — aniqlanib, ularni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.
464-473
83
16
"СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ПРАКТИКИ РИСК-МЕНЕДЖМЕНТА В КОММЕРЧЕСКИХ БАНКАХ УЗБЕКИСТАНА"
В данной статье рассматривается современное состояние практики управления рисками в коммерческих банках Республики Узбекистан, существующие проблемы и пути их преодоления. Проведен углубленный анализ основных видов рисков, возникающих в банковской деятельности: кредитного риска, риска ликвидности, операционного риска, риска процентной ставки и риска несоблюдения требований, а также проведен сравнительный анализ с международной практикой их управления. В ходе исследования определено современное состояние систем оценки и мониторинга рисков в коммерческих банках Узбекистана и разработаны необходимые рекомендации по их совершенствованию. В частности, обоснована необходимость гармонизации политики управления рисками с автоматизированными цифровыми решениями, повышения достаточности капитала на основе требований Базеля III и укрепления корпоративного управления. Статья служит практической основой для повышения финансовой устойчивости банковской системы и укрепления кредитной надежности.
137-139
41
9
SHO‘RCHI TUMANI IQLIMI VA UNING XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada iqlim va uni hosil qiluvchi omillar, Sho‘rchi tumani iqlimiga
xos bo’lgan ayrim xususiyatlar va ko‘rsatkichlar haqida umumiy ma’lumot keltirilgan.
xos bo’lgan ayrim xususiyatlar va ko‘rsatkichlar haqida umumiy ma’lumot keltirilgan.
140-143
58
16
QORATEPA TOG‘LARINING TURISTIK IMKONIYATLARI VA FOYDALANISH ISTIQBOLLARI
Mazkur maqolda Samarqand viloyatining Urgut tumanida joylashgan Qoratepa
tog‘larining turistik imkoniyatlari, hamda undan foydalanish imkoniyatlariga e’tibor qaratilgan.
Mazkut tadqiqot ishidan ko‘zlangan asosiy maqsad bu Qoratepa hududining tabiiy go‘zalliklari,
turizm salohiyatini ko‘rsatib berishga qaratilgan. O‘rganilayotgan hudud o‘zining g‘aroyib
manzaralari, turli tarixiy obyektlari va o‘ziga xos ekologik xususiyatlari bilan nafaqat mahalliy
qolaversa xorijiy sayyohlarni e’tborini tortadi. Maqolada hududning turistik imkoniyatidan
foydalangan holda mahalliy va xorijiy sayyohlar uchun qulay bo‘lgan turistik marshrutlar ishlab
chiqishga e’tibor qaratilgan.
tog‘larining turistik imkoniyatlari, hamda undan foydalanish imkoniyatlariga e’tibor qaratilgan.
Mazkut tadqiqot ishidan ko‘zlangan asosiy maqsad bu Qoratepa hududining tabiiy go‘zalliklari,
turizm salohiyatini ko‘rsatib berishga qaratilgan. O‘rganilayotgan hudud o‘zining g‘aroyib
manzaralari, turli tarixiy obyektlari va o‘ziga xos ekologik xususiyatlari bilan nafaqat mahalliy
qolaversa xorijiy sayyohlarni e’tborini tortadi. Maqolada hududning turistik imkoniyatidan
foydalangan holda mahalliy va xorijiy sayyohlar uchun qulay bo‘lgan turistik marshrutlar ishlab
chiqishga e’tibor qaratilgan.
144-147
38
22
QARNOB CHO‘L LANDSHAFTLARI TUPROQLARI
Mazkur maqolada Qarnobcho‘l landshaftlarining tuproq tarkibi, mexanik
xossalari va ularning agrokimyoviy holati o‘rganilgan. Tadqiqotda Qarnobcho‘l hududining
iqlimiy sharoitlari, tuproq turlari (och tusli bo‘z, bo‘z-qo‘ng‘ir, sur-qo‘ng‘ir) hamda ularning
zichligi, sho‘rlanish darajasi, gumus miqdori, suv o‘tkazuvchanligi kabi ko‘rsatkichlari tahlil
qilingan. Shuningdek, ushbu hududning o‘simlik qoplami, xususan shuvoq-efemer o‘simliklar
guruhlarining tarkibi va ularga ta’sir etuvchi omillar yoritilgan.
xossalari va ularning agrokimyoviy holati o‘rganilgan. Tadqiqotda Qarnobcho‘l hududining
iqlimiy sharoitlari, tuproq turlari (och tusli bo‘z, bo‘z-qo‘ng‘ir, sur-qo‘ng‘ir) hamda ularning
zichligi, sho‘rlanish darajasi, gumus miqdori, suv o‘tkazuvchanligi kabi ko‘rsatkichlari tahlil
qilingan. Shuningdek, ushbu hududning o‘simlik qoplami, xususan shuvoq-efemer o‘simliklar
guruhlarining tarkibi va ularga ta’sir etuvchi omillar yoritilgan.
148-153
30
17
ATROF-MUHITNI ASRASHDA HUDUDIY GEOTIZMLARDAN OQILONA FOYDALANISHNING ZONAL YONDOSHUVI, XUSUSIYATLARI VA YECHIMLARI
Ushbu maqolada XXI asrning dastlbki choragida kunning eng dolzarb
mavzusiga aylanib bo`lgan atrof-muhitni muhofaza qilish, hamda geotizmlardan oqilona
foydalanishda innovatsion yondoshuvlarni ishlab chiqish va uni chuqur ilmiy asoslangan holda,
ilmiy-amaliy loyihalarni kundalik hayotga tadbiq etish, shuningdek atrof-muhitni asrashning
konstruktiv geografik masalalari yoritilgan. Geografik qobiqda, undagi geotizmlardagi keskin
o`zgarishlarni keltirib chiqarayotgan jarayonlarning sayyormazda ro`y berayotgani, hududlar
kesimida yuzaga kelayotgan atrof-muhitda kuzatilayotgan salbiy vaziyatlarni ijobiy yechimlari va
tabiiy resurslardan oqilona foydalanishda ularning zonal xususiyatlari ochib berilgan.
mavzusiga aylanib bo`lgan atrof-muhitni muhofaza qilish, hamda geotizmlardan oqilona
foydalanishda innovatsion yondoshuvlarni ishlab chiqish va uni chuqur ilmiy asoslangan holda,
ilmiy-amaliy loyihalarni kundalik hayotga tadbiq etish, shuningdek atrof-muhitni asrashning
konstruktiv geografik masalalari yoritilgan. Geografik qobiqda, undagi geotizmlardagi keskin
o`zgarishlarni keltirib chiqarayotgan jarayonlarning sayyormazda ro`y berayotgani, hududlar
kesimida yuzaga kelayotgan atrof-muhitda kuzatilayotgan salbiy vaziyatlarni ijobiy yechimlari va
tabiiy resurslardan oqilona foydalanishda ularning zonal xususiyatlari ochib berilgan.
154-156
36
8
JIZZAX VILOYATIDA TURIZMNI RIVOJLANTIRISHNING GEOGRAFIK JIHATLARI
Turizm hozirgi shiddat bilan yuksalayotgan davrda eng o‘sib borayotgan
sohalardan biri hisoblanadi. Turizm rivoj topishiga geografik omil, geografik o‘rin,bundan
tashqari hududning relyefi va unga yondosh bo‘lgan hududlarga ham bog‘liq. Ushbu maqola
turizmni rivojlantirishda geografiyaning roli haqida batafsil maʼlumot beradi.
sohalardan biri hisoblanadi. Turizm rivoj topishiga geografik omil, geografik o‘rin,bundan
tashqari hududning relyefi va unga yondosh bo‘lgan hududlarga ham bog‘liq. Ushbu maqola
turizmni rivojlantirishda geografiyaning roli haqida batafsil maʼlumot beradi.
157-160
45
15
QISHLOQ XO‘JALIGINING BARQAROR RIVOJLANISHIDA EKOLOGIK ZO‘RIQISHNING AHAMIYATI
Mazkur maqolada ekologik zo‘riqish va ekologik zo‘riqish koeffitsienti (Книс)
tushunchalari, ularning nazariy asoslari va amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. Maqolada B.
Kochurov tomonidan ishlab chiqilgan ekologik zo‘riqish koeffitsienti (Книс) ning mohiyati va
qishloq xo‘jaligi yerlarida qo‘llanilishi o‘rganilgan. Ushbu koeffitsient qishloq xo‘jaligi yerlarining
ekologik barqarorligini ta’minlash, tuproq degradatsiyasini kamaytirish va tabiiy resurslardan
oqilona foydalanish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqishda muhim ahamiyat kasb etadi. Shuningdek,
maqolada Rossiya, Xitoy, Yevropa va boshqa mamlakatlarda ekologik zo‘riqish monitoringi
bo‘yicha amalga oshirilgan tadqiqotlar natijalari yoritilgan. Ekologik zo‘riqish darajasini tahlil
qilish orqali yer resurslarini muvozanatli boshqarish, ekologik va iqtisodiy manfaatlarni
uyg‘unlashtirish hamda qishloq xo‘jaligida barqaror rivojlanishni ta’minlash imkoniyatlari
ko‘rsatib o‘tilgan. Ushbu maqola qishloq xo‘jaligi yerlarining ekologik monitoringini tashkil etish,
resurslardan samarali foydalanish va barqaror rivojlanish strategiyalarini ishlab chiqish bo‘yicha
ilmiy va amaliy asos sifatida xizmat qilishi mumkin.
tushunchalari, ularning nazariy asoslari va amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. Maqolada B.
Kochurov tomonidan ishlab chiqilgan ekologik zo‘riqish koeffitsienti (Книс) ning mohiyati va
qishloq xo‘jaligi yerlarida qo‘llanilishi o‘rganilgan. Ushbu koeffitsient qishloq xo‘jaligi yerlarining
ekologik barqarorligini ta’minlash, tuproq degradatsiyasini kamaytirish va tabiiy resurslardan
oqilona foydalanish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqishda muhim ahamiyat kasb etadi. Shuningdek,
maqolada Rossiya, Xitoy, Yevropa va boshqa mamlakatlarda ekologik zo‘riqish monitoringi
bo‘yicha amalga oshirilgan tadqiqotlar natijalari yoritilgan. Ekologik zo‘riqish darajasini tahlil
qilish orqali yer resurslarini muvozanatli boshqarish, ekologik va iqtisodiy manfaatlarni
uyg‘unlashtirish hamda qishloq xo‘jaligida barqaror rivojlanishni ta’minlash imkoniyatlari
ko‘rsatib o‘tilgan. Ushbu maqola qishloq xo‘jaligi yerlarining ekologik monitoringini tashkil etish,
resurslardan samarali foydalanish va barqaror rivojlanish strategiyalarini ishlab chiqish bo‘yicha
ilmiy va amaliy asos sifatida xizmat qilishi mumkin.
161-163
79
33
SAMARQAND VILOYATIDA URBANIZATSIYANING ATROF-MUHITGA IJOBIY VA SALBIY TA’SIRI.
Ushbu maqolada Samarqand viloyatida urbanizatsiya jarayoni, uning
shakllanishi, geografik tarqalishi, va ijobiy hamda salbiy ekologik oqibatlari yoritilgan.
Urbanizatsiyaning infratuzilma rivojlanishi, yashil hududlarning kengayishi, chiqindilarni
boshqarish kabi ijobiy tomonlari bilan birga, havo ifloslanishi, suv tanqisligi va qishloq xo‘jaligi
yerlarining kamayishi kabi salbiy jihatlari ham tahlil qilinadi.
shakllanishi, geografik tarqalishi, va ijobiy hamda salbiy ekologik oqibatlari yoritilgan.
Urbanizatsiyaning infratuzilma rivojlanishi, yashil hududlarning kengayishi, chiqindilarni
boshqarish kabi ijobiy tomonlari bilan birga, havo ifloslanishi, suv tanqisligi va qishloq xo‘jaligi
yerlarining kamayishi kabi salbiy jihatlari ham tahlil qilinadi.
164-166
54
19
SHAHRISABZ TUMANINING EKOTURISTIK OBYEKTLARI VA ULARNI RIVOJLANTIRISH MASALALARI
Ushbu maqolada Shahrisabz tumanining ekoturistik salohiyati va hududda
joylashgan tabiiy ob’yekrlar tahlil qilinadi. Hisor tog‘lari, Oqsuv va Qizilsuv daralari kabi noyob
ekoturistik hududlarning imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi.
joylashgan tabiiy ob’yekrlar tahlil qilinadi. Hisor tog‘lari, Oqsuv va Qizilsuv daralari kabi noyob
ekoturistik hududlarning imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi.
167-171
36
21
ZARAFSHON HAVZASIDA CHO‘LLANISH JARAYONIGA TA’SIR KO‘RSATUVCHI TABIIY VA ANTROPOGEN OMILLAR
Ushbu maqolada Zarafshon havzasida cho‘llanish jarayoniga ta’sir
ko‘rsatuvchi tabiiy va antropogen omillar ta’siri tahlil qilinadi. Tuproq degradatsiyasi jarayoniga
qishloq xo‘jaligida foydalanish nuqtai nazaridan takliflar ishlab chiqiladi.
ko‘rsatuvchi tabiiy va antropogen omillar ta’siri tahlil qilinadi. Tuproq degradatsiyasi jarayoniga
qishloq xo‘jaligida foydalanish nuqtai nazaridan takliflar ishlab chiqiladi.
172-175
26
18
NAVOIY VILOYATIDA SHAHAR AHOLI PUNKTLARINING SHAKLLANISHI VA JOYLANISHI
Mazkur maqolada Navoiy viloyatining shahar va shaharchalari shakllanishi va
tashkil etilishi oʻrganilgan. Shahar aholi punktlarining hududiy tarkibi tadqiq etilgan. Shaharlar
bajaradigan funksiyasiga koʻra guruhlarga ajratilgan. Shahar aholi punktlarining bir-biriga
nisbatan joylashuvi hamda ular orasidagi oʻrtacha masofasi aniqlangan.
tashkil etilishi oʻrganilgan. Shahar aholi punktlarining hududiy tarkibi tadqiq etilgan. Shaharlar
bajaradigan funksiyasiga koʻra guruhlarga ajratilgan. Shahar aholi punktlarining bir-biriga
nisbatan joylashuvi hamda ular orasidagi oʻrtacha masofasi aniqlangan.
176-178
58
27
BUXORO VILOYATI EKOLOGIK KARKASI SHAKLLANISHIDA MUHOFAZA ETILADIGAN TABIIY HUDUDLARNING O‘RNI
Ushbu maqolada Buxoro viloyatida joylashgan muhofaza etiladigan tabiiy
hududlar va ularning ekologik karkasdagi o‘rni yoritilgan.
hududlar va ularning ekologik karkasdagi o‘rni yoritilgan.
179-181
105
40
URGUT TUMANI IQTISODIY VA IJTIMOIY RIVOJLANISHIDA ERKIN IQTISODIY ZONASINING AHAMIYATI
Maqolada Urgut tuman ijtimoiy iqtisodiy yuksalish uchun asosiy omil
hisoblangan erkin iqtisodiy zonalar, ularning jozibadorligi va yuqori texnologiyali yangi ishlab
chiqarish quvvatlarini tashkil etish, hududlarni raqobatdosh va eksportga yo‘naltirilgan zamonaviy
sanoat mahsulotlari ishlab chiqarishni o‘zlashtirishga yanada faol jalb qilish, ishlab chiqarish,
muhandislik-kommunikatsiya, yo‘l-transport, ijtimoiy infratuzilma va logistika xizmatlarini jadal
rivojlantirishni ta’minlash masalalari yoritib berilgan.
hisoblangan erkin iqtisodiy zonalar, ularning jozibadorligi va yuqori texnologiyali yangi ishlab
chiqarish quvvatlarini tashkil etish, hududlarni raqobatdosh va eksportga yo‘naltirilgan zamonaviy
sanoat mahsulotlari ishlab chiqarishni o‘zlashtirishga yanada faol jalb qilish, ishlab chiqarish,
muhandislik-kommunikatsiya, yo‘l-transport, ijtimoiy infratuzilma va logistika xizmatlarini jadal
rivojlantirishni ta’minlash masalalari yoritib berilgan.
182-185
60
14
NUROTA TOG‘LARI LANDSHAFTLARI HOSIL BO‘LISHIDA GEOGRAFIK OMILLARNING ROLI
Mazkur maqolada landshaft shakllanishiga ta’sir qiluvchi tabiiy va antropogen
omillar qisqacha bayon qilingan. Landshaft hosil qiluvchi asosiy komponentlar – relyef, tog‘ jinsi,
iqlim, suv, tuproq resurslari, biotik omillar va inson xo‘jalik faoliyati qisqacha tahlil qilingan. Har
bir omilning landshaft hosil bo‘lishidagi o‘rni va o‘zaro bog‘liqligi izohlangan.
omillar qisqacha bayon qilingan. Landshaft hosil qiluvchi asosiy komponentlar – relyef, tog‘ jinsi,
iqlim, suv, tuproq resurslari, biotik omillar va inson xo‘jalik faoliyati qisqacha tahlil qilingan. Har
bir omilning landshaft hosil bo‘lishidagi o‘rni va o‘zaro bog‘liqligi izohlangan.
186-188
37
26
JIZZAX VILOYATINING HOZIRGI LANDSHAFTLARINI TASNIFLASH
Ushbu maqolada Jizzax viloyati hududida tarkib topgan landshaftlarning
hozirgi holati, ularning tadqiq etilishi va landshaft tiplariga ajratilishi, landshaft sinflari va tiplari,
tabiiy geografik rayonlariga ajratilib, ularning har birida tog‘ va tekislik landshaft tiplari
ajratilishi kabi masalalar yoritilgan.
hozirgi holati, ularning tadqiq etilishi va landshaft tiplariga ajratilishi, landshaft sinflari va tiplari,
tabiiy geografik rayonlariga ajratilib, ularning har birida tog‘ va tekislik landshaft tiplari
ajratilishi kabi masalalar yoritilgan.
189-191
28
12
O‘ZBEKISTON HUDUDIDA BALIQCHILIK XO‘JALIKLARINI JOYLASHTIRISHNING IQTISODIY-GEOGRAFIK MUAMMOLARI
Ushbu maqolada O‘zbekiston hududida baliqchilik xo‘jaliklarini
joylashtirishning asosiy iqtisodiy-geografik muammolari yoritilgan va ularning yechimiga oid
ayrim takliflar keltirilgan. Maqolada iqlim, suv resurslari, tuproq unumdorligi, transport
infratuzilmasi va ekologik kabi muhim geografik omillarni o‘rganish asosida baliqchilik
sanoatining rivojlanishiga to‘siq bo‘layotgan masalalar yoritilgan. Shuningdek, maqolada
baliqchilik xo‘jaliklarini barqaror rivojlantirish uchun innovatsion texnologiyalarni joriy etish,
malakali kadrlarni tayyorlash, yer resurslarini yaxshilash va davlat qo‘llab-quvvatlovi kabi amaliy
yechimlar taklif etilgan.
joylashtirishning asosiy iqtisodiy-geografik muammolari yoritilgan va ularning yechimiga oid
ayrim takliflar keltirilgan. Maqolada iqlim, suv resurslari, tuproq unumdorligi, transport
infratuzilmasi va ekologik kabi muhim geografik omillarni o‘rganish asosida baliqchilik
sanoatining rivojlanishiga to‘siq bo‘layotgan masalalar yoritilgan. Shuningdek, maqolada
baliqchilik xo‘jaliklarini barqaror rivojlantirish uchun innovatsion texnologiyalarni joriy etish,
malakali kadrlarni tayyorlash, yer resurslarini yaxshilash va davlat qo‘llab-quvvatlovi kabi amaliy
yechimlar taklif etilgan.
192-196
72
68
“BUYUK IPAK YOʻLI” KARVON YOʻLININING PAYDO BOʻLISH TARIXI VA GEOGRAFIK RIVOJLANISHI
Ushbu maqolada “Buyuk Ipak yoʻli”ning tarixiy geografik xususiyatlari, Buyuk
Ipak yoʻli dunyo sivilizatsiyasi rivojlanishidagi oʻrni, nemis olimi Ferdinand fon Rixtgofen
tamonidan Buyuk Ipak yoʻli haqida bergan ma’lumotlari, yurtimizdagi qadimiy katta savdo
yoʻlining oʻrni, “Buyuk Ipak yoʻli” mavqeiga oid ma’lumotlar keltirilgan.
Ipak yoʻli dunyo sivilizatsiyasi rivojlanishidagi oʻrni, nemis olimi Ferdinand fon Rixtgofen
tamonidan Buyuk Ipak yoʻli haqida bergan ma’lumotlari, yurtimizdagi qadimiy katta savdo
yoʻlining oʻrni, “Buyuk Ipak yoʻli” mavqeiga oid ma’lumotlar keltirilgan.
197-200
56
35
ORGANIK DEHQONCHILIKNI RIVOJLANTIRISHNING OʻZIGA XOS GEOGRAFIK JIHATLARI
mazkur maqolada hozirgi kunda qishloq xoʻjaligining istiqbolli yoʻnalishlaridan
biri sifatida qaralayotgan organik dehqonchilik sohasining kelib chiqish sabablari, afzalliklari va
kamchiliklari tahlil qilingan hamda istiqbollari to‘g‘risida ma’lumotlar berib o‘tilgan.
biri sifatida qaralayotgan organik dehqonchilik sohasining kelib chiqish sabablari, afzalliklari va
kamchiliklari tahlil qilingan hamda istiqbollari to‘g‘risida ma’lumotlar berib o‘tilgan.
201-205
33
24
NUROTA TOG‘LARI SHIMOLIY YONBAG‘RI RELYEFINING QIYALIK DARAJALARNI GAT TAHLILI
Maqolada gegrafik o‘rin tushunchasining qisqacha izohi va tarixi, turlari
to‘g‘risida ma’lumot berilgan. Shuningdek, Sirdaryo vioyati misolida hududlarning
chegaralanishida GIS texnologiyalaridan foydalanish afzalliklari, xususiyatlari bo‘yicha atroflicha
ma’lumotlar berilgan.
to‘g‘risida ma’lumot berilgan. Shuningdek, Sirdaryo vioyati misolida hududlarning
chegaralanishida GIS texnologiyalaridan foydalanish afzalliklari, xususiyatlari bo‘yicha atroflicha
ma’lumotlar berilgan.
210-212
34
11
JIZZAX VILOYATIDA YER OSTI SUVLARINING SHAKLLANISHI VA GEOEKOLOGIK MUAMMOLARI
Yer osti suvlarining Jizzax viloyatida muayyan qonuniyatlar asosida
shakllanishi bilan birgalikda ularning ekologik holati va dehqonchilikdagi oʻrni, ahamiyati yoritilib
oʻtilgan.
shakllanishi bilan birgalikda ularning ekologik holati va dehqonchilikdagi oʻrni, ahamiyati yoritilib
oʻtilgan.
213-215
31
3
ANTROPOGEN LANDSHAFTLAR MONITORINGI (O‘RTA ZAFARSHON HAVZASI MISOLIDA)
So‘ngi yillarda tabiatga antropogen ta’sir kuchayishi natijasida hududlarda
turli geoekologik muammolar vujudga kelmoqda. Ushbu muammolarni oldini olish va yuzaga
kelishi mumkin bo‘lgan salbiy ta’sirlarni kamaytirish uchun barcha hududlarda monitoring tizimini
olib borish zarur. Ushbu maqolada biz bu tizimini amalga oshirish zarurati va bosqichlari haqida
qisqacha bayon etdik.
turli geoekologik muammolar vujudga kelmoqda. Ushbu muammolarni oldini olish va yuzaga
kelishi mumkin bo‘lgan salbiy ta’sirlarni kamaytirish uchun barcha hududlarda monitoring tizimini
olib borish zarur. Ushbu maqolada biz bu tizimini amalga oshirish zarurati va bosqichlari haqida
qisqacha bayon etdik.
216-219
65
20
SURXONDARYO VILOYATI AHOLISINING TASHQI MIGRATSIYAGA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR
Ushbu maqolada Surxondaryo viloyati aholisi tashqi migratsiyasi shuningdek
viloyat aholisining tashqi migratsiyasiga tasir etuvchi omillar tahlil etilgan. So‘ngi yillarda
Surxondaryo viloyati aholisi ham tashqi migratsiyada xususan mehnat migratsiyasida faol bo‘lgan
hududlar toifasiga kiradi va o‘z navbatida tashqi mehnat migratsiyasida viloyat aholisining
geografiyasi kengayib bormqda. Mustaqillikning dastlabki yillarda O‘zbekistonning boshqa
hududlari singari viloyat aholisi ham asosan Rossiya Fedratsiyasi va qisman Qozog‘istonga
mehnat qilish uchun borishgan bo‘lsa bugungi kunda yangi yo‘nalishlar ochildi va bu davom
etmoqda. Bunga esa qator omillar o‘z ta’sirini o‘tkazadi ushbu maqolada yuqoridagi omillarni
batafsil tahlil etilgan.
viloyat aholisining tashqi migratsiyasiga tasir etuvchi omillar tahlil etilgan. So‘ngi yillarda
Surxondaryo viloyati aholisi ham tashqi migratsiyada xususan mehnat migratsiyasida faol bo‘lgan
hududlar toifasiga kiradi va o‘z navbatida tashqi mehnat migratsiyasida viloyat aholisining
geografiyasi kengayib bormqda. Mustaqillikning dastlabki yillarda O‘zbekistonning boshqa
hududlari singari viloyat aholisi ham asosan Rossiya Fedratsiyasi va qisman Qozog‘istonga
mehnat qilish uchun borishgan bo‘lsa bugungi kunda yangi yo‘nalishlar ochildi va bu davom
etmoqda. Bunga esa qator omillar o‘z ta’sirini o‘tkazadi ushbu maqolada yuqoridagi omillarni
batafsil tahlil etilgan.
220-222
51
12
BUXORO VILOYATI TOPONIMLARINI O'RGANISHNING BA’ZI ILMIY-AMALIY JIHATLARI
Ushbu maqolada Buxoro viloyati toponimlarini kelib chiqish tarixi, qaysi
guruhlarga kirishi mazmun mohiyati yoritib beriladi. . Nazariy jihatlari tahlil qilinadi.
guruhlarga kirishi mazmun mohiyati yoritib beriladi. . Nazariy jihatlari tahlil qilinadi.
223-225
31
13
ЭФФЕКТИВНОСТЬ СОЛНЕЧНЫХ ПАНЕЛЕЙ В ЗАЩИТЕ ОКРУЖАЮЩЕЙ СРЕДЫ
Статья анализирует эффективность солнечных панелей в защите
окружающей среды, включая их роль в снижении выбросов углекислого газа, загрязнения
воздуха и воды. Рассматриваются экономические и социальные преимущества, такие как
создание рабочих мест и снижение затрат на энергию. Также отмечены перспективы
развития солнечной энергетики.
окружающей среды, включая их роль в снижении выбросов углекислого газа, загрязнения
воздуха и воды. Рассматриваются экономические и социальные преимущества, такие как
создание рабочих мест и снижение затрат на энергию. Также отмечены перспективы
развития солнечной энергетики.
226-229
20
2
НАУЧНО-ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ВОПРОСЫ ИЗУЧЕНИЯ ПРИГОРОДНОГО СЕЛЬСКОГО ХОЗЯЙСТВА
В данной статье отражены научно-теоретические вопросы
пригородного сельского хозяйства, его значение и тенденции развития в условиях
урбанизации. В исследовании проанализированы подходы к обеспечению продовольственной
безопасности и экологической устойчивости в США, Европе, странах СНГ, включая
Узбекистан. Подробно рассмотрены модели управления пригородным сельским хозяйством,
его экономические и социальные аспекты, а также методика планирования.
пригородного сельского хозяйства, его значение и тенденции развития в условиях
урбанизации. В исследовании проанализированы подходы к обеспечению продовольственной
безопасности и экологической устойчивости в США, Европе, странах СНГ, включая
Узбекистан. Подробно рассмотрены модели управления пригородным сельским хозяйством,
его экономические и социальные аспекты, а также методика планирования.
230-232
25
9
СЕЗОННЫЕ ИЗМЕНЕНИЯ УВЛАЖНЁННОСТИ В ВЫСОКОГОРНОМ БАССЕЙНЕ ПСКЕМ ПО ДАННЫМ ДИСТАНЦИОННОГО ЗОНДИРОВАНИЯ
В работе представлена оценка сезонных изменений водонасыщенности в
бассейне реки Пскем на основе спутникового индекса NDWI по данным Landsat за 2024 год.
Анализ показал выраженную динамику увлажнённости в разные сезоны, отражающую
влияние снеготаяния, климатических факторов и водохозяйственных преобразований.
бассейне реки Пскем на основе спутникового индекса NDWI по данным Landsat за 2024 год.
Анализ показал выраженную динамику увлажнённости в разные сезоны, отражающую
влияние снеготаяния, климатических факторов и водохозяйственных преобразований.
233-235
16
4
ИННОВАЦИИ В УПРАВЛЕНИИ ТВЕРДЫМИ ОТХОДАМИ И ГЕОЭКОЛОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ
Твердые отходы становятся серьёзной экологической проблемой. В
статье рассматриваются инновационные подходы к их переработке и утилизации, влияние
отходов на экосистему и здоровье населения. Особое внимание уделено новым технологиям,
минимизирующим экологический ущерб, и перспективам развития управления твердыми
отходами.
статье рассматриваются инновационные подходы к их переработке и утилизации, влияние
отходов на экосистему и здоровье населения. Особое внимание уделено новым технологиям,
минимизирующим экологический ущерб, и перспективам развития управления твердыми
отходами.
236-238
31
13
ТУРИСТСКО-РЕКРЕАЦИОННЫЕ РЕСУРСЫ ЮЖНОГО УЗБЕКИСТАНА
В данной статье изложено об уникальности территории южного
Узбекистана, рекреационные ресурсы дает возможность человеку восстановится,
экологический отдых и экстремальный туризм на примере спелеотуризму. Спелеотуризм
дает человеку возможность прикоснуться к пещерам, не испытавшей антропогенного
воздействия, и сохранению памятников природы в первозданном виде. Этот вид туризма
вносит большой вклад в осуществление природоохранных мероприятий. Спелеотуризм - это
путешествие людей в пещерах с целью рекреации, экстремальный туризм, отдых, занятий
спортом.
Узбекистана, рекреационные ресурсы дает возможность человеку восстановится,
экологический отдых и экстремальный туризм на примере спелеотуризму. Спелеотуризм
дает человеку возможность прикоснуться к пещерам, не испытавшей антропогенного
воздействия, и сохранению памятников природы в первозданном виде. Этот вид туризма
вносит большой вклад в осуществление природоохранных мероприятий. Спелеотуризм - это
путешествие людей в пещерах с целью рекреации, экстремальный туризм, отдых, занятий
спортом.
239-244
129
18
TUPROQ UNUMDORLIGINI OSHIRISH YO‘LLARI VA MUHOFAZA QILISH CHORATADBIRLARI (JIZZAX VILOYATI MISOLIDA)
В данной статье на научной основе сопоставлены и проанализированы
географические аспекты динамики плодородия почв, факторы, влияющие на плодородие
почв Джизакской области, разработаны предложения и рекомендации по дальнейшему
развитию, а также проведен агрохимический анализ почв Достликского и Форишского
районов. . Эта территория является экономически и экологически значимой, и разработаны
мероприятия по повышению плодородия почв и их охране в будущем.
географические аспекты динамики плодородия почв, факторы, влияющие на плодородие
почв Джизакской области, разработаны предложения и рекомендации по дальнейшему
развитию, а также проведен агрохимический анализ почв Достликского и Форишского
районов. . Эта территория является экономически и экологически значимой, и разработаны
мероприятия по повышению плодородия почв и их охране в будущем.
245-247
19
7
TALABALAR AMALIY KOMPETENTSIYASINI RIVOJLANTIRISHDA TOPONIMIK MA’LUMOTLARNI AHAMIYATI HAQIDA.
Maqolada talabalarning geografiya fanlaridan amaliy kompetentsiyalarini
rivojlantirishda toponimik ma’lumotlar foydalanishning muhimligi aniq misollar yordamida tahlil
qilingan. Geografiya darslarida ta’lim samaradorligini oshirish maqsadida toponimik
ma’lumotlardan fanning deyarli barcha mavzularida foydalanish mumkinligi va ko‘pincha
geografik nomlar etimologiyasi haqidagi ma’lumotlar talabalarda katta qiziqish uyg‘otishi hamda
joy nomlari bilan qiziqish darsga bo‘lgan e’tiborni kuchaytirishi va qiziqarli bo‘lishini ta’minlashi
anketa so‘rovlar yordamida tahlil qilingan. Bundan tashqari, geografiya ta’limida joy nomlarini
o‘rganish talabalarda kuzatish, taqqoslash, umumlashtirish kabi aqliy faoliyatni takomillashtirishi,
mustaqil fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirishi, og’zaki nutqini o‘stirishga samarali ta’sir
ko‘rsatishi, hamda va tafakkur doirasining kengayishiga xizmat qilishi qisman o‘rganilgan.
rivojlantirishda toponimik ma’lumotlar foydalanishning muhimligi aniq misollar yordamida tahlil
qilingan. Geografiya darslarida ta’lim samaradorligini oshirish maqsadida toponimik
ma’lumotlardan fanning deyarli barcha mavzularida foydalanish mumkinligi va ko‘pincha
geografik nomlar etimologiyasi haqidagi ma’lumotlar talabalarda katta qiziqish uyg‘otishi hamda
joy nomlari bilan qiziqish darsga bo‘lgan e’tiborni kuchaytirishi va qiziqarli bo‘lishini ta’minlashi
anketa so‘rovlar yordamida tahlil qilingan. Bundan tashqari, geografiya ta’limida joy nomlarini
o‘rganish talabalarda kuzatish, taqqoslash, umumlashtirish kabi aqliy faoliyatni takomillashtirishi,
mustaqil fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirishi, og’zaki nutqini o‘stirishga samarali ta’sir
ko‘rsatishi, hamda va tafakkur doirasining kengayishiga xizmat qilishi qisman o‘rganilgan.
248-250
97
13
GEOGRAFIYA DARSLARIDA KREATIV FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISHDA “OLTITA FIKRLASH QALPOQLARI” USULIDAN FOYDALANISH
Ushbu maqolada kreativ fikrlashning ahamiyati, o‘quvchilarning muammoni
har tomonlama tahlil qilish va kreativ fikrlashini rivojlantirishga qaratilgan “Oltita fikrlash
qalpoqlari” usuli va Geografiya darslarida ushbu usulni qo‘llash samaradorligi to‘g‘risida batafsil
ma’lumotlar keltirilgan. Maqolada usulning ta’lim jarayonida qanday amalga oshirilishi,
o‘quvchilarning fikrlash qobiliyatini rivojlantirishdagi roli va metodik jihatlari tahlil etilgan.
har tomonlama tahlil qilish va kreativ fikrlashini rivojlantirishga qaratilgan “Oltita fikrlash
qalpoqlari” usuli va Geografiya darslarida ushbu usulni qo‘llash samaradorligi to‘g‘risida batafsil
ma’lumotlar keltirilgan. Maqolada usulning ta’lim jarayonida qanday amalga oshirilishi,
o‘quvchilarning fikrlash qobiliyatini rivojlantirishdagi roli va metodik jihatlari tahlil etilgan.
251-253
46
16
GEOGRAFIYA FANIDAN MUSTAQIL TA’LIMNI TASHKIL ETISHDA “FLIPPED CLASSROOM” METODIDAN FOYDALANISH
Ushbu maqolada zamonaviy pedagogik texnologiyalarni ta’lim tizimiga joriy
etish va o‘quv jarayonida ta’lim beruvchi va ta’lim oluvchilarning o‘zaro hamkorligini
ta’minlashning ahamiyati haqida so‘z yuritiladi. Ayniqsa, oliy ta’lim muassasalarida kredit-modul
tizimi sharoitida geografiya fanidan mustaqil ta’limni tashkil etishda zamonaviy pedagogik
metodlarning roli muhokama qilinadi. "Flipped Classroom" metodi (Teskari sinf) bu jarayonda
katta ahamiyatga ega, chunki u talabalar uchun darsdan oldin materiallarni mustaqil o‘rganish va
dars davomida amaliy mashg‘ulotlar orqali olingan bilimlarni mustahkamlash imkoniyatini
yaratadi. Geografiya fanida ushbu metodning qo‘llanilishi talabalarga murakkab geografik
masalalarni yechish ko‘nikmalarini rivojlantirishga yordam beradi. Maqola, shuningdek,
metodning afzalliklari va kamchiliklarini tahlil qilib, ta’lim jarayonini interaktiv va samarali
qilishda uning ahamiyatini ta’kidlaydi.
etish va o‘quv jarayonida ta’lim beruvchi va ta’lim oluvchilarning o‘zaro hamkorligini
ta’minlashning ahamiyati haqida so‘z yuritiladi. Ayniqsa, oliy ta’lim muassasalarida kredit-modul
tizimi sharoitida geografiya fanidan mustaqil ta’limni tashkil etishda zamonaviy pedagogik
metodlarning roli muhokama qilinadi. "Flipped Classroom" metodi (Teskari sinf) bu jarayonda
katta ahamiyatga ega, chunki u talabalar uchun darsdan oldin materiallarni mustaqil o‘rganish va
dars davomida amaliy mashg‘ulotlar orqali olingan bilimlarni mustahkamlash imkoniyatini
yaratadi. Geografiya fanida ushbu metodning qo‘llanilishi talabalarga murakkab geografik
masalalarni yechish ko‘nikmalarini rivojlantirishga yordam beradi. Maqola, shuningdek,
metodning afzalliklari va kamchiliklarini tahlil qilib, ta’lim jarayonini interaktiv va samarali
qilishda uning ahamiyatini ta’kidlaydi.
254-257
39
2
MAKTAB O‘QUVCHILARINING GEOGRAFIYA FANIDAN AMALIY KO‘NIKMALARNI SHAKLLANTIRISHGA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR
Mаzkur mаqоlаdа o‘quvchilаrning gеоgrаfiya fаnidаn аmаliy kompetensiyani
shаkllаntirish vа uni baholash sifati bo‘yicha qo‘yilаyotgаn vаzifаlаrdа geografiyaning o‘ziga xos
xususiyatlari bilan elementi bo‘lishi, tоpshiriqlаr muayyan muammoli vaziyatni o‘zidа аks ettirgаn
bo‘lishi, har bir test topshirig‘ida aniq nima baholanishini tushuntirilishi hаmdа o‘quvchilarning
аmаliy kompetensiyasini baholashning maqsadli va tizimli bo‘lishi uzluksiz tа’lim sаmаrаdоrligidа
muhim оmillаrdаn sаnаlishi kаbi mаsаlаlаr yoritilgаn.
shаkllаntirish vа uni baholash sifati bo‘yicha qo‘yilаyotgаn vаzifаlаrdа geografiyaning o‘ziga xos
xususiyatlari bilan elementi bo‘lishi, tоpshiriqlаr muayyan muammoli vaziyatni o‘zidа аks ettirgаn
bo‘lishi, har bir test topshirig‘ida aniq nima baholanishini tushuntirilishi hаmdа o‘quvchilarning
аmаliy kompetensiyasini baholashning maqsadli va tizimli bo‘lishi uzluksiz tа’lim sаmаrаdоrligidа
muhim оmillаrdаn sаnаlishi kаbi mаsаlаlаr yoritilgаn.
258-260
48
24
GEOGRAFIYA DARSLARIDA INTERAKTIV XARITALARDAN FOYDALANISHNING SAMARADORLIGI.
ushbu maqolada o‘quvchilarning faolligini oshirish, geografik tushunchalarni
tushunish va saqlash uchun geografiya ta'limiga yangi pedagogik texnologiyalarning
integratsiyalashuvi ko‘rib chiqilgan. U virtual haqiqat, gamifikatsiya va raqamli xaritalash kabi
turli usullarni o‘rganadi, adabiyotlarni ko‘rib chiqish orqali ularning samaradorligini tahlil qiladi
va o‘qituvchilar uchun amaliy ta'sir ko‘rsatadi.
tushunish va saqlash uchun geografiya ta'limiga yangi pedagogik texnologiyalarning
integratsiyalashuvi ko‘rib chiqilgan. U virtual haqiqat, gamifikatsiya va raqamli xaritalash kabi
turli usullarni o‘rganadi, adabiyotlarni ko‘rib chiqish orqali ularning samaradorligini tahlil qiladi
va o‘qituvchilar uchun amaliy ta'sir ko‘rsatadi.
261-264
30
13
GEOGRAFIYA DARSLARIDA ZAMONAVIY BAHOLASH VOSITASI SIFATIDA PLICKERS TEXNOLOGIYASIDAN FOYDALANISH
Maqolada zamonaviy baholash vositasi sifatida Plickers texnologiyasining
geografiya darslarida qo‘llanish imkoniyatlari yoritilgan. Ushbu texnologiyaning texnik soddaligi,
real vaqt rejimida natijalarni olish imkoniyati, analitik funksiyalari va o‘quvchilarda qiziqishni
oshiruvchi xususiyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, texnologiyadan foydalanishda e’tibor berilishi
lozim bo‘lgan metodik tavsiyalar keltirilib, o‘qituvchining texnologik savodxonligi va didaktik
yondashuviga urg‘u berilgan. Plickers vositasidan foydalanish ta’lim jarayonini interaktiv,
samarali va diagnostik jihatdan boy qiladi, bu esa dars sifati va o‘quvchilarning faolligini
oshirishga xizmat qiladi.
geografiya darslarida qo‘llanish imkoniyatlari yoritilgan. Ushbu texnologiyaning texnik soddaligi,
real vaqt rejimida natijalarni olish imkoniyati, analitik funksiyalari va o‘quvchilarda qiziqishni
oshiruvchi xususiyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, texnologiyadan foydalanishda e’tibor berilishi
lozim bo‘lgan metodik tavsiyalar keltirilib, o‘qituvchining texnologik savodxonligi va didaktik
yondashuviga urg‘u berilgan. Plickers vositasidan foydalanish ta’lim jarayonini interaktiv,
samarali va diagnostik jihatdan boy qiladi, bu esa dars sifati va o‘quvchilarning faolligini
oshirishga xizmat qiladi.
265-268
145
177
TABIIY FANLARNI O‘QITISH JARAYONIDA EKOLOGIK TARBIYANI RIVOJLANTIRISHNING ASOSIY YONDASHUVLARI
Mazkur maqolada tabiiy fanlarni o‘qitish jarayonida ekologik tarbiyani
rivojlantirishning nazariy asoslari, pedagogik tamoyillari va samarali metodlari tahlil qilinadi.
Xalqaro va milliy tajribalar asosida ekologik ong, madaniyat va mas’uliyatni shakllantirishning
innovatsion yondashuvlari ko‘rib chiqilgan. O‘zbekiston ta’lim tizimi uchun amaliy tavsiyalar
berilgan.
rivojlantirishning nazariy asoslari, pedagogik tamoyillari va samarali metodlari tahlil qilinadi.
Xalqaro va milliy tajribalar asosida ekologik ong, madaniyat va mas’uliyatni shakllantirishning
innovatsion yondashuvlari ko‘rib chiqilgan. O‘zbekiston ta’lim tizimi uchun amaliy tavsiyalar
berilgan.
269-270
25
27
GEOGRAFIYA TA’LIMIDA EKOLOGIK TA’LIMNING DOLZARB MUAMMOLARI
Ushbu maqolada maktab geografiyasi doirasida ekologik ta’limning ahamiyati,
dolzarb vazifalari va ularni amalga oshirishdagi amaliy muammolar tahlil qilinadi. Geografiya
fani orqali o‘quvchilarda tabiatga nisbatan ongli va mas’uliyatli munosabatni shakllantirishda
metodik yondashuvlar, fanlararo integratsiya va didaktik imkoniyatlarning o‘rni yoritiladi.
dolzarb vazifalari va ularni amalga oshirishdagi amaliy muammolar tahlil qilinadi. Geografiya
fani orqali o‘quvchilarda tabiatga nisbatan ongli va mas’uliyatli munosabatni shakllantirishda
metodik yondashuvlar, fanlararo integratsiya va didaktik imkoniyatlarning o‘rni yoritiladi.
271-273
59
13
MODULLI O‘QITISH TEXNOLOGIYASINING GEOGRAFIYA DARSLARIDAGI AHAMIYATI
“Modulli o‘qitish texnologiyasining geografiya darslaridagi ahamiyati”
mavzusiga bag‘ishlangan bo‘lib, modulli o‘qitish texnologiyasining geografiya fani o‘qitilishidagi
samaradorligini va uning o‘quv jarayoniga qo‘shgan ahamiyatini tahlil qiladi. modulli o‘qitish, har
bir mavzu bo‘yicha alohida bo‘limlar yaratish orqali o‘quvchilarga tizimli va bosqichma-bosqich
bilim olish imkonini yaratadi. Bunda modulli o‘qitish texnologiyasining global o‘quv samaradorligi
bo‘yicha mavjud statistik ma’lumotlar keltiriladi va metodning ta’lim jarayonidagi ahamiyati
ko‘rsatiladi.
mavzusiga bag‘ishlangan bo‘lib, modulli o‘qitish texnologiyasining geografiya fani o‘qitilishidagi
samaradorligini va uning o‘quv jarayoniga qo‘shgan ahamiyatini tahlil qiladi. modulli o‘qitish, har
bir mavzu bo‘yicha alohida bo‘limlar yaratish orqali o‘quvchilarga tizimli va bosqichma-bosqich
bilim olish imkonini yaratadi. Bunda modulli o‘qitish texnologiyasining global o‘quv samaradorligi
bo‘yicha mavjud statistik ma’lumotlar keltiriladi va metodning ta’lim jarayonidagi ahamiyati
ko‘rsatiladi.
274-277
129
13
GEOGRAFIYA DARSLARINI TASHKIL ETISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH
Ushbu maqolada raqamli ta’lim muhiti sharoitida bo‘lajak geografiya
o‘qituvchilarining o‘quv va kasbiy faoliyatini loyihalash ko‘nikmalarini rivojlantirishga doir
metodik yondashuvlar tahlil qilinadi. Geografiya fani uchun xos bo‘lgan raqamli resurslar,
geoinformatsion texnologiyalar va zamonaviy dars dizayni asosida pedagogik loyihalash usullari
yoritilgan. Mazkur yondashuvlar orqali kelajak pedagoglarining raqamli kompetensiyalarini
rivojlantirish, innovatsion darslarni loyihalash va interaktiv metodlarni qo‘llash amaliy jihatdan
asoslab beriladi.
o‘qituvchilarining o‘quv va kasbiy faoliyatini loyihalash ko‘nikmalarini rivojlantirishga doir
metodik yondashuvlar tahlil qilinadi. Geografiya fani uchun xos bo‘lgan raqamli resurslar,
geoinformatsion texnologiyalar va zamonaviy dars dizayni asosida pedagogik loyihalash usullari
yoritilgan. Mazkur yondashuvlar orqali kelajak pedagoglarining raqamli kompetensiyalarini
rivojlantirish, innovatsion darslarni loyihalash va interaktiv metodlarni qo‘llash amaliy jihatdan
asoslab beriladi.
278-280
28
10
МЕТОДЫ ПОВЫШЕНИЯ НАВЫКОВ УЧИТЕЛЕЙ ПО ИСПОЛЬЗОВАНИЮ ОБРАЗОВАНЫХ ПЛАТФОРМ В УСЛОВИЯХ СОВРЕМЕННОЙ ШКОЛЫ
В условиях стремительного развития цифровых технологий и увеличения
значимости дистанционного и смешанного обучения, возрастает необходимость
совершенствования профессиональных компетенций учителей в области использования
образовательных платформ. В данной статье рассматриваются методы и подходы к
повышению квалификации педагогов, обеспечивающие эффективное внедрение цифровых
образовательных ресурсов в учебный процесс. Особое внимание уделяется программам
повышения квалификации и формированию устойчивых цифровых навыков у
преподавателей.
значимости дистанционного и смешанного обучения, возрастает необходимость
совершенствования профессиональных компетенций учителей в области использования
образовательных платформ. В данной статье рассматриваются методы и подходы к
повышению квалификации педагогов, обеспечивающие эффективное внедрение цифровых
образовательных ресурсов в учебный процесс. Особое внимание уделяется программам
повышения квалификации и формированию устойчивых цифровых навыков у
преподавателей.
381-387
154
24
O‘ZBEKISTONDA AKSIYALAR BOZORINI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI
Ushbu ilmiy maqolada O‘zbekiston Respublikasida aksiyalar bozorining shakllanishi, hozirgi rivojlanish holati va istiqbolli yo‘nalishlari chuqur tahlil qilingan. Fond bozori mamlakat iqtisodiyotining muhim moliyaviy komponenti sifatida qaralib, u orqali korxonalarning investitsiyaviy faolligi va kapital jalb qilish mexanizmlarini kuchaytirish masalalari yoritilgan. Tadqiqotda O‘zbekistonda aksiyalar bozori institutlarining huquqiy-institutsional asosi, bozordagi ishtirokchilar soni, IPO jarayonlari, fond birjalarining infratuzilmasi va ularni modernizatsiya qilish yo‘nalishlari tahlil etilgan. Shuningdek, aksiyalar bozorining rivojiga to‘sqinlik qilayotgan omillar (moliyaviy savodxonlikning pastligi, likvidlik muammosi, texnologik infratuzilmaning sustligi) statistik va empirik ma’lumotlar asosida o‘rganilgan. Maqolada xalqaro tajriba – AQSh, Janubiy Koreya, Xitoy va Rossiya fond bozorlaridagi ilg‘or amaliyotlar tahlili asosida O‘zbekiston uchun mos takliflar ishlab chiqilgan.
Jumladan, davlat korxonalarining IPO orqali aksiyalarini ommaga taqdim etish, elektron platformalarni joriy etish, korporativ boshqaruv standartlarini kuchaytirish kabi chora-tadbirlar ilgari surilgan. Xulosa qismida esa, mamlakatda kapital bozorini chuqur isloh qilish, investorlarni jalb qilish va iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash uchun zarur bo‘lgan strategik yo‘nalishlar tavsiya etilgan. Maqola investitsiyaviy muhiti yaxshilanishini xohlagan mutaxassislar, iqtisodchilar, siyosatchilar va amaliyotchi moliyachilar uchun foydali bo‘lishi mumkin.
Jumladan, davlat korxonalarining IPO orqali aksiyalarini ommaga taqdim etish, elektron platformalarni joriy etish, korporativ boshqaruv standartlarini kuchaytirish kabi chora-tadbirlar ilgari surilgan. Xulosa qismida esa, mamlakatda kapital bozorini chuqur isloh qilish, investorlarni jalb qilish va iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash uchun zarur bo‘lgan strategik yo‘nalishlar tavsiya etilgan. Maqola investitsiyaviy muhiti yaxshilanishini xohlagan mutaxassislar, iqtisodchilar, siyosatchilar va amaliyotchi moliyachilar uchun foydali bo‘lishi mumkin.
388-392
345
29
SYMBOLS AND SIGNS OF DIFFERENT CULTURES
This article delves into the ancient and medieval understanding of numbers not just as tools for counting, but as powerful symbols of cosmic and spiritual meaning. Rooted in early civilizations such as Babylon, Egypt, and Canaan, the mystical interpretation of numbers found its most complete expression in the philosophy of the Pythagoreans. For them, numbers reflected the very structure of the universe — a bridge between the finite and the infinite, the material and the divine. The article traces how specific numbers like 1, 3, 7, 10, 12, and 15 held deep symbolic weight across different traditions, from Greek philosophy to early Christian theology and Byzantine teachings. It also reflects on how the symbolic view of numbers gradually gave way to a more abstract and infinite mathematical vision in the modern era, beginning with Descartes. In doing so, the article invites readers to see how the concept of number has shaped not only mathematics, but the way people have understood the world and their place in it throughout history.
474-475
124
27
EPIDEMIK PAROTID (PAROTIT) KASALLIGI HAQIDA
Ushbu maqolada epidemik parotid (yoki parotit) — quloq oldi sohasida joylashgan parotid so‘lak bezining yallig‘lanishi haqida ma’lumotlar keltirilgan. Kasallikning etiologiyasi, klinik belgilari, tashxislash usullari, davolash choralari va oldini olish tadbirlari yoritilgan. Maqola tibbiyot xodimlari, talaba va umumiy o‘quvchilar uchun mo‘ljallangan.
476-478
26
7
VOLEYBOLDA HUJUM TAKTIKASI: NAZARIYA VA AMALIY YONDASHUVLAR
Ushbu maqolada maktab o‘quvchilarining jismoniy tarbiyasi muhimligi – sog‘lom, har tomonlama rivojlangan, mehnatga layoqatli va kelajakda jamiyatda o‘z fuqarolik vazifalarini to‘laqonli bajara oladigan yosh avlodni tayyorlash davlat ehtiyoji bilan bog‘liq ekani ta’kidlanadi.
487-495
74
14
O‘ZBEKISTONDA KREDIT BOZORINI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida kredit bozorining shakllanishi va uning rivojlanish bosqichlari, mavjud holati, muammoli jihatlari hamda istiqbolli yo‘nalishlari tizimli tahlil etilgan. Kreditlash jarayoni iqtisodiyotning real sektorini moliyaviy resurslar bilan ta’minlashdagi asosiy vosita sifatida baholab boriladi. Shu nuqtai nazardan, kredit bozori iqtisodiy o‘sishning asosiy drayverlaridan biri hisoblanadi. Tadqiqotda bank tizimining hozirgi kredit siyosati, xususan, kredit resurslarining hajmi, taqsimoti, foiz stavkalari, kredit olish tartibi va shartlari, aholi va tadbirkorlik subyektlari uchun kredit olishdagi mavjud to‘siqlar chuqur o‘rganilgan.
Shuningdek, maqolada zamonaviy texnologiyalar, jumladan raqamli platformalar, elektron kreditlash tizimlari, kredit reytinglari, Big Data va sun’iy intellekt texnologiyalarining kredit bozorini rivojlantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Moliyaviy inklyuziya va aholining moliyaviy savodxonligini oshirish masalalari alohida e’tiborga olingan. Ilg‘or xorijiy tajribalar – xususan, Xitoy, Janubiy Koreya va Yevropa Ittifoqi mamlakatlarining kreditlash amaliyoti tahlil qilinib, ularning o‘zbek iqtisodiyotiga moslashtirilgan jihatlari asosida taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Maqola natijalarida kredit bozorining institutsional va texnologik jihatdan modernizatsiya qilinishi, qonunchilik asoslarining takomillashtirilishi, banklararo raqobatni kuchaytirish va raqamli xizmatlarni keng joriy etish orqali kreditlash tizimining samaradorligini oshirishga oid aniq ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan. Mazkur tadqiqot bank sektori mutaxassislari, iqtisodchi-olimlar, moliyaviy siyosat yurituvchilar hamda ilmiy izlanish olib boruvchi tadqiqotchilar uchun muhim ilmiy va amaliy ahamiyat kasb etadi.
Shuningdek, maqolada zamonaviy texnologiyalar, jumladan raqamli platformalar, elektron kreditlash tizimlari, kredit reytinglari, Big Data va sun’iy intellekt texnologiyalarining kredit bozorini rivojlantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Moliyaviy inklyuziya va aholining moliyaviy savodxonligini oshirish masalalari alohida e’tiborga olingan. Ilg‘or xorijiy tajribalar – xususan, Xitoy, Janubiy Koreya va Yevropa Ittifoqi mamlakatlarining kreditlash amaliyoti tahlil qilinib, ularning o‘zbek iqtisodiyotiga moslashtirilgan jihatlari asosida taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Maqola natijalarida kredit bozorining institutsional va texnologik jihatdan modernizatsiya qilinishi, qonunchilik asoslarining takomillashtirilishi, banklararo raqobatni kuchaytirish va raqamli xizmatlarni keng joriy etish orqali kreditlash tizimining samaradorligini oshirishga oid aniq ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan. Mazkur tadqiqot bank sektori mutaxassislari, iqtisodchi-olimlar, moliyaviy siyosat yurituvchilar hamda ilmiy izlanish olib boruvchi tadqiqotchilar uchun muhim ilmiy va amaliy ahamiyat kasb etadi.
43-45
23
8
DEVELOPMENT OF UROLOGY PATIENTS' TREATMENT SKILLS IN MEDICAL STUDENTS USING MODERN PEDAGOGICAL METHODS
This paper focuses on enhancing the clinical treatment skills of medical students dealing with urological patients by using modern pedagogical strategies. The study highlights the effectiveness of simulation-based training, problem-based learning, and interactive methods in building professional competencies. Incorporating virtual reality, case studies, and skill labs provides students with real-world practice in a safe environment. These innovative educational approaches not only improve technical proficiency but also foster critical thinking, communication, and decision-making skills. The findings suggest that combining technology with active learning significantly contributes to preparing future doctors for urological clinical practice.
46-49
30
11
TIJORAT BANKLARIDA DERIVATIV INSTRUMENTLAR YORDAMIDA VALYUTA RISKLARINI KAMAYTIRISH YO‘LLARI (“KAPITALBANK” ATB MISOLIDA)
Mazkur maqolada tijorat banklarining moliyaviy barqarorligini ta’minlashda valyuta risklarini boshqarish muammolari va ularni kamaytirish yo‘llari tahlil qilinadi. Xususan, derivativ moliyaviy instrumentlar – forvard, fyyuchers, svop va opsion shartnomalarining banklarning ochiq valyuta pozitsiyasiga ta’siri, ularning xavflarni kamaytirishdagi roli amaliy misollar asosida yoritiladi. “Kapitalbank” ATB faoliyati misolida derivativlar vositasida valyuta kursi o‘zgarishlaridan kelib chiqadigan zararni kamaytirish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Xulosa qismida O‘zbekiston tijorat banklarida derivativlar bozorini yanada rivojlantirish va ularni risk-menejment tizimiga integratsiyalash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan.
63-64
16
2
ИЙС ГАЗИНЕН АБАЙЛЫ БОЛЫӉ
Бул мақалада тәбийғый газден пайдаланыў барысында жүзеге келетуғын қәўип-қәтерлер, әсиресе, ийис газиниң толық жанбаўы нәтийжесинде пайда болатуғын уўланыў жағдайлары ҳаққында сөз етиледи. Газ үскенелеринен пайдаланыўда қәўипсизлик қағыйдаларына қатаң әмел етиў, электр үскенелериниң жағдайын бақлаў, газ сыртқа шығып кетиўиниң алдын алыў бойынша әҳмийетли усыныслар берилген. Ийис газиниң адам денсаўлығына кери тәсири ҳәм оннан сақланыў жоллары жарытылған.
65-67
27
6
TIBBIYOT OLIYGOHLARI TALABALARIGA ZAMONAVIY TEXNALOGIYALAR YORDAMIDA UROLOGIK DIAGNOSTIKANI O'QITISH
Mazkur tezisda tibbiyot oliygohlari talabalariga urologik diagnostikani zamonaviy texnologiyalar yordamida o‘qitish masalasi yoritilgan. Unda ta’lim jarayonida virtual simulyatorlar, 3D anatomik modellar, sun’iy intellekt tizimlari va interaktiv o‘quv platformalarining qo‘llanilishi, ularning ahamiyati va samaradorligi ilmiy asosda tahlil qilingan. Zamonaviy texnologiyalarning o‘quv jarayoniga tatbiq etilishi talabalarning klinik tafakkurini shakllantirish, mustaqil diagnostika qilish va amaliy ko‘nikmalarni rivojlantirishga xizmat qilishi ta’kidlangan.
Shuningdek, mavjud muammolar, ularni bartaraf etish yo‘llari hamda ta’lim sifatini oshirish bo‘yicha takliflar bayon etilgan. Ushbu ishda zamonaviy tibbiy ta’limning ilg‘or tajribalari tahlil qilinib, urologiya yo‘nalishidagi darslarni texnologik jihatdan yangicha tashkil etishning uslubiy asoslari ko‘rsatib berilgan.
Shuningdek, mavjud muammolar, ularni bartaraf etish yo‘llari hamda ta’lim sifatini oshirish bo‘yicha takliflar bayon etilgan. Ushbu ishda zamonaviy tibbiy ta’limning ilg‘or tajribalari tahlil qilinib, urologiya yo‘nalishidagi darslarni texnologik jihatdan yangicha tashkil etishning uslubiy asoslari ko‘rsatib berilgan.
68-70
25
15
GLOBALLASHUV SHAROITIDA MILLIY O'ZLIKNI SAQLASH: YOSHLARNING MADANIY ONGINI SHAKLLANTIRISHDA AN'ANAVIY QADRIYATLARDAN FOYDALANISH
Ushbu maqolada qadriyat tushunchasining mohiyati, uning falsafiy asoslari va jamiyat hayotidagi ahamiyati tahlil qilinadi. Xususan, qadriyatlarning inson ongi va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli, ularning yoshlar tarbiyasiga ta’siri chuqur yoritilgan. Maqolada qadriyat va unga bog‘liq obyekt o‘rtasidagi farq, qadriyatlarning ijobiy va salbiy qirralari, shuningdek, tarixiy jarayonlar ta’sirida qadriyatlar tizimida yuzaga keladigan o‘zgarishlar tahlil etiladi. Ayniqsa, yosh avlodda ma’naviy qadriyatlar asosida shaxsiy ongni s0hakllantirish, g‘oyaviy immunitetni mustahkamlash va tarbiyaviy jarayonlarda qadriyatlarning o‘rni haqida ilmiy mulohazalar ilgari surilgan.
393-397
25
10
ZAMONAVIY TIBBIYOTDA SINTETIK TSEOLITLARDAN JIGAR DETOKSIKATSIYASIDA FOYDALANISH
Ushbu maqolada sintetik tseolitlarning jigarni tozalashda, ya’ni detoksikatsiya qilishdagi o‘rni haqida so‘z yuritiladi. Tseolitlarning tarkibi, tuzilishi va ular organizmdagi zararli moddalarni o‘ziga tortib olish xususiyatlari ilmiy asosda yoritilgan.
Ayniqsa, jigar hujayralariga yuk tushishini kamaytirib, organizmni yengilroq ishlashiga yordam berishi ko‘rsatib o‘tilgan. Maqolada tseolitlar yordamida ksenobiotiklar, ya’ni tashqi muhitdan kiradigan zararli kimyoviy moddalarni chiqarib yuborishning zamonaviy yo‘llari haqida gap boradi. Klinika va laboratoriyada o‘tkazilgan tajribalarga asoslangan natijalar orqali tseolitlarning xavfsizligi va foydaliligi haqida xulosa chiqarilgan. Umuman olganda, sintetik tseolitlar jigar sog‘lig‘ini tiklashda, ayniqsa organizmda to‘planib qolgan toksinlarni yo‘qotishda samarali vosita sifatida tavsiya qilinadi.
Ayniqsa, jigar hujayralariga yuk tushishini kamaytirib, organizmni yengilroq ishlashiga yordam berishi ko‘rsatib o‘tilgan. Maqolada tseolitlar yordamida ksenobiotiklar, ya’ni tashqi muhitdan kiradigan zararli kimyoviy moddalarni chiqarib yuborishning zamonaviy yo‘llari haqida gap boradi. Klinika va laboratoriyada o‘tkazilgan tajribalarga asoslangan natijalar orqali tseolitlarning xavfsizligi va foydaliligi haqida xulosa chiqarilgan. Umuman olganda, sintetik tseolitlar jigar sog‘lig‘ini tiklashda, ayniqsa organizmda to‘planib qolgan toksinlarni yo‘qotishda samarali vosita sifatida tavsiya qilinadi.
496-503
84
11
TIJORAT BANKLARIDA VALYUTA RISKLARINI BOSHQARISH (“KAPITALBANK” ATB MISOLIDA)
Mamlakatda bank tizimining barqaror rivojlanishi ko‘p jihatdan tijorat banklarining moliyaviy risklarni, ayniqsa valyuta risklarini samarali boshqara olishiga bog‘liqdir. Global iqtisodiy integratsiya jarayonlari, transchegaraviy moliyaviy operatsiyalar va xorijiy investitsiyalarning oshib borayotgani fonida O‘zbekiston bank tizimi uchun valyuta risklari dolzarb masalaga aylangan. Ushbu maqolada tijorat banklarida yuzaga keluvchi valyuta risklarining turlari, ularning vujudga kelish sabablari va moliyaviy barqarorlikka ta’siri keng yoritiladi. Tadqiqot “Kapitalbank” ATB misolida olib borilib, 2020–2024 yillar oralig‘ida xorijiy valyutadagi aktiv va majburiyatlar strukturasidagi o‘zgarishlar asosida valyuta risklarining darajasi tahlil qilinadi. Maqolada bankning ochiq valyuta pozitsiyasi, uning o‘zgarish dinamikasi va bu pozitsiyaning kurs farqidan kelib chiqadigan foyda yoki zarar ko‘rinishidagi moliyaviy oqibatlari baholanadi. Shuningdek, “Kapitalbank” ATB tomonidan qo‘llanilayotgan valyuta riskini kamaytirish usullari – xedjing strategiyalari, risklarni limitlash, portfel diversifikatsiyasi hamda ichki nazorat mexanizmlari ko‘rib chiqiladi. Xalqaro amaliyotdagi ilg‘or tajribalar bilan solishtirma tahlil asosida O‘zbekiston tijorat banklarida valyuta risklarini boshqarish samaradorligini oshirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqiladi.
Ushbu tadqiqot natijalari tijorat banklarining valyuta riskiga nisbatan barqarorligini oshirish, risklarni oldindan aniqlash va ularning salbiy oqibatlarini minimallashtirishda amaliy ahamiyatga ega.
Ushbu tadqiqot natijalari tijorat banklarining valyuta riskiga nisbatan barqarorligini oshirish, risklarni oldindan aniqlash va ularning salbiy oqibatlarini minimallashtirishda amaliy ahamiyatga ega.
50-53
136
30
KAMBAG‘ALLIK TUSHUNCHASI VA UNI QISQARTIRISHGA OID NAZARIY YONDASHUVLAR
Mazkur maqolada kambag‘allik tushunchasi, uning mohiyati va turlari tadqiq qilingan, shu bilan birga, kambag‘allikning kelib chiqish sabablari va ularning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari o‘rganilgan. Kambag‘allikni qisqartirish borasida xalqaro hamda mahalliy iqtisodchilarning zamonaviy nazariyalari tahlil qilingan.
71-73
42
19
BOSHLАNG‘ICH SINF O‘QUVСHILАRDA MATNNI TUSHUNISH SAVODXONLIGINI RIVOJLANTIRISHNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining matnni o‘qib, uni tushunish savodxonligini rivojlantirishga ta’sir etuvchi zamonaviy yondashuvlar haqida fikr yuritilgan. Shuningdek, mavzu bo‘yicha pedagog va metodist olimlarning fikrlari tahlil qilinib, ularga subyektiv munosabat bildirilgan.
398-399
33
5
MUSHAK TO‘QIMASI HAQIDA
Ushbu maqolada mushak to‘qimasi va uning funksiyalari haqida ma’lumotlar keltirilgan. Maqola tibbiyot xodimlari, asosan talaba va umumiy o‘quvchilar uchun mo‘ljallangan.
54-57
71
12
OSHQOZON-ICHAK TRAKTI KASALLIKLARI VA GELMINTOZLARDA LABORATOR TEKSHIRISH USULLARI
Ushbu ishda oshqozon-ichak trakti kasalliklari va gelmintozlarda qoʻllaniladigan laborator tekshirish usullari chuqur oʻrganildi. Zamonaviy diagnostik usullar, jumladan mikroskopiya, serologik va molekulyar testlar muhim rol oʻynashi ta’kidlandi. OIT kasalliklari va parazitar infektsiyalarning erta aniqlanishi uchun kompleks laborator tekshiruvlar muhim ahamiyat kasb etadi. Shuningdek, maqolada har bir usulning klinik diagnostikadagi roli, afzalliklari va qoʻllanish holatlari tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari amaliy sogʻliqni saqlashda diagnostika sifatini oshirishga xizmat qiladi.
58-60
134
27
BIOLOGIK MATERIALLARNI UMUMIY KLINIK TEKSHIRISH USULLAR
Mazkur ishda biologik materiallarning umumiy klinik tekshirish usullari, ularning asosiy ko‘rsatkichlari va diagnostik ahamiyati yoritilgan. Qon, siydik, najas, balg‘am, likvor va boshqa materiallar asosida olib boriladigan tahlillar orqali bemorlarning holati aniq baholanadi. Laborator tahlillar to‘g‘ri bajarilganda va talqin qilinsa, klinik tashxis qo‘yishda muhim vosita bo‘lib xizmat qiladi.
61-63
33
17
YAXSHI VA YOMON O‘SMALARNING LABORATOR DIAGNOSTIKASI
Ushbu ishda o‘smalarning laborator diagnostikasi, xususan, ularning yaxshi va yomon xillari o‘rtasidagi farqlash mezonlari bayon etilgan. Diagnostik jarayonlarda laborator analizlarning roli, markerlar, gistologik va sitologik tekshiruvlar, shuningdek, zamonaviy immunogistokimyoviy usullar tahlil qilingan. Tadqiqot, erta bosqichda aniqlash va differensial diagnostika imkoniyatlarini oshirishga qaratilgan. Ishda tibbiy laboratoriya amaliyotida o‘smalar bilan ishlovchi mutaxassislar uchun foydalidir.
400-404
27
7
OQAVA SUVLARI SINTETIK TSEOLITLAR YORDAMIDA TOZALASH VA QAYTA FOYDALANISH ISTIQBOLLARI
Ushbu maqolada oqava suvlarni ekologik toza va samarali usullar bilan tozalash muammosi yoritilgan. Xususan, sintetik tseolitlar yordamida suv tarkibidagi zararli moddalarning adsorbsiyasi va ion almashinuvi asosida yo‘qotilishi tahlil qilingan. Tseolitlarning fizik-kimyoviy xossalari, tuzilishi, adsorbsion imkoniyatlari va qayta ishlanish imkoniyatlari haqida batafsil ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, ularning amaliy tajribalardagi natijalari, qo‘llash sohalari va O‘zbekiston sharoitida tatbiq etish istiqbollari muhokama qilingan.
Maqolada oqava suvlarni tozalash orqali suv resurslarini tejash, ekologik xavfsizlikni ta’minlash va qayta foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan.
Maqolada oqava suvlarni tozalash orqali suv resurslarini tejash, ekologik xavfsizlikni ta’minlash va qayta foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan.
496-505
22
8
КОНТРОЛЬ ЗА ВЫПОЛНЕНИЕМ ВНЕШНЕТОРГОВЫХ КОНТРАКТОВ В БАНКОВСКОЙ СИСТЕМЕ УЗБЕКИСТАНА
В статье анализируются роль и функциональные механизмы банковской системы Узбекистана в контроле за реализацией внешнеторговых контрактов. В частности, освещается роль коммерческих банков в обеспечении валютного контроля, мониторинга платежей и соблюдения правил сделок, заключаемых по экспортно-импортным контрактам. В статье анализируются аспекты внешнеэкономической деятельности, контролируемые банковской системой на основании Постановления Центрального банка Республики Узбекистан от 30 декабря 2021 года № ПВ-40 и других действующих нормативно-правовых актов. В исследовании выявляются проблемы действующей системы, включая задержки платежей, отсутствие достаточного контроля за исполнением контрактов и неэффективность межбанковского информационного обмена. В статье также выдвигаются предложения по совершенствованию данных механизмов контроля на основе сравнения с международной практикой.
506-515
69
8
BANK KAPITALINI BOSHQARISH TIZIMI VA UNING TARKIBINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada bank kapitalining mazmun-mohiyati, uning tarkibiy tuzilishi va boshqaruv tizimining asosiy jihatlari chuqur tahlil qilinadi. Xususan, kapitalning asosiy va qo‘shimcha qismlari, ularning funksional vazifalari hamda zamonaviy bank faoliyatidagi o‘rni yoritib berilgan. Tadqiqot davomida Basel III xalqaro standartlari asosida kapital yetarliligi, xavfga asoslangan yondashuvlar va ichki kapital baholash tizimlari (ICAAP)ning ahamiyati o‘rganilgan. Shuningdek, O‘zbekiston tijorat banklarining kapital strukturasidagi muammolar, ularni optimallashtirish yo‘llari va kapitalni jalb qilishning muqobil manbalari tahlil etilgan. Muallif tomonidan bank kapitali boshqaruvini takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan bo‘lib, ushbu maqola milliy bank tizimining barqarorligini oshirish va raqobatbardoshligini ta'minlashda muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.
516-523
40
18
TIJORAT BANKLARIDA AKTIVLAR VA ULAR BO‘YICHA ZAXIRALAR SHAKLLANTIRISH HAMDA HISOBINI TAKOMILLASHTIRISH
Mazkur maqolada tijorat banklari balansida aks ettiriladigan aktivlar va ular bo‘yicha zaxiralar (proviziyalar) shakllantirish amaliyoti chuqur tahlil qilinadi. Aktivlar sifati banklarning moliyaviy barqarorligi, likvidligi va daromadliligiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi.
Shu sababli, risk darajasiga mos holda zaxiralar yaratish va ularni buxgalteriya hisobida to‘g‘ri aks ettirish bank faoliyatining asosiy moliyaviy boshqaruv mexanizmlaridan biri hisoblanadi. Maqolada mavjud amaliyotlar xalqaro moliyaviy hisobot standartlari (IFRS 9) bilan taqqoslab o‘rganiladi, shuningdek, aktivlarni tasniflash, kredit riskini baholash va yo‘qotish ehtimollarini aniqlash bo‘yicha zamonaviy yondashuvlar bayon etiladi. Yakunda, O‘zbekistondagi bank amaliyotini takomillashtirish bo‘yicha konseptual takliflar ishlab chiqilgan.
Shu sababli, risk darajasiga mos holda zaxiralar yaratish va ularni buxgalteriya hisobida to‘g‘ri aks ettirish bank faoliyatining asosiy moliyaviy boshqaruv mexanizmlaridan biri hisoblanadi. Maqolada mavjud amaliyotlar xalqaro moliyaviy hisobot standartlari (IFRS 9) bilan taqqoslab o‘rganiladi, shuningdek, aktivlarni tasniflash, kredit riskini baholash va yo‘qotish ehtimollarini aniqlash bo‘yicha zamonaviy yondashuvlar bayon etiladi. Yakunda, O‘zbekistondagi bank amaliyotini takomillashtirish bo‘yicha konseptual takliflar ishlab chiqilgan.
524-527
82
17
TEACHING VOCABULARY STRATEGICALLY: METHODICAL APPROACHES FOR LONG-TERM RETENTION
Vocabulary acquisition plays a central role in English language learning, directly influencing learners’ reading comprehension, writing fluency, listening accuracy, and speaking confidence. However, despite its foundational importance, vocabulary instruction is often approached in a fragmented or incidental manner, leading to shallow retention and limited usage. This article explores strategic, methodically-grounded approaches to teaching English vocabulary that foster long-term retention and active use in communicative contexts. Drawing on cognitive psychology, applied linguistics, and second language acquisition research, the study presents a framework that integrates spaced repetition, semantic mapping, collocation learning, and contextualized practice. Each strategy is discussed in terms of its theoretical rationale, practical implementation, and empirical support. Special attention is given to the depth of processing hypothesis, which emphasizes the importance of meaningful engagement with new vocabulary for durable learning. The article also examines the role of retrieval practice and lexical chunks in reinforcing word knowledge beyond rote memorization.
528-535
93
21
INNOVATSION LOYIHALARNI MOLIYALASHTIRISHDA RISKLARNI BOSHQARISH YO‘LLARI
Ushbu ilmiy maqolada innovatsion loyihalarni moliyalashtirish jarayonida yuzaga keladigan asosiy tavakkalchiliklar, ularning kelib chiqish sabablari va ta’sir doirasi chuqur tahlil qilinadi. Innovatsion loyihalar o‘z mohiyatiga ko‘ra yuqori noaniqlik, texnologik yangilik va tijorat xavfliligi bilan ajralib turadi, bu esa ularning moliyaviy qo‘llab-quvvatlanishini murakkablashtiradi. Maqolada moliyaviy, texnologik, bozor, huquqiy va boshqaruv risklari turli mezonlar asosida tasniflanadi va baholanadi. Shuningdek, har bir risk turining innovatsion loyiha samaradorligiga qanday ta’sir ko‘rsatishi amaliy misollar asosida tahlil etiladi. Maqolada risklarni boshqarishning zamonaviy yondashuvlari – diversifikatsiya, bosqichma-bosqich moliyalashtirish (stage-gate modeli), venchur kapital fondlari, biznes farishtalar (business angels), davlat grantlari va subsidiya dasturlari kabi moliyalashtirish vositalari yoritib berilgan. Xususan, O‘zbekiston Respublikasida innovatsion muhitni shakllantirishda mavjud infratuzilmaviy va institutsional imkoniyatlar tahlil qilinadi, risklarni kamaytirishga xizmat qiluvchi tashkiliy va huquqiy mexanizmlar bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqiladi.
536-539
46
6
ART PEDAGOGIKA ORQALI O‘QUVCHI YOSHLARGA TA’LIM BERISHNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Maqolada art-pedagogika tushunchasining mohiyati va uning maktab o‘quvchilarini estetik tarbiyalashdagi o‘rni yoritilgan. Xorijiy davlatlar, xususan, Finlandiya ta’lim tizimi tajribasi tahlil qilinib, uning O‘zbekiston ta’lim tizimiga ta’siri ko‘rsatib berilgan.
Shuningdek, art-pedagogika maktab yoshidagi bolalarning ijodkorlik salohiyati, estetik didi, madaniy ongini shakllantirishdagi ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan asoslangan.
Shuningdek, art-pedagogika maktab yoshidagi bolalarning ijodkorlik salohiyati, estetik didi, madaniy ongini shakllantirishdagi ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan asoslangan.
405-409
73
27
QASHQADARYO VILOYATIDAGI ASOSIY GEOEKOLOGIK MUAMMOLAR VA ULARNING YECHIMLARI
Mazkur maqolada Qashqadaryo viloyatida yuzaga kelayotgan asosiy geoekologik muammolar: suv tanqisligi, havo ifloslanishi, yer degradatsiyasi, biologik xilma-xillikning kamayishi, sanoat chiqindilari va cho‘llanish jarayonlari atroflicha tahlil qilingan.
Ushbu muammolarning yuzaga kelish sabablari, ularning ekologik va iqtisodiy oqibatlari hamda ularni bartaraf etish yo‘llari ilmiy asosda ko‘rib chiqilgan. Muallif muammolarga qarshi amaliy takliflar va tavsiyalarni ilgari suradi.
Ushbu muammolarning yuzaga kelish sabablari, ularning ekologik va iqtisodiy oqibatlari hamda ularni bartaraf etish yo‘llari ilmiy asosda ko‘rib chiqilgan. Muallif muammolarga qarshi amaliy takliflar va tavsiyalarni ilgari suradi.
410-415
106
20
TASK-BASED LANGUAGE TEACHING: A MODERN METHOD FOR REAL-LIFE COMMUNICATION
Task-Based Language Teaching (TBLT) has emerged as a transformative approach in English language pedagogy, shifting the focus from traditional grammar-driven instruction to the meaningful use of language through real-world tasks. This article explores the theoretical foundations, methodological framework, and practical applications of TBLT within the English as a Foreign Language (EFL) and English as a Second Language (ESL) classrooms.
Drawing from communicative language teaching principles and cognitive learning theory, TBLT positions language as a tool for problem-solving and authentic interaction rather than as an isolated academic subject. The study highlights how task-based instruction enhances learners' communicative competence by engaging them in goal-oriented activities such as role-plays, simulations, information-gap exercises, and project-based learning. Particular attention is given to the three core stages of TBLT – pre-task, task cycle, and post-task – and how each supports language development through scaffolding, feedback, and reflection.
The article also examines empirical research supporting TBLT's effectiveness in improving fluency, accuracy, and learner motivation. Challenges related to task design, assessment, and teacher preparedness are addressed, along with suggestions for integrating TBLT into various educational contexts, including digital and hybrid learning environments.
Ultimately, the article argues that TBLT equips learners with the linguistic and cognitive tools necessary for successful communication in real-life situations, making it a highly relevant and learner-centered methodology for 21st-century English language instruction.
Drawing from communicative language teaching principles and cognitive learning theory, TBLT positions language as a tool for problem-solving and authentic interaction rather than as an isolated academic subject. The study highlights how task-based instruction enhances learners' communicative competence by engaging them in goal-oriented activities such as role-plays, simulations, information-gap exercises, and project-based learning. Particular attention is given to the three core stages of TBLT – pre-task, task cycle, and post-task – and how each supports language development through scaffolding, feedback, and reflection.
The article also examines empirical research supporting TBLT's effectiveness in improving fluency, accuracy, and learner motivation. Challenges related to task design, assessment, and teacher preparedness are addressed, along with suggestions for integrating TBLT into various educational contexts, including digital and hybrid learning environments.
Ultimately, the article argues that TBLT equips learners with the linguistic and cognitive tools necessary for successful communication in real-life situations, making it a highly relevant and learner-centered methodology for 21st-century English language instruction.
416-422
168
22
TA’LIM MUASSASALARINI BOSHQARISHDA PEDAGOGIK LIDERLIK: ZAMONAVIY YONDASHUVLAR VA BOSHQARUV SAMARADORLIGI OMILLARI
Mazkur maqolada ta’lim muassasalarini boshqarishning pedagogik asoslari keng yoritilgan. Rahbarlik jarayonida pedagogik liderlik, kadrlar tayyorlash va attestatsiya, innovatsion texnologiyalarni joriy etish, xalqaro standartlar va ijtimoiy hamkorlikning o‘rni asoslab berilgan. Ushbu yondashuvlar ta’lim sifati va samaradorligini oshirishning muhim omillari sifatida talqin etilgan.
423-429
70
34
MUSTAQILLIK YILLARIDA O‘ZBEK FRAZEOLOGIZMLARINING GRAMMATIK VA SEMATIK TAHLILI
Ushbu maqolada Frazeologik birliklarning O‘zbek tilshunosligida mustaqillik davrida o‘rganilish ko‘lami va e’tiborga olingan jihatlari tahlil qilingan.
Frazeologizmlar oid qilingan ishlar va ularda ilgari surligan masalalar borasida mulohazalar keltirilgan.
Frazeologizmlar oid qilingan ishlar va ularda ilgari surligan masalalar borasida mulohazalar keltirilgan.
430-432
12
5
JÁMIYETTIŃ SOCIALLIQ DÚZILISINDE INTELLIGENCIYANIŃ ROLI
Bul maqalada jámiyettiń sociallıq dúzilisinde intelligenciyanıń tutqan ornı, sociallıq rawajlanıwǵa qosqan úlesi hám házirgi zamanda júz berip atırǵan ózgerisler fonında onıń wazıypaları tallaw etiledi. Intelligenciyanıń mádeniy, ilimiy, siyasiy hám ádepmenliktegi jetekshilik ornı tariyxıy hám teoriyalıq derekler tiykarında ashıp berilgen. Maqalada sonday-aq, Ózbekstan mısalında milliy intelligenciyanıń qáliplesiw basqıshları hám olardıń sociallıq sistemadaǵı áhmiyeti jarıtılǵan.
433-439
53
8
AYDAR-ARNASOY KO‘LLAR TIZIMIDAGI OQ SLANI (SANDER LUCIOPERCA) MORFOMETRIK BELGILARINING QISYOSIY TAHLILI
Maqolada Aydar-Arnasoy ko‘llar tizimidagi oq slaning tashqi morfologiyasi va morfometriyasining qiyosiy tahlili keltirilgan. Tadqiqotlarimiz natijasida Sharqiy Arnasoy va Tuzkon ko‘llarining oq slalari bir-biridan tanasining 10 ta belgisi va boshining 1 ta belgisi, Sharqiy Arnasoy va Aydarko‘l slalari esa mos ravishda 4 va 6 ta belgisi bilan farqlanishi aniqlangan. Tuzkon va Aydarko‘l ko‘llari slalari o‘rtasidagi farq tanasining 9 ta belgisi va boshning 4 ta belgisida aniqlangan.
440-443
30
8
ТЕКУЩЕЕ СОСТОЯНИЕ И ТЕНДЕНЦИИ РАЗВИТИЯ УСЛУГ ЦИФРОВОГО БАНКИНГА В УЗБЕКИСТАНЕ
В данной статье анализируется современное состояние рынка цифровых банковских услуг в Узбекистане, существующая инфраструктура, уровень внедрения инновационных технологий и их влияние на финансовый сектор.
Рассматривается деятельность ведущих коммерческих банков в области мобильных приложений, QR-платежей, онлайн-кредитования и систем дистанционного обслуживания клиентов. Также приводятся научные выводы о факторах, влияющих на развитие цифровых банковских услуг, существующих проблемах и перспективных направлениях. Результаты исследования будут способствовать разработке практических рекомендаций по дальнейшему совершенствованию сектора цифровых банковских услуг.
Рассматривается деятельность ведущих коммерческих банков в области мобильных приложений, QR-платежей, онлайн-кредитования и систем дистанционного обслуживания клиентов. Также приводятся научные выводы о факторах, влияющих на развитие цифровых банковских услуг, существующих проблемах и перспективных направлениях. Результаты исследования будут способствовать разработке практических рекомендаций по дальнейшему совершенствованию сектора цифровых банковских услуг.
549-552
57
18
TANQIDIY TALQIN VA MA’RIFIY TAFAKKUR UYG‘UNLIGI: BEHBUDIYNING “BIZNI KEMIRUVCHI ILLATLAR” MAQOLASI TAHLILI
Mazkur maqolada Mahmudxo‘ja Behbudiyning “Bizni kemiruvchi illatlar” asaridagi tanqidiy ruh, islohotparvarlik g‘oyalari hamda ma’rifat targ‘iboti badiiy va ijtimoiy tahlil asosida yoritiladi. Muallif tomonidan ilgari surilgan illatlar – jaholat, e’tiqodsizlik, tarbiya va ta’limdagi zaiflik, xalqning ijti theoiy sustligi chuqur tahlil qilinib, ular bugungi kun bilan qiyosiy asosda tahlil etiladi. Behbudiyning tanqidi o‘tkir, xalqning ruhiy uyg‘onishiga xizmat qiluvchi vosita sifatida ko‘rsatiladi. Asardagi badiiy ifoda, stilistik vositalar va publitsistik ohang maqolada tahlil markazida turadi. Maqola adabiy-tarixiy yondashuv asosida yozilgan bo‘lib, jadid adabiy merosini chuqur o‘rganishga xizmat qiladi.
540-548
29
4
BANKLARDA ELEKTRON PULLAR HISOBI VA AUDITINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada banklarda elektron pullar bilan bog‘liq buxgalteriya hisobini yuritish va ularni audit qilish tizimining zamonaviy talablar asosida takomillashtirish masalalari tahlil qilingan. Raqamli iqtisodiyot rivojlanishi sharoitida elektron pullar bank amaliyotining ajralmas qismiga aylanib bormoqda. Shu bois ularni hisobga olishda xalqaro moliyaviy hisobot standartlariga (XMS) muvofiq yondashuvlar zarur bo‘lib bormoqda.
Maqolada O‘zbekiston banklarida elektron pul operatsiyalarining buxgalteriya yozuvlari, ichki nazorat tizimi va tashqi audit jarayonlari chuqur o‘rganilgan hamda mavjud muammolar va yechim yo‘llari aniq ko‘rsatib berilgan. Xususan, elektron pul operatsiyalarining avtomatlashtirilgan nazorat mexanizmlarini kuchaytirish, raqamli audit vositalarini joriy etish va buxgalteriya hisobotini real vaqt rejimida yuritish kabi takliflar ilgari surilgan. Xalqaro amaliyotlar asosida solishtirma tahlillar o‘tkazilib, O‘zbekistonda ushbu sohani rivojlantirishga qaratilgan konseptual tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Maqolada O‘zbekiston banklarida elektron pul operatsiyalarining buxgalteriya yozuvlari, ichki nazorat tizimi va tashqi audit jarayonlari chuqur o‘rganilgan hamda mavjud muammolar va yechim yo‘llari aniq ko‘rsatib berilgan. Xususan, elektron pul operatsiyalarining avtomatlashtirilgan nazorat mexanizmlarini kuchaytirish, raqamli audit vositalarini joriy etish va buxgalteriya hisobotini real vaqt rejimida yuritish kabi takliflar ilgari surilgan. Xalqaro amaliyotlar asosida solishtirma tahlillar o‘tkazilib, O‘zbekistonda ushbu sohani rivojlantirishga qaratilgan konseptual tavsiyalar ishlab chiqilgan.
553-555
14
2
JASLAR SANASINDA ILIMIY KÓZQARASLARDI QÁLIPLESTIRIWDE INTELLIGENCIYANIŃ ROLI
Bul maqalada zamanagóy jámiyette jaslardıń ilimiy dúnyaqarasın qáliplestiriw procesinde intelligenciyanıń tutqan ornı talqılanadı. Intelligenciya wákilleriniń jaslar sana-sezimine kórsetetuģın ilimiy, mádeniy hám ádep-ikramlılıq tásiri jaqtılandırıladı.
Sonday-aq, zamanagóy innovaciyalıq pikirlew hám jámiyetlik juwapkershiliktiń qáliplesiwinde ziyalılar qatlamınıń strategiyalıq áhmiyeti tiykarlanıp beriledi.
Sonday-aq, zamanagóy innovaciyalıq pikirlew hám jámiyetlik juwapkershiliktiń qáliplesiwinde ziyalılar qatlamınıń strategiyalıq áhmiyeti tiykarlanıp beriledi.
556-562
32
9
TAJRIBAVIY QALQONSIMON BEZ KASALLIKLARIDA ME’DA OSTI BEZI MORFOLOGIYASI
Tadqiqotimizda biz nazorat va tajribaviy gipotireoz holatidagi onalardan tug‘ilgan oq laborator kalamushlarni o‘rgandik. Postnatal ontogenezning turli davrlarida me’da osti bezining morfologik tahlillari natijasida, nazorat guruhi bilan taqqoslaganda, rivojlanish kechikishi va tomir devorining individual tarkibiy qismlarining shakllanishida sezilarli o‘zgarishlar aniqlangan. Tajriba boshlangandan keyingi birinchi kunlardan boshlab barcha tajriba hayvonlarida arteriya devoridagi o‘zgarishlar qayd etildi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, gipotireoz holatidagi onalardan tug‘ilgan avlodlarda me’da osti bezi hujayralari va ularning qon tomirlarida morfologik o‘zgarishlar yuzaga keladi.
563-567
81
14
ВНУТРЕННИЙ АУДИТ КАК СТРАТЕГИЧЕСКИЙ ИНСТРУМЕНТ ОЦЕНКИ ЭФФЕКТИВНОСТИ СИСТЕМЫ ВНУТРЕННЕГО КОНТРОЛЯ И УПРАВЛЕНИЯ РИСКАМИ В БАНКАХ
В данной статье рассматриваются роль и стратегическое значение внутреннего аудита в оценке эффективности систем внутреннего контроля и управления рисками в коммерческих банках. Внутренний аудит является важным инструментом обеспечения прозрачности, безопасности и стабильности банковской деятельности, который служит для оценки функционирования системы внутреннего контроля, выявления существующих рисков и повышения эффективности управления ими. Автор анализирует роль, задачи и условия эффективной деятельности внутреннего аудита на основе требований Базеля III и международного опыта. Также рассматриваются существующие проблемы внутреннего аудита в банковской системе Узбекистана и разрабатываются практические рекомендации по его совершенствованию.
568-576
86
12
OROLBO'YIDA EKOLOGIK INNOVATSIYALAR VA TEXNOLOGIYALAR HUDUDINI YARATISHNING USTUVOR YO‘NALISHLARI
Ushbu ilmiy maqolada Orolbo‘yi mintaqasining ekologik muammolarini bartaraf etish va barqaror rivojlanishini ta’minlash maqsadida ekologik innovatsiyalar va ilg‘or texnologiyalarni joriy etish zarurati yoritilgan. Xususan, Orol dengizining qurishi oqibatida yuzaga kelgan ekologik inqiroz, uning ijtimoiy-iqtisodiy va tabiiy muhitga salbiy ta’sirlari chuqur tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada Orolbo‘yini ekologik innovatsiyalar va texnologiyalar hududiga aylantirish bo‘yicha ustuvor yo‘nalishlar – qayta tiklanuvchi energiya, suv tejovchi texnologiyalar, bioinnovatsiyalar, ekologik tadbirkorlik va monitoring tizimlarini rivojlantirish masalalari ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi. Maqola yakunida mintaqada ekologik barqarorlikni ta’minlash bo‘yicha taklif va tavsiyalar berilgan.
577-584
34
9
TIJORAT BANKLARDA ASOSIY VOSITALAR HISOBI VA TAHLILINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada tijorat banklarida asosiy vositalarning buxgalteriya hisobi va tahlil jarayonini takomillashtirish masalalari yoritilgan. Asosiy vositalar bank infratuzilmasining asosiy tarkibiy qismi sifatida ularning samarali boshqaruvi bankning moliyaviy barqarorligi va xizmatlar sifatiga bevosita ta’sir ko‘rsatishi ta’kidlangan. Tadqiqot davomida hisob va tahlilning hozirgi holati o‘rganilib, mavjud muammolar tahlil qilingan va ularni bartaraf etish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqilgan. Xususan, xalqaro moliyaviy hisobot standartlariga mos ravishda hisob yuritish, amortizatsiya siyosatini zamonaviylashtirish, analitik dasturlar asosida tahlilni avtomatlashtirish zarurligi asoslab berilgan. Maqola natijalari banklar uchun asosiy vositalarni boshqarishda strategik yondashuvni shakllantirishga xizmat qiladi.
64-65
22
5
ӨРТ ҚӘЎИПСИЗЛИГИ ТӘМИЙИНЛЕЎ ҲӘМ АЙРЫҚША ЖАҒДАЙЛАРДЫҢ АЛДЫН АЛЫЎ БОЙЫНША «АҲМИЙЕТЛИ 90-КУН»
Бул мақалада жазғы мәўсимдеги жоқары температуралы күнлер нәтийжесинде жүзеге келетуғын айрықша жағдайлар, атап айтқанда, өрт қәўипсизлиги машқалалары ҳаққында сөз болады. Халықтың қырағылығын арттырыў, өрт келип шығыўы ҳәм материаллық зыянлардың алдын алыў мақсетинде алып барылып атырған профильактикалық илажлар сәўлелендирилген. Сондай-ақ, суў бассейнлеринде шөгиў менен байланыслы бахыцыз ҳәдийселер ҳаққында ескертиўлер берилген.
66-69
46
5
THE IMPACT OF TEACHER FEEDBACK ON STUDENTS’ WRITING PERFORMANCE IN EFL CLASSROOMS
This article explores the influence of teacher feedback on students' writing performance in English as a Foreign Language (EFL) classrooms. It examines various feedback strategies employed by educators and evaluates their effectiveness in enhancing students' writing skills. By analyzing qualitative and quantitative data gathered from EFL learners in diverse educational contexts, the study highlights the pivotal role of constructive feedback in facilitating both the cognitive and emotional aspects of writing. The findings reveal that timely, specific, and personalized feedback significantly boosts students' confidence and motivation, leading to notable improvements in their writing performance. The article concludes with recommendations for educators on best practices for delivering feedback that fosters student engagement and promotes a deeper understanding of the writing process.
74-75
47
15
YONG‘IN XAVFSIZLIGINING DOLZARB OYLIGI – JAMIYAT XAVFSIZLIGI YO‘LIDAGI MUHIM QADAM
Mazkur maqolada O‘zbekistonda yong‘in xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha o‘tkazilayotgan dolzarb oy tadbirlari yoritilgan. Maqolada fuqarolarning yong‘in xavfi borasidagi hushyorligini oshirish, profilaktik chora-tadbirlarning ahamiyati, yong‘inga sabab bo‘luvchi omillar va ularning oldini olish yo‘llari haqida so‘z yuritiladi. Shuningdek, bolalar bilan olib boriladigan targ‘ibot ishlari, evakuatsiya mashqlari va tashkilotlarning zimmasidagi vazifalar keng yoritilgan.
76-79
50
24
IPOTEKA KREDITLASH JARAYONINING XORIJ TAJRIBASI
Mazkur maqolada ipoteka kreditlash tizimining rivojlanishi va xorijiy mamlakatlar tajribasi chuqur tahlil qilingan. AQSh, Germaniya, Yaponiya va Rossiya kabi davlatlarning ipoteka kreditlashga oid yondashuvlari o‘rganilib, ularning o‘ziga xos xususiyatlari, ustunliklari hamda kamchiliklari ko‘rsatib o‘tilgan. Har bir modelning O‘zbekiston sharoitiga mos keluvchi jihatlari aniqlanib, milliy ipoteka tizimini takomillashtirish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqilgan. Maqola tadqiqotchilar, iqtisodchilar hamda ipoteka sohasida faoliyat yuritayotgan mutaxassislar uchun foydali bo‘lishi mumkin.
80-81
130
35
AHMAD YUGNAKIYNING “HIBBAT UL-HAQOYYIQ” ASARIDA CHAHARYORLARNING VASFI
Mazkur maqolada Ahmad Yugnakiyning XII asrga oid “Hibbat ul-haqoyiq” nomli tasavvufiy-didaktik asarida to‘rt xalifa – Hazrati Abu Bakr, Hazrati Umar, Hazrati Usmon va Hazrati Ali (r.a.) – obrazining ifodasi, ularning fazilatlari va ular orqali targ‘ib etilgan axloqiy-estetik qadriyatlar tahlil qilinadi. Shuningdek, asarda chahoryorlarning islomiy-ma’naviy ramz sifatida tutgan o‘rni va tasavvufiy tafakkur bilan aloqador jihatlari ochib beriladi.
82-84
61
6
BASQARIW DÁREJESIN ILIMIY DÁREJEDE RAWAJLANDIRIW
1. Basqarıw miynetiniń ilimiy-dóretiwshiligin shólkemlestiriw, bul processlerde basqarıw wazıypaları, Joybarlaw, shólkemlestiriw, qadaǵalaw faktorları haqqında sóz etilgen.
1693-1699
27
7
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASINI BIRLASHGAN MILLATLAR TASHKILOTINING NOGIRONLAR HUQUQLARI BO‘YICHA QO‘MITASI BILAN HAMKORLIGINING ASOSIY SHAKLLARI
Hammamizga ma’lumki, mustaqilligimizning ilk kunlaridanoq yurtimizda barcha sohalarda misli ko’rilmagan islohotlar amalga oshirildi. Jumladan, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy sohalardagi o’zgarishlar barcha yurtdoshlarimizni mamnun qildi. Amalga oshirilgan barcha islohotlarning tag zamirida inson va uning huquq hamda erkinlikari yotadi. Mazkur islohotlar imkoniyati cheklangan shaxslarni ham e’tibordan chetda qoldirmadi. Ular uchun hozirgi kunda ham yurtimizda qator normativ huquqiy hujjatlar qabul qilib kelinmoqda. Ushbu maqolada O’zbekiston Respublikasining Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nogironlar huquqlari bo’yicha qo’mitasi bilan hamkorligi, uning asosiy shakllari va ushbu qo’mita haqida fikr yuritiladi. Xususan, ishtirokchi davlatlarning konvensiya doirasida belgilangan davriy hisobotlarni taqdim etish tartibi, qo‘mita tomonidan ushbu hisobotlarni ko‘rib chiqish jarayoni va yakuniy tavsiyalar ishlab chiqish amaliyoti yoritiladi. Shuningdek, fuqarolik jamiyati, xususan, nogironlar tashkilotlari tomonidan taqdim etiladigan muqobil hisobotlarining roli va ahamiyati ochib beriladi. Mazkur maqola O’zbekiston Respublikasi va ushbu qo’mitaning ikki tomonlama munosabatlari va ilk taassurotlari haqida batafsil ma’lumot beradi. Umumjahon miqyosida O’zbekiston Respublikasining boshqa xalqaro subyektlar bilan ushbu doiradagi xalqaro aloqalari haqida ham bir qancha muhim ma’lumotlar keltiriladi.
1700-1705
357
22
KIBER MAKONDA QUROLLI MOJAROLAR: XALQARO GUMANITAR HUQUQNING YANGI SINOVLARI VA QO‘LLANILISH CHEGARALARI
Mazkur maqolada kiber makonda yuzaga kelayotgan qurolli mojarolar doirasida xalqaro gumanitar huquq (XGH) me’yorlarining tatbiq etilishi, ularning huquqiy va amaliy muammolari tahlil qilinadi. Raqamli texnologiyalarning harbiy maqsadlarda tobora faol qo‘llanilishi XGH tamoyillarining – ajratish, proporsionallik va ehtiyot choralarini ko‘rish prinsiplari – zamonaviy kiber harakatlarga qanday moslashishini qayta ko‘rib chiqishni taqozo qilmoqda. Tadqiqot davomida xalqaro huquqshunoslikdagi eng nufuzli yondashuvlar, xususan Tallin qo‘llanmasi asosida XGHning amaldagi zaif jihatlari ko‘rsatilib, mavjud normativ bo‘shliqlar aniqlanadi. Shu bilan birga, ayrim davlatlarning milliy strategiyalari tahlili orqali xalqaro huquqning zamonaviy urush shakllariga ta'siri va yetishmovchiligi yoritiladi. Muallif kiber makonda inson huquqlari va xalqaro tinchlikni ta’minlashda XGHning moslashtirilgan va kuchaytirilgan huquqiy mexanizmlar bilan boyitilishi lozimligini asoslaydi.
1706-1708
61
7
ENHANCING ENGLISH LANGUAGE LEARNING THROUGH ARTIFICIAL INTELLIGENCE
Recent developments in Artificial Intelligence (AI) have brought significant changes to English language instruction by enabling more tailored and interactive learning experiences. This study investigates how AI-based platforms contribute to teaching English as a second language (ESL), focusing on their influence on student motivation, learning performance, and engagement. Employing both qualitative and quantitative methodologies, data were collected from 120 ESL learners via surveys and interviews. The research centers on the application of technologies such as natural language processing (NLP), intelligent tutoring systems (ITS), and voice recognition tools. Findings suggest notable progress in learners’ vocabulary, pronunciation, and reading abilities. The article discusses instructional implications and offers guidelines for incorporating AI effectively in various educational contexts. Ultimately, the study argues that AI can significantly support ESL learning if well-integrated with pedagogical strategies and educator support.
444-446
189
147
RAVISHLARNING YASALISHI VA ULARNING O‘ZBEK TILIDAGI QO‘LLANILISH XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada o‘zbek tilida ravish tushunchasi, uning yasalish yo‘llari va tasnifi tahlil qilinadi. Ravishlarning morfologik shakllanishi, qo‘shimchalar yordamida hosil bo‘lish usullari, qo‘shma va birikma ravishlarning tuzilishi misollar bilan izohlanadi. Ravishlarning gapdagi vazifasi, nutq boyligini oshirishdagi o‘rni ham yoritiladi. Maqola filologiya yo‘nalishidagi talabalar, o‘qituvchilar va tilshunoslar uchun ilmiy-amaliy manba bo‘lib xizmat qiladi.
447-451
58
31
THE USE OF ANALYTICAL PLATFORMS AND TRACKING SYSTEMS IN VOLLEYBALL: TRANSFORMING THE APPROACH TO THE TRAINING PROCESS
This article examines the impact of modern digital technologies, such as analytical platforms, GPS systems, and video tracking systems, on the training process of volleyball players. It provides an overview of leading solutions used in professional volleyball, including Catapult, Dartfish, and Hudl. The study analyzes key metrics employed to monitor players’ physical condition and tactical performance. The findings show that implementing these technologies facilitates the individualization of training programs, reduces the risk of injuries, and enhances the team’s overall performance. The article also highlights the need to integrate digital tools into educational programs for coaching staff development.
452-453
253
31
VITAMINLAR: KIMYOVIY TUZILISHI VA ORGANIZMDAGI AHAMIYATI
Vitaminlar – organizmning normal hayotiy faoliyati uchun zarur bo‘lgan, lekin tanada sintez qilinmaydigan yoki juda kam miqdorda sintez qilinadigan organik moddalar hisoblanadi. Ular ko‘plab biokimyoviy reaksiyalarda koferment sifatida ishtirok etadi, modda almashinuvi, immun javobi, hujayra yangilanishi va boshqa hayotiy jarayonlarda muhim rol o‘ynaydi. Vitaminlar kimyoviy tuzilishiga ko‘ra suvda eriydigan (B guruhi, C) va yog‘da eriydigan (A, D, E, K) turlarga bo‘linadi. Har bir vitaminning o‘ziga xos kimyoviy tuzilishi uning biologik vazifasini belgilaydi. Ushbu maqolada vitaminlarning kimyoviy tarkibi, ularning asosiy funksiyalari, yetishmovchiligi natijasida yuzaga keladigan patologiyalar, hamda tibbiy ahamiyati yoritiladi.
592-593
92
8
GORMONAL BOSHQARUV: ENDOKRIN BEZLAR VA ULARNING FUNKSIYASI
Gormonal boshqaruv organizmdagi turli tizimlarning o‘zaro muvozanatli ishlashini ta’minlaydigan markaziy nazorat mexanizmlaridan biridir. Endokrin bezlar ichki sekretsiya bezlari bo‘lib, ular o‘zlarida ishlab chiqarilgan gormonlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri qon oqimiga ajratadi. Bu gormonlar hujayralar faoliyatini regulyatsiya qiladi, metabolizm, o‘sish, rivojlanish, reproduktiv funksiyalar, stressga javob va boshqa ko‘plab fiziologik jarayonlarda muhim rol o‘ynaydi. Ushbu maqolada asosiy endokrin bezlar (gipofiz, qalqonsimon bez, buyrak usti bezlari, oshqozon osti bezi va jinsiy bezlar) va ular ajratadigan gormonlarning funksional ahamiyati, ularning o‘zaro bog‘liqligi va klinik holatlardagi roliga e’tibor qaratiladi.
594-596
31
17
A'JINIYAZ QOSIBAY ULINIŃ LIRIKASININ' OBRAZLAR DU'NYASI
Ushbu ilmiy ishda Qoraqalpoq she’riyatining yirik vakili Ajiniyoz Qosibay oǵlining lirik asarlaridagi obrazlar dunyosi tahlil etiladi.
70-72
38
14
XORIJIY TAJRIBASINING YOSHLAR SIYOSATDA VA HAYOTIDA TUTGAN OʻRNI
Ushbu maqolada yoshlarga oʻz vaqtini toʻliq va samarali oʻtkazish imkonini beruvchi yoshlarga nisbatan davlat siyosati haqida maʼlumotlar berilgan. Unda yoshlarning sifatli ta’lim-tarbiya olishi, Vatan ravnaqi yo‘lida xizmat qiladigan yetuk farzand bo‘lib yetishishi, yoshlarning bo‘sh vaqtini mazmunli o‘tkazishda xorijiy tajribaning o‘rni haqida so‘z boradi.
73-77
118
11
О‘ZBEKISTONDA MADANIYAT VA SAN’AT BOSHQARUVINING RIVOJLANISHI
О‘zbekistonda madaniyat va san’at boshqaruvining rivojlanishi, boshqaruv maqsadi va unga qo‘yiladigan asosiy talablari, maqsadi turlari,boshqarish funksiyalari mazmuni va mohiyati haqida sóz etilgan.
78-79
25
5
ТУҒМА БРОНХ АНОМАЛИЯЛАРИНИНГ ЭТИОЛОГИЯСИДА СИГНАЛ ЙЎЛЛАРИНИНГ (WNT, NOTCH, HEDGEHOG) АҲАМИЯТИ
Туғма бронх аномалиялари - янги туғилган чақалоқларда ўпка ва бронхлар ривожланишининг ноқонуний (дисонтогенетик) шаклларидан бири бўлиб, перинатал даврдаги ўлим ва респиратор етишмовчиликнинг муҳим сабабларидан ҳисобланади. Улар кўпинча бошқа аносмиялар, юрак нуқсонлари, тана туғма мутациялари билан биргаликда намоён бўлади. Ушбу аномалияларнинг ривожланишида эмбриогенезни бошқарадиган муҳим молекуляр сигнал тизимлари - Wnt, Notch ва Hedgehog сигнал каскадлари марказий ўрин тутади. Улар бронхлар эпителиал мезенхимал айирилиши, турли тўқималарнинг дифференсияланиши ва бронхиал тузилишнинг морфогенезини назорат қилади. Мазкур йўлларнинг активлигидаги мувозанат бузилиши бронхларининг туғма аномалияларини келтириб чиқариши мумкин.
80-81
38
8
БИРЛАМЧИ ВА ИККИЛАМЧИ ГЕСТАЦИОН ПИЕЛОНЕФРИТ ҲОЛАТЛАРИДА МАКРОФАГ ИНФИЛЬТРАЦИЯСИНИНГ ПАТОМОРФОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИ
Гестацион пиелонефрит - ҳомиладорлик даврида юзага келадиган ва гестацион иммунологик қайтасозланиш фонида ривожланувчи юқори инфекцион-яллиғланишли буйрак шикастланишидир. Айниқса, бирламчи ва кўпламчи ҳолатларда патологик жараёнларнинг хусусиятларини таҳлил қилиш, макрофаглар инфильтрацияси даражаси ва шаклини ўрганиш муҳим ҳисобланади.
Макрофаглар иммун жавобнинг асосий элементларидан бири бўлиб, уларнинг фаоллиги касалликнинг оғирлиги ва давомийлигига бевосита таъсир кўрсатади. Ҳозирги кунда патоморфология ва иммуногистокимё усуллари асосида макрофаг инфильтрациясини баҳолаш, гестацион пиелонефритнинг патогенезини яхшироқ англаш ва даволаш тактикаларини аниқлашда муҳим аҳамиятга эга.
Макрофаглар иммун жавобнинг асосий элементларидан бири бўлиб, уларнинг фаоллиги касалликнинг оғирлиги ва давомийлигига бевосита таъсир кўрсатади. Ҳозирги кунда патоморфология ва иммуногистокимё усуллари асосида макрофаг инфильтрациясини баҳолаш, гестацион пиелонефритнинг патогенезини яхшироқ англаш ва даволаш тактикаларини аниқлашда муҳим аҳамиятга эга.
82-83
57
5
INFLUENCE OF AHMED YASSAWI'S TEACHINGS ON THE WORKS OF KARAKALPAK CLASSICAL POETS
Karakalpak literature, as an integral part of Turkic spirituality, has incorporated the ideas of Sufi teachings while continuing the folklore and written traditions. This article analyzes the reflection and spiritual influence of Khoja Ahmed Yassawi's teachings in the works of Karakalpak classical poets.
84-87
30
6
OPERATSION XARAJATLARNING TAHLILI VA AUDIT ORQALI ULARNI OPTIMALLASHTIRISH MEXANIZMLARI
Mazkur maqolada tijorat banklari, xususan “O‘zmilliybank” AJ misolida operatsion xarajatlarning iqtisodiy mazmuni, ularni tahlil qilish usullari va audit orqali nazorat qilish mexanizmlari keng yoritilgan. Operatsion xarajatlarning samaradorligini baholash, ular tarkibini tahlil qilish va ortiqcha yoki takrorlanuvchi sarf-xarajatlarni aniqlash asosida ularni maqbullashtirish yo‘llari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, audit natijalari asosida xarajatlarni optimallashtirishga doir takliflar ishlab chiqilib, ichki nazorat tizimining takomillashtirilgan modeli taklif etilgan. Tadqiqot natijalari operatsion samaradorlikni oshirish va bank faoliyatining barqarorligini ta'minlashda amaliy ahamiyat kasb etadi.
85-88
58
15
РЕГУЛИРОВАНИЕ ФИНАНСИРОВАНИЯ ТРЕТЬИМИ СТОРОНАМИ В МЕЖДУНАРОДНОМ АРБИТРАЖЕ: СРАВНИТЕЛЬНО-ПРАВОВОЙ АНАЛИЗ И ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗРАБОТКИ УНИВЕРСАЛЬНОГО ПОДХОДА
Финансирование третьими сторонами (Third-Party Funding, далее – TPF) стало неотъемлемой и динамично развивающейся чертой современного международного арбитража. Представляя собой механизм, при котором сторонняя организация, не являющаяся участником спора, предоставляет финансовые ресурсы для покрытия расходов на арбитражное разбирательство в обмен на долю от присужденной суммы, TPF значительно расширяет доступ к правосудию. Однако его стремительный рост породил комплекс правовых и этических вопросов, требующих адекватного регуляторного ответа. Отсутствие единого подхода к регулированию TPF в различных юрисдикциях и арбитражных институтах создает правовую неопределенность, повышает риски возникновения конфликта интересов, ставит под угрозу конфиденциальность разбирательства и порождает споры о взыскании расходов. Настоящий тезис посвящен сравнительно-правовому анализу существующих моделей регулирования TPF и оценке перспектив формирования унифицированного подхода.
89-91
58
9
ГОСУДАРСТВЕННАЯ МОЛОДЕЖНАЯ ПОЛИТИКА И МЕРЫ СОЦИАЛЬНОЙ ЗАЩИТЫ МОЛОДЕЖИ В НОВОМ УЗБЕКИСТАНЕ
Данная статья посвящена проводимым в последние годы в Узбекистане молодежным реформам, политическим решениям, отражающим его политику, ее стратегические и социальные направления и раскрывающим ключевые тенденции в данной области.
92-94
125
33
SUV HAVZALARIDA CHOʻMILISH QOIDALARI
Bu maqolada suv havzalarida chomilish va uning qoidalari haqida sóz etilgan.
95-96
32
2
ҚЎШИЛГАН ПАТОЛОГИЯ ҲОЛАТЛАРИДА БРОНХ АНОМАЛИЯЛАРИНИНГ КОМПЛЕКС ТАҲЛИЛИ
Янги туғилган чақалоқларда туғма бронх аномалиялари (БА) нафас йўлларининг туғма нуқсонлари орасида нисбатан кам учраса-да, перинатал даврдаги ўсмирлар ва чақалоқлар ўлимида муҳим омил сифатида намоён бўлади. Ушбу аномалиялар кўп ҳолларда бошқа орган ва тизимларнинг туғма нуқсонлари (юрак, ўпка, диафрагма, марказий асаб тизими ва бошқалар) билан биргаликда учрайди. Қўшилган патологиялар мавжуд бўлган ҳолатларда клиник белгиларнинг ўзига хос бўлмаслиги, ташхис қўйишнинг кечикиши ва патоморфологик дифференциациянинг мураккаблиги, тўлиқ ва тизимли таҳлилни талаб қилади.
97-98
27
9
ИММУНОГИСТОКИМЁВИЙ УСУЛДА ГЕСТАЦИОН ПИЕЛОНЕФРИТДА TGF-Β ВА TNF-Α НИ АНИҚЛАШ ОРҚАЛИ ФИБРОЗ ЖАРАЁНИНИ БАҲОЛАШ
Гестацион пиелонефрит ҳомиладорлик вақтидаги кенг тарқалган инфекцияли-яллиғланишли буйрак касалликларидан бўлиб, у ҳам она, ҳам ҳомила ҳаёти учун жиддий хавф туғдиради. Бу касаллик ҳолатида бўлаётган морфофункционал ўзгаришларни, хусусан, фиброз жараёнининг шаклланишини чуқур таҳлил қилиш касаллик патогенезини яхшироқ тушунишга ва самарали даволаш тактикаларини ишлаб чиқишга имкон беради.
Фиброз жараёнининг тезкор ривожланиши буйрак паренхимасининг функционал бузилишига олиб келади. Бу жараёнда трансформирловчи ўсиш омили (TGF-β) ва ўсма некроз омили (TNF-α) муҳим рол ўйнайди. Бу омилларнинг экспрессия даражасини иммуногистокимёвий усулда баҳолаш ва текшириш орқали фибрознинг ривожланиш даражасини аниқлаш мумкин.
Фиброз жараёнининг тезкор ривожланиши буйрак паренхимасининг функционал бузилишига олиб келади. Бу жараёнда трансформирловчи ўсиш омили (TGF-β) ва ўсма некроз омили (TNF-α) муҳим рол ўйнайди. Бу омилларнинг экспрессия даражасини иммуногистокимёвий усулда баҳолаш ва текшириш орқали фибрознинг ривожланиш даражасини аниқлаш мумкин.
99-101
38
11
SHUKUR XOLMIRZAYEV HIKOYALARIDA TABIAT VA INSON MANZARALARI UYG‘UNLIGI
Ushbu tadqiqot ishida adib Shukur Xolmirzayev hikoyalari kompozitsiyasida badiiy detallar, jumladan uning peyzaj, narsa-predmet, interyer kabi turlaridan keng foydalanganiva asar tuzilishining o’ziga xosligini ta’minlagani ilmiy tahlil etiladi.Yozuvchi ijodiy kredosi hisoblangan tasvir ob’ektivligini yuzaga chiqarishda qahramon holati uning ichki ruhiy dunyosi, tasvirning aniq va ishonchliligi, muallifning badiiy maqsadini yuzaga chiqarishda badiiy detallar muhim ahamiyat kasb etadi.
604-608
28
9
НОВЫЕ МЕХАНИЗМЫ РЕАЛИЗАЦИИ ГОСУДАРСТВЕННОЙ МОЛОДЕЖНОЙ ПОЛИТИКИ: ОТЕЧЕСТВЕННЫЙ И ЗАРУБЕЖНЫЙ ОПЫТ
В данной статье раскрывается отражение молодежной политики, ее стратегических направлений и динамики основных тенденций в данной сфере в реформах, политических решениях, принятых в Узбекистане за последние годы.
609-617
38
17
O’ZBEKISTON KORPORATIV OBLIGATSIYALAR BOZORINI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida korporativ obligatsiyalar bozorining shakllanishi, hozirgi holati va uni rivojlantirish istiqbollari o‘rganiladi. Korporativ obligatsiyalar real sektorda faoliyat yurituvchi korxonalar uchun muqobil moliyalashtirish manbai sifatida qaraladi. Mamlakatda ushbu bozor hali to‘liq shakllanmagan bo‘lib, uning rivojlanishiga ta’sir qiluvchi omillar, jumladan, huquqiy baza, investitsion muhit, emitent va investorlar faoliyati tahlil qilinadi. Maqolada shuningdek, rivojlangan davlatlar tajribasi asosida O‘zbekiston sharoitida korporativ obligatsiyalar bozorini takomillashtirishga doir takliflar berilgan.
618-626
44
13
TIJORAT BANKLARIDA NAQD PULSIZ HISOB KITOBLAR HISOBI VA AUDITINI TAKOMILLASHTIRISH
Maqolada O‘zbekiston Respublikasi tijorat banklarida naqd pulsiz hisob-kitoblar tizimining ahamiyati, buxgalteriya hisobida aks ettirilish tartibi hamda ushbu jarayonlar ustidan audit nazoratini samarali tashkil etish zaruriyati yoritilgan. So‘nggi yillarda bank xizmatlarining raqamlashtirilishi ortidan naqd pulsiz to‘lovlar ulushi keskin oshmoqda, bu esa banklarning moliyaviy hisobot tizimi va audit yondashuvlarini zamonaviy talablarga mos ravishda takomillashtirishni taqozo etadi. Maqolada amaldagi hisob va audit tizimidagi muammolar tahlil qilinib, ularni bartaraf etish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan. Jumladan, hisob operatsiyalarini avtomatlashtirish, ichki nazorat mexanizmlarini kuchaytirish, raqamli audit vositalarini joriy etish va kadrlar salohiyatini oshirish bo‘yicha aniq yo‘nalishlar asoslab berilgan.
627-635
80
12
TIJORAT BANKLARIDA MOLIYAVIY HISOBOTLARNI XALQARO STANDARTLARGA TRANSFORMATSIYA QILISH MASALALARI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi tijorat banklarida moliyaviy hisobotlarni xalqaro moliyaviy hisobot standartlariga (IFRS) muvofiqlashtirish masalalari yoritilgan. Transformatsiya jarayoni bank tizimida shaffoflikni oshirish, xalqaro moliyaviy bozorlarga integratsiyalashish va investorlar ishonchini mustahkamlashda muhim omil sifatida e’tirof etiladi. Maqolada transformatsiyaning bosqichlari, mavjud huquqiy asoslar, duch kelinayotgan muammolar hamda xalqaro tajribalar asosida takliflar tahlil qilinadi. Statistik ma’lumotlar asosida O‘zbekistondagi amaliy jarayonlar va istiqbolli yo‘nalishlar ko‘rsatib o‘tilgan.
636-643
64
8
BANK PLASTIK KARTALARI ORQALI MASOFAVIY XIZMATLARNI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada bank plastik kartalari orqali ko‘rsatilayotgan masofaviy xizmatlarning ahamiyati, amaldagi holati va ularni takomillashtirish yo‘llari tahlil qilinadi.
Tadqiqotda O‘zbekiston tijorat banklarining raqamli xizmatlar sohasi bo‘yicha olib borayotgan ishlari, mavjud muammolar va ularni bartaraf etish bo‘yicha takliflar bayon etiladi.
Xususan, mobil ilovalar orqali amalga oshirilayotgan to‘lovlar, pul o‘tkazmalari, balans nazorati kabi xizmatlar qamrovi va samaradorligi o‘rganiladi. Shuningdek, ilg‘or xorijiy tajribalar tahlili asosida milliy tizimda raqamlashtirishni chuqurlashtirish, mijozlar xavfsizligini ta'minlash va xizmatlar sifatini oshirishga doir takliflar ilgari suriladi.
Tadqiqotda O‘zbekiston tijorat banklarining raqamli xizmatlar sohasi bo‘yicha olib borayotgan ishlari, mavjud muammolar va ularni bartaraf etish bo‘yicha takliflar bayon etiladi.
Xususan, mobil ilovalar orqali amalga oshirilayotgan to‘lovlar, pul o‘tkazmalari, balans nazorati kabi xizmatlar qamrovi va samaradorligi o‘rganiladi. Shuningdek, ilg‘or xorijiy tajribalar tahlili asosida milliy tizimda raqamlashtirishni chuqurlashtirish, mijozlar xavfsizligini ta'minlash va xizmatlar sifatini oshirishga doir takliflar ilgari suriladi.
644-652
88
10
YASHIL MAKON MILLIY LOYIHASINI MOLIYALASHTIRISH SAMARADORLIGINI TA'MINLASH MASALALARI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida amalga oshirilayotgan “Yashil makon” milliy loyihasining moliyalashtirish tizimi chuqur tahlil qilinadi. Mazkur loyiha mamlakat ekologik muhitini yaxshilash, iqlim o‘zgarishining salbiy oqibatlarini kamaytirish hamda aholining yashash sifati va sog‘lom turmush tarzini ta'minlashda muhim strategik ahamiyat kasb etadi. Loyihani izchil amalga oshirish va uning uzoq muddatli barqarorligini ta'minlash bevosita samarali moliyaviy mexanizmlarning mavjudligi va ularning to‘g‘ri ishlashiga bog‘liqdir.
Maqolada loyiha doirasida jalb qilinayotgan moliyaviy manbalar — davlat byudjeti mablag‘lari, mahalliy hokimliklar resurslari, xo‘jalik yurituvchi subyektlar homiylik yordamlari, xalqaro grantlar va kreditlar, shuningdek, fuqarolik jamiyati ishtirokining amaldagi salmog‘i tahlil qilinadi. Moliyalashtirish samaradorligini oshirishda yuzaga kelayotgan muammolar — resurslarning yetishmasligi, moliyaviy oqimlarning nomutanosib taqsimlanishi, monitoring va hisobot tizimidagi kamchiliklar, budjetga yuklama kabi jihatlar yoritiladi.
Maqolada loyiha doirasida jalb qilinayotgan moliyaviy manbalar — davlat byudjeti mablag‘lari, mahalliy hokimliklar resurslari, xo‘jalik yurituvchi subyektlar homiylik yordamlari, xalqaro grantlar va kreditlar, shuningdek, fuqarolik jamiyati ishtirokining amaldagi salmog‘i tahlil qilinadi. Moliyalashtirish samaradorligini oshirishda yuzaga kelayotgan muammolar — resurslarning yetishmasligi, moliyaviy oqimlarning nomutanosib taqsimlanishi, monitoring va hisobot tizimidagi kamchiliklar, budjetga yuklama kabi jihatlar yoritiladi.
653-659
66
12
OPERATSION XARAJATLAR AUDITINI TAKOMILLASHTIRISH (“O‘ZMILLIYBANK” AJ MISOLIDA)
Ushbu ilmiy maqola tijorat banklarining moliyaviy boshqaruvi tizimida muhim o‘rin egallovchi operatsion xarajatlar auditi masalasiga bag‘ishlangan bo‘lib, “O‘zmilliybank” AJ misolida mazkur audit faoliyatining holati chuqur tahlil qilinadi.
Operatsion xarajatlar – bu bankning asosiy faoliyatini yuritish bilan bog‘liq muntazam ravishda yuzaga keladigan harajatlar bo‘lib, ularni aniq va shaffof nazorat qilish bankning moliyaviy barqarorligi va samaradorligini ta’minlashda muhim vosita hisoblanadi. Maqolada, bir tomondan, operatsion xarajatlarning turlari, ularni hujjatlashtirish, tahlil qilish va audit qilish jarayonlari yoritilgan bo‘lsa, ikkinchi tomondan, amaliyotda uchrayotgan dolzarb muammolar – elektron monitoring tizimlarining yetarli darajada rivojlanmagani, audit xulosalari va natijalari asosida tezkor boshqaruv qarorlarining qabul qilinmasligi, indikatorlarning mavjud emasligi kabi holatlar ochib berilgan. Shuningdek, maqolada operatsion xarajatlar auditi tizimini zamonaviy talablar asosida takomillashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan. Jumladan, bankda ichki audit funksiyasini raqamlashtirish, KPI indikatorlar asosida xarajatlar samaradorligini baholash, auditorlar malakasini oshirish va xalqaro tajribalardan foydalanish orqali audit sifatini oshirish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi.
Operatsion xarajatlar – bu bankning asosiy faoliyatini yuritish bilan bog‘liq muntazam ravishda yuzaga keladigan harajatlar bo‘lib, ularni aniq va shaffof nazorat qilish bankning moliyaviy barqarorligi va samaradorligini ta’minlashda muhim vosita hisoblanadi. Maqolada, bir tomondan, operatsion xarajatlarning turlari, ularni hujjatlashtirish, tahlil qilish va audit qilish jarayonlari yoritilgan bo‘lsa, ikkinchi tomondan, amaliyotda uchrayotgan dolzarb muammolar – elektron monitoring tizimlarining yetarli darajada rivojlanmagani, audit xulosalari va natijalari asosida tezkor boshqaruv qarorlarining qabul qilinmasligi, indikatorlarning mavjud emasligi kabi holatlar ochib berilgan. Shuningdek, maqolada operatsion xarajatlar auditi tizimini zamonaviy talablar asosida takomillashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan. Jumladan, bankda ichki audit funksiyasini raqamlashtirish, KPI indikatorlar asosida xarajatlar samaradorligini baholash, auditorlar malakasini oshirish va xalqaro tajribalardan foydalanish orqali audit sifatini oshirish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi.
454-
83
25
SHUKUR XOLMIRZAYEV HIKOYALARIDA BADIIY DETALLAR
Ushbu maqolada adib Shukur Xolmirzayev hikoyalari kompozitsiyasida badiiy detallar, jumladan uning peyzaj, narsa-predmet, interyer kabi turlaridan keng foydalanganiva asar tuzilishining o’ziga xosligini ta’minlagani ilmiy tahlil etiladi.Yozuvchi ijodiy kredosi hisoblangan tasvir ob’ektivligini yuzaga chiqarishda qahramon holati uning ichki ruhiy dunyosi, tasvirning aniq va ishonchliligi, muallifning badiiy maqsadini yuzaga chiqarishda badiiy detallar muhim ahamiyat kasb etadi.
458-464
73
9
XALQARO MOLIYA OPERATSIYALARNI BOSHQARISH SAMARADORLIGINI OSHIRISH YO‘LLARI
Ushbu maqolada xalqaro moliya operatsiyalarini boshqarish samaradorligini oshirish masalasi “Asakabank” AJ faoliyati misolida o‘rganilgan. Bankning xalqaro moliya institutlari bilan hamkorlikdagi amaliyoti, valyuta operatsiyalaridagi boshqaruv mexanizmlari, hedjing strategiyalari va compliance tizimi tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida transchegaraviy to‘lovlar, valyuta risklarini boshqarish, hamda xalqaro kredit liniyalari orqali resurs jalb etishning samaradorlik ko‘rsatkichlari statistik ma’lumotlar asosida baholangan. Shuningdek, “Asakabank” tajribasi asosida xalqaro moliyaviy operatsiyalarni yanada optimallashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
465-472
32
14
DIGITAL BANKING И DIGITAL MARKETING В УЗБЕКИСТАНЕ: ВОЗМОЖНОСТИ И ПЕРСПЕКТИВЫ
В данной научной статье представлен углубленный анализ текущего состояния развития, основных тенденций, возможностей и перспектив системы цифрового банкинга и цифрового маркетинга в Республике Узбекистан. В условиях меняющейся цифровой среды предоставление банковских услуг на основе современных технологий позволяет обеспечить быстрый и индивидуальный подход к потребностям клиентов, упростить процессы обслуживания, сократить сроки и затраты. При этом инструменты цифрового маркетинга, в частности, социальные сети, мобильные приложения, персонализированные предложения на основе данных и автоматизированные рекламные стратегии, приобретают всё большее значение для банков в привлечении клиентов, повышении их лояльности и расширении спектра услуг. В статье представлен подробный обзор развития технологической инфраструктуры, нормативно-правовой базы цифровизации банковской системы, усиления конкуренции между банками и изменения в поведении клиентов. Кроме того, рассматривается применение передовых технологий в банковском секторе, таких как обеспечение финансовой доступности, внедрение инновационных решений, адаптация к нормативным требованиям, интеграция API, больших данных и искусственного интеллекта. Благодаря бесшовной интеграции услуг цифрового банкинга и стратегий цифрового маркетинга банки переосмысливают свои бизнес-модели и выходят на новый уровень цифровой трансформации.
473-475
48
16
THE IMPACT OF SOCIOECONOMIC BACKGROUND ON ENGLISH LANGUAGE ACHIEVEMENT
This article talks about how a student’s socioeconomic background affects their success in learning English, especially for learners at the B1–B2 levels. It looks at important factors such as family income, parents’ education, access to learning resources, and the quality of schools. Students from wealthy families often have more support, better learning tools, and more chances to use English. On the other hand, students from low-income families often have fewer opportunities, which make learning harder for them. The article also shares useful teaching ideas and gives suggestions for schools and education leaders to help make English learning more equal and fair. It explains that giving all students the same chances to learn English can help reduce social inequality and improve their future success.
