ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 9 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
266
TEXNIK TARAQIYOT
Yo‘ldosheva Ruxshona O‘tkirbek qizi
Termiz Iqtisodiyot va Servis unversiteti
Xorijiy til va adabiyot yo‘nalishi 3
-kurs 4-23- guruh talabasi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.17124716
Texnik taraqqiyot Texnik taraqqiyot insoniyat taraqqiyoti tarixining ajralmas va bosh
omillaridan biridir. Dastlabki mehnat qurollaridan tortib, hozirgi sun’iy intellekt asosidagi
tizimlargacha bo‘lgan jarayon uzoq, murakkab, ammo nihoyatda samarali yo‘lni bosib o‘tdi.
Bugungi kunda texnika taraqqiyoti nafaqat ishlab chiqarish yoki sanoat sohasini, balki
ta’lim, tibbiyot, transport, aloqa, hatto shaxsiy hayotimizni ham tubdan o‘zgartirib yubordi.
Tarixiy manbalarga qaraganda, texnik taraqqiyot qadimgi davrlardan boshlangan. Dastlab
odamlar toshdan qurol yasashni o‘rgangan, keyinchalik mis va temir davrlarida yangi asbob
-
uskunalar paydo bo‘lgan.
Sanoat inqilobi (XVIII-XIX asrlar) esa texnik taraqqiyotda chinakam burilish yasadi.
Bug‘ dvigateli, tikuv mashinalari, bosma mashinalar, temir yo‘l va elektr energiyasining
joriy etilishi jamiyat hayotini butunlay o‘zgartirdi.
XX va XXI asr texnikaning yuksalish davri bo‘ldi. Kompyuterlar, internet, mobil
telefonlar, sun’iy yo‘ldoshlar va avtomatlashtirilgan tizimlar hayotimizning ajralmas qismiga
aylandi.
Bugungi texnik taraqqiyot
–
imkoniyatlar va xavf-xatarlar Bugungi texnika taraqqiyoti
hayratlanarli darajada. Dunyoda 5G texnologiyasi orqali bir necha soniyada katta hajmdagi
ma’lumotlarni uzatish mumkin. Tibbiyotda robot
-jarrohlar eng murakkab operatsiyalarni amalga
oshirmoqda. Qishloq xo‘jaligida esa dronlar, sensorlar va aqlli texnikalar yordamida hosildorlik
ortmoqda.
Ammo, bu taraqqiyot bilan bir qatorda, ayrim xavflar ham yuzaga chiqmoqda. Sun’iy
intellektning haddan tashqari rivojlanishi, inson o‘rnini texnika egallashi, axborot xavfsizligi va
shaxsiy ma’lumotlarning tarqalishi kabi muammolar bugungi kunda jiddiy muhokama
qilinmoqda. Ayniqsa, texnika imkoniyatlaridan noto‘g‘ri foydalanish, uni qurol sifatida ishlatish
ehtimoli butun insoniyatga tahdid soladi.
Mening fikrimcha, texnik taraqqiyotning o‘zi ijobiy yoki salbiy hodisa emas.
U vosita
—
uni qanday ishlatish esa insonlarning ongiga va axloqiy mezonlariga bog‘liq.
Agar biz texnikani inson hayotini yengillashtirish, atrof-muhitni asrash va ijtimoiy
adolatni ta’minlash yo‘lida ishlatsak, bu taraqqiyot haqiqiy yutuqqa aylanadi.
Ammo faqat foyda ortidan quvish, raqobat va nazoratsizlik texnik yutuqlarni xavfga
aylantirishi mumkin. Shuning uchun texnik taraqqiyotga ongli va mas’uliyatli yondashish, yosh
avlodga texnologik savodxonlikni o‘rgatish, milliy va insoniy qadriyatlarga suyanib qarorlar
qabul qilish zarur.
Texnik taraqqiyot
–
bu zamon talabi. U to‘xtamaydi, doim oldinga qarab harakatda
bo‘ladi. Biz undan qochib qutula olmaymiz, lekin uni boshqara olishimiz mumkin. Buning uchun
bizga zamonaviy bilim, axloqiy mezonlar va global mas’uliyat zarur.
Texnika insonni emas, inson texnikani boshqaradigan dunyo barpo etish
–
bu bizning eng
muhim vazifamizdir.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 9 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
267
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Karimov I.A. “Yuksak ma’naviyat –
yengilmas kuch”, T.: Ma’naviyat, 2008.
2.
To‘xtayev S. “Texnika tarixi”, T.: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi nashriyoti, 2015.
3.
Dasturiy va texnologik yangiliklar portali: https://www.technologyreview.com
