Iyul, 2025-Yil
69
INSON TANASINING ELEKTR TOKIGA QARSHILIGI
Dimitriy Lamonasov
dimitsiylamonosov0022@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.15846311
KIRISH. Elektr xavfsizligining muhim omillaridan biri bu
—
inson tanasining elektr tokiga
nisbatan ko‘rsatadigan qarshiligidir. Inson organizmi tabiiy biologik tuzilishga ega bo‘lib, uning
ichki va tashqi to‘qimalari elektr tokini o‘tkazish xususiyatiga ega. Biroq bu o‘tkazuvchanlik doimiy
emas
—
u bir qancha omillarga bog‘liq holda o‘zgaradi. Shuning uchun inson tanasining elektr
tokiga qarshiligi (rezistivligi) o‘zgaruvchan fizik kattalik hisoblanadi.
Odatda inson tanasining elektr tokiga qarshiligi
500 Ohm dan 100 000 Ohm gacha
bo‘lishi
mumkin. Bu qarshilikning asosiy qismini
teri qatlami
tashkil qiladi. Ayniqsa,
quruq, sog‘lom teri
elektr tokiga nisbatan yuqori qarshilik ko‘rsatadi. Biroq
nam, terlagan yoki ho‘l teri
holatida
tananing umumiy qarshiligi keskin kamayadi va bu holat elektr toki bilan bog‘liq xavfni bir necha
baravar oshiradi.
Inson tanasining turli qismlarida qarshilik darajasi ham farqlanadi. Masalan, barmoqlar, kaft
va oyoq taglari nisbatan kamroq qarshilik ko‘rsatadi. Tok yurishi yo‘nalishi ham xavflilik darajasini
belgilaydi:
qo‘l–qo‘l
,
qo‘l–
oyoq
,
bosh
–
oyoq
orqali o‘tadigan tok yuragi, miyani yoki markaziy
asab tizimini zararlashi mumkin.
Inson uchun xavfli bo‘lgan tok kuchi atigi
1 mA dan boshlab seziladi
,
10
–
15 mA
da
mushaklar tortilishi yuz beradi,
50
–
100 mA
dan yuqori bo‘lsa yurak fibrillyatsiyasi (tartibsiz
qisqarish) ro‘y beradi va bu holat o‘limga olib kelishi mumkin. Xavf nafaqat tok kuchiga, balki
uning
tana orqali o‘tish vaqti
ga ham bog‘liq. Qancha uzoq davom etsa, shuncha ko‘p zarar yetadi.
Qarshilik darajasiga quyidagi omillar ta’sir qiladi:
•
Teri holati
: quruqmi yoki nam;
•
Teri yuzasining maydoni
: kontakt nuqtasi qanchalik katta bo‘lsa, qarshilik
shunchalik kichik bo‘ladi;
•
Elektr toki kuchlanishi va chastotasi
: kuchlanish oshgani sayin, qarshilik
kamayadi;
•
Kontakt muddati
: uzoq vaqt davomida elektr toki tana orqali o‘tsa, ichki qarshilik
kamayib boradi.
Inson tanasi elektr zanjiriga ulanganida u o‘ziga xos "yuklama" sifatida qaraladi. Tana orqali
o‘tgan elektr toki organizmda termik (issiqlik), elektroximik (qon tuzilishining buzilishi) va
fiziologik (nerv tizimi, yurak faoliyati) ta’sirlarni keltirib chi
qaradi. Shu sababli, elektr toki bilan
ishlashda xavfsizlik choralari, izolatsiya vositalari, topraklash va himoya uzgichlaridan foydalanish
muhim ahamiyat kasb etadi.
Xulosa
. Inson tanasi elektr toki uchun o‘ziga xos o‘tkazgich bo‘lib, uning qarshilik darajasi
ko‘plab omillarga bog‘liq holda o‘zgaradi. Ayniqsa, terining holati, tananing ho‘lligi, kontakt
yuzasining maydoni va elektr toki ta’sirining davomiyligi bu qarshilikka
sezilarli ta’sir ko‘rsatadi.
Quruq teri nisbatan yuqori qarshilik ko‘rsatgan bo‘lsa
-
da, ho‘l yoki shikastlangan teri orqali tok
osonroq o‘tadi va bu inson salomatligi uchun xavfli holatlarni yuzaga keltiradi. Toki kuchi oshgani
sayin yurak faoliyati
ga, asab tizimiga va nafas olish jarayoniga salbiy ta’sir kuchayadi. Shu sababli,
Iyul, 2025-Yil
70
elektr energiyasi bilan ishlashda inson tanasining tabiiy qarshiligi yetarli himoya vositasi emasligini
anglab, maxsus himoya choralari
–
izolatsiya, topraklash, himoya o‘chirgichlari va ogohlantiruvchi
belgilardan foydalanish hayotiy zaruratdir. Elektr xa
vfsizligini ta’minlash uchun bilimli va
mas'uliyatli yondashuv zarur bo‘lib, bu o‘z navbatida inson hayoti va sog‘lig‘ini asrashning muhim
kafolatidir.
REFERENCES
1.
Умрихина В. И., Абдувалитов
Н. Б. ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ МАСТЕРСКИЕ КАК
ЭФФЕКТИВНОЕ
СРЕДСТВО
АКТИВИЗАЦИИ
МЫСЛИТЕЛЬНОЙ
ДЕЯТЕЛЬНОСТИ СТУДЕНТОВ //
SCIENCE AND WORLD.
–
2013.
–
С. 102.
2.
Abduvalitov N. B. The Problem Of Comparative Study Of Samples Of World Literature In
General Secondary Schools.
3.
Умрихина В. И., Абдувалитов Н. Б. Эффективность методов убеждения в семейном
воспитании //Педагогические науки. –
2011.
–
№.
5.
–
С. 110
-111.
4.
Умрихина В. И., Абдувалитов Н. Б. Индивидуальный имидж учителя как компонент
культуры педагогической деятельности //Научное обозрение: Гуманитарные
исследования. –
2014.
–
№.
3.
–
С. 4
-8.
5.
Абдувалитов Н. Б. Оилада бола психологияси //Современное образование
(Узбекистан). –
2017.
–
№.
3.
–
С. 51
-56.
6.
Abduvalitov N. Ways of teaching samples of world literature at literature classes by grene
features //International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding.
–
2022.
–
Т. 9. –
№. 3. –
С. 219
-223.
7.
OID O. M. T. I. L. N. Xalqaro ilmiy-nazariy anjuman materiallari.
8.
RASULMUHAMEDOVA
D.
THE
ISSUES
OF
COMPARISON
AND
INTERPRETATION IN UZBEK AND TURKISH LITERATURE //PHILOLOGICAL
SCIENCE.
–
2021.
9.
RASULMUHAMEDOVA
D.
THE
ISSUES
OF
COMPARISON
AND
INTERPRETATION IN UZBEK AND TURKISH LITERATURE //PHILOLOGICAL
SCIENCE.
–
2021.
10.
Rasulmuxamedova D. NAVOIY IJODINI YANGI TALQINDA O ‘RGANILISHI //Science
and innovation.
–
2022.
–
Т. 1. –
№. B7. –
С. 703
-706.
11.
DOSTON E. M. E. Annotatsiya. Maqolada shoir Matnazar Abdulhakimning “Ko ‘prik”
dostoni tahlilga tortiladi. Dostonning bosh qahramoni Muhammad Hoji Aminaddin o ‘g
‘lining ezgu ishlari, ibratli hayoti tasviri orqali umuminsoniy hamda umumbashariy
qardiyatlar
talqini ko ‘rsatib beriladi. Kalit so ‘zlar: an’ana, shakl va uslub, mahorat, davr va
qahramon, ramziylik, novatorlik, asliyat, doston, mavzu, maktub, g ‘azal, hikmat, badiyat
//ХОРАЗМ МАЪМУН АКАДЕМИЯСИ АХБОРОТНОМАСИ. –
2022.
–
Т. 2022. –
С.
135.
12.
Расулмухамедова Д. Микропространство в сравнительном литературоведении и
концепция литературных связей (на примере произведений Алп Джамала"
Милосердные" и Ахмада Лутфи Казанчи" Совесть пробуждается") //Зарубежная
лингвистика и лингводидактика. –
2023.
–
Т
. 1.
–
№.
2.
–
С. 91
-96.
Iyul, 2025-Yil
71
13.
Rasulmukhamedova D., Gadjiibragimovich T. G. CHILDREN LITERATURE AND SOME
DOCKET ABOUT IT UZBEKISTAN STATE WORLD LANGUAGE UNIVERSITY
//Western European Journal of Linguistics and Education.
–
2024.
–
Т. 2. –
№. 10. –
С. 130
-
133.
14.
Rasulmukhamedova D., Khojimuratovna K. M. DISCUSS ISSUES RELATED TO
COMPARATIVE LITERATURE (BASED ON THE EXAMPLE OF TURKISH AND
UZBEK LITERATURE) //Western European Journal of Linguistics and Education.
–
2024.
–
Т. 2. –
№. 11. –
С. 50
-54.
15.
Расулмухамедова Д. МИКРО ВА МАКРО КОМПАРАТИВИСТИКА ТУШУНЧАСИ
(ЎТКИР ҲОШИМОВНИНГ “ДУНЁНИНГ ИШЛАРИ” АСАРИ ВА АҲАМАД
ЛУТФИЙ ҚОЗОНЧИНИНГ “ЎГАЙ ОНА” АСАРЛАРИДА ОНА ОБРАЗИ
ТАЛҚИНИ) //AMERICAN JOURNAL OF EDUCATION AND LEARNING. –
2025.
–
Т.
3.
–
№. 2. –
С. 525
-532.
16.
Kuchkarova M. THE IMPORTANCE OF CHILDREN’S LITERATURE IN RAISING
THE YOUNG GENERATION AS ACCOMPLISHED INDIVIDUALS //Web of Teachers:
Inderscience Research.
–
2025.
–
Т. 3. –
№. 2. –
С. 74
-77.
17.
Zakirovna R. D. et al. THE IMAGE OF WOMEN IN THE WORKS OF AHMAD LUTFIY
KOZONCHI //EDUCATION AND SCIENCE YESTERDAY AND TODAY.
–
2025.
–
Т.
1.
–
№. 1.
18.
Normatova S. Jahon adabiyoti //Ushbu darslikda" Yevgeniy Onegin" romani va uning
qahramonlari haqida ma'lumotlar keltirilgan. PDF manba: Jahon adabiyoti-Ziyouz. com.
–
2008.
19.
Khoshimova D., Otajonova D., Khaldarchayeva G. Modern technologies in teaching foreign
languages //Academic research in educational sciences.
–
2020.
–
№. 3. –
С. 504
-508.
20.
Abduvalitov N. B., Abduvalitov E. B., Sayfullaev B. Methods of Comparative Analysis in
the Study of Samples of Uzbek and World Literature //SGS-Engineering & Sciences.
–
2023.
–
Т. 2. –
№. 02.
21.
Abduvalitov E. The Effective Ways of Teaching the Literature of Fraternal Nations in
General Secondary Schools [Электронный ресурс].
22.
Abduvalitov E. Aesthetic education and perception in the teaching of literature of fraternal
peoples //International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding.
–
2022.
–
Т. 9. –
№. 3. –
С. 275
-280.
23.
Абдувалитов Е. Янги педагогик технологиялар муаммолари. Адабиёт дарсларида
янги педагогик технология //Тил ва адабиёт таълими журнали.
-2001.
–
2001.
–
Т. 1. –
С. 4
-6.
24.
Abduvalitov E. Qozoq adabiyotini o'qitish metodikasi (darslik).
–
2008.
25.
Buranevich A. E., Uskanovna D. D., Buranovich A. N. The Functional Education In The
Process Of Literary Education //Journal of Pharmaceutical Negative Results.
–
2022.
–
Т.
13.
26.
Абдувалитов Э., Абдуллаева У. Братских народов в средних школах в целом научно
-
теоретическое преподавание сравнительного литературоведения Основы //Развитие
Iyul, 2025-Yil
72
лингвистики и литературоведения и образовательных технологий в эпоху
глобализации. –
2022.
–
Т. 1. –
№.
1.
–
С. 289
-291.
27.
Abduvalitov E. Ancestral heritage and youth education //ACADEMICIA: AN
INTERNATIONAL MULTIDISCIPLINARY RESEARCH JOURNAL.
–
2021.
–
Т. 11. –
№. 1. –
С. 1521
-1523.
28.
Azimov I., Abduvalitov E. The views of jadids on national phonetics //Journal of Critical
Reviews.
–
2020.
–
Т. 7. –
№. 11. –
С. 360
-364.
29.
Abduvalitov Е. SYSTEMATIC STUDY OF THE TURKIC NATIONS’LITERATURE
//European Journal of Research and Reflection in Educational Sciences Vol.
–
2019.
–
Т. 7.
–
№. 5.
30.
Кравченко А. В., Суворов В. В. оСоБенноСТи ПреПодаВаниЯ БеЗоПаСноСТи
жиЗнедеЯТеЛьноСТи ВожаТыМ //НАУЧНО
-
МЕТОДИЧЕСКИЙ ЖУРНАЛ. –
2019.
–
С. 88.
31.
Абдувалитов Е. СоВреМенное ПоЛожение оБуЧениЯ ЛиТераТуре родСТВенных
(БраТСКих) народоВ В Средних оБщеоБраЗоВаТеЛьных ШКоЛах //Школа будущего.
–
2019.
–
№.
3.
–
С. 170
-179.
32.
Абдувалитов Е. КАЗАХСКО
-
КЫРГЫЗСКИЕ ЛИТЕРАТУРНЫЕ СВЯЗИ //Наука и
новые технологии. –
2009.
–
№.
4.
–
С. 212
-214.
33.
Teshaev S. Z., Dzhumaev K. S., Razhabova G. K. An International Multidisciplinary
Research Journal //practice.
–
2002.
–
№. 4. –
С. 44
-47.
34.
Matbuot O. et al. TIL VA ADABIYOT.
35.
JOVLIYEV B. et al. TA’LIMI.
36.
JOVLIYEV B. et al. ANGUAGE A LITERATURE.
37.
Усманова У. И., Муминов Ж. З. ХАРАКТЕРИСТИКА АУТОИММУННЫХ
ПРОЦЕССОВ ПРИ ХРОНИЧЕСКОЙ СЕРДЕЧНОЙ НЕДОСТАТОЧНОСТИ
ИШЕМИЧЕСКОЙ ЭТИОЛОГИИ //
Re-health journal.
–
2023.
–
№.
1-1 (17).
–
С. 95
-97.
38.
Усманова У. И., Муминов Ж. З. РОЛЬ КЛЕТОЧНОГО ИММУНИТЕТА ПРИ
ХРОНИЧЕСКОЙ
СЕРДЕЧНОЙ
НЕДОСТАТОЧНОСТИ
ИШЕМИЧЕСКОЙ
ЭТИОЛОГИИ //Экономика и социум. –
2023.
–
№.
6-1 (109).
–
С. 1107
-1110.
39.
Усманова У. И., Муминов Ж. З. ПАТОГЕНЕТИЧЕСКОЕ ВЛИЯНИЕ ЦИТОКИНОВ
НА ПРОГРЕССИРОВАНИЕ ХРОНИЧЕСКОЙ СЕРДЕЧНОЙ НЕДОСТАТОЧНОСТИ
ИШЕМИЧЕСКОЙ ЭТИОЛОГИИ //Экономика и социум. –
2023.
–
№.
3-1 (106).
–
С.
520-523.
40.
Надирова Ю. И. и др. Оценка эффективности и оптимизация дезаггрегантной терапии
у больных с ИБС. –
2023.
41.
Jabbarov
О. О.,
Daminov
В. Т.,
Tursunova L. D
. Роль метаболических факторов в
прогрессировании диабетической нефропатии //Вестник Ташкентской медицинской
академии. –
2019.
–
Т. 4. –
С. 25
-29.
42.
Авезов Д. К. и др. Клинико
-
функциональный статус сердечно
-
сосудистой системы у
пациентов с хронической обструктивной болезнью легких с
covid-
19 //Интернаука. –
2021.
–
№.
20-2.
–
С. 15
-16.
Iyul, 2025-Yil
73
43.
GP M. et al. Assessment of Efficacy and Optimization of Antiplatelet Therapy in Patients
with Ischemic Heart Disease.
–
2023.
44.
Мирзаева Ш.
X
. и др. Сурункали буйрак касаллиги бўлган беморларда кардиоренал
синдромни даволаш. –
2022.
45.
Турсунова Л. Д. и др. Кардиоренал синдромда ангиотензин
-
неприлизин рецепторлари
ингибиторларининг буйрак функционал холатига таъсири. –
2022.
46.
Аляви А. Л. и др. Течение сердечно
-
сосудистых заболеваний у больных
COVID-19
//Студенческий вестник. –
2021.
–
№.
17-4.
–
С. 38
-41.
47.
Tursunova L., Jabbarov O. O. THE ROLE OF RENAL VASCULAR
DOPPLEROGRAPHY IN THE DIAGNOSIS OF CHRONIC KIDNEY DISEASE
//Медицинский журнал молодых ученых. –
2024.
–
№. 12 (12). –
С. 52
-57.
48.
Jumanazarov S. et al. Factors affecting platelet hemostasis and resistance to curantil in
patients with chronic kidney disease.
–
2022.
49.
Жаббаров О. О., Турсунова Л. Д., Хужаниязова Н. К. ВНУТРИПОЧЕЧНАЯ
ГЕМОДИНАМИКА ПРИ ДИАБЕТИЧЕСКОЙ НЕФРОПАТИИ //Академические
исследования в современной науке. –
2024.
–
Т. 3. –
№.
44.
–
С. 114
-115.
50.
Jabbarov O. O. Disorders Function of the Heart and Kidney in Diabetes Mellitus.
–
2023.
51.
Abdurakhmanova N. et al. Clinical And Diagnostic Significance Of Anti-Cd74 In Patients
With Ankylosing Spondylitis Of Uzbek Population //Journal of Positive School Psychology.
–
2022.
–
С. 9358
-9364.
52.
Tursunova L. D. et al. DIABETIK NEFROPATIYA RIVOJLANISHINING
PATOGENETIK MEXANIZMLARI //Journal of science-innovative research in
Uzbekistan.
–
2025.
–
Т. 3. –
№. 6. –
С. 33
-49.
53.
Tursunova L. D. ENDOTHELIAL DYSFUNCTION AS A PROGNOSTIC MARKER IN
PATIENTS WITH CHRONIC KIDNEY DISEASE //Медицинский журнал молодых
ученых. –
2025.
–
№. 14 (06). –
С. 54
-57.
54.
Жаббаров О. О., Турсунова Л. Д., Хужаниязова Н. К. АРТЕРИАЛЬНАЯ
ГИПЕРТЕНЗИЯ ПРИ ДИАБЕТИЧЕСКОЙ НЕФРОПАТИИ. –
2025.
55.
Турсунова Л. Д., Жаббаров О. О. ЦИСТАТИН С В ДИАГНОСТИКЕ НАЧАЛЬНЫХ
СТАДИЙ ХРОНИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНИ ПОЧЕК. –
2025.
56.
Примов М. РИСКИ ПРИ ИСПОЛЬЗОВАНИИ ЦИФРОВЫХ ПЛАТФОРМ ДЛЯ
ВЕДЕНИЯ МАЛОГО БИЗНЕСА //Экономическое развитие и анализ. –
2025.
–
Т. 3. –
№.
4.
–
С. 196
-201.
57.
Narzullayevich P. M., Oblakulovna N. R., Abdimuradovna P. M. PRIORITY DIRECTIONS
FOR THE DEVELOPMENT OF SMALL BUSINESSES IN UZBEKISTAN //Web of
Humanities: Journal of Social Science and Humanitarian Research.
–
2025.
–
Т. 3. –
№. 3.
–
С. 152
-158.
58.
Mukhiddin P., Rizayeva N., Narzullayeva S. ANALYSIS OF RISKS ARISING FROM THE
USE OF DIGITAL PLATFORMS //Web of Teachers: Inderscience Research.
–
2025.
–
Т.
3.
–
№. 3. –
С. 230
-233.
Iyul, 2025-Yil
74
59.
Shohista A., Rizayeva N. THE ESSENCE OF SMALL BUSINESS AND ITS
IMPORTANCE IN THE ECONOMY (SOCIO-ECONOMIC ANALYSIS) //Educator
Insights: Journal of Teaching Theory and Practice.
–
2025.
–
Т. 1. –
№. 3. –
С. 229
-237.
60.
Ботиров Л. Б., Мисиров А. П. АУДИТНИНГ ХАЛҚАРО СТАНДАРТЛАРИДАН
ФОЙДАЛАНГАН ҲОЛДА ДАВЛАТ СЕКТОРИДА МОЛИЯВИЙ НАЗОРАТНИ
САМАРАЛИ АМАЛГА ОШИРИШ ЙЎЛЛАРИ //Scientific Journal of Actuarial Finance
and Accounting.
–
2025.
–
Т. 5. –
№. 02. –
С. 129
-134.
61.
Oblakulovna R. N. KICHIK BIZNESDA RAQAMLI PLATFORMALAR-ELEKTRON
TIJORAT SAYTLARI, MARKETPLEYSLAR VA MOBIL ILOVALAR JORIY
ETISHNING HOLATINI TAHLIL QILISH //Scientific Journal of Actuarial Finance and
Accounting.
–
2024.
–
Т. 4. –
№. 11. –
С. 118
-124.
62.
Rizayeva N. KLASTERLAR-
AHOLI FAROVONLIGINI TA’MINLASHNING
YANGICHA USULI //Издания. –
2023.
–
С. 62
-67.
63.
Ismailova Z., Ismaylova R., Tuychieva G. Problem Of Ensuring Gender Equality In The
International Relations System //Turkish Journal of Computer and Mathematics Education.
–
2021.
–
Т. 12. –
№. 11. –
С. 5120
-5123.
64.
Исмайлова Р. Н. ОИЛАВИЙ ЗЎРАВОНЛИКНИНГ ИЖТИМОИЙ
-
ПСИХОЛОГИК
ОМИЛЛАРИ //IJTIMOIY FANLARDA INNOVASIYA ONLAYN ILMIY JURNALI. –
2024.
–
Т. 4. –
№. 5. –
С. 9
-14.
65.
Исмайлова Р. ФАКТОРЫ, ВЛИЯЮЩИЕ НА ИНВЕСТИЦИИ В СЕМЕЙНОЕ
ОБРАЗОВАНИЕ //
Ustozlar uchun.
–
2024.
–
Т. 57. –
№.
4.
–
С. 138
-141.
66.
Исмайлова Р. ОИЛАДА ЭРКАКЛАРГА НИСБАТАН ЗЎРАВОНЛИК ИЖТИМОИЙ
-
ПСИХОЛОГИК МУАММО СИФАТИДА.
67.
Ismaylova R. LES ASPECTS DE GENRE DE LA VIOLENCE CONJUGALE //Collection
of scientific papers «SCIENTIA». –
2023.
–
№. July 14, 2023; Coventry, UK. –
С. 160
-162.
68.
Исмайлова
Р.
Н.
ИЖТИМОИЙ
ПСИХОЛОГИК
ИШ
ОИЛАВИЙ
ЗЎРАВОНЛИКНИНГ ОЛДИНИ ОЛИШНИНГ ОМИЛИ СИФАТИДА //RESEARCH
AND EDUCATION.
–
2023.
–
Т. 2. –
№. 5. –
С. 102
-108.
69.
Ismaylova R. OILAVIY ZO ‘RAVONLIK O ‘Z JONIGA QASD QILISHNING OMILI
SIFATIDA //RESEARCH AND EDUCATION.
–
2023.
–
Т. 2. –
№. 9. –
С. 160
-165.
70.
Исмайлова
Р.
ОИЛАВИЙ
ЗЎРАВОНЛИККА
УЧРАГАН
ШАХСЛАРНИ
ИЖТИМОИЙ–ПСИХОЛОГИК
-
ҚЎЛЛАБ ҚУВВАТЛАШДА ҲИМОЯ ОРДЕРИНИНГ
РОЛИ //ЖУРНАЛ СОЦИАЛЬНЫХ ИССЛЕДОВАНИЙ. –
2023.
–
Т. 6. –
№.
1.
71.
Nuraevna I. R. Protection mechanisms and coping strategy: Opportunities and limits
//ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal.
–
2022.
–
Т. 12. –
№. 4. –
С. 450
-453.
72.
Sadriddin P. et al. Personalized exercise regimens in post-stroke rehabilitation: optimizing
blood pressure variability and functional independence //Revista Latinoamericana de
Hipertension.
–
2025.
–
Т. 20. –
№. 4.
73.
Sadriddin P. et al. Risk management of cardiovascular diseases in the primary health care
setting //Revista Latinoamericana de Hipertension.
–
2025.
–
Т. 20. –
№. 4.
Iyul, 2025-Yil
75
74.
Исмайлова Р. ОИЛАВИЙ ЗЎРАВОНЛИКДАН ЖАБРЛАНГАН ШАХСЛАРДА ИЧКИ
ЗИДДИЯТ МУАММОСИ //GOLDEN BRAIN. –
2024.
–
Т. 2. –
№. 19. –
С. 165
-174.
75.
Ismaylova R. et al. Comparing the Effectiveness of Behavioral Therapy and Cognitive
Behavioral Therapy on Anxiety Levels of Patients with Heart Attack //International Journal
of Body, Mind & Culture (2345-5802).
–
2024.
–
Т. 11.
76.
Chmutin G. E. et al. Comparative analysis of neurophysiological studies in the diagnosis of
bulbar syndrome in patients with Chiari malformation Type //Eur. J. Anat.
–
2023.
–
Т. 27.
–
С. 1.
77.
Nuraeva I. R. THEORETICAL AND PRACTICAL APPROACHES IN THE STUDY OF
SOCIAL PSYCHOLOGICAL FACTORS OF DOMESTIC VIOLENCE //The ІІ
International Science Conference «Issues of practice and science», September 27–
29,
London, Great Britain. 210 p.
–
С. 151.
78.
Khudayberdievich K. S., Aslamovna B. S. Public consciousness and public mood
//ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal.
–
2021.
–
Т. 11. –
№. 9. –
С. 1004
-1008.
79.
Xudayberdiyevich X. S. et al. The importance of social norm in the society and human life
in the condition of globalization //Journal of Critical Reviews.
–
2020.
–
Т. 7. –
№. 2. –
С.
234-237.
80.
Isanova G., Samad X. Implementation of socio-political advertisement in the progress of
political system in uzbekistan: Achievements and setbacks //European Journal of Molecular
& Clinical Medicine.
–
2020.
–
Т. 7. –
№. 03. –
С. 2020.
81.
Berdikulova S. A., Kh K. S. Revival of spiritual values in the social transformation and
national identity //American Journal of Pedagogical and Educational Research. Impact
Factor: JIF.
–
Т. 7. –
С. 164
-168.
82.
Худайназаров С., Бердикулова С. ЮКСАК ТАЪЛИМ
-
ТАРБИЯ ТАРАҚҚИЁТ
ОМИЛИ //Collection of scientific papers «SCIENTIA». –
2023.
–
№. March 10, 2023;
Valencia, Spain.
–
С. 174
-176.
83.
XUDAYNAZAROV S., SAODATOV A. YOSH AVLOD QALBI VA ONGIDA
EKOLOGIK MADANIY QADRIYATLARNI SHAKLLANTIRISH OMILLARI //News of
the NUUz.
–
2024.
–
Т. 1. –
№. 1.6. –
С. 240
-242.
84.
Худайназаров С. Х., Жамалова Н. ХАЛҚИМИЗГА ХОС МАЪНАВИЙ
-
АХЛОҚИЙ
ҚАДРИЯТЛАРИ ВА РУҲИЯТНИНГ УМУМБАШАРИЙЛИК БИЛАН УЙҒУНЛИГИ
//Academic research in educational sciences.
–
2023.
–
Т. 5. –
№. NUU Conference 2. –
С.
870-880.
85.
Xudaynazarov S. X. ECOLOGICAL EDUCATION IS AN INTEGRAL PART OF
NATIONAL EDUCATION //Мировая наука. –
2019.
–
№. 9 (30). –
С. 63
-68.
86.
Xudaynazarov S. X. DEVELOPMENT AND SPIRITUALITY: LITERATURE IN THE
SYSTEM OF FACTORS THAT ENHANCE THE SPIRITUALITY OF A PERSON
//Theoretical & Applied Science.
–
2019.
–
№. 9. –
С. 22
-27.
87.
Nurymbetovich S. B., Qayratovno A. J. The Common Lion of Alash is Mirzhakyp Dulatuly.
–
2023.
Iyul, 2025-Yil
76
88.
Nurumbetoglu S. B. Structural Features of Uzbek-Kazakh Dialectal Phrasemas //Central
Asian Journal of Social Sciences and History.
–
2022.
–
Т. 3. –
№. 5. –
С. 149
-152.
89.
Nurumbeto‘vich S. B. DISTINCTIVE FEATURES OF DIALECT PHRASEOLOGISMS
IN UZBEK AND KAZAKH LANGUAGES." //ONLINE-CONFERENCES" PLATFORM.
–
2023.
–
С. 94
-97.
90.
Sayfulayev B. Some Problems of Phraseology of Turkic Languages (On the Example of Eye
Phraseosomatizm) //International journal of social science research and review.
–
2022.
–
Т.
5.
–
№. 4. –
С. 87
-91.
91.
Nurymbetovich S. B. Dialectisms in the language of literary works //Central Asian Journal
of Literature, Philosophy and Culture.
–
2023.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С. 33
-39.
92.
Ergashev T. SUN'IY INTELLEKT IMKONIYATLARI: ZAMON TALABI SIFATIDA
//Modern Science and Research.
–
2025.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С. 32
-40.
93.
Ergashev T. BAXTSIZ HODISALARNI RASMIYLASHTIRISH TARTIBI //Modern
Science and Research.
–
2025.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С. 88
-100.
94.
Ergashev T. BAXTSIZ HODISALARNI TAHLIL QILISH VA JAROHATLANISH KО
‘RSATKICHLARINI ANIQLASH //Modern Science and Research. –
2025.
–
Т. 4. –
№. 6.
–
С. 1
-13.
95.
Ergashev T. BAXTSIZ HODISALARNING SABABLARI: TASNIFI, TAHLILI VA
OLDINI OLISH YO ‘LLARI //Modern Science and Research. –
2025.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С.
23-31.
96.
Ergashev T. XAVFSIZLIKNI TAHLIL QILISH USLUBLARI //Modern Science and
Research.
–
2025.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С. 101
-110.
97.
Ergashev T. INSON
–
MASHINA
–
MUHIT TIZIMI: ILMIY ASOSLARI, DIZAYN VA QO
‘LLANILISHI //Modern Science and Research. –
2025.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С. 69
-77.
98.
Ergashev T. SUN'IY INTELLEKTNING SOHALARDA QO ‘LLANISHI: ZAMONAVIY
IMKONIYATLAR VA ISTIQBOLLAR //Modern Science and Research.
–
2025.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С. 41
-49.
99.
Ergashev T. THEORETICAL FOUNDATIONS OF OCCUPATIONAL SAFETY //Modern
Science and Research.
–
2025.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С. 14
-22.
100.
Ergashev T. XAVFSIZLIK TEXNIKASI BO ‘YICHA YO ‘RIQNOMALAR VA ULARNI
HUJJATLASHTIRISH TARTIBLARI //Modern Science and Research.
–
2025.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С. 78
-87.
101.
Ergashev T. FAN-TEXNIKA RIVOJIDA HAYOT FAOLIYATI XAVFSIZLIGINING O
‘RNI //Modern Science and Research. –
2025.
–
Т. 4. –
№. 6. –
С. 50
-58.
102.
Nematovich E. T., Shermamat o’g’li S. F. ISHLAB CHIQARISH KORXONALARIDA
SHIKASTLANGANLARGA SHOSHILINCH TIBBIY YORDAM KO ‘RSATISH
//FORMATION OF PSYCHOLOGY AND PEDAGOGY AS INTERDISCIPLINARY
SCIENCES.
–
2025.
–
Т. 4. –
№. 37. –
С. 220
-224.
103.
Doroyevna R. N. The Modern Approaches to Location Determination of Commercial
Confidential Information in the System of Civil Law Objects //Journal of Intellectual
Property and Human Rights.
–
2023.
–
Т. 2. –
№. 10. –
С. 1
-7.
Iyul, 2025-Yil
77
104.
Doroyevna R. N. Trade Secrets and Know-How as Objects of Intellectual Property Rights:
Problems of Correlation and Legal Regulation //American Journal of Social and
Humanitarian Research.
–
2022.
–
Т. 3. –
№. 11. –
С. 388
-394.
105.
Раимова Н. Ответственность за нарушение права на конфиденциальную информацию
//Обзор законодательства Узбекистана. –
2011.
–
№.
3.
–
С. 17
-21.
106.
Раимова Н. Значение конфиденциальной информации в условиях рыночной
экономики //Обзор законодательства Узбекистана. –
2010.
–
№.
1-2.
–
С. 21
-24.
107.
Раимова Н. Актуальные проблемы правовой защиты коммерческой тайны в
республике Узбекистан //Обзор законодательства Узбекистана. –
2016.
–
№.
2.
–
С. 28
-
29.
108.
Раимова Н. Д. Об особенностях уголовно
-
правовой охраны коммерческой тайны
предприятия по законодательству Республики Узбекистан //Российский следователь.
–
2016.
–
№.
22.
–
С. 43
-46.
109.
Раимова Н. Использование и защита информации в условиях рыночной экономики
//Review of law sciences.
–
2018.
–
№.
1.
–
С. 101
-105.
110.
Раимова Н. Информация как объект правового регулирования //Обзор
законодательства Узбекистана. –
2017.
–
№.
1.
–
С. 47
-48.
111.
Раимова Н. Международная практика рассмотрения споров в области
интеллектуальной собственности в международном коммерческом арбитраже
//Перспективы развития международного коммерческого арбитража в Узбекистане. –
2022.
–
Т. 1. –
№.
1.
–
С. 106
-114.
112.
Тошматова
В.,
Паттаев
С.
СРАВНИТЕЛЬНО
-
ПРАВОВОЙ
АНАЛИЗ
АДМИНИСТРАТИВНО
-
ТЕРРИТОРИАЛЬНОГО УСТРОЙСТВА УЗБЕКИСТАНА И
ГЕРМАНИИ //Наука и технология в современном мире. –
2025.
–
Т. 4. –
№.
8.
–
С. 80
-
83.
113.
Тошматова В., Расулов С. ВНЕДРЕНИЕ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА В
ПРАВОВУЮ СИСТЕМУ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН: ПЕРСПЕКТИВЫ И
ПРАВОВЫЕ АСПЕКТЫ //Общественные науки в современном мире: теоретические
и практические исследования. –
2025.
–
Т. 4. –
№.
7.
–
С. 20
-25.
114.
Тошматова В. И. К. ПРАВОВЫЕ АСПЕКТЫ СУРРОГАТНОГО МАТЕРИНСТВА:
МЕЖДУНАРОДНЫЕ ПРАКТИКИ И ПЕРСПЕКТИВЫ РЕГУЛИРОВАНИЯ //
Eurasian
Journal of Law, Finance and Applied Sciences.
–
2025.
–
Т. 5. –
№.
4.
–
С. 7
-13.
115.
Toshmatova V. GLOBAL SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS: HEALTHCARE
AS THE KEY TO FUTURE WELL-
BEING //Collection of scientific papers «SCIENTIA».
–
2024.
–
№. September 13, 2024; Pisa, Italia. –
С. 9
-13.
116.
Toshmatova V. PROTECTION OF CLINICAL TRIAL PARTICIPANTS'RIGHTS:
ETHICAL AND LEGAL STANDARDS //Академические исследования в современной
науке. –
2024.
–
Т. 3. –
№. 33. –
С. 50
-54.
117.
Тошматова В. ПРАВОВАЯ ЗАЩИТА ПАЦИЕНТОВ: РОЛЬ ПАЛЛИАТИВНОЙ
ПОМОЩИ В ОБЕСПЕЧЕНИИ КАЧЕСТВА ЖИЗНИ //Современные подходы и новые
исследования в современной науке. –
2024.
–
Т. 3. –
№.
10.
–
С. 133
-138.
Iyul, 2025-Yil
78
118.
Toshmatova V. I., Khalmukhamedov B. T., Nurillaeva N. M. INTERNATIONAL LEGAL
ANALYSIS AND REASONS FOR THE IMPLEMENTATION OF TELEMEDICINE IN
THE HEALTHCARE SYSTEM OF VARIOUS COUNTRIES //Central Asian Journal of
Medicine.
–
2022.
–
№. 2. –
С. 133
-143.
119.
Юлдашев Б. Э., Юлдашева Н. Т. ИНФОРМАЦИОННЫЕ ТЕХНОЛОГИИ В
ЛОГОПЕДИЧЕСКОЙ ПРАКТИКЕ //Психология. Социология. Педагогика. –
2014.
–
№. 2. –
С. 23
-26.
120.
Юлдашев Б. Э., Юлдашева Н. Т. Повышение эффективности логопедического
воздействия на детей путем специального включения компьютерных программ. –
2009.
121.
Юлдашев Б. Э., Юлдашева Н. Т. Использование информационных технологий в
логопедической практике. –
2009.
122.
Юлдашева Н. Т. Дополненная реальность в современном образовательном процессе
//Инновационные подходы и эффективные практики открытого образования.–
Саранск: Издательство МУ. –
2021.
–
С. 427
-431.
123.
Юлдашев Б. Э., Юлдашева Н. Т. СКАЗКОТЕРАПИЯ КАК ОДИН ИЗ МЕТОДОВ
АКТИВИЗАЦИИ ПОЗНАВАТЕЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ В ИЗУЧЕНИИ ЯЗЫКОВ
ПРОГРАММИРОВАНИЯ //Журнал гуманитарных и естественных наук. –
2025.
–
№.
21 [1].
–
С. 154
-159.
124.
Юлдашев Б. Э., Юлдашева Н. Т. КОМПЬЮТЕРНАЯ ПОДДЕРЖКА ДЛЯ
ВЫЯВЛЕНИЯ
СРЕДИ
НОВОРОЖДЕННЫХ
ГРУППЫ
РИСКА
ВНУТРИУТРОБНОГО ИНФИЦИРОВАНИЯ И ЛЕЧЕБНАЯ ТАКТИКА ДЛЯ
НОВОРОЖДЕННЫХ РАЗЛИЧНОЙ СТЕПЕНИ ПЕРИНАТАЛЬНОГО РИСКА
//Журнал гуманитарных и естественных наук. –
2025.
–
№.
19 [2].
–
С. 195
-200.
125.
Юлдашев Б., Юлдашева Н. Роль цифровой образовательной платформы
HEMIS
в
повышении доступности и качества образования в высших образовательных
//Лингвоспектр. –
2025.
–
Т. 2. –
№.
1.
–
С. 502
-507.
126.
Юлдашева Н. Т. СПЕЦИФИЧЕСКИЕ ПРИЗНАКИ ЖАНРА РОМАНА В
ХУДОЖЕСТВЕННЫХ
ПРОИЗВЕДЕНИЯХ
РУССКОЙ
ЛИТЕРАТУРЫ
//Ташкентский литературоведческий форум–
2024.
–
2025.
–
Т. 1. –
№.
3.
–
С. 45
-51.
127.
Kamilova S. et al. The Image of the “Average Human” in Modern Literature (on the
Example of Alisa Ganieva’s Works) //Interdisciplinary Literary Studies. –
2024.
–
Т. 26. –
№. 2. –
С. 198
-215.
128.
Юлдашева Н. Т. Актуальные образовательные методики и эффективные практики в
современном педагогическом образовании //Х
VIII
Виноградовские чтения. –
2022.
–
С. 223
-225.
129.
РАҲМАТОВ М. М. SEMANTIC AND SYNTACTIC FEATURES OF FUNCTION
WORD MISLI //Иностранные языки в Узбекистане. –
2018.
–
№. 1. –
С. 1
-8.
130.
Rahmatov M. O ‘zbek tili sintaksisi rivojida chun bog ‘lovchisining o ‘rni //Oltin bitiglar–
Golden Scripts.
–
2020.
–
Т. 3. –
№. 3.
131.
RAHMATOV M. M. EY UNDOVI MUROJAAT OBYEKTI SIFATIDA.
–
2022.
Iyul, 2025-Yil
79
132.
Rahmatov M. Shoir taxallusining nutq subyektiga munosabati (Alisher Navoiy g ‘azallari
misolida //Oltin bitiglar
–
Golden Scripts.
–
2022.
–
Т. 2. –
№. 2.
133.
Rahmatov M. Alisher Navoiyning lirik asarlarida takrirlarning sintaktik-semantik
xususiyatlari //Uzbekistan: Language and Culture.
–
2022.
–
Т. 3. –
№. 3.
134.
Rakhmatov M. M. ADDRESS AND ADDRESSE IN ALISHER NAVOI’S LYRICS
//CURRENT RESEARCH JOURNAL OF PHILOLOGICAL SCIENCES.
–
2022.
–
Т. 3. –
№. 07. –
С. 11
-16.
135.
Rahmatov M. M. NAVOIY LIRIKASIDA SHE’RIY NUTQ STRUKTURASI VA SHOIR
TAXALLUSI.
136.
RAKHMATOV M. M., RAXMATOV M. M., РAXMATOВ М. М. EXPRESSION OF
SPEECH SUBJECT IN ALISHER NAVOI GHAZALS.
–
2025.
137.
Asqarova S. “АЛПОМИШ” ДОСТОНИДА ЛЕКСИК
-
СЕМАНТИК ГУРУҲЛАРНИНГ
ТАҲЛИЛИ МАСАЛАЛАРИ //TAMADDUN NURI JURNALI. –
2024.
–
Т. 8. –
№. 59. –
С. 19
-22.
