Vol. 4 No. 9 (2025): Modern Science and Research
Vol. 4 No. 9 (2025): Modern Science and Research
Published:
03-09-2025
Articles
5-7
50
16
OʻZBEK TILI DARSLARIDA NUTQIY KOMPETENSIYANI RIVOJLANTIRISHDA AI NING OʻRNI VA AHAMIYATI
Tezisda oʻzbek tili darslarida o‘quvchilarning nutqiy kompetensiyasini rivojlantirish jarayonida sun’iy intellekt (AI) texnologiyalaridan foydalanish masalasi tahlil qilinadi. Sun’iy intellekt vositalarining til o‘qitishdagi imkoniyatlari, ularning interaktiv muhit yaratish, o‘quvchini mustaqil fikrlash va og‘zaki hamda yozma nutq ko‘nikmalarini shakllantirishdagi o‘rni yoritiladi. Shuningdek, nutqiy kompetensiyani rivojlantirishga xizmat qiluvchi innovatsion yondashuvlar, o‘qituvchi va sun’iy intellektning o‘zaro hamkorligi, bu jarayondagi samaradorlik va amaliy ahamiyat masalalari ochib beriladi.
8-10
86
42
ATTENTION TO THE DEVELOPMENT OF UZBEK PHILOSOPHY IN THE 21ST CENTURY, UZBEK PHILOSOPHERS AND THEIR SCIENTIFIC HERITAGE
This article analyzes the development of Uzbek philosophy in the 21st century and its role in shaping the idea of national independence and spirituality. The main focus is on the scientific heritage and philosophical views of modern Uzbek philosophers – academics I. Muminov, M. Baratov, M. Khayrullaev, S. Shermukhamedov, O. Fayzullaev – highlighting their importance in youth education, national self-awareness, and societal development. The renewal of philosophical thinking during the independence period, its significance and tasks in social life are also examined. Furthermore, the article analyzes the historical roots, current state, and future prospects of Uzbek philosophy on an international scale.
11-12
39
10
THE FORMATION AND DEVELOPMENT OF SOCIO-PHILOSOPHICAL THOUGHT
This article analyzes the historical formation and developmental stages of socio-philosophical thought. Social philosophy examines the relationship between individuals and society, the nature of social systems, and the essence of concepts such as justice, freedom, and equality from a philosophical perspective. The article highlights the evolution of these ideas from ancient Eastern and Western philosophy to modern social theories, with particular attention given to key directions and the ideas of thinkers. The contribution of Central Asian thinkers to the development of social philosophy, as well as the significance of philosophical perspectives in modern society, is examined.
13-15
86
18
THE JADID MOVEMENT IN TURKESTAN AND ITS HISTORICAL SIGNIFICANCE
This article analyzes the emergence of the Jadid movement in Turkestan, its socio-political foundations, main directions, representatives, its role in national awakening, and its historical significance. The educational activities of the Jadids, their literary heritage, contributions to the press and theatre, as well as their struggle against colonialism are examined in detail.
16-21
51
14
THE IMPACT OF THE DEATH OF THE ACCUSED AND CONVICTED ON THE ENFORCEMENT OF PUNISHMENTS: PERSPECTIVES FROM AFGHAN CRIMINAL LAW
It is an undeniable and fundamental principle that every individual is accountable for their criminal actions and consequently subject to punishment. Punishment serves not only as a necessary and legitimate means of social protection but also as an instrument for the rehabilitation of the offender. However, the implementation of certain forms of punishment—especially corporal penalties—may become impracticable or impossible when the accused or convicted individual passes away. It is therefore essential to determine which punishments are extinguished by the death of the offender and which remain unaffected. This study aims to explore the effects of the death of the accused and the convicted on the enforcement of punishments from the perspective of Afghan criminal law. Employing a library-based, descriptive-analytical approach, the researcher draws on relevant literature to investigate the issue. Findings reveal that if the accused dies during pre-trial judicial procedures—such as investigation or prosecution—the proceedings are halted and discontinued. Conversely, if the convicted dies following the issuance of a final court verdict, all corporal and capital punishments, including imprisonment and execution, become null and void. It is noteworthy, however, that the death of the accused terminates civil liabilities and confiscation of illicit assets, while the death of the convicted does not impede the enforcement of financial penalties, compensation claims, or the seizure of unlawful property.
22-33
30
11
FROM CRIME TO LIABILITY: A STUDY OF THE DIFFERENT ROLES IN THE COMMISSION OF OFFENSES UNDER THE AFGHAN PENAL CODE
In the Afghan criminal justice system, criminal liability is determined in a simple and direct manner only when all elements of the offense are committed by a single individual. However, when multiple persons are involved in the commission of an offense, identifying the type and degree of liability for each requires precise legal analysis. The central question of this research is: How has the Afghan legislator classified and defined the different forms of participation in an offense within the Penal Code? Proceeding from the assumption that the legislator distinguishes in the Penal Code between principal offenders, co-perpetrators, accomplices, and other subsidiary forms of participation, this study examines the relevant legal provisions and seeks to clarify the scope of criminal liability for each party involved. The main objective of the research is to provide a clear understanding of the jurisprudential and legal concepts of direct commission, co-participation, and complicity in crime. The research method is descriptive–analytical, and the data has been gathered from library sources, particularly the Afghan Penal Code and scholarly opinions. The findings demonstrate that the Afghan Penal Code, in Articles 57, 58, 59, 70, and 71, explicitly addresses various forms of participation in crime and assigns appropriate criminal liability to each. This legal differentiation plays a significant role in achieving criminal justice.
80
9
REVIEW OF THE CONCEPTS AND SCOPE OF THE RULE “IDRĀʾ AL-ḤUDŪD BI AL-SHUBUHĀT” (DEFERRAL OF HUDŪD DUE TO DOUBTS)
In jurisprudential terminology, doubt means confusion and error in religious rulings, in such a way that a matter seems permissible from one perspective and forbidden from another. One of the important types of doubt is doubt of the path, which results from the ijtihadist disagreement of jurists based on conflict or convergence of evidence. In such a case, due to the impossibility of definitively preferring one of the opinions, the issue remains in a state of ambiguity that makes it difficult to apply the Islamic hadd to it. From the perspective of jurisprudential principles, the principles of abolishing the limits in doubt of the path include the principles of precaution, consideration of differences, conflict of evidence, and the principles of ratification and error. The purpose of this research is to examine the concept and scope of the rule of the adre al-hudud based on doubts. The question raised in this research is: What is the concept and scope of the rule of the adre al-hudud based on doubts? It seems that the rule of "adrā' al-hudūd bil-shubahat" is one of the fundamental principles of Islamic criminal jurisprudence, which aims to prevent the implementation of hadīth punishments in case of doubt. This research was conducted using library tools and an analytical-descriptive method. The findings of the research show that whenever jurisprudential opinions on a hadīth issue are formed based on strong but conflicting reasons, this same difference will lead to the removal of the hadīth, because in Sharia, the application of hadīth punishment requires certainty in the verdict. The aforementioned rule, in line with the principle of caution in blood, property and honor, plays an important role in protecting defendants against hadīth punishments.
44-56
64
11
THE ROLE OF THE VICTIM (MAJNI ‘ALAYH) IN THE COMMISSION OF TAʿZIR CRIMES
The present research, entitled “The Role of the Victim (Majni ‘Alayh) in the Commission of Taʿzir Crimes”, examines the position of the victim in the process of criminal occurrence. In classical legal systems, the victim was predominantly regarded as an innocent party, deserving unconditional protection; however, modern victimology reveals that the victim may also play an active role in the genesis of crime. The value of this research lies in its focus on taʿzir crimes, demonstrating how the conduct, personal characteristics, and social conditions of the victim can contribute to the commission of crime and, in certain cases, influence the determination of the type and degree of penal response. The importance of this subject stems from the fact that identifying the role of the victim not only assists criminal policymakers in adopting preventive measures, but also serves as a decisive factor in judicial proceedings and criminal justice. The objective of this research is to analyze legal and jurisprudential cases in order to clarify the relationship between the victim’s actions and the commission of crime, thereby uncovering dimensions of the issue that have received less scholarly attention. The principal research question is centered on the extent to which the victim can play a role in the commission of taʿzir crimes, and how this role impacts criminal policy and penal response. The research method is library-based, relying on legal, jurisprudential, and criminological sources, and the type of research is descriptive–analytical. The findings indicate that in crimes against persons, property, and individual freedoms, the victim’s role may range from provocation to facilitation of the crime; in some cases, the legislator has even adjusted or modified the penal response based on the victim’s conduct. These findings underscore the necessity of incorporating victimology into Afghanistan’s criminal policy and reconsidering the framework of victim protection.
57-60
37
10
PALATINE TONSILS: CURRENT EXPERIMENTAL STUDIES AND CLINICAL IMPLICATIONS
The palatine tonsils, commonly referred to as tonsils, are paired lymphoid structures located in the oropharynx and play an essential role in mucosal and systemic immunity. They are a part of the Waldeyer’s ring, which also includes the pharyngeal tonsil, lingual tonsils, and tubal tonsils. Despite their relatively small size, the palatine tonsils contribute significantly to immune surveillance by being the first line of defense against inhaled or ingested pathogens.
In recent decades, the importance of tonsillar tissue has gained attention not only in the context of recurrent infections but also in relation to autoimmune diseases, microbial colonization, and even oncological conditions. With the development of advanced laboratory methods, a surge of experimental research has been directed towards understanding the immunological, morphological, and molecular characteristics of the palatine tonsils. This article provides an overview of the anatomical and physiological aspects of the tonsils, highlights current research trends, and discusses modern treatment approaches.
In recent decades, the importance of tonsillar tissue has gained attention not only in the context of recurrent infections but also in relation to autoimmune diseases, microbial colonization, and even oncological conditions. With the development of advanced laboratory methods, a surge of experimental research has been directed towards understanding the immunological, morphological, and molecular characteristics of the palatine tonsils. This article provides an overview of the anatomical and physiological aspects of the tonsils, highlights current research trends, and discusses modern treatment approaches.
61-68
31
16
ОБЗОР КОНЦЕРТА N 3 ДЛЯ ФОРТЕПИАНО И ОРКЕСТРА ГАИПА ДЕМЕСИНОВА
В данной статье рассматриваются концерты одного из профессиональных каракалпакских композиторов, Гаипа Демесинова, которые являются одними из самых ценных произведений. В статье подробно обсуждается его концерт No3 для фортепиано и оркестра с музыкальной точки зрения.
69-73
25
8
MONETAR SIYOSATNING TIJORAT BANKLARIDA CHAKANA BANK XIZMATLARIGA TA’SIRI VA ULARNI TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI
Ushbu maqolada monetar siyosatning tijorat banklari chakana xizmatlariga ta’siri nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor Markaziy bank tomonidan qo‘llaniladigan pul-kredit siyosati instrumentlariga, ularning O‘zbekiston sharoitida qo‘llanishi hamda tijorat banklarining chakana xizmatlari rivojlanishiga ko‘rsatgan ta’siriga qaratilgan.
Shuningdek, xalqaro tajribalar asosida takomillashtirish yo‘llari ishlab chiqilgan.
Shuningdek, xalqaro tajribalar asosida takomillashtirish yo‘llari ishlab chiqilgan.
74-76
45
15
BOLALARDA RAXIT (NUTRITIV VA NO-NUTRITIV SHAKLLAR): ETIOLOGIYA, KLINIKA, TASHXIS VA DAVOLASH
Raxit — o‘sayotgan suyaklarda mineralizatsiya buzilishi bilan kechuvchi kasallik bo‘lib, asosan D vitamini yetishmovchiligi yoki parhezdagi kalsiy tanqisligi natijasida yuzaga keladi. Ushbu maqolada raxitning etiologiyasi (nutritiv D vitamini yetishmovchiligi, kalsiy yetishmovchiligi, irsiy va buyrak kasalliklari bilan bog‘liq shakllar), patogenezi, klinik belgilari (kraniotabes, "rachitik munchoqlar", Harrison egati, bo‘g‘imlar kengayishi, oyoqlarning qiyshayishi), laborator va rentgen tashxisi, differensial tashxis, asoratlar, shuningdek zamonaviy davolash va profilaktika yondashuvlari yoritiladi.
77-85
22
8
FUTBOLCHILARNI SARALAB OLISHNING ILMIY-NAZARIY TAHLILI
Maqolada futbolchilarni tanlab olish va saralash muammosining o‘rganilganligi, mavjud muammolari va ularni qanday hal qilish yo‘llari muhokama qilingan.
Futbolda saralab olish bo‘yicha olib borilgan ishlarni dolzarbligi, bugungi kunda futbolchilarni saralab olish va tayyorlashda amalga oshirilishi lozim bo‘lgan tadqiqotlar bo‘yicha xulosalar berilgan.
Futbolda saralab olish bo‘yicha olib borilgan ishlarni dolzarbligi, bugungi kunda futbolchilarni saralab olish va tayyorlashda amalga oshirilishi lozim bo‘lgan tadqiqotlar bo‘yicha xulosalar berilgan.
86-88
24
13
THE SECRET LIFE OF YOUR BRAIN AROUND PLANTS
This article explores the profound and often overlooked relationship between plants and the human brain, drawing on insights from neuroscience, psychology, and therapeutic practice. Beginning with humanity’s evolutionary roots in nature, it examines the concept of biophilia and how modern urban living has disrupted this connection. The discussion then turns to the contemporary revival of houseplants, highlighting evidence that even brief exposure to greenery enhances happiness, productivity, and emotional well-being. The psychology of green is presented as a central factor, with studies showing its calming influence, restorative effects, and ability to improve cognitive performance in both daily life and workplace settings. Finally, the article emphasizes gardening as a form of horticultural therapy, underscoring its capacity to reduce stress, strengthen social ties, and promote mindfulness.
Together, these findings reveal that plants are far more than ornamental, they are vital companions that nurture human health, creativity, and resilience in an increasingly urbanized and digital world.
Together, these findings reveal that plants are far more than ornamental, they are vital companions that nurture human health, creativity, and resilience in an increasingly urbanized and digital world.
4-5
19
12
SURUNKАLI TONZILLITNING YOSHGА BOG’LIQ HOLDА KECHISHI
Tadqiqot izlanishlarimiz BVKTBK LOR-boʼlimida va Buxoro shaxar 3 OP da oʼtkazildi.
Tekshirishda jami 70 ta 3 yoshdan 7 yoshgacha bo’lgan bolalar tashkil etdi, shulardan 50 (71%) ta bola - surunkali tonzillit tashxisi bilan davolangan bemor bolalar - asosiy guruxni va taqqoslovchi guruxni 20 (29%) ta sog’lom bola tashkil etdi.
Tekshirishda jami 70 ta 3 yoshdan 7 yoshgacha bo’lgan bolalar tashkil etdi, shulardan 50 (71%) ta bola - surunkali tonzillit tashxisi bilan davolangan bemor bolalar - asosiy guruxni va taqqoslovchi guruxni 20 (29%) ta sog’lom bola tashkil etdi.
6-8
28
13
BIRINCHI SINF O'QUVCHILARI OG'ZAKI NUTQ MALAKALARINI O'QUV TOPSHIRIQLARI ORQALI SHAKLLANTIRISH METODIKASI
Kichik yoshli o'quvchilarda og'zaki nutqni rivojlantirish zamonaviy ta'limning muhim vazifalaridan biridir. Og'zaki nutq bola rivojlanishida muhim ahamiyatga ega bo'lib, kelajakda yozma va kognitiv rivojlanishning asosini tashkil etadi, shuningdek, bolalar o'rtasidagi ijtimoiy o'zaro ta'sir vositasi sifatida ham ishlatiladi.
9-12
18
7
ǴÁREZSIZLIK JILLARINDA ARXEOLOGIYA ILIMINDE QARAQALPAQSTANDA ALIP BARILǴAN XALIQARALIQ BIRGE ISLESIWLER HÁM ONIŃ NÁTIYJELERI
Maqalada ǵárezsizlik jıllarında Qaraqalpaqstanda alıp barılǵan arxeologiyalıq izertlewler hám ashılıwlar, arxeologiya tarawına bolǵan itibar, sırt el mámleketlerdiń ilimpazları menen birgeliktegi arxeologiyalıq izlenisler haqqında sóz etiledi.
4-7
50
11
BOSHLANǴICH SINF DARSLARINI ZAMONAVIY YONDASHUVLAR ASOSIDA TASHKIL ETISH
Maqola boshlangʻich sinf oʻqituvchilarining kasbiy mahoratini oshirish yoʻllariga bagʻishlangan. Unda yangi avlod darsliklarining yaratilishi, oʻquvchilarda kreativ, kritik va kollovarativ qobilyatlarining shakillanishida oʻqituvchilarining zamonaviy pedagogik texnologiyalardan samarali foydalanish zarurati, 1-sinf “Informatika” darsligi yuzasidan namunaviy dars ishlanma yoritib berilgan.
8-9
32
12
JADIDLAR TAFAKKURI VA FAOLIYATIDA MAORIF MASALALARI
Jadidchilik harakatining eng muhim tomonlari ma’rifatparvarlik g‘oyalari bo‘lib, bu g‘oyalar o‘qish va o‘qitish usullariga isloh kiritish – yangi usul maktablarini tashkil qilish, o‘quvchilarga zamonaviy bilimlar berish, Sharq va G‘arb tillarini o‘rgatish, darsliklar yaratishda, ayniqsa yorqin ko‘rinadi. O‘zlari tashkil qilgan maorif tizimi orqali shakllanib kelayotgan yoshlarga ijobiy ta’sir ko‘rsatishga intilganlar. Yangi usul maktablari Turkistonda jadid ma’rifatchiligining dastlabki qadami bo‘lishi bilan birga to bu harakat siyosiy tus olguniga qadar o‘z ahamiyatini yo‘qotmadi.
10-11
21
6
BODOMSIMON BEZLARNING AUTOIMMUN YALLIG‘LANISHI: KLINIK VA PATOGENETIK XUSUSIYATLARI
Otorinolaringologiya va klinik immunologiyada bodomsimon bezlarning surunkali yallig‘lanishi keng tarqalgan patologiya hisoblanadi. So‘nggi yillarda ushbu kasallikning autoimmun mexanizmlar bilan bog‘liqligi alohida ilmiy qiziqish uyg‘otmoqda. Autoimmun tonzillit (AIT) immun tizimining o‘z limfoid to‘qimalariga nisbatan toleransiyaning buzilishi natijasida rivojlanadi. Bu holatda bodomsimon bezlarda davomli yallig‘lanish jarayoni kuzatilib, u nafaqat mahalliy, balki butun organizmning immunologik disbalansiga olib keladi.
5-8
48
13
NEFT BITUMINING KIMYOVIY TARKIBI VA XUSUSIYATLARI
Mazkur maqolada neft bitumining kimyoviy tarkibi, molekulyar tuzilishi, fizik-kimyoviy xususiyatlari va ularning sanoatdagi ahamiyati yoritilgan. Asfaltenlar, smolalar, aromatik uglevodorodlar, parafin va boshqa komponentlarning bitum tarkibidagi roli ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Bitumning qovushqoqlik, yumshoqlik, penetratsiya ko‘rsatkichlari hamda qarish jarayonlari keng yoritilgan. Bundan tashqari, bitumning yo‘l qurilishi, gidroizolyatsiya, qurilish materiallari ishlab chiqarish va modifikatsiyalangan bitum turlari orqali qo‘llanilish imkoniyatlari haqida ma’lumotlar berilgan.
9-13
33
11
АДВОКАТУРАНИ ИНСТИТУТИНИНГ ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРИ ВА АҲАМИЯТИ
Ушбу мақолада адвокатура институнинг жамият хаётидаги аҳамияти ва унинг ривожланиши мустақилликнинг дастлабки йилларидан бошлаб ёритилган. Бундан ташқари адвокатура фақат тизим сифатида ўрганилмай, илмий тадқиқот обекти сифатида олимларимиз томонидан ўрганилганлик масалалари ҳам чуқур таҳлил этилган.
14-15
20
5
EDUCATIONAL SIGNIFICANCE OF NATIONAL MUSIC
This article discusses the special role of wise words in national music in education, leading to intelligence, humanity, and in the upbringing of a person.
16-21
22
5
ЖАНР НОКТЮРН В ТВОРЧЕСТВЕ Г.ДЕМEСИНОВА
В данной статье рассматриваются произведения в жанре ноктюрн, созданные известным профессиональным композитором каракалпакского народа Гаипом Демесиновым. В статье в основном анализируются его Ноктюрны No1, 2, 3 и ноктюрны, написанные для ансамбля альтистов и фортепиано.
22-25
34
15
O'ZBEKISTON TIJORAT BANKALARINING KAPITAL KO'RSATKICHLARI VA MOLIYAVIY BARQARORLIK INDIKATORLARI ORASIDAGI BOG'LIQLIK
Ushbu tadqiqot O'zbekiston tijorat bankalarining kapital ko'rsatkichlari va moliyaviy barqarorlik indikatorlari orasidagi bog'liqlikni tahlil qilishga qaratilgan. Tadqiqotda Basel III talablariga muvofiq kapital yetarligi koeffitsienti, asosiy kapital nisbati va moliyaviy barqarorlik ko'rsatkichlari o'rtasidagi korrelyatsiya tahlil qilinadi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, kapital ko'rsatkichlarining yaxshilanishi moliyaviy barqarorlikni mustahkamlashga ijobiy ta'sir ko'rsatadi. Tadqiqot moliyaviy tizim barqarorligini ta'minlash uchun optimal kapital siyosatini ishlab chiqishda amaliy ahamiyat kasb etadi.
89-91
19
7
ADABIYOT DO‘STLIGI-MILLAT DO‘STLIGI
Ushbu maqolada mashhur adib Nosir Fozilovning o‘zbek-qozoq adabiy aloqalarida tutgan muhim o‘rni, asosan, tarjimachilik faoliyati haqida kuzatishlar bayon etilgan.
92-93
26
20
METABOLIK SINDROM VA STRESS HOLATIDAGI ONALARDAN TUGʻILGAN AVLODLAR YURAGIDAGI MORFOLOGIK OʻZGARISHLAR
Ushbu maqolada metabolik sindrom va homiladorlik davridagi stress holatlari natijasida avlodlarning yurak to‘qimalarida yuzaga keladigan morfologik o‘zgarishlar tahlil qilindi. Metabolik sindromga xos bo‘lgan insulin rezistentligi, dislipidemiya, arterial gipertenziya va semirish kabi omillar homila rivojiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Stress gormonlari (kortizol, katexolaminlar)ning yuqori darajada bo‘lishi esa yurak mushaklarining hujayra darajasida qayta tuzilishiga, mikrosirkulyatsiya buzilishiga va miokardning morfologik zaiflashuviga olib kelishi mumkin. Maqolada onalik organizmidagi patologik omillarning nasl yurak tizimi shakllanishiga ta’siri haqidagi zamonaviy ilmiy ma’lumotlar yoritilgan.
12-14
348
20
BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA O‘YIN TEXNOLOGIYALARINING O‘QUVCHILARNING BILIM OLISHIGA TA’SIRI
Ushbu maqolada boshlang‘ich ta’lim jarayonida o‘yin texnologiyalaridan foydalanishning nazariy va amaliy asoslari yoritilgan. O‘yin faoliyatining pedagogik va psixologik xususiyatlari tahlil qilingan, o‘yin texnologiyalarining o‘quvchilarning bilim olishiga ta’siri, motivatsiya va ijodkorlikni rivojlantirishdagi o‘rni ko‘rsatib berilgan. Shuningdek, dars jarayonida qo‘llaniladigan didaktik, rolli, ijodiy va harakatli o‘yinlarning samaradorligi amaliy misollar orqali asoslab berilgan. Maqolada mavjud muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari ham ko‘rib chiqilgan hamda xulosalar ishlab chiqilgan.
26-28
17
6
XALQARO LOYIHALARDA TIL TO‘SIQLARINI YENGISHDA INGLIZ TILINING O‘RNI
Ushbu maqolada xalqaro loyihalar jarayonida uchraydigan til to‘siqlari va ularni bartaraf etishda ingliz tilining tutgan o‘rni tahlil qilinadi. Xalqaro hamkorlikda samarali muloqot tashkil etish jarayoni mamlakatlarning iqtisodiy rivojlanishi, xorijiy investitsiyalarni jalb etishi va global hamkorlikni kengaytirish uchun muhim omil sanaladi. Xususan, BMT, Jahon banki, Yevropa Ittifoqi va Osiyo Taraqqiyot Banki kabi yirik tashkilotlar loyihalarida ingliz tilidan foydalanish xalqaro muloqotning asosiy vositasiga aylangan. Maqolada ingliz tilini o‘qitish orqali til to‘siqlarini kamaytirish, mutaxassislarning kommunikativ kompetensiyasini oshirish hamda madaniyatlararo aloqalarni mustahkamlash masalalari yoritiladi.
94-99
18
6
ЁШ ФУТБОЛЧИЛАРНИ КООРДИНАЦИОН ҚОБИЛИЯТЛАРНИ РИВОЖЛАНТИРИШ УСЛУБИЯТИ
Мақолада футбол мактабларида шуғулланувчи 11-12 ёшли футболчиларни чаққонлигини тарбиялаш ва уларга мос машқларни қўллаш орқали жисмоний юкламаларини меъёрлаш самарадорлиги очиб берилган.
100-106
45
20
ALTSGEYMER KASALLIGI VA ERTA DIAGNOSTIKA USULLARI
Altsgeymer kasalligi kognitiv funksiyalarni asta-sekin yo‘qotish, xotira va tafakkur buzilishi bilan kechadigan neyrodejenerativ kasallikdir. Kasallikning erta bosqichida aniqlanishi bemorning hayot sifatini yaxshilash va davolash samaradorligini oshirish imkonini beradi. Ushbu maqolada Altsgeymer kasalligining patogenezi, klinik belgilarining rivojlanishi, erta diagnostika usullari va ularning afzalliklari tahlil qilinadi.
107-111
56
14
TELEMEDITSINA VA RAQAMLI SOG‘LIQNI SAQLASH: IMKONIYATLAR VA CHEKLOVLAR
Telemeditsina va raqamli sog‘liqni saqlash sohasidagi rivojlanish sog‘liqni saqlash tizimida yangi imkoniyatlarni ochib bermoqda. Ushbu texnologiyalar masofaviy maslahatlashuv, bemorlarni kuzatish, tashxis va davolash jarayonlarini samarali tashkil etishga yordam beradi. Shu bilan birga, ularning keng joriy etilishi texnologik cheklovlar, ma’lumotlarning maxfiyligi, huquqiy me’yorlar va etik masalalar kabi muammolar bilan ham bog‘liq.
112-115
309
38
QON-TOMIR DEVORINING GISTOLOGIK TUZILISHI VA UNING FUNKSIONAL AHAMIYATI
Ushbu maqolada qon-tomir devorining gistologik tuzilishi va uning funksional ahamiyati keng yoritilgan. Arteriya, vena va kapillyarlardagi qatlamlarning morfologik xususiyatlari, ularning o‘zaro farqlari hamda fiziologik vazifalari tahlil qilingan.
Ayniqsa, tunica intima, tunica media va tunica adventitia qatlamlarining hujayraviy tarkibi va funksional roli alohida ta’kidlangan. Qon-tomir devorining klinik ahamiyati, jumladan ateroskleroz, varikoz venalar va gipertoniya kabi kasalliklar bilan bog‘liq gistologik o‘zgarishlar ham ko‘rib chiqilgan. Maqola talabalarga qon-tomir tizimining gistologik asoslarini chuqurroq o‘rganishda va klinik fanlar bilan bog‘lanishda muhim manba bo‘lib xizmat qiladi.
Ayniqsa, tunica intima, tunica media va tunica adventitia qatlamlarining hujayraviy tarkibi va funksional roli alohida ta’kidlangan. Qon-tomir devorining klinik ahamiyati, jumladan ateroskleroz, varikoz venalar va gipertoniya kabi kasalliklar bilan bog‘liq gistologik o‘zgarishlar ham ko‘rib chiqilgan. Maqola talabalarga qon-tomir tizimining gistologik asoslarini chuqurroq o‘rganishda va klinik fanlar bilan bog‘lanishda muhim manba bo‘lib xizmat qiladi.
116-119
97
14
O‘PKA ALVEOLALARI VA SURFAKTANT: TUZILISHI VA AHAMIYATI
Mazkur maqolada o‘pka alveolalarining gistologik tuzilishi va ularning asosiy komponenti hisoblangan surfaktantning biologik ahamiyati yoritilgan. Alveolalarning I-tip va II-tip pnevmotsitlardan tashkil topishi, alveolyar makrofaglarning himoya funksiyasi hamda gaz almashinuv jarayonidagi o‘rni tahlil qilingan. Surfaktantning kimyoviy tarkibi, uning alveolalarni kollapsdan saqlashdagi vazifasi, gaz almashinuv samaradorligiga qo‘shgan hissasi keng ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, surfaktant yetishmovchiligi bilan bog‘liq patologik holatlar, surfaktant terapiyasining klinik qo‘llanilishi hamda alveola kasalliklari (fibroz, alveolit, emfizema) haqida ma’lumot berilgan. Maqola tibbiyot talabalari va klinik amaliyot bilan shug‘ullanuvchi mutaxassislar uchun foydali bo‘lishi mumkin.
13-15
27
13
QARAQALPAQ TEATR KÓRKEM ÓNERINIŃ PAYDA BOLIWI HÁM RAWAJLANIWI TEMASIN OQITIWDA INTERAKTIV USILLARDAN PAYDALANIW
Bul maqalada Qaraqalpaq teatr kórkem óneri tariyxıy túbirleri hám rawajlanıw basqıshları analiz etilip, onı oqıtıwda interaktiv usıllardan paydalanıwdıń natiyjeliligi kórsetilgen. Intellektual hújim, klaster, rol oynaw, insert hám depat sıyaqlı metodlardıń abzallıqları kórsetip berilgen.
16-19
24
11
MUAMMOLI TA’LIMNI TASHKIL ETISHDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHISINING KASBIY KOMPITENTLIGI
Ushbu maqolada muammoli ta’limni tashkil etishda boshlang‘ich sinf o‘qituvchisining kasbiy kompetentligi muhokama qilinadi. O‘qituvchining pedagogik, metodik, kommunikativ va ijodiy ko‘nikmalari ta’lim jarayonida muhim ahamiyatga ega bo‘lib, o‘quvchilarning mustaqil fikrlash va muammolarni hal qilish qobiliyatlarini rivojlantirishda yordam beradi. Maqola o‘qituvchilarning o‘z-o‘zini rivojlantirish va zamonaviy pedagogik yondashuvlarni o‘rganish zarurligini ta'kidlaydi.
20-25
27
10
ZAHIRIDDIN MUHAMMAD BOBURNING DEVONIDA MA’NO KO’CHISHNING USLUBIYATI
Ulug’ o’zbek shoiri, mutafakkir, tarixchi, davlat arbobi, markazlashgan davlat va boburiylar saltanati asosochisi Zahiriddin Muhammad Bobur nafaqat adabiyotda balki tilshunoslikka ulkan xissa qo’shgandir buning yaqqol misoli uning devonidagi g’azallarda qo’llangan leksik xususiyat jihatdan ko’lami kengdir. Ushbu maqolada ma’no ko’chish turlari, tasnifi haqida ma’limot berilgan va ularga ma’lumotlar kiltirilgan. Shuningdek devonda uchraydigan metafora va metonimiyaga misollar keltirilgan.
15-18
38
7
XOTIN-QIZLAR BANDLIGI VA DAROMADLILIGINI TA’MINLASHDA “AYOLLAR DAFTARI”NING AHAMIYATINI OSHIRISH
Mazkur ilmiy ishda xotin-qizlar bandligi va ularning daromadliligini oshirishda “Ayollar daftari” institutining o‘rni hamda ahamiyati yoritilgan. “Ayollar daftari” tizimi orqali ijtimoiy himoyaga muhtoj xotin-qizlarni aniqlash, ularning iqtisodiy faolligini oshirish, mehnat bozorida o‘z o‘rnini topishiga ko‘maklashish hamda barqaror daromad manbalarini shakllantirish mexanizmlari tahlil qilinadi. Shuningdek, tizim samaradorligini oshirish yo‘llari sifatida raqamlashtirish jarayonlarini jadallashtirish, hududiy farqlarni kamaytirish, xususiy sektor bilan sheriklikni kengaytirish va bozor talabiga mos kasb-hunar kurslarini diversifikatsiya qilish zarurligi ta’kidlanadi. Tadqiqot natijalari “Ayollar daftari” tashabbusining nafaqat ijtimoiy, balki iqtisodiy jihatdan ham xotin-qizlar hayot sifatini yaxshilashga xizmat qilayotganini ko‘rsatadi.
29-31
22
13
IMKONIYATI CHEKLANGAN O‘QUVCHILARGA YANGI PEDTEXNOLOGIYADA BIOLOGIYA FANINI O‘QITISH
Ushbu maqolada imkoniyati cheklangan o‘quvchilarni biologiya faniga o‘qitishda yangi pedagogik texnologiyalarni qo‘llashning samaradorligi ko‘rib chiqiladi.
Innovatsion metodlar yordamida o‘quvchilarni faollashtirish, individual yondashuvni ta’minlash hamda bilimlarni yanada chuqurroq o‘zlashtirish imkoniyatlari tahlil qilinadi.
Maqola biologiya fanining murakkab kontseptsiyalarini soddalashtirish va interaktiv usullar orqali o‘quv jarayonini qiziqarli qilishga yo‘naltirilgan pedagogik yondashuvlarni o‘z ichiga oladi. Shuningdek, maqolada inklyuziv ta’limda yangi texnologiyalarning roli va muhimligi ta’kidlanadi.
Innovatsion metodlar yordamida o‘quvchilarni faollashtirish, individual yondashuvni ta’minlash hamda bilimlarni yanada chuqurroq o‘zlashtirish imkoniyatlari tahlil qilinadi.
Maqola biologiya fanining murakkab kontseptsiyalarini soddalashtirish va interaktiv usullar orqali o‘quv jarayonini qiziqarli qilishga yo‘naltirilgan pedagogik yondashuvlarni o‘z ichiga oladi. Shuningdek, maqolada inklyuziv ta’limda yangi texnologiyalarning roli va muhimligi ta’kidlanadi.
32-39
62
14
XOTIN-QIZLAR BANDLIGI VA DAROMADLILIGINI TA’MINLASHDA “AYOLLAR DAFTARI”NING AHAMIYATINI OSHIRISH
Mazkur maqolada O‘zbekistonda joriy etilgan “Ayollar daftari” tizimining mazmun-mohiyati, uning tashkiliy-huquqiy asoslari hamda xotin-qizlar bandligi va daromadliligini ta’minlashdagi o‘rni keng qamrovda tahlil qilinadi. Xususan, ushbu tizim orqali ayollarning ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlari aniqlanib, ularning hayotiy muammolarini hal etish, moddiy qo‘llab-quvvatlash, mehnat bozoriga jalb etish, kasb-hunar o‘rganish imkoniyatlarini kengaytirish va tadbirkorlik faoliyatiga yo‘naltirish orqali iqtisodiy faolligini oshirish jarayoni ilmiy asosda yoritiladi.
Shuningdek, “Ayollar daftari” amaliyotining natijalari, uning xotin-qizlar o‘rtasida bandlik darajasi va daromad manbalarini shakllantirishga qo‘shayotgan hissasi statistik ma’lumotlar asosida tahlil qilinadi. Tizimni amalga oshirishda kuzatilayotgan muammolar — byurokratik to‘siqlar, moliyaviy resurslardan foydalanishdagi cheklovlar va malaka talablariga mos ish o‘rinlarining yetishmasligi masalalari alohida ko‘rib chiqilib, ularni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqiladi.
Maqola xotin-qizlarning iqtisodiy mustaqilligini ta’minlash, oilalarning farovonligini oshirish va jamiyatda gender tenglikni kuchaytirish nuqtai nazaridan “Ayollar daftari” tizimining amaliy va nazariy ahamiyatini yanada chuqur ochib beradi.
Shuningdek, “Ayollar daftari” amaliyotining natijalari, uning xotin-qizlar o‘rtasida bandlik darajasi va daromad manbalarini shakllantirishga qo‘shayotgan hissasi statistik ma’lumotlar asosida tahlil qilinadi. Tizimni amalga oshirishda kuzatilayotgan muammolar — byurokratik to‘siqlar, moliyaviy resurslardan foydalanishdagi cheklovlar va malaka talablariga mos ish o‘rinlarining yetishmasligi masalalari alohida ko‘rib chiqilib, ularni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqiladi.
Maqola xotin-qizlarning iqtisodiy mustaqilligini ta’minlash, oilalarning farovonligini oshirish va jamiyatda gender tenglikni kuchaytirish nuqtai nazaridan “Ayollar daftari” tizimining amaliy va nazariy ahamiyatini yanada chuqur ochib beradi.
40-46
39
10
МЕТОДИКА ПРИМЕНЕНИЯ ИНТЕРНЕТ-МЕМОВ НА УРОКАХ РУССКОГО ЯЗЫКА
В статье рассматривается методика применения одного из ключевых элементов современного онлайн-общения молодежи – интернет-мемов на уроках русского языка. Раскрывается значение понятия «интернет-мем» и его характерные особенности на основе предложенных дефиниций различными авторами.
Делается вывод, что интернет-мемы являются перспективным материалом для применения на уроках как для объяснения темы, так и для ее закрепления в силу их актуальности и частоты использования в интернете, а также ростом мотивации учеников при их применении.
Делается вывод, что интернет-мемы являются перспективным материалом для применения на уроках как для объяснения темы, так и для ее закрепления в силу их актуальности и частоты использования в интернете, а также ростом мотивации учеников при их применении.
47-50
26
8
MAKTABLARDA MUSIQA DARSLARIDA XORIJIY TA’LIM TEXNOLOGIYALARINI QO‘LLASH USULLARI
Musiqa ta’limi o‘quvchilarning estetik didini shakllantirish, ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish va ma’naviy dunyoqarashini kengaytirishda muhim ahamiyatga ega. Bugungi globallashuv davrida xorijiy ta’lim texnologiyalarini musiqa darslariga tatbiq etish samaradorlikni oshiradi, o‘quvchilarda musiqiy idrokni chuqurlashtiradi va ularning ijodiy faolligini rag‘batlantiradi. Xususan, Orff texnologiyasi, Kodaly metodi, Dalcroze evritmika tizimi hamda zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish maktab darslarida musiqani o‘rgatishning innovatsion yo‘nalishlarini belgilaydi. Bunday yondashuvlar o‘quvchilarni nafaqat milliy musiqiy merosni, balki jahon musiqa madaniyatini ham o‘zlashtirishga undaydi. Natijada, o‘quvchi shaxsida musiqaga bo‘lgan qiziqish, emotsional sezgirlik va kreativ tafakkur rivojlanadi.
51-56
66
13
ITALIYA XX ASR MUSIQASIDA ALFREDO KAZELLANING FORTEPIANO UCHUN ETYUDLARI: SHAKL VA IFODA TAHLILI
Ushbu maqolada XX asr italyan kompozitori Alfredo Kazella fortepiano etyudlari musiqiy tahlil nuqtai nazaridan organilgan. Asarlarda garmoniya, ritm, faktura va obrazlarning shakllanishi yoritilgan, ularning texnik hamda pedagogik ahamiyati tahlil qilingan.
Kazella etyudlari faqat texnik mashq emas, balki konsert repertuarida muhim badiy asar sifatida ham qadrlanadi. Mazkur maqolada Alfredo Kazellaning fortepiano uchun etyudlari musiqiy shakl va ifoda mezonlari asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, uning asarlaridagi zamonaviy kompozitsion texnikalar, milliy uslub va ijro talablari o‘rganiladi. Tadqiqot Kazellaning musiqiy merosini chuqur anglash, fortepiano pedagogikasi va ijrochiligida uning o‘rnini belgilashga xizmat qiladi.
Kazella etyudlari faqat texnik mashq emas, balki konsert repertuarida muhim badiy asar sifatida ham qadrlanadi. Mazkur maqolada Alfredo Kazellaning fortepiano uchun etyudlari musiqiy shakl va ifoda mezonlari asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, uning asarlaridagi zamonaviy kompozitsion texnikalar, milliy uslub va ijro talablari o‘rganiladi. Tadqiqot Kazellaning musiqiy merosini chuqur anglash, fortepiano pedagogikasi va ijrochiligida uning o‘rnini belgilashga xizmat qiladi.
57-61
19
10
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHISINING KASBIY KOMPITENTLIGINING MUAMMOLI TA’LIMNI TASHKIL ETISHDAGI AHAMIYATI
Ushbu maqolada boshlang'ich sinf o'qituvchisining kasbiy kompetentligining muammolari va ta'limni tashkil etishdagi ahamiyati tahlil qilinadi.
O'qituvchining malakasi, bilim darajasi va pedagogik uslublari ta'lim jarayonida qanday rol o'ynashi ko'rsatilib, ta'lim sifatini oshirish uchun zaruriy choralar taklif etiladi.
O'qituvchining malakasi, bilim darajasi va pedagogik uslublari ta'lim jarayonida qanday rol o'ynashi ko'rsatilib, ta'lim sifatini oshirish uchun zaruriy choralar taklif etiladi.
62-66
23
5
ЖАМОА ВА РАҲБАР: ЎЗАРО МУНОСАБАТЛАР ДИАЛЕКТИКАСИ
Меҳнат жамоаларини бошқаришда раҳбарнинг роли. Раҳбар масъулияти. Жамоанинг ижтимоий ривожланишида социал-психологик бошқарувнинг моҳияти ва аҳамияти.
67-70
18
5
BUXORO VILOYATIDA OLIY TA’LIMNING O‘RNI VA ROLI (1991-2025 y.y.)
Ushbu maqolada mustaqillik yillarida Buxoro viloyatida oliy ta’limning o‘rni va roli masalalari 1991-2015 yillar kesimida tahlil qilinadi. Shuningdek maqolada Buxoro viloyati misolida oliy ta’lim masalalari atroflicha bayon etilibgan. Bundan tashqari maqolada Buxorodagi oliy o‘quv yurtlari to‘g‘risida batafsil ma’lumotlar beriladi.
120-125
35
9
ENHANCING LANGUAGE LEARNING THROUGH IMMERSIVE EXPERIENCES AND CULTURAL UNDERSTANDING
Advances in technology have enhanced the ability to create immersive environments, providing learners with new tools for practicing language in real-life contexts while developing cultural competence. Additionally, motivation plays a critical role in driving learners actively engage with both the language and its associated culture.
126-128
17
8
РАЗВИТИЕ МУЗЫКАЛЬНОГО СЛУХА У СТУДЕНТОВ ЧЕРЕЗ ИМПРОВИЗАЦИЮ.ПРИМЕНЕНИЕ ЭЛЕМЕНТОВ МЕТОДА СУЗУКИ, ОРФА И КОДАИ В ВУЗОВСКОМ ОБУЧЕНИИ
В статье рассматривается проблема развития музыкального слуха у студентов через импровизацию. Особое внимание уделено применению элементов метода Сузуки, Орфа и Кодаи в вузовском обучении. Показано, что интеграция данных подходов способствует формированию у студентов слуховых навыков, креативного мышления и профессиональных компетенций.
19-24
18
8
MEVA MAHSULOTLARINI QAYTA ISHLASHNING ASOSIY TAMOYILLARI
Prunus domestica L. turiga mansub besh xil olxo‘ri navining (Қора олу, Бертон, Венгерка фиолетовая, Венгерка домашняя, Супериор) meva rangi paydo bo‘lgandan keyingi pishish jarayonidagi sifat o‘zgarishlari 25 yoki 35 kun davomida o‘rganildi. Meva namunalari quyidagi parametrlar bo‘yicha tahlil qilindi: mevaning og‘irligi, qattiqligi, eruvchan quruq moddalar miqdori, meva rangi, shakarlar (glyukoza, fruktoza, sorbitol va saxaroza) miqdori, organik kislotalar (olma kislotasi, fumar kislotasi va shavel kislotasi) miqdori, fenol birikmalari miqdori. Fenol birikmalari miqdoriga pishish jarayoni ta’sir qilmadi. Tadqiqot natijalari navning quyidagi parametrlarga sezilarli ta’sir ko‘rsatishini ko‘rsatdi: meva og‘irligi, eruvchan quruq moddalar miqdori, qattiqlik, meva rangi, jami kislotalar konsentratsiyasi, jami fenollar va antotsianinlar konsentratsiyasi. Bu natijalar respublikamizning turli olxo‘ri navlari o‘rtasidagi farqlarni anglashda muhim ahamiyat kasb etishini asoslab berdi.
25-26
18
5
МЕТАБОЛИК СИНДРОМ ШАРОИТИДА ОШҚОЗОН ШИЛЛИҚ ҚАВАТИНИНГ НЕЙРОИММУН ПАТОЛОГИЯСИ: ЯНГИ ИММУНОГИСТОХИМИК КЎРСАТКИЧЛАР
Метаболик синдром организмда бир вақтнинг ўзида бир қатор метаболик ва эндокрин бузилишлар юзага келиши билан характерланадиган клиник синдром ҳисобланади. Ушбу ҳолат организмда хроник яллиғланиш жараёнларини фаоллаштиради ва ошқозон-ичак тракти тўқималарида нейроиммун механизмларнинг бузилишига олиб келиши мумкин. Ошқозон шиллиқ қавати турли ҳужайраларни ўз ичига олади, жумладан эпителиал ҳужайралар, миофибробластлар ва нерв элементлари, уларнинг ўзаро алоқаси нормал тўқимавий барқарорлик ва муомала функцияси учун муҳимдир. Метаболик синдром шароитида хроник оксидатив стресс, инсулин резистентлиги ва дислипидемия ушбу ҳужайралар орасидаги сигнализацияни бузади. Бу эса ошқозон тўқимасида ремоделланиш, яллиғланиш ва нейроиммун дисбалансга олиб келади. Шу боис, ошқозон нейроиммун тузилмаларидаги ўзгаришларни янги иммуногистохимик кўрсаткичлар орқали ўрганиш муҳим илмий аҳамиятга эга.
26-28
18
5
ШАХС ЭКОЛОГИК ОНГИНИ ШАКЛЛАНТИРИШНИНГ АҲАМИЯТИ
Ушбу мақолада ҳозирги замонда экологик онгни шакллантиришнинг аҳамияти фалсафий талқин этилиб, шахсда экологик онгни шакллантириш нафақат табиат ва инсон муносабатини уйғунлаштириши, балки жамиятнинг маънавий-маърифий тараққиёти ва келажак авлодлари манфаатлари учун ҳам барқарор ҳаёт асоси эканлиги ёритилган.
29-32
49
14
FUQAROLIK JAMIYATI KONSEPTUAL MODELLARI: G‘ARB VA SHARQ NAZARIY YONDASHUVLARI QIYOSIY TAHLILI
Ushbu maqolada fuqarolik jamiyatining konseptual modellari G‘arb va Sharq nazariy yondashuvlari asosida tahlil qilingan. G‘arb modeli konstitutsionizm, polyarkiya, pluralizm va huquqiy-institutsional asoslar orqali fuqarolik jamiyatini tushuntirsa, Sharq modeli ijtimoiy kutishlar, kollektiv qadriyatlar va birdamlik tamoyillariga tayangan holda uning mohiyatini yoritadi. Shuningdek, O‘zbekiston tajribasi G‘arb va Sharq yondashuvlarining uyg‘unlashuvi asosida milliy model sifatida namoyon bo‘lib, fuqarolik jamiyatining demokratik institutlar va milliy qadriyatlar uyg‘unligida rivojlanishini ko‘rsatadi.
33-37
27
8
SPORT TERMINLARINING TEMATIK GURUHLAR TASNIFI
Ushbu maqola sport terminologiyasining shakllanishi, tarjimasi hamda ularning madaniy va ijtimoiy kontekstlari haqida so‘z yuritadi. Sport terminlari sportchilar, murabbiylar va boshqa soha vakillari o‘rtasida aniq va samarali muloqotni ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Shuningdek, sport terminlarining tilshunoslik va madaniyat bilan bog‘liqligi, ularning lingvistik jihatdan tahlili hamda xalqaro terminlarning o‘zbek tiliga moslashuvi ko‘rib chiqiladi. Terminologiyaning tarjimasi jarayonida yuzaga keladigan qiyinchiliklar va milliy sport atamalarining ahamiyati ta’kidlanadi.
38-41
31
20
TALABALAR MEDIA KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISHDA PEDAGOG VA KUTUBXONACHILAR O‘ZARO HAMKORLIGINING MAZMUNI
Ushbu tezisda talabalar mediakompetentligini rivojlantirishda pedagog va kutubxonachilarning o‘rni, pedagogik imkoniyatlari va metodik jihatlari ilmiy jihatdan ochib berilgan. Media savodxonlik negizida media madaniyatini shakllanganlik jihatlariga ham alohida urg‘u berib o‘tilgan.
42-45
10
4
NOGIRONLIGI BOʻLGAN OʻQUVCHI-YOSHLARNI MAKTAB TAʼLIMI ORQALI QAMRAB OLISHNING NAZARIY-HUQUQIY MASALALARI
Oʻzbekistonda jamiyat hayotini mustahkamlash hamda davlat boshqaruvini yanada takomillashtirishga qaratilgan izchil islohotlar davom etayotgan bir davrda taʼlim sohasi samaradorligini muntazam oshirib borishga davlat siyosatining muhim vazifalaridan biri sifatida qaralmoqda. Bu esa mamlakat kelajak poydevori boʻlgan yosh avlodning chuqur hamda puxta bilim olishlarida ulkan imkoniyatlar yaratmoqda. Zero, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M. Mirziyoyev taʼkidlaganidek: “Ehtiyojmand oilalarning farzandlari, chin yetim, nogironligi boʻlgan va davolanishga muhtoj bolalarga alohida mehr-muruvvat koʻrsatish boʻyicha yangi tizim joriy etiladi. Hozirgi kunda Respublikamizda alohida eʼtiborga muhtoj 18 yoshgacha boʻlgan 150 ming nafar farzandlarimiz bor.
46-47
28
5
МЕТАБОЛИК СИНДРОМНИНГ ОШҚОЗОН ШИЛЛИҚ ҚАВАТИНИНГ ЭПИТЕЛИАЛ ВА МИОФИБРОБЛАСТ ҲУЖАЙРАЛАРИ ЎЗАРО ТАЪСИРИ: ИММУНОГИСТОХИМИК КЎРСАТКИЧЛАР ОРҚАЛИ ТАДҚИҚОТ
Метаболик синдром бу организмда бир вақтнинг ўзида бир қатор патофизиологик бузилишларни намоён қилувчи клиник синдром ҳисобланади. Унга асосан инсулинга чидамлилик, семириш, дислипидемия ва артериал гипертензия каби ҳолатлар киради.
71-75
18
3
DIGITAL FEEDBACK SYSTEMS FOR IMPROVING READING-BASED WRITING TASKS
This article examines the role of digital feedback systems in enhancing reading-based writing tasks. It synthesizes current evidence on automated and semi-automated feedback tools that target comprehension, analysis, synthesis, and argumentative writing skills rooted in reading. The paper evaluates system features (diagnostic feedback, formative comments, adaptive prompts, and analytics), pedagogical integration strategies, and impacts on writing quality, metacognition, and revision behavior. Findings indicate that well-designed digital feedback systems can accelerate skill development when combined with teacher mediation, scaffolds for source use, and iterative revision cycles. Challenges include aligning feedback with curricular goals, ensuring feedback specificity and interpretability, addressing source‑based plagiarism, and mitigating equity issues related to access and algorithmic bias. The article concludes with recommendations for design principles, classroom implementation, and directions for future research.
135-139
32
7
LEXICAL FEATURES OF COMPOUND WORDS IN KARAKALPAK, ENGLISH AND GERMAN
This article deals with the following issues: the lexical features of compound words in three languages: Karakalpak, English and German, their typological analysis and comparison. In the article similarities and differences of the compounds in Karakalpak, English and German are identified from lexical point of view.
140-142
64
12
MORPHOSYNTACTIC ERRORS IN ENGLISH WRITING BY UZBEK LEARNERS: A CORPUS-BASED INVESTIGATION
The present study investigates morphosyntactic errors in the English writing of Uzbek learners using a corpus-based approach. A learner corpus of essays written by Uzbek university students was compiled and analyzed to identify error patterns in tense usage, subject-verb agreement, article application, plural forms, and word order. The findings reveal that the majority of errors stem from cross-linguistic influence of Uzbek and inadequate mastery of English grammatical rules. This study not only contributes to the theoretical understanding of error analysis but also provides empirical evidence for improving EFL pedagogy in Uzbekistan.
289-291
19
14
HISTORICAL DEVELOPMENT OF DENTISTRY: GLOBAL TRENDS AND SPECIFIC FEATURES OF NATIONAL MODELS
The article explores the major stages in the development of dentistry as both a
science and a clinical practice, within the context of global civilization and historical evolution.
It highlights ancient dental traditions in Egypt, India, and China, as well as the
contribution of Islamic medicine, particularly Avicenna. The influence of Russian and European
dental schools is discussed alongside the evolution of dentistry in Uzbekistan following
independence. Special attention is paid to the current era of digitalization and globalization,
emphasizing the importance of maintaining a national model of dental care amidst technological
advancements.
science and a clinical practice, within the context of global civilization and historical evolution.
It highlights ancient dental traditions in Egypt, India, and China, as well as the
contribution of Islamic medicine, particularly Avicenna. The influence of Russian and European
dental schools is discussed alongside the evolution of dentistry in Uzbekistan following
independence. Special attention is paid to the current era of digitalization and globalization,
emphasizing the importance of maintaining a national model of dental care amidst technological
advancements.
143-150
25
7
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИДА ИЖРОИЯ ҲОКИМИЯТИ ОРГАНЛАРИ ТИЗИМИНИ ИСЛОҲ ҚИЛИШНИ МЕЪЁРИЙ-ҲУҚУҚИЙ ЖИҲАТДАН ТАЪМИНЛАШ ИСТИҚБОЛЛАРИ
Мазкур мақолада Ўзбекистон Республикасида ижроия ҳокимияти органлари тизимини ислоҳ қилиш жараёнлари, уларнинг ҳуқуқий асослари ва истиқболлари таҳлил этилади. Мустақиллик йилларида давлат бошқаруви тизимида босқичма-босқич амалга оширилган ислоҳотларнинг ҳуқуқий пойдевори, хусусан, Конституция ва сўнгги йилларда қабул қилинган қонунлар, Президент фармонлари ва ҳукумат қарорларининг ижроия ҳокимияти фаолиятини такомиллаштиришдаги ўрни ёритилади. Шунингдек, бошқарув органлари фаолиятида шаффофлик, самарадорлик, ҳисобдорлик ва рақамлаштириш жараёнларини кенг жорий этишнинг аҳамияти кўрсатиб берилади. Муаллиф томонидан ижроия ҳокимиятини модернизация қилишнинг асосий йўналишлари, ҳуқуқий механизмларини мустаҳкамлаш ва келгусидаги ривожланиш истиқболлари илмий-назарий жиҳатдан таҳлил қилинади.
239-250
34
15
MEKSIKADA VAKOLATLI IQTISODIY OPERATOR(VIO) DASTURINING AHAMIYATI VA IMKONIYATLARI
Ushbu maqolada Meksikada vakolatli iqtisodiy operator (VIO) tizimining ahamiyati, muammolari va uni takomillashtirish yo‘llari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Meksika xalqaro savdoda muhim o‘rin tutgan davlat sifatida bojxona nazoratini kuchaytirish va logistika jarayonlarini soddalashtirish maqsadida VIO tizimini joriy qilgan. Maqolada VIO dasturining amaliyotdagi holati, kichik va o‘rta korxonalar uchun mavjud to‘siqlar, byurokratik muammolar yoritilgan. Muammoni hal qilish yo‘llari sifatida maqomini olish jarayonini raqamlashtirish, imtiyozlar doirasini kengaytirish va xalqaro tan olish kelishuvlarini rivojlantirish taklif qilinadi.
Takliflar amalga oshirilganda, Meksikaning xalqaro savdodagi raqobatbardoshligi oshishi, iqtisodiy samaradorlik ortishi va logistika tizimi yanada kuchayishi kutilmoqda.
Takliflar amalga oshirilganda, Meksikaning xalqaro savdodagi raqobatbardoshligi oshishi, iqtisodiy samaradorlik ortishi va logistika tizimi yanada kuchayishi kutilmoqda.
243-248
114
10
INSON VA UNING BORLIG’I: FALSAFIY MULOHAZALAR
Mazkur maqolada inson va uning borlig‘i masalasi falsafiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Insonning tabiatdagi o‘rni, ongi, ijtimoiylik xususiyati, ruhiy-ma’naviy mohiyati, o‘zligini anglash jarayoni, erkinlik va mas’uliyat, abadiylik va fano o‘rtasidagi ziddiyatlar falsafiy jihatdan yoritiladi. Shuningdek, Sharq va G‘arb falsafasidagi inson haqidagi asosiy qarashlar solishtiriladi hamda zamonaviy falsafiy yondashuvlar orqali inson borligining murakkabligi ochib beriladi.
644-651
139
8
ERKAKLAR KIYIMLARINING ENG QADIMGI TURLARI VA ULARDAGI O’ZGARISHLAR
Insoniyatning kiyinish ehtiyojini o‘tovchi buyumlar majmuining umumiy nomi o‘zbek adabiy tilida «kiyim», «kiyim-kechak», so‘zlashuv nutqida «engil», «engil-bosh» (engilvosh), «kiyim- bosh» (kiyim-vosh), «ust-bosh» (ustvosh), «libos», «sarpo» kabi atamalar bilan ifodalanadi.An’anaviy kiyimlar uzoq tarixiy davr davomida shakllanib, u yoki bu xalq yashagan geografik muhit, uning xo‘jalik shakli, ijtimoiy munosabatlari, madaniyati, etnik qatlamlari va boshqa qator omillar bilan bevosita bog‘liq holda taraqqiy etib borgan. Boshqacha aytganda, kiyimlar va kiyinish madaniya¬ti uzoq tarixiy-tadrijiy yo’lni bosib o‘tgan. Xalq turmushiga mos, ishlab chiqarish jarayonlariga xos bo‘lgan kiyimlar asrlar mobaynida shakllanib borishi natijasida xalqning an’anaviy milliy kiyimlari majmui yuzaga kelgan.Xalqona milliy liboslarning shakllanishida tashqi tabiiy muhit, xo‘jalik mashg‘uloti, xalq falsafasi, madaniyati, ijodi, diniy e’tiqodi va milliy an’analari kabi turfa xil omillar muhim o‘rin tutadi. Kiyimlarning yuzaga kelishi va turlarining ko‘payishida kishilarning turmush tarzi, mehnat va iqlim sharoitidan tashqari, ularning madaniy rivojlanishi, estetik didining o‘sishi ham asosiy omillardan biri bo‘lgan.
12-14
183
17
INTERROGATIVE FORMATION BY PROFESSION, GENDER, AND AGE
This scientific paper explores the variations in interrogative sentences based on social factors such as profession, gender, and age. Interrogative sentences, as an essential tool of communication, play a significant role in obtaining information, directing conversations, and managing social interactions. The study analyzes how professionals in different fields structure and use questions according to the communicative norms of their occupations. It also examines linguistic differences in how men and women form and use questions, highlighting gender-specific communication strategies. Age-related patterns of interrogatives are studied through the speech of children, adolescents, and the elderly.
27-28
21
13
ERROR PATTERNS IN UZBEK EFL LEARNERS’ WRITING A CORPUS-BASED PERSPECTIVE
Previous research in applied linguistics has highlighted the significance of learner error analysis for language teaching (Ellis, 1994; James, 1998). Corpus-based methods have added a new dimension to such studies, allowing researchers to quantitatively measure error types and compare them across learner groups (Granger, 2003). For Uzbek learners, however, systematic corpus-driven studies remain scarce. Existing works have largely been descriptive, noting difficulties with verb usage, prepositions, and sentence structure. This research builds upon these observations by providing a quantitative and qualitative corpus-based analysis.
29-33
36
15
РЕЛИГИОЗНЫЕ И ИСТОРИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ В ЭВОЛЮЦИИ МИГРАЦИОННОГО ПРАВА
В исследовании анализируются религиозные и исторические аспекты формирования миграционного права как комплексного правового института. Показано, что античные категории статуса чужеземцев, институт убежища в каноническом праве, иудейские предписания о защите «пришельца», а также исламская концепция «мустамин» стали ценностной основой последующей универсализации международных стандартов. Особое внимание уделяется переходу от религиозно-этических к секулярным формам регулирования в период раннего модерна и кодификации норм в XX веке (Конвенция о статусе беженцев 1951 г., Протокол 1967 г., принцип non-refoulement). Современное развитие миграционного права рассматривается сквозь призму конфликта между гуманистическими ценностями и государственным суверенитетом. Кроме того, сопоставлены позиции Н.Н. Зинченко, И.А. Умновой-Конюховой и С. Сассен. Обосновывается авторская позиция о гибридной природе миграционного права, сочетающего национальные, международные и религиозные начала.
34-36
16
6
ЎЗБОШИМЧАЛИК БИЛАН ҚУРИЛГАН ИМОРАТГА ОИД ЯНГИ ҲУҚУҚИЙ НОРМАЛАРНИНГ ҚАБУЛ ҚИЛИНИШИ - СУД МУҲОКАМАСИНИНГ МУСТАҲКАМ АСОСИДИР
Шу билан бирга «Янги Ўзбекистон — янги суд» тамойили доирасида аҳолининг одил судловга эришиш имкониятларини янада кенгайтириш суд-ҳуқуқ тизимини ислоҳ қилишни жадаллаштиришни, соҳага илғор халқаро стандартларни жорий этишни талаб этмоқда.
37-39
96
13
THE ROLE OF TECHNOLOGY IN EDUCATION MANAGEMENT IN UZBEKISTAN: DIGITALIZATION, E-LEARNING PLATFORMS, AND SMART CLASSROOMS
Uzbekistan is undergoing rapid educational reform, with digital technology at its core. This paper examines how digitalization, e-learning platforms, and smart classrooms are reshaping the management and delivery of education in the country. Anchored in the "Digital Uzbekistan–2030" strategy, the study reviews national progress and persistent challenges, especially the digital divide between urban and rural regions. Drawing on case studies such as the Eduten AI-powered learning platform, and supported by scholarly research and policy reports, this work evaluates both infrastructure developments and pedagogical shifts. The findings suggest that while Uzbekistan has made significant strides, sustainable digital transformation requires continued investment in teacher training, infrastructure, and inclusive policy planning.
40-42
16
7
2021–2025 YILLARDAGI MINTAQAVIY HAMKORLIKNING INSTITUTSIONALLASHUVI VA CHUQURLASHUVI
2021–2025 yillar Markaziy Osiyo davlatlari o‘rtasidagi mintaqaviy hamkorlik jarayonining yangi bosqichini boshlab berdi. Bu davrda hamkorlik siyosiy tashabbuslardan institutsional tuzilmalarga, barqaror mexanizmlarga va chuqur iqtisodiy integratsiyaga o‘tish jarayoni bilan xarakterlanadi. Ushbu maqolada mintaqaviy hamkorlikning institutsionallashuv tendensiyalari, qo‘shma loyihalar va ularning nazariy asoslari (regionalizm, interdependence, geoiqtisodiyot, neofunksionalizm) tahlil qilinadi.
48-50
19
5
BOLALAR SEREBRAL FALAJI BILAN KASALLANGAN BOLALARDA PNEVMONIYA KECHISHINING O'ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Ushbu ish bolalar serebral falaji bilan kasallangan bolalarda pnevmoniya kechishining o‘ziga xos xususiyatlarini yoritadi. Sabablari, klinik kechishi, xavf omillari, diagnostikasi va davolash usullari umumiy tarzda tahlil qilingan. Multidisipliner yondashuv va ota-ona hamkorligi bemorning sog‘lig‘ini yaxshilash va pnevmoniya qaytalanuvchi holatlarini kamaytirishdagi ahamiyatini ko‘rsatadi.
51-53
24
7
GANDBOLGA BOLALARNI TANLAB OLISHNING ASOSIY OMILLARI
Bugungi kunda sport sohasida yosh avlodni jismonan sog‘lom, kuchli va bardoshli etib tarbiyalash eng dolzarb vazifalardan biridir. Ayniqsa, jamoaviy sport turlari, jumladan, gandbol, bolalarda nafaqat jismoniy sifatlarni, balki ijtimoiy ko‘nikmalar, tez fikrlash va intizomni rivojlantirishga xizmat qiladi. Shu bois, bolalarni gandbolga tanlab olishda ilmiy asoslangan mezonlarga amal qilish muhim ahamiyat kasb etadi. Bolalar sportini rivojlantirish faqatgina moddiy-texnik jihatlari bilan belgilanmaydi, balki yosh avlodni global miqyosda jismoniy tarbiya va sportga jalb qilish, mashg‘ulotlarni ilmiy asosda tashkillashtirish va sport mahoratining fundamental negizi bo‘lmish jismoniy tayyorgarlikni samarali shakllantirish muhimligiga e’tibor qaratadi.
54-55
17
6
MORPHOSYNTACTIC ERRORS IN ENGLISH WRITING BY UZBEK LEARNERS: A CORPUS-BASED STUDY
The acquisition of English writing skills remains one of the most challenging aspects for learners whose first language differs significantly from English. Uzbek learners of English often struggle with grammar and syntax due to structural differences between Uzbek and English. This study focuses on morphosyntactic errors in English writing by Uzbek learners, utilizing a corpus-based methodology. The research aims to identify recurrent error patterns, explain their sources, and provide practical recommendations for English language teaching in Uzbekistan.
56-59
76
14
MUSIQA PSIXOLOGIYASINING PEDAGOGIKADAGI O‘RNI
Mazkur maqolada O‘zbekistonda musiqa psixologiyasining pedagogikadagi o‘rni ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilingan. Musiqaning shaxs kamoloti, estetik tarbiya, ruhiy sog‘lomlashtirish, ijtimoiylashuv jarayoni hamda ijodiy tafakkurni rivojlantirishdagi ahamiyati asoslab berilgan. Tadqiqot davomida kuzatish, suhbat va eksperiment metodlaridan foydalanilib, musiqaning o‘quvchilar ruhiy dunyosi va ta’lim jarayonidagi samaradorlikka ta’siri o‘rganilgan. Xulosa sifatida, musiqa psixologiyasini pedagogikaga keng tatbiq etish yoshlarning ma’naviy va ruhiy rivojlanishida muhim omil ekanligi ta’kidlangan.
64-67
82
20
YANGI O‘ZBEKISTONNING MARKAZIY OSIYO DAVLATLARI BILAN HAMKORLIK ALOQALARINING NAZARIY KONSEPTUAL ASOSLARI
2016-yil oxirida O‘zbekistonda yangi siyosiy davr boshlanishi mintaqaviy diplomatiyada sezilarli burilish yasadi. Markaziy Osiyo davlatlari bilan munosabatlarda ishonchni mustahkamlash, iqtisodiy aloqalarni chuqurlashtirish va mintaqaviy integratsiyani rivojlantirish Yangi O‘zbekiston tashqi siyosatining asosiy tamoyillaridan biri bo‘ldi. Ushbu maqola mintaqaviy hamkorlikni tahlil qilishda qo‘llaniladigan nazariy konseptlarni — regionalizm, neofunksionalizm, o‘zaro bog‘liqlik (interdependence), geoiqtisodiyot va “yumshoq kuch” diplomatiyasini — tizimli o‘rganadi. Tadqiqotda ilmiy adabiyotlar, rasmiy ma’lumotlar va kontent-tahlil usullari asosida O‘zbekiston tashqi siyosatining konseptual modelini aniqlashga urinish qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, Yangi O‘zbekiston tashqi siyosati mintaqada barqarorlik va o‘zaro manfaatlarni ta’minlovchi pragmatik va inkluziv yondashuvga asoslangan.
76-78
14
8
BADMINTON SPORT TURIGA BOLALARNI QABUL QILISHDAGI ASOSIY OMILLAR
Sport sog‘lom turmush tarzining ajralmas qismi bo‘lib, yosh avlodning jismoniy, ruhiy va ijtimoiy rivojlanishiga katta hissa qo‘shadi. Bolalarni sportga jalb qilish orqali ularning nafaqat jismoniy ko‘rsatkichlari, balki irodasi, maqsadga intilishi va jamoada ishlash qobiliyati shakllanadi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan sportning ommaviyligini ta’minlash, ayniqsa bolalar o‘rtasida sport bilan shug‘ullanishni rag‘batlantirish borasida amalga oshirilayotgan islohotlar doirasida badminton sport turiga ham alohida e’tibor qaratilmoqda.
79-82
20
5
ЗНАЧЕНИЕ РЕФЛЕКСИВНЫХ МЕТОДОВ И ТЕХНОЛОГИЙ САМОСОЗНАНИЯ В ЛИЧНОСТНОМ РАЗВИТИИ УЧАЩИХСЯ КАРАКАЛПАКСТАНА
В статье рассматривается роль рефлексивных методов и технологий самосознания в формировании личностного развития учащихся в образовательных учреждениях Каракалпакстана. Анализируются ключевые подходы к развитию саморефлексии, такие как ведение рефлексивных дневников, групповые обсуждения и использование цифровых технологий для отслеживания эмоционального состояния. Показано, что внедрение данных методов способствует развитию критического мышления, эмоционального интеллекта и личностной зрелости учащихся, что особенно важно в условиях современного образовательного процесса. Результаты исследования свидетельствуют о необходимости активного применения рефлексивных практик для формирования гармонично развитой личности и повышения качества образования.
83-87
27
12
IMKONIYATI CHEKLANGAN O'QUVCHILARGA MUSIQA FANINI O'QITISH MEATODIKASI
Ushbu maqolada imkoniyati cheklangan o‘quvchilarga musiqa fanini o‘qitish metodikasi nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Musiqa darslarining psixologik, tarbiyaviy va ijtimoiy funksiyalari yoritilib, o‘quvchilarda shaxsiy rivojlanish, kommunikativ imkoniyatlar va ijodiy qobiliyatlarning shakllanishi tadqiq etilgan. Tadqiqot jarayonida qo‘shiq kuylash, cholg‘u chalish, ritmik mashqlar, musiqa terapiyasi va raqamli texnologiyalardan foydalanish natijalari ko‘rib chiqildi. Kuzatuvlar shuni ko‘rsatadiki, musiqa ta’limi imkoniyati cheklangan o‘quvchilarda emotsional barqarorlikni ta’minlash, ijtimoiylashuvni kuchaytirish, nutq va motorik ko‘nikmalarni rivojlantirishda samarali vosita hisoblanadi.
88-91
69
20
PUBLIC VS. PRIVATE HIGHER EDUCATION INSTITUTIONS IN UZBEKISTAN: MANAGEMENT PRACTICES AND INSTITUTIONAL DYNAMICS
This article provides an in-depth examination of management practices in public and private higher education institutions (HEIs) in Uzbekistan. It spans governance, financial management, faculty recruitment, curriculum innovation, and accountability. The analysis integrates empirical data, case examples—such as TEAM University and New Uzbekistan University—and insights from scholarly and policy literature. It highlights how ongoing reforms reshape institutional autonomy, quality assurance, and internationalization, offering implications for higher education policy and institutional strategy.
92-96
152
24
XIX ASR OXIRI – XX ASR BOSHLARIDA TURKISTONDA ROSSIYA KAPITALINING KIRIB KELISHI VA SANOAT TARAQQIYOTI
Mazkur maqolada XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Rossiya imperiyasi tomonidan Turkiston o‘lkasida amalga oshirilgan iqtisodiy siyosat tahlil qilingan. Mustamlaka manfaatlariga mos ravishda o‘lkada kapitalistik ishlab chiqarishning rivojlanishi, rus sanoat kapitalining kirib kelishi va sanoat korxonalarining tashkil topishi jarayonlari yoritilgan.
Xususan, dastlabki paxta tozalash, ko‘nchilik, vino va aroq, tegirmon, yog‘ zavodlari faoliyati, ularning o‘lkadagi iqtisodiy hayotga ta’siri haqida ma’lumotlar berilgan. Maqolada chor hukumati tomonidan Turkistonni xomashyo bazasiga aylantirish siyosati, mahalliy aholining iqtisodiy manfaatlarining cheklanishi hamda rus monopolistlarining paxta savdosida tutgan o‘rni ilmiy manbalar asosida tahlil etilgan.
Xususan, dastlabki paxta tozalash, ko‘nchilik, vino va aroq, tegirmon, yog‘ zavodlari faoliyati, ularning o‘lkadagi iqtisodiy hayotga ta’siri haqida ma’lumotlar berilgan. Maqolada chor hukumati tomonidan Turkistonni xomashyo bazasiga aylantirish siyosati, mahalliy aholining iqtisodiy manfaatlarining cheklanishi hamda rus monopolistlarining paxta savdosida tutgan o‘rni ilmiy manbalar asosida tahlil etilgan.
97-102
41
12
REPRODUKTIV SALOMATLIK VA BEPUSHTLIK MUAMMOLARI
Maqolada reproduktiv salomatlik tushunchasi, uning zamonaviy tibbiyotdagi ahamiyati hamda bepushtlik muammosining asosiy sabablari tahlil qilinadi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) ma’lumotlariga ko‘ra, dunyo bo‘yicha reproduktiv yoshdagi har oltinchi juftlik bepushtlikdan aziyat chekadi. Ushbu muammo ijtimoiy, psixologik va iqtisodiy oqibatlarga olib kelishi bilan birga, milliy demografik siyosat uchun ham dolzarb hisoblanadi.
Tadqiqotda ayol va erkak bepushtligining asosiy etiologik omillari, diagnostika usullari hamda davolash yondashuvlari yoritiladi.
Tadqiqotda ayol va erkak bepushtligining asosiy etiologik omillari, diagnostika usullari hamda davolash yondashuvlari yoritiladi.
103-109
29
11
TIJORAT BANKLARINING KREDIT SIYOSATINI TAKOMILLASHTIRISH (“DAVRBANK” XATB MISOLIDA)
Mazkur maqolada tijorat banklarining kredit siyosatini takomillashtirish masalalari "Davrbank" XATB misolida o‘rganilgan. Kredit siyosati bankning asosiy moliyaviy vositalaridan biri bo‘lib, uning samarali yuritilishi kredit portfeli sifatini oshirish, muammoli kreditlar ulushini kamaytirish va bankning moliyaviy barqarorligini ta’minlashda muhim omil hisoblanadi. Maqolada so‘ngi yillarda “Davrbank” tomonidan amalga oshirilgan kreditlash faoliyati statistik tahlil qilinib, mavjud muammolar va risk omillari aniqlangan. Tahlillar asosida kredit siyosatini raqamlashtirish, skoring tizimlarini joriy etish va mijozlarga yo‘naltirilgan yondashuvlarni kuchaytirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari, xususan, O‘zbekiston bank sektorida kredit siyosatining zamonaviy yondashuvlar orqali takomillashtirilishiga amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi.
110-114
190
16
INTENSIV TERAPIYA BO‘LIMIDA HAMSHIRALIK KUZATUVINING BEMOR TIKLANISHIGA TA’SIRI
Intensiv terapiya bo‘limida (ITB) hamshiralik kuzatuvi bemorning tiklanish jarayoniga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu maqola ITB’da hamshiralik kuzatuvining bemorlarning fiziologik va psixologik holatini yaxshilashdagi rolini o‘rganadi. Adabiyotlar sharhi asosida hamshiralik kuzatuvi bemorlarning tiklanish vaqtini qisqartirishga, asoratlar sonini kamaytirishga va psixologik holatni yaxshilashga yordam berishi ko‘rsatilgan. Ushbu yondashuv ICU bemorlarining tiklanishini tezlashtirish va sog‘liqni saqlash tizimining samaradorligini oshirish uchun muhim ahamiyatga ega. Maqola mavzuning ilmiy asoslarini ochib berish va klinik amaliyotda qo‘llashni taklif qilishga qaratilgan, ko‘plab tadqiqotlar va nazariy tahlillarga asoslangan.
115-119
12
9
HAMSHIRALIK ISHIDA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH: MOBIL ILOVALAR VA TELEMEDITSINA IMKONIYATLARI
Hamshiralik ishida zamonaviy texnologiyalardan foydalanish, xususan mobil ilovalar va telemeditsina, sog‘liqni saqlash tizimining samaradorligini oshirish va bemorlarning parvarishini yaxshilashda muhim rol o‘ynaydi. Ushbu maqola hamshiralik amaliyotida mobil ilovalar va telemeditsina texnologiyalarining qo‘llanilishi, ularning afzalliklari va klinik jarayonlarga ta’sirini adabiyotlar sharhi asosida tahlil qiladi. Mobil ilovalar hamshiralar uchun bemor ma’lumotlarini tezda qayd etish, monitoring qilish va aloqa o‘rnatish imkoniyatini beradi, telemeditsina esa masofaviy maslahatlar va monitoring orqali bemorlarning sog‘liq holatini yaxshilaydi. Maqola shu texnologiyalarning integratsiyasi, ularning bemor xavfsizligi va ish samaradorligiga ta’sirini ko‘rib chiqadi, shuningdek, kelajakdagi rivojlanish yo‘nalishlarini muhokama qiladi. Ushbu yondashuv hamshiralik kasbini raqamlashtirish va sog‘liqni saqlash xizmatlarini kengaytirish uchun asosiy omil sifatida ta’kidlanadi, chunki u bemorlarning qoniqishini oshirish va tibbiy xarajatlarni kamaytirishga yordam beradi.
120-123
11
6
РУС ШАРҚШУНОСЛАРИ АСАРЛАРИНИНГ СУРХОН ВОҲАСИ ТАРИХИНИ ЎРГАНИШДАГИ ЎРНИ ВА АХАМИЯТИ
Мазкур мақолада рус шарқшунос олимларининг асарлари Сурхон воҳаси тарихини ўрганишда муҳим манба сифатида таҳлил қилинади. ХIХ–ХХ аср бошларида Марказий Осиё, жумладан Сурхон воҳасида олиб борилган тадқиқотлар воҳанинг қадимий маданияти, археологияси, этнографияси ва тарихий жараёнларини ёритишда алоҳида ўрин тутади. Рус шарқшуносларининг илмий изланишлари Сурхон воҳасининг қадимий шаҳарларида топилган моддий маданият ёдгорликларини илмий муомалага киритишга хизмат қилган. Уларнинг асарлари бугунги кунда ҳам воҳанинг ижтимоий-сиёсий ҳаёти, халқ хўжалиги, аҳолининг турмуш тарзи ва тарихий тараққиёти ҳақида қимматли маълумот беради. Шунингдек, рус шарқшуносларининг илмий мероси Сурхон воҳаси тарихини ўрганишда ҳозирги замон тадқиқотчилари учун муҳим манбашунослик асоси ҳисобланади.
124-128
15
7
РОССИЯ ШАРҚШУНОСЛАРИ ТОМОНИДАН СУРХОН ВОҲАСИНИ МОДДИЙ-МАДАНИЯТИНИНГ ЭТНИК ТАҲЛИЛИ ВА ШАРК МАНБАШУНОСЛИГИДА ЎРНИ
Мазкур мақолада Россия шарқшунослари томонидан Сурхон воҳаси моддий-маданий меросининг этник таҳлили ҳамда уларнинг шарқ манбашунослигидаги ўрни ёритилади. ХИХ–ХХ аср бошларида олиб борилган илмий тадқиқотлар Сурхон воҳасида яшаган қадимий аҳоли гуруҳларининг этник шаклланиш жараёнлари, турмуш тарзи ва моддий маданияти ҳақида муҳим маълумот беради. Рус шарқшунос олимларининг илмий изланишлари нафақат воҳанинг тарихий-этнографик манзарасини ойдинлаштирган, балки Шарқ манбашунослиги тараққиётига ҳам сезиларли ҳисса қўшган. Уларнинг асарлари Сурхон воҳасининг археологик ёдгорликлари, халқ хўжалиги, диний-маданий ҳаёти ҳамда халқнинг этник хусусиятларини ўрганишда муҳим манба сифатида қадрланади. Бугунги кунда ҳам бу илмий мерос Сурхон воҳаси тарихини ўрганишда манбашунослик асосларидан бири бўлиб хизмат қилмоқда.
129-135
16
17
BANK DEPOZIT OPERATSIYALARI XISOBINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada tijorat banklarining depozit operatsiyalari hisobini takomillashtirishning nazariy va amaliy jihatlari batafsil ko‘rib chiqilgan. Depozitlar banklar uchun muhim moliyaviy resurs bo‘lib, ular orqali banklar o‘z likvidligini ta’minlab, iqtisodiyotni rivojlantirishda faol ishtirok etadi. Maqola bank depozit operatsiyalarining bank faoliyatidagi o‘rni va ahamiyatini yoritadi, ularning turlari va jarayonlarini chuqur tahlil qiladi. Shu bilan birga, depozitlar hisobi bilan bog‘liq muhim muammolar, jumladan, depozitlarning diversifikatsiya darajasi pastligi, texnologik jarayonlar samaradorligining yetishmasligi va risklarni boshqarish tizimlarining takomillashtirilishi lozimligi kabi masalalar keltiriladi.
Maqolada tijorat banklarining depozit operatsiyalari hisobini takomillashtirish istiqbollari ham ko‘rib chiqilgan bo‘lib, texnologik yangiliklar, mahsulotlar diversifikatsiyasi va xavfsizlik choralari depozit operatsiyalarining barqarorligini ta'minlashda muhim rol o‘ynashi ta’kidlanadi. Maqolaning yakuniy qismida depozit operatsiyalarini takomillashtirishning amaliy tavsiyalari berilgan bo‘lib, ular banklarning moliyaviy barqarorligini mustahkamlashga qaratilgan.
Maqolada tijorat banklarining depozit operatsiyalari hisobini takomillashtirish istiqbollari ham ko‘rib chiqilgan bo‘lib, texnologik yangiliklar, mahsulotlar diversifikatsiyasi va xavfsizlik choralari depozit operatsiyalarining barqarorligini ta'minlashda muhim rol o‘ynashi ta’kidlanadi. Maqolaning yakuniy qismida depozit operatsiyalarini takomillashtirishning amaliy tavsiyalari berilgan bo‘lib, ular banklarning moliyaviy barqarorligini mustahkamlashga qaratilgan.
136-140
62
9
THE ROLE OF SELF-GOVERNMENT BODIES IN THE DEVELOPMENT OF CIVIL SOCIETY
This article provides a thorough theoretical and practical analysis of the role of self-governing bodies—particularly mahallas, citizens' assemblies, and public organizations—in the formation and development of civil society. Within the context of ongoing democratic reforms in Uzbekistan, increasing civic engagement, enhancing the significance of the mahalla institution, and establishing an effective mechanism of mediation between the state and society are considered among the key objectives. The article examines the functions of self-governing bodies, their legal foundations, and their interactions with civil society institutions. It also analyzes their contributions to enhancing the social, economic, and cultural activity of the population. Furthermore, based on comparative analysis with advanced international practices, the article identifies both the strengths and weaknesses of the current system in Uzbekistan.
In conclusion, the article presents concrete recommendations and proposals aimed at unlocking the full potential of self-governing bodies in strengthening civil society. This scientific work may serve as a valuable resource for researchers in the field of social sciences, professionals in public administration, and the broader audience interested in the development of civil society.
In conclusion, the article presents concrete recommendations and proposals aimed at unlocking the full potential of self-governing bodies in strengthening civil society. This scientific work may serve as a valuable resource for researchers in the field of social sciences, professionals in public administration, and the broader audience interested in the development of civil society.
151-154
64
9
YANGI O‘ZBEKISTONNING MARKAZIY OSIYO DAVLATLARI BILAN HAMKORLIK ALOQALARI TARIXI (2017–2025 yy.)
2017 yildan boshlab O‘zbekistonda tashqi siyosiy ochiqlik va mintaqaviy hamkorlikka tayangan yangi yondashuv shakllandi. Ushbu maqola 2017–2025 yillarda O‘zbekistonning Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va Turkmaniston bilan aloqalarida yuz bergan institutsional o‘zgarishlar, chegara masalalarini yechishdagi siljishlar, savdo-transport aloqalari, energetika va suv–energetika muvofiqlashtirishini tizimli tahlil qiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, 2018 yildan boshlab Markaziy Osiyo davlat rahbarlarining Konsultativ uchrashuvlari mintaqaviy multilateralizmning barqaror mexanizmiga aylandi; O‘zbekiston–Qirg‘iziston chegarasini delimitatsiya qilish bo‘yicha 2022–2023 yillardagi huquqiy paket, O‘zbekiston–Tojikiston munosabatlarining 2017–2018 yillardagi “muzdan yechilishi” va savdo-transport loyihalarida (yerusti transport o‘tkazuvchanligini kuchaytirish bo‘yicha 2023-yilgi mintaqaviy kelishuv) sezilarli natijalarga erishildi. Savdo ko‘rsatkichlari va hamkorlik institutsional darajasi 2024-yilda ham o‘sishda qoldi.
60-63
15
11
PEDAGOGIK OLIY TA’LIM JARAYONIDA TALABALARNING INKLYUZIV TAYYORGARLIGINI KOMPITENTSIYAVIY YONDASHUV ASOSIDA RIVOJLANTIRISH PEDAGOGIK MUAMMO SIFATIDA
Ushbu maqola orqali inklyuziv tayyorgarlik masalalari va kompetensiyaviy yondashuv asosida pedagogik oliy ta'lim jarayonini yanada rivojlantirish yo'llari ko'rib chiqildi. Har bir o'qituvchi va talaba bu jarayonda faol ishtirok etishi zarurdir. Shuningdek, maqolada inklyuziv taʼlimning mohiyati, mazmuni va uni boshqa yondashuvlardan ajratib turuvchi pedagogik asoslar tahlil qilinadi. Inklyuziv taʼlim integratsiya va meynstrimingga nisbatan ijtimoiy adolat, insonparvarlik va metodik moslashuv tamoyillariga asoslanadi.
68-70
50
5
GORMONAL DISBALANS VA AYOLLAR SALOMATLIGI
Tezisda ayollarda uchraydigan gormonal disbalans tushunchasi, uning sabablari, klinik belgilar va oqibatlari hamda zamonaviy diagnostika va davolash yondashuvlari tahlil qilinadi. Gormonlar ayol organizmida fiziologik jarayonlarni boshqarishda muhim rol o‘ynaydi: hayz sikli, reproduktiv salomatlik, modda almashinuvi, kayfiyat va umumiy farovonlik ularga bevosita bog‘liqdir. Gormonal muvozanatning buzilishi esa bepushtlik, polikistoz tuxumdon sindromi, qalqonsimon bez kasalliklari, osteoporoz va boshqa ko‘plab sog‘liq muammolariga olib keladi. Maqolada ushbu disbalansni keltirib chiqaruvchi omillar va ularni bartaraf etish yo‘llari yoritiladi.
71-74
30
12
PERIODONTIT
Periodontit — bu milk va tishlarni qo‘llab-quvvatlovchi to‘qimalarning surunkali yallig‘lanish kasalligi bo‘lib, o‘z vaqtida davolanmasa tishlarning silkinishi va yo‘qolishiga olib keladi. Ushbu maqolada periodontitning rivojlanish sabablari, klinik belgilari, tasnifi hamda zamonaviy diagnostika va davolash usullari haqida umumiy ma’lumotlar keltirilgan. Davolash yondashuvlari orasida mexanik tozalash, antiseptiklar, antibiotiklar, dorivor o‘simliklar, fotodinamik terapiya, lazer texnologiyalari va jarrohlik muolajalari alohida o‘rin egallaydi. Shuningdek, kasallikni nazorat qilishda individual yondashuv va profilaktik choralar muhim ahamiyat kasb etadi. Maqolada periodontitning oldini olish, erta aniqlash va kompleks davolash usullarining ahamiyati yoritilgan.
160-165
117
24
MODERNISM AND THE LOST GENERATION IN ENGLISH AND AMERICAN LITERATURE
The early twentieth century was a time of profound cultural, political, and social upheaval. The devastation of the First World War reshaped human consciousness and destabilized long-held beliefs in progress, tradition, and moral order. Within this context, Modernism emerged as a radical literary movement, seeking new modes of artistic expression to capture the fragmented experience of modern life. At the same time, the so-called Lost Generation—a group of disillusioned expatriate writers, primarily American, who settled in Europe after the war—expressed skepticism toward traditional values and highlighted alienation, aimlessness, and spiritual despair. This article explores the intersections between Modernism and the Lost Generation, focusing on their thematic and stylistic innovations, shared disillusionment, and lasting contributions to English and American literature.
166-167
28
7
XO’JALIK YURITUVCHI SUBYEKTLARDA TOVAR MODDIY ZAXIRALAR HISOBINI TAHLIL QILISH
Hоzirdа butun dunyodа korxonalarda tovar moddiy zaxiralar hisobini tahlil qilishda mоliyaviy hisоbоtning хаlqаrо stаndаrtlаrining аhаmiyati va undagi o’rni sеzilаrli dаrаjаdа оshdi. Mоliyaviy hisоbоtning хаlqаrо stаndаrtlаri nаfаqаt iqtisоdiy jihаtdаn rivоjlаngаn yеtаkchi mаmlаkаtlаr tаjribаsini umumlаshlаshtirаdi, bаlki buхgаltеriya hisоbi vа hisоbоtining milliy tizimlаrini rivоjlаntirishgа hаm mоliyaviy hisоbоtning хаlqаrо stаndаrtlаrini to‘g‘ridаn-to‘g‘ri milliy аmаliyotgа tadbiq etish оrqаli hаmdа хаlqаrо vа milliy stаndаrtlаr tаlаblаrini yaqinlаshtirish оrqаli fаоl tа’sir kursаtаdi.
155-159
10
13
THE ROLE OF TECHNOLOGY IN IMPROVING STUDENTS’ LEARNING: CRITICAL PERSPECTIVES OF RECENT TRENDS AND ISSUES
The advancement of technology and technological tools has significantly transformed modern pedagogy and the way language teaching is constructed and delivered.
Today, it is difficult to imagine language teaching without technological assistance. The emergence of technology and digital tools profoundly impacts the language acquisition process.
The technology implementation can reinforce and facilitate language learning making it more engaging, learner-oriented and effective. However, technology use in ELT (English language teaching) is an umbrella term referring to from availability of any digital device to interactional involvement, creation, and reaction within the online platform pushing language learners to use the target language authentically and meaningfully. This article will discuss the influence and augmentation of the language learning of the latter dynamic. Considering the fact that in modern world, young people profoundly analyze and rationalize what and why they perform certain actions, they decide to accomplish them or not.
This can be extrapolated to the learning realm where learners have become more conscious of what they are doing to learn the language and whether it responds to the demands required in current reality. The article also focuses on the importance of digital literacy of the language instructors which is viewed as an integral part of modern and effective pedagogy.
Today, it is difficult to imagine language teaching without technological assistance. The emergence of technology and digital tools profoundly impacts the language acquisition process.
The technology implementation can reinforce and facilitate language learning making it more engaging, learner-oriented and effective. However, technology use in ELT (English language teaching) is an umbrella term referring to from availability of any digital device to interactional involvement, creation, and reaction within the online platform pushing language learners to use the target language authentically and meaningfully. This article will discuss the influence and augmentation of the language learning of the latter dynamic. Considering the fact that in modern world, young people profoundly analyze and rationalize what and why they perform certain actions, they decide to accomplish them or not.
This can be extrapolated to the learning realm where learners have become more conscious of what they are doing to learn the language and whether it responds to the demands required in current reality. The article also focuses on the importance of digital literacy of the language instructors which is viewed as an integral part of modern and effective pedagogy.
168-171
20
9
QO‘QON-YANGI QO‘RG‘ON YO‘NALISHIDA HARAKAT MIQDORI VA TARKIBINI O‘RGANISH
Ushbu maqolada qo‘qon-yangi qo‘rg‘on yo‘nalishida harakat miqdori va tezligini harakat havfsizligiga ta’sirini o‘rganishga qaratilgan.
172-179
25
6
ЭНДОМЕТРИОЗ: КЕЛИБ ЧИҚИШ САБАБЛАРИ ВА РИВОЖЛАНИШ МЕХАНИЗМИ
Эндометриоз — бу гормонларга боғлиқ, сурункали, прогрессив гинекологик касаллик бўлиб, унда эндометрийга ўхшаш тўқималар бачадондан ташқарида ўсади ва фаолият кўрсатади. Ушбу ҳолат кўпинча оғриқ, хайз бузилишлари, депрессия ва ҳаёт сифатининг пасайишига олиб келади. Эндометриоз аёллар репродуктив ёшидаги аҳолининг тахминан 10–15%ини қамраб олади. Ушбу мақола касалликнинг келиб чиқиш сабаблари, патогенези ва тараққиёт механизмларини ёритишга бағишланади [1,2].
75-78
29
16
BANK KREDITLARINING TO‘LOV QOBILIYATINI ANIQLASH INDIKATORLARI VA ULARNING SAMARADORLIGI
Ushbu maqolada tijorat banklari tomonidan berilayotgan kreditlar bo‘yicha qarz oluvchilarning to‘lov qobiliyatini aniqlashda qo‘llaniladigan asosiy indikatorlar va ularning amaliy samaradorligi tahlil qilinadi. Jumladan, likvidlik koeffitsienti, DSCR, DSTI, kredit skoring reytinglari kabi moliyaviy ko‘rsatkichlar va ularning qarzdorlik darajasiga ta’siri empirik ma’lumotlar asosida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda O‘zbekiston bank sektoridagi mavjud tendensiyalar, xususan “Davrbank” ATB misolida oxirgi yillardagi kredit portfeli samaradorligi chuqur o‘rganiladi. Olingan natijalar asosida kredit risklarini kamaytirish va to‘lov qobiliyatini baholash tizimini takomillashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan. Mazkur ish banklarda kredit siyosatini optimallashtirishga doir ilmiy va amaliy qarorlar qabul qilishda foydali manba bo‘lib xizmat qiladi.
79-81
21
12
MATNSHUNOSLIKNING ILMIY VA NAZARIY AHAMIYATI
Ushbu tezisda matnshunoslik fanining ilmiy va nazariy ahamiyati yoritilgan.
Matnshunoslik yozma manbalarni ilmiy asosda o‘rganish, ularning asl nusxasini aniqlash, turli tahririy o‘zgarishlarni qiyoslash va muallif uslubini o‘rganishda beqiyos ahamiyatga ega ekani ta’kidlanadi. Shuningdek, matnshunoslikning adabiyotshunoslik, tarixshunoslik, tilshunoslik va madaniyatshunoslik bilan uzviy aloqasi ko‘rsatilib, uning milliy identitetni shakllantirish, madaniy merosni saqlash va globallashuv sharoitida zamonaviy matnlarni tahlil qilishdagi dolzarbligi asoslab berilgan. Maqolada matnshunoslikning badiiy jarayonni tushuntirish, muallif ijodiy laboratoriyasini ochib berish va adabiy rivojlanish qonuniyatlarini aniqlashdagi nazariy ahamiyati alohida tahlil qilingan.
Matnshunoslik yozma manbalarni ilmiy asosda o‘rganish, ularning asl nusxasini aniqlash, turli tahririy o‘zgarishlarni qiyoslash va muallif uslubini o‘rganishda beqiyos ahamiyatga ega ekani ta’kidlanadi. Shuningdek, matnshunoslikning adabiyotshunoslik, tarixshunoslik, tilshunoslik va madaniyatshunoslik bilan uzviy aloqasi ko‘rsatilib, uning milliy identitetni shakllantirish, madaniy merosni saqlash va globallashuv sharoitida zamonaviy matnlarni tahlil qilishdagi dolzarbligi asoslab berilgan. Maqolada matnshunoslikning badiiy jarayonni tushuntirish, muallif ijodiy laboratoriyasini ochib berish va adabiy rivojlanish qonuniyatlarini aniqlashdagi nazariy ahamiyati alohida tahlil qilingan.
82-86
102
16
PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALAR VOSITASIDA FIZIKA FANIDAN MUSTAQIL TA’LIMNI TASHKIL ETISH MEXANIZMLARI
Mazkur maqolada fizika fanidan mustaqil ta’limni samarali tashkil etishning pedagogik texnologiyalari yoritilgan. Mustaqil ta’lim jarayonida o’quvchilarni bilim olishga qiziqtirish, ularning ilmiy-tadqiqot faoliyatini rivojlantirish hamda mustaqil fikrlash ko’nikmalarini shakllantirish mexanizmlari tahlil qilinadi. Shuningdek, zamonaviy pedagogik texnologiyalarning afzalliklari, ularni qo’llash bosqichlari va natijadorlikka erishish yo’llari haqida fikr yuritiladi. Tadqiqotda ta’lim jarayonida interfaol usullar, innovatsion yondashuvlar va axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning amaliy ahamiyati ko’rsatib berilgan.
87-87
16
12
GEMOLITIKO-UREMIK SINDROM: TURLARI, SABABLARI, SIMPTOMLARI, DIAGNOSTIKA
Bolalar Milliy Tibbiyot Markazi nefrologiya bo’limida 2023-2025 yillarda O’tkir buyrak yetishmovchiligi tashxisi bilan stasionar davo maqsadida tashrif buyurgan 210 ta bolalar orasida 12 (5.7%) bolalar Escherichia coli qo’zg’atuvchi diareyadan keyin paydo bo’lgan Gemolitiko-uremik sindrom bilan kasallangan. Bemorlarda kompleks klinik-laborator, instrumental tekshiruv usullari o’tkazildi.
88-89
11
5
OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA TA’LIM LOYIHALARINI BOSHQARISHDA BARQAROR MOLIYALASHTIRISHNING O’RNI: YASHIL IQTISODIYOT TAMOYILLARI ASOSIDA YONDASHUV
Bugungi kunda O‘zbekistonda ta’lim tizimining barqaror rivojlanishini ta’minlashda yangi moliyaviy yondashuvlar, xususan, yashil iqtisodiyot asosidagi barqaror moliyalashtirish mexanizmlari dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. “O‘zbekiston 2030” strategiyasida belgilangan vazifalarga ko‘ra, ta’lim sohasida ham ekologik va iqtisodiy samaradorlikni uyg‘unlashtirish talab etilmoqda.
90-91
11
6
CAUSES OF BREAST TUMORS AND UTERINE TUMORS
Breast tumors, particularly breast carcinoma, remain the most common malignancy in women, accounting for significant public health concerns due to their high incidence and potential for metastasis. Uterine tumors, most notably endometrial carcinoma and uterine fibroids, are also highly prevalent and are associated with hormonal imbalances, reproductive health complications, and long-term morbidity. The study of causative factors is of crucial importance because early identification of risk factors can improve prevention, screening, and timely management.
92-93
19
12
ДОНОШЕННЫЕ И НЕДОНОШЕННЫЕ ДЕТИ С ПНЕВМОНИЕЙ: КЛИНИЧЕСКОЕ СРАВНЕНИЕ
Сравнить клинические особенности и течение пневмонии у доношенных и недоношенных детей в возрасте до 1 года. В анализ включены такие показатели, как выраженность лихорадки, длительность госпитализации, частота переводов в отделение интенсивной терапии и уровень сатурации кислорода.
94-95
17
3
ИЗУЧЕНИЕ ВЛИЯНИЯ БОЛЕВОГО СИНДРОМА НА АРТЕРИАЛЬНОЕ ДАВЛЕНИЕ У ПАЦИЕНТОВ С ГИПЕРТОНИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНЬЮ И ДЕФОРМИРУЮЩИМ ОСТЕОАРТРОЗОМ
Изучить влияние болевого синдрома на показатели артериального давления у пациентов с гипертонической болезнью и деформирующим остеоартрозом.
43-46
205
30
MATN TAHLILI VA TALQIN MASALALARI
Maqolada matnshunoslik fanining ilmiy va nazariy ahamiyati, uning yozma manbalarni o‘rganish, qo‘lyozmalarni ilmiy asosda nashrga tayyorlash, matnning badiiy va estetik qimmatini tiklashdagi o‘rni yoritiladi. Shuningdek, matn tahlili va talqin masalalari chuqur tahlil qilinib, matnning tashqi va ichki qatlamlari, til va uslub xususiyatlari, muallif ijodiy laboratoriyasi hamda davr konteksti bilan bog‘liq ilmiy qarashlar keng izohlanadi. Maqolada matnni to‘g‘ri tahlil qilish va uni ilmiy talqin etishning nazariy ahamiyati, bu jarayonlarning adabiyotshunoslik, tarixshunoslik, tilshunoslik va madaniyatshunoslik bilan uzviy bog‘liqligi asoslab berilgan. Shuningdek, zamonaviy globallashuv va raqamli muhitda matn tahlili va talqinining yangi metodlari – diskursiv, semiotik, hermenevtik va kognitiv yondashuvlar muhim ilmiy vosita sifatida ko‘rsatib o‘tiladi.
96-98
20
11
ПРИМЕНЕНИЕ ИНТЕРНЕТ-МЕМОВ В ОБУЧЕНИИ РУССКОМУ ЯЗЫКУ КАК РОДНОМУ
Данный тезис представляет опыт анкетирования преподавателей и студентов кафедры русского языка Каракалпакского государственного университета имени Бердаха направлен на исследование методики применения интернет-мемов в обучении русскому языку. Основное внимание уделяется анализу влияния мемов на усвоение языкового материала, развитие критического мышления и культурной идентичности студентов.
99-101
24
15
СОЦИАЛЬНЫЕ СЕТИ КАК ПЛАТФОРМА ДЛЯ ФОРМИРОВАНИЯ МЕЖКУЛЬТУРНОЙ КОМПЕТЕНЦИИ СТУДЕНТОВ
В статье рассматривается роль социальных сетей в формировании межкультурной компетенции студентов. Автор анализирует теоретические основы понятия межкультурной компетенции, раскрывает методические подходы к использованию цифровых технологий в образовательном процессе и приводит примеры успешных практик интеграции интернет-коммуникации в обучение. Особое внимание уделяется лингвокультурологическим аспектам сетевого общения, проблемам и рискам применения социальных сетей, а также перспективам их развития в образовании.
102-104
20
7
ИНДИВИДУАЛИЗИРОВАННЫЕ СТРАТЕГИИ ПРОФИЛАКТИКИ И ЛЕЧЕНИЯ ВОСПАЛИТЕЛЬНЫХ ЗАБОЛЕВАНИЙ ПАРОДОНТА В ДИНАМИКЕ КЛИНИЧЕСКОГО НАБЛЮДЕНИЯ
Современные цифровые технологии в стоматологической ортопедии обеспечивают высокую точность изготовления и эстетичность конструкций, однако их долговечность во многом зависит от физико-химических свойств материалов и их устойчивости к образованию биоплёнки. Целью исследования явилась комплексная оценка гидрофильности и свободной поверхностной энергии современных полимерных материалов, применяемых для изготовления ортопедических конструкций с использованием CAD/CAM и 3D-печати. В исследование включены 50 пациентов в возрасте 20–40 лет. Для анализа использовались образцы из полимеров для фрезерования («PMMA», «PMMA pink») и 3D-печати («DENTAL pink», «DENTAL peach», «DENTAL sand»).
Результаты показали, что материал «DENTAL pink» обладает наибольшей свободной поверхностной энергией (61,78±0,27 мН/м) и минимальным углом смачивания (40,26±2,03°), что свидетельствует о его высокой гидрофильности и устойчивости к колонизации микроорганизмами. Таким образом, данный материал может рассматриваться как наиболее перспективный для клинического применения, а комплексная оценка физико-химических характеристик полимеров позволяет разрабатывать индивидуализированные стратегии профилактики воспалительных заболеваний пародонта и повышения долговечности ортопедических конструкций.
Результаты показали, что материал «DENTAL pink» обладает наибольшей свободной поверхностной энергией (61,78±0,27 мН/м) и минимальным углом смачивания (40,26±2,03°), что свидетельствует о его высокой гидрофильности и устойчивости к колонизации микроорганизмами. Таким образом, данный материал может рассматриваться как наиболее перспективный для клинического применения, а комплексная оценка физико-химических характеристик полимеров позволяет разрабатывать индивидуализированные стратегии профилактики воспалительных заболеваний пародонта и повышения долговечности ортопедических конструкций.
105-106
39
7
МЕТОДИКА ПРИМЕНЕНИЯ КРИТИЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ ШКОЛЬНИКОВ НА УРОКАХ РУССКОГО ЯЗЫКА
В тезисе рассматривается применение критического мышления на уроках русского языка. Подчёркивается значение приёмов, направленных на развитие аналитических и коммуникативных навыков, а также показаны результаты практического применения технологии критического мышления в 6-7 классах.
43-47
14
10
GENDER IMAGES IN ENGLISH AND UZBEK LITERATURE: A COMPARATIVE ANALYSIS
This article provides a comparative analysis of gender images in English and Uzbek literature, exploring how male and female characters are portrayed within their respective historical and cultural contexts. It examines the evolution of gender roles, from medieval and classical depictions to modern representations, highlighting key figures such as Chaucer’s Wife of Bath, Shakespeare’s Lady Macbeth, and Navoi’s Shirin. The study identifies similarities, such as the historical confinement of women to traditional roles, and differences, including the earlier emergence of feminist themes in English literature compared to the later influence of the Jadid movement and post-independence developments in Uzbek literature. By analyzing these portrayals, the article underscores the reflection of societal norms, the impact of cultural shifts, and the gradual progression toward gender equality in both literary traditions. Key themes include patriarchy, independence, stereotypes, and the interplay of romantic and social ideals.
50-53
21
7
DIFFERENCES IN ENGLISH AND UZBEK LITERATURE: THE ROLE OF FEMALE IMAGES
This article examines the differences between English and Uzbek literature, with a particular focus on the portrayal of female images and their reflection of cultural and historical contexts. It highlights how English literature, shaped by individualism and early feminist movements, portrays female characters with increasing agency, from Chaucer’s complex figures to Woolf’s intellectual advocates. In contrast, Uzbek literature, rooted in Islamic traditions and Soviet ideology, traditionally depicts women as passive embodiments of beauty and loyalty, with modern shifts toward autonomy emerging slowly through the Jadid movement and post-independence works. The analysis underscores the distinct historical trajectories, literary forms, and societal values influencing female representations, revealing English literature’s earlier engagement with gender equality and Uzbek literature’s gradual evolution toward diverse female portrayals. Key themes include patriarchy, agency, cultural context, and the impact of societal change on gender roles in literature.
54-57
31
14
TUG‘MA NEFROTIK SINDROMLI BOLALARDA KASALLIK PROGNOZI
Tug‘ma nefrotik sindrom (TNS) – bu bolalarda dastlabki hayot oylarida yuzaga keladigan, buyrak filtratsiya tizimining genetik buzilishi natijasida rivojlanadigan noyob kasallikdir. Ushbu holat proteinuriya, shish (anasarka), gipoalbuminemiya va boshqa jiddiy asoratlar bilan xarakterlanadi, bu esa erta diagnostika va davolashni talab qiladi. Epidemiologik ma’lumotlarga ko‘ra, TNSning eng keng tarqalgan shakli Fin tipi (NPHS1 gen mutatsiyasi) bo‘lib, taxminan 1:8200 tug‘ilishda bir holat sifatida uchraydi, lekin boshqa genetik variantlar ham mavjud. Kasallikning og‘ir kechishi va uzoq muddatli asoratlari, masalan, surunkali buyrak yetishmovchiligi yoki o‘sishning sekinlashishi, uni pediatrik nefrologiya sohasidagi dolzarb muammolardan biriga aylantiradi.
58-59
17
10
JUSTIFICATION THROUGH MODERN DIAGNOSTICS OF WHAT POSTABBAS IS DEPENDENT ON
Modern medicine increasingly emphasizes the importance of accurate and timely diagnosis to prevent complications and ensure the most effective therapeutic approaches. The concept of “postabbas” is often associated with post-illness conditions or complications that significantly affect a patient’s recovery and quality of life. Understanding the determinants of postabbas through modern diagnostic technologies is crucial in clinical practice.
60-61
19
7
HEPATIC ENCEPHALOPATHY IN SEVERELY BURNED PATIENTS
Hepatic encephalopathy (HE) is a complex of potentially reversible neuropsychiatric disorders that develop as a consequence of acute or chronic liver failure and/or portosystemic shunting of blood. According to the literature, in patients with burn disease HE develops in 30–45% of cases during the post-shock period.
62-63
11
6
FULL-TERM AND PRETERM INFANTS WITH PNEUMONIA: A CLINICAL COMPARISON
Pneumonia remains one of the leading causes of morbidity and mortality among children under 5 years of age worldwide, particularly in low- and middle-income countries. Despite numerous studies examining differences in the clinical presentation and outcomes of pneumonia across various pediatric age groups, comparative data on the course of the disease in full-term and preterm infants under 1 year of age remain limited. Given the high prevalence of pneumonia in this age group, assessing differences in the severity of clinical manifestations between full-term and preterm infants is essential for optimizing patient management and improving treatment outcomes. This study was designed to address this gap.
64-66
17
4
ЭФФЕКТИВНОСТЬ ПРИМЕНЕНИЯ ОТЕЧЕСТВЕННОГО ГЕМОСТАТИЧЕСКОГО ИМПЛАНТАТА «ХЕМОБЕН» У ТЯЖЕЛООБОЖЖЕННЫХ
Тяжёлые ожоги сопровождаются выраженной кровопотерей во время хирургических вмешательств, что значительно осложняет проведение некрэктомии и аутодермопластики. Целью исследования явилась оценка эффективности применения отечественного гемостатического препарата «Хемобен» у пациентов с обширными термическими поражениями. В исследование включены 35 пострадавших (10 женщин и 25 мужчин) в возрасте 15–55 лет, находившихся на лечении в отделении комбустиологии Самаркандского филиала РНЦЭМП в 2022–2023 гг. Всем пациентам выполняли раннюю некрэктомию с аутодермопластикой, при этом гемостаз осуществляли с использованием порошка «Хемобен» (10 мг 1 раз в день в течение 3 суток).
67-69
44
11
THE ROLE OF INTERCULTURAL COMPETENCE IN THE ACQUISITION OF UZBEK AS A FOREIGN LANGUAGE
This article explores the essential role of intercultural communicative competence (ICC) in the acquisition of Uzbek as a foreign language (UZFL), arguing that successful language learning requires far more than grammatical and lexical knowledge. Uzbek presents learners with distinctive sociocultural challenges, including the T/V distinction (“sen/siz”), elaborate systems of kinship terms and titles, ritualized hospitality practices, and evidential markers (“-mish”, “ekan”) that convey stance and social alignment. Without ICC, learners risk pragmatic failures that undermine communication, even when their grammar is accurate. Drawing on an analysis of widely used Uzbek textbooks such institutional series like “Uzbek Language for Foreigners” (A1,A2,B1), recent textbooks published by Alisher Navoi Tashkent State University of Uzbek Language and Literature, Nigora Azimova’s “Uzbek: An Elementary Textbook” and “Uzbek: An Intermediate Textbook”, Oztopcu’s “Colloquial Uzbek”, the study shows that while cultural notes and authentic dialogues are present, intercultural outcomes are not consistently operationalized or assessed. To address these gaps, the paper incorporates insights from international scholarship, including Michael Byram’s framework of intercultural communicative competence, Claire Kramsch’s notion of the “third place” in intercultural learning, and Deardorff’s ICC model, to suggest practical applications for UZFL contexts. Pedagogical strategies proposed include task-based interaction, media literacy, telecollaboration, and explicit pragmatics workshops. Activities such as role-playing a first visit to an Uzbek home, practicing marketplace negotiations, or analyzing evidential usage in media provide learners with authentic opportunities to develop intercultural sensitivity and pragmatic accuracy. The article concludes that ICC is both a prerequisite and an outcome of acquiring Uzbek, enabling learners to interpret input more effectively, sustain motivation, and engage respectfully in Uzbek-speaking communities. Embedding ICC at the core of UZFL instruction ensures that language teaching transcends memorization of forms and instead fosters holistic communicative competence.
70-72
86
13
"ECO SCHOOLS UZBEKISTAN" LOYIHASIGA A’ZO MAKTAB O'QUVCHILARIGA EKOLOGIK TA'LIM BERISH LOYIHASINI O’RGANILISHI
Darsda o’quvchilarga ma’lum bir biologik muammoni qo’yish orqali ularni fantaziya qilish, ilmiy gipotezalarni ilgari surish imkoniyatini “Ekologik g’oya daqiqasi” da yaratib beriladi. Bundan tashqari o’qituvchi o’quvchilarni fan-texnika sohasida so’nggi ma’lum qilingan ilmiy kashfiyotlaridan xabardor qilib boradi.
185-188
31
12
JADID ADABIYOTI VA TRANSMILLIY ADABIY TARMOQLAR
Maqola XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Turkistonda milliy uyg‘onish va ma’rifatparvarlik g‘oyalariga asoslangan jadid adabiyotidagi transmilliy adabiy tarmoqlarning shakllanish jarayonini tahlil qiladi. Turkiston jadidlarining Qozon, Orenburg, Istanbul, Rossiya va Yevropa madaniy markazlari bilan adabiy, ilmiy va matbuot aloqalari o‘rganiladi. “Taraqqiy”, “Vaqt”, “Tarjimon” kabi gazetalarning transmilliy almashinuvdagi roli, tatar, turk va rus adabiyotlari bilan o‘zaro ta’sir ko‘rsatiladi. O‘zbek tadqiqotchilarining asarlari va jadidlarning adabiy jarayon va adabiy aloqalar haqidagi fikrlari asosida transmilliy tarmoqlarning shakllanishi yoritiladi.
189-191
17
4
FOTOVOLTAIKANING AYRIM NAZARIY VA AMALIY MASALALARI
Maqolada yarim o’tkazgich quyosh elementlarida yorug’likning yutilish unumdorlgiga ta’sir qiluvchi fizikaviy omillar tahlil etilgan.
192-196
72
7
IBN ARABIY ASARLARINING G‘OYAVIY TAHLILI VA TASAVVUF FALSAFASIDAGI O‘RNI
Ushbu maqolada buyuk mutasavvif va faylasuf Ibn Arabiy (1165–1240) ning asosiy asarlari — “Al-Futuhat al-Makkiyya”, “Fusus al-Hikam”, “Tarjumon al-Ashwaq” hamda boshqa risolalari chuqur tahlil qilingan. Har bir asarning g‘oyaviy asoslari, tasavvuf falsafasidagi o‘rni va amaliy ahamiyati ilmiy nuqtai nazardan yoritildi. Ibn Arabiyning vahdat al-vujud konsepsiyasi, ilohiy ishq falsafasi va hikmatlar nazariyasi alohida sharhlandi.
136-141
17
8
OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA TA’LIM LOYIHALARINI BOSHQARISHDA INNOVATSION YONDASHUVLARNING SAMARADORLIGI
Ushbu tadqiqot oliy taʼlim muassasalarida (OTM) taʼlim loyihalarini boshqarish samaradorligini oshirish strategiyalarini oʻrganadi, bunda shu bilan birga ilgʻor xalqaro tajribaga asoslanadi. Tadqiqot resurs cheklovlari, noto'g'ri texnologik integratsiya, manfaatdor tomonlarning noto'g'ri taqsimlanishi kabi asosiy muammolar ko’rib chiqadi va bu esa loyihaning kechikishiga, byudjetning ortishiga va ixtiyoriy bo’lmagan natijalarga olib keladigan parchalangan boshqaruv yondashuvlari kabi asosiy muammolarni hal qiladi. 91 nafar ishtirokchi oʻrtasida soʻrov oʻtkazish, adabiyotlarni koʻrib chiqish va loyihalarni boshqarish tizimlarini qiyosiy tahlil qilish (masalan, PMBOK, Agile, PRINCE2) oʻz ichiga olgan aralash usullar yondashuvi orqali tadqiqot global va mahalliy miqyosda oliy taʼlim muassasalaridagi joriy amaliyotlarni baholaydi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, tuzilgan metodologiyalar, raqamli vositalar (masalan, O‘zbekistondagi HEMIS) va manfaatdor tomonlar hamkorligi resurslar taqsimotini optimallashtirish, samarasizliklarni kamaytirish va tashabbuslarni 2030 yilgacha bo‘lgan ta’lim strategiyasi kabi milliy islohotlar bilan uyg‘unlashtirish orqali loyiha muvaffaqiyatini oshirishi mumkin. Maqolada takroriy rejalashtirish va ma'lumotlarga asoslangan qarorlar qabul qilish kabi amaliy strategiyalar bilan bir qatorda loyihalarni boshqarish ko'nikmalarini majburiy o'qitish va samaradorlik ko'rsatkichlarini (KPI) qabul qilish kabi siyosat tavsiyalari taklif etiladi. Cheklovlar jug'rofiy yo'nalish va ma'lumotlarning mavjudligi, uzoq muddatli ta'sirlar va rivojlanayotgan texnologiyalar bo'yicha kelajakdagi tadqiqotlar uchun takliflarni o'z ichiga oladi. Oxir oqibat, tadqiqot yaxshi akademik natijalar va global raqobatbardoshlik uchun OTM boshqaruvini rivojlantirishga hissa qo'shadi.
183-184
14
13
PRODUCTION OF MEAT PRODUCTS
The purpose of this article is to broadly cover the meat production process and its technological foundations, and to focus on quality and safety issues. One of the main objectives of this article is to give an idea of how developed this industry is today and how the quality of products is ensured.
142-149
32
12
TIJORAT BANKLARINI SOLIQQA TORTISHNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI VA UNING ICHKI AUDITINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada tijorat banklarini soliqqa tortishning o‘ziga xos xususiyatlari hamda ichki audit tizimini takomillashtirish masalalari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Banklarning soliq majburiyatlari odatiy xo‘jalik subyektlaridan farq qilishi, ularning daromad bazasi foizli daromadlar, komission to‘lovlar va moliyaviy operatsiyalardan shakllanishi yoritib berilgan. Shu bilan birga, foyda solig‘i, qo‘shilgan qiymat solig‘i, mol-mulk va yer solig‘i kabi asosiy soliqlar bank faoliyatidagi o‘rni bilan izohlangan. Xalqaro tajribada banklarga nisbatan qo‘llaniladigan maxsus soliqlar ham o‘rganilib, ularni milliy amaliyot bilan qiyosiy tahlil qilingan. Ichki auditning soliq intizomini ta’minlashdagi ahamiyati, mavjud muammolar – soliq qonunchiligining tez-tez o‘zgarishi, raqamli texnologiyalardan foydalanishdagi kamchiliklar va auditorlar malakasining yetarli emasligi ko‘rsatib o‘tilgan.
Ichki auditni takomillashtirish yo‘nalishlari sifatida raqamli texnologiyalarni joriy etish, xalqaro standartlarga moslashtirish, auditorlar malakasini oshirish hamda shaffoflikni ta’minlash bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar berilgan. Maqola natijalari tijorat banklari faoliyatida soliqqa oid jarayonlarning samaradorligini oshirish, ichki audit tizimini kuchaytirish va moliyaviy barqarorlikni mustahkamlashga xizmat qiladi.
Ichki auditni takomillashtirish yo‘nalishlari sifatida raqamli texnologiyalarni joriy etish, xalqaro standartlarga moslashtirish, auditorlar malakasini oshirish hamda shaffoflikni ta’minlash bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar berilgan. Maqola natijalari tijorat banklari faoliyatida soliqqa oid jarayonlarning samaradorligini oshirish, ichki audit tizimini kuchaytirish va moliyaviy barqarorlikni mustahkamlashga xizmat qiladi.
150-154
15
9
INTEGRACIYALÍQ JANTASÍW ARQALÍ OQÍWSHÍLARDÍŃ ÓZ BETINSHE JUMÍSLARÍN SHÓLKEMLESTIRIWDI JETILISTIRIW
Bul maqalada Qaraqalpaqstan ulıwma bilim beriw mekteplerinde oqıwshılardıń óz betinshe jumısların integraciyalıq qatnas arqalı shólkemlestiriw hám jetilistiriw máseleleri ilimiy-teoriyalıq hám ámeliy jaqtan sáwlelendirilgen. Izertlew predmeti sıpatında oqıwshılardıń óz betinshe bilim alıw iskerligin nátiyjeli shólkemlestiriw procesine tásir etetuǵın pánler aralıq integraciya mexanizmleri úyrenildi. Izertlew obyekti - Qaraqalpaqstan Respublikası ulıwma bilim beriw mekteplerindegi (7-9-klasslar) sabaq hám sabaqtan tısqarı bilimlendiriw procesi. Maqalada integraciyalıq qatnastıń teoriyalıq tiykarları, aldınǵı shet el hám milliy tájiriybeler, metodika hám pedagogikalıq texnologiyalar tallanıp, jergilikli (regionallıq) ózgesheliklerdi esapqa alǵan jaǵdayda model usınıs etildi.
155-157
30
9
THE IMPACT OF ACRYLAMIDE ON HUMAN HEALTH: WHAT YOU NEED TO KNOW
Acrylamide is a chemical that forms naturally in starchy foods during high-heat cooking. Since it was first found in food in 2002, it has raised health concerns due to its probable classification as a human carcinogen and its potential effects on the nervous and reproductive systems. This article looks at where acrylamide comes from, its metabolic pathway, and what current science says about its health risks. It also offers practical tips for lowering acrylamide intake through changes in diet and lifestyle.
158-161
32
6
KINETIK ENERGIYA VA ELEKTR ENERGIYA. HARAKATLANISHDAN HISOBIGA PAYDO BO’LADIGAN ENERGIYA
Ushbu maqolada harakatlanish hisobiga elektr energiyasi ishlab chiqarish texnologiyalari va ularning qo‘llanilish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Kinetik energiyani elektr energiyasiga aylantirishning asosiy usullari — piezoelektrik, magnit-induksiya va triboelektrik effektlar asosida ishlab chiqilgan tizimlar yoritib beriladi. Harakatdan energiya olishning zamonaviy amaliyotdagi misollari, ekologik afzalliklari va iqtisodiy samaradorligi ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, bu texnologiyaning barqaror energetika tizimlari rivojiga qo‘shadigan hissasi va istiqboldagi rivojlanish yo‘nalishlari haqida fikr yuritiladi.
162-168
15
13
HUDUDLAR INVESTITSION JOZIBADORLIGI MUAMMOLARI VA ULARNI HAL QILISH YO‘LLARI (NAVOIY VILOYATI MISOLIDA)
Ushbu maqolada hududlarning investitsion jozibadorligi masalalari, ularning iqtisodiy rivojlanishga ta’siri va mavjud muammolar ilmiy-nazariy hamda amaliy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot obyekti sifatida O‘zbekistonning iqtisodiy salohiyati yuqori bo‘lgan hududlaridan biri — Navoiy viloyati tanlandi. Viloyatning tabiiy resurslari, ishlab chiqarish quvvatlari, geostrategik joylashuvi va kadrlar potensiali uning investitsion jozibadorligini belgilovchi asosiy omillar sifatida ko‘rib chiqildi. Shu bilan birga, tadqiqot jarayonida mavjud muammolar – infratuzilmaning yetarli darajada rivojlanmaganligi, energetika va transport-logistika tizimidagi cheklovlar, byurokratik to‘siqlar, moliyalashtirish manbalarining cheklanganligi, innovatsion faoliyatning sustligi va ekologik xatarlar aniqlab berildi. Maqolada ushbu muammolarni hal etish bo‘yicha qator takliflar ilgari surilgan: davlat-xususiy sheriklik asosida infratuzilma modernizatsiyasini jadallashtirish, investitsion jarayonlarda “yagona oynali” tizimni keng joriy etish orqali tartib-taomillarni soddalashtirish, xalqaro moliya institutlari bilan hamkorlikni kuchaytirish hamda kichik va o‘rta biznes uchun kredit va grant mexanizmlarini kengaytirish. Shuningdek, viloyat sanoatida innovatsion texnologiyalarni tatbiq etish, ilmiy-tadqiqot muassasalari va ishlab chiqarish korxonalari o‘rtasida hamkorlikni kuchaytirish hamda ekologik xavfsizlikni ta’minlashga qaratilgan “yashil iqtisodiyot” dasturlarini kengaytirish zarurligi ta’kidlandi.
169-173
59
9
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ МОБИЛЬНЫХ ПРИЛОЖЕНИЙ В ОБУЧЕНИИ РУССКОМУ ЯЗЫКУ КАК ИНОСТРАННОМУ
В статье рассматривается роль мобильных приложений в обучении русскому языку как иностранному. Автор подчёркивает методический потенциал цифровых технологий для развития языковых навыков и повышения мотивации обучающихся. Особое внимание уделяется практическим примерам применения мобильных приложений, а также проблемам и перспективам их интеграции в образовательный процесс.
174-182
23
7
O‘ZBEKISTON TIJORAT BANKLARIDA VALYUTA POZITSIYASINI BOSHQARISH YO'LLARI
Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekiston tijorat banklarida valyuta pozitsiyasini boshqarish masalalari yoritilgan. Valyuta pozitsiyasining iqtisodiy mohiyati, uning bank faoliyatidagi o‘rni hamda milliy moliya tizimiga ta’siri chuqur tahlil qilingan. Shuningdek, tijorat banklari faoliyatida ochiq va yopiq valyuta pozitsiyalari, ular bilan bog‘liq risklar va ularni minimallashtirish usullari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot jarayonida O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining normativ-huquqiy hujjatlari, xalqaro standartlar (Bazel qo‘mitasi tavsiyalari) hamda 2020–2024 yillar statistik ma’lumotlari asos qilib olingan. Natijada tijorat banklarida valyuta pozitsiyasini samarali boshqarishning asosiy yo‘llari sifatida natural hedging, derivativ instrumentlardan foydalanish, aktiv va majburiyatlarni diversifikatsiya qilish hamda ichki risk-menejment tizimini kuchaytirish zarurligi asoslab berilgan. Muallif tomonidan valyuta risklarini kamaytirish, xalqaro tajribalarni joriy etish va zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida monitoring tizimini rivojlantirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.
185-188
15
7
KREMNIYGA ULTRABINAFSHA NURLAR TA’SIRIDAGI ELEKTROFIZIK XOSSALARI
Ushbu maqola kremniyga ultrabinafsha (UV) nurlar taʼsirining elektrofizik xossalarga qanday oʻzgarishlar olib kelishini oʻrganadi. Unda kremniyning shakliga, nurlanish intensivligi va toʻlqin uzunligiga qarab UV nurlari turlicha taʼsir koʻrsatishi taʼkidlangan. Maqolada asosiy taʼsirlar, jumladan, fotoionizatsiya va fotoelektron emissiya hodisalari batafsil tushuntirilgan. Bundan tashqari, maqolada yuqori intensivlikdagi UV nurlarining kremniyning kristall panjarasidagi bogʻlanishlarni buzishi va optik singdirish (absorbtsiya)ni kuchaytirishi, bu esa elektron-kovak juftliklari hosil boʻlishiga olib kelishi ham koʻrsatilgan.
Maqolaning ikkinchi qismida esa laboratoriya tajribasi tahlil qilinadi. Unda kremniy namunasiga UV nurlari tushirilishi natijasida namuna tarkibidagi kislorod va uglerod miqdorlarining oʻzgarishi oʻrganilgan. Grafiklar asosida kislorod konsentratsiyasining notekis, tebranuvchi tarzda oʻzgarishi koʻrsatilgan. Bu holat oksidlanish bilan bir qatorda yuzadan kislorodning ajralib chiqishi (desorpsiya) kabi murakkab jarayonlar bilan izohlanadi.
Maqolaning ikkinchi qismida esa laboratoriya tajribasi tahlil qilinadi. Unda kremniy namunasiga UV nurlari tushirilishi natijasida namuna tarkibidagi kislorod va uglerod miqdorlarining oʻzgarishi oʻrganilgan. Grafiklar asosida kislorod konsentratsiyasining notekis, tebranuvchi tarzda oʻzgarishi koʻrsatilgan. Bu holat oksidlanish bilan bir qatorda yuzadan kislorodning ajralib chiqishi (desorpsiya) kabi murakkab jarayonlar bilan izohlanadi.
189-195
45
21
LOYIHA BOSHQARUVIDA “HALOL” STANDARTINI JORIY ETISH ISTIQBOLLARI
Mazkur maqolada loyihalarni boshqarishda “Halol” standartini joriy etishning nazariy asoslari va amaliy imkoniyatlari tahlil etilgan. “Halol” konsepsiyasining tamoyillari – shaffoflik, adolat, ijtimoiy mas’uliyat hamda ekologik barqarorlik – zamonaviy loyiha boshqaruvi tizimiga qanday tatbiq etilishi mumkinligi ochib berilgan. Shuningdek, xalqaro tajriba va milliy sharoitlar qiyosiy tahlil qilinib, ushbu standartni joriy etishning ustuvor yo‘nalishlari sifatida huquqiy asoslarni kuchaytirish, sertifikatlash mexanizmlarini takomillashtirish, kadrlar salohiyatini oshirish va xalqaro hamkorlikni kengaytirish zarurligi ta’kidlangan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, “Halol” standartining joriy etilishi loyihalarning iqtisodiy samaradorligini oshirish, xorijiy va mahalliy investorlar ishonchini mustahkamlash, shuningdek, barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishda muhim strategik omil hisoblanadi.
196-201
12
6
ZAMANAGÓY ENERGIYA SAQLAWSHI VERMIKULITBETON TAYARLAW TEXNOLOGIYASI
Házirgi dáwirde qurılıs sanaatınıń hár tárepleme rawajlanıwı nátiyjesinde arzan, zamanagóy energiya hám resurs tejew qurılıs materiallarına bolǵan talap keskin mútajlikke alıp keldi. Diywalbap qurılıs materiallar tiykarında vermikulitbetonnıń jańa túrleri islep shıǵarıw, bul máseleniń sheshimi bolıwı múmkin. Sonday aq qurılıs gerbishiniń ornına vermikulitbeton imarat-soorujeniyeler qurılısında aǵash ornına paydalanılsa, bul qurılıs materialdı islep shıǵarıw processinde sarıplanatuǵın energiya hám xanalardıń ıssılıq sarpın tejewge imkániyat beredi. Bunnan tısqarı vermikulitbeton materiallarınıń bekkemliligi hám úlken áhmiyetke iyeligi temanıń aktuallıǵın kórsetedi.
202-207
81
10
МЕТОДИКА ПРИМЕНЕНИЯ ИГРОВЫХ МЕТОДОВ В ОБУЧЕНИИ РУССКОМУ ЯЗЫКУ В НАЧАЛЬНОЙ ШКОЛЕ
В статье рассматриваются возможности использования игровых методов в обучении русскому языку в начальной школе. Определяется актуальность игровой деятельности как ведущего вида активности младших школьников, позволяющего формировать мотивацию к изучению языка и развивать речевые, когнитивные и коммуникативные умения. На основе анализа психолого-педагогической литературы (Л. С. Выготский, Д. Б. Эльконин, К. Д. Ушинский и др.) раскрываются теоретические основы применения игровых методов. Приводится классификация игр (дидактические, ролевые, интерактивные) и примеры их практического использования на уроках русского языка.
208-215
221
48
KREDIT RISKINI BAHOLASH VA BOSHQARISHNI TAKOMILLASHTIRISH
Mazkur ilmiy maqolada tijorat banklari faoliyatida kredit riskining mohiyati, uni baholashning nazariy va amaliy asoslari hamda boshqarish mexanizmlarini takomillashtirish yo‘llari yoritiladi. Xalqaro moliya bozorlaridagi beqarorlik, milliy iqtisodiyotdagi islohotlar va raqamli transformatsiya jarayonlari sharoitida kredit riskini samarali boshqarish bank tizimining moliyaviy barqarorligi va barqaror rivojlanishini ta’minlovchi muhim omil sifatida ko‘rilmoqda.
Maqolada kredit riskini baholashning an’anaviy va zamonaviy usullari – moliyaviy ko‘rsatkichlar tahlili, kredit skoring tizimlari, stress-test va ssenariy tahlillari hamda IFRS 9 asosida kutilayotgan kredit yo‘qotishlarini hisoblash mexanizmlari batafsil tahlil qilinadi.
Shuningdek, Basel III talablariga mos risk-menejment tizimlari, kredit portfelini diversifikatsiya qilish, garov va kafolat mexanizmlarini kuchaytirish, raqamli texnologiyalarni risk monitoringida qo‘llashning samaradorligi o‘rganiladi.
Maqolada kredit riskini baholashning an’anaviy va zamonaviy usullari – moliyaviy ko‘rsatkichlar tahlili, kredit skoring tizimlari, stress-test va ssenariy tahlillari hamda IFRS 9 asosida kutilayotgan kredit yo‘qotishlarini hisoblash mexanizmlari batafsil tahlil qilinadi.
Shuningdek, Basel III talablariga mos risk-menejment tizimlari, kredit portfelini diversifikatsiya qilish, garov va kafolat mexanizmlarini kuchaytirish, raqamli texnologiyalarni risk monitoringida qo‘llashning samaradorligi o‘rganiladi.
216-224
51
13
TIJORAT BANKLARIDA AKTIVLARNING QADRSIZLANISHI VA UNING HISOBINI TAKOMILLASHTIRISH
Mazkur maqolada tijorat banklarida aktivlarning qadrsizlanishi tushunchasi, uning iqtisodiy mohiyati va bank faoliyatidagi ahamiyati yoritilgan. Aktivlarning qadrsizlanishi kredit portfeli, investitsiyalar, asosiy vositalar hamda nomoddiy aktivlar qiymatiga ta’sir etuvchi muhim omil sifatida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot davomida xalqaro moliyaviy hisobot standartlari, xususan, IAS 36 va IFRS 9 talablarining milliy buxgalteriya amaliyotidagi qo‘llanishi tahlil qilingan. Shuningdek, O‘zbekiston tijorat banklari faoliyatida mavjud muammolar – aktivlar qiymatini baholashdagi cheklovlar, kutilayotgan kredit yo‘qotishlarini hisoblashdagi kamchiliklar hamda shaffoflik darajasining pastligi ko‘rsatib berilgan. Muallif tomonidan aktivlarning qadrsizlanishi hisobini takomillashtirish bo‘yicha bir qator takliflar ishlab chiqilgan: xalqaro standartlarga to‘liq o‘tish, zamonaviy statistik va matematik modellarni joriy etish, sun’iy intellekt asosidagi risk tahlili tizimlaridan foydalanish, moliyaviy hisobotlarda ma’lumotlarni kengroq ochib berish hamda bank xodimlarining malakasini oshirish. Tadqiqot natijalari banklarning moliyaviy barqarorligini ta’minlash, investorlar ishonchini mustahkamlash va xalqaro moliya bozorlariga integratsiyani jadallashtirishga xizmat qiladi.
225-228
28
7
ZYUDO SPORT TURINING JISMONIY TARBIYA VA SOG‘LOMLASHTIRISHDAGI O‘RNI
Ushbu ilmiy maqolada zyudo sport turining tarixi, rivojlanish bosqichlari, texnika va taktik xususiyatlari, O‘zbekistonda keng yoyilishi, xalqaro yutuqlari hamda jismoniy tarbiya va sog‘lomlashtirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Maqolada sport nazariyasi va amaliyotidagi dolzarb masalalar, yoshlar tarbiyasida sportning o‘rni va zyudoning zamonaviy ahamiyati yoritilgan.
229-235
24
6
ZYUDO SPORT TURINING USLUBLARI VA UZBEKISTONDA RIVOJLANISH TARIXI.
Mazkur maqolada zyudo sport turining shakllanishi, texnik va taktik uslublari, ularni o‘rgatish metodikasi hamda sportchilarning jismoniy va ruhiy tayyorgarligiga ta’siri ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Zyudoning asosiy texnik elementlari – yiqitish, ushlab turish, bo‘g‘ish va qaytarma usullar, ularning nazariy asoslari va amaliy ahamiyati bayon etilgan. Shuningdek, O‘zbekistonda zyudo sport turining rivojlanish bosqichlari va bugungi kundagi yutuqlari haqida ham ma’lumotlar keltirilgan.
200-210
35
18
EVOLVING TRENDS IN COMMERCIAL LAW AND THEIR IMPACT ON ARBITRATION PRACTICES
This article examines the evolving trends in commercial law and their impact on international commercial arbitration. Arbitration has long been the preferred mechanism for resolving cross-border disputes due to its neutrality, flexibility, and enforceability under international conventions. However, contemporary developments are reshaping both its form and function. In addition, the article situates these trends within the international legal framework created by the New York Convention (1958), the UNCITRAL Model Law (1985, amended 2006), and the Singapore Convention on Mediation (2019). These instruments continue to underpin arbitration’s legitimacy by harmonising practices across jurisdictions. The analysis concludes that arbitration remains the pre-eminent mechanism for international commercial disputes but faces increasing pressure to balance efficiency with legitimacy, privacy with transparency, and autonomy with accountability. Its adaptability will determine whether it can continue to meet the demands of a rapidly changing global legal order.
197-199
27
13
O‘ZBEKISTONDA AVTOPORTRET SAN’ATI TARAQQIYOTI VA UNING SAN’AT TA’LIMIDA O‘ZLIKNI ANGLASH VOSITASI SIFATIDAGI AHAMIYATI
Ushbu maqolada O‘zbekistonda avtoportret san’ati taraqqiyoti tarixiy bosqichlarda tahlil qilinadi hamda uning san’at ta’limida shaxsiy identifikatsiya va o‘zlikni anglash jarayonidagi o‘rni yoritiladi. Avtoportret nafaqat ijodiy ifoda, balki pedagogik jarayonda talabalarning o‘zini anglash, ijodiy tafakkurni rivojlantirish va estetik didni shakllantirish vositasi sifatida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda tarixiy manbalar, zamonaviy tajribalar va metodik yondashuvlar asosida avtoportretning o‘quv jarayonidagi ahamiyati ochib berilgan.
107-108
14
6
QANDLI DIABETGA CHALINGAN BEMORLARDA KUZATILADIGAN POLINEYROPATIK ASORATLARNING OʻZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti maʼlumotlariga koʻra, dunyoda qandli diabet bilan kasallanganlar soni 350 milliondan oshgan boʻlib, ularning 85–95%ini 2-tur qandli diabet tashkil etadi. Diabetik polineyropatiya esa ushbu kasallikning eng jiddiy va keng tarqalgan asoratlaridan biridir. Tadqiqotning maqsadi – qandli diabet bilan kasallangan bemorlarda polineyropatiya asoratlarining uchrash xususiyatlarini aniqlash, yosh va jins omillari bilan bogʻliqligini oʻrganish. Tadqiqot Andijon shahar markaziy poliklinikasida olib borilib, 360 nafar qandli diabet bilan ogʻrigan bemor kuzatildi. Shulardan 334 nafari 2-tur qandli diabetga chalingan boʻlib, 270 nafarida (80,8%) polineyropatiya asoratlari aniqlangan. 40–60 yosh oraligʻidagi bemorlar 38%, 60 yoshdan yuqorilar 52%ni tashkil etdi. Ayollarda polineyropatiya erkaklarga nisbatan ikki barobar koʻp uchradi (68% ga 32%). Klinik jihatdan kombinirlangan turdagi polineyropatiya eng koʻp uchraydigan shakl ekanligi aniqlandi. Shuningdek, bemorlarda surunkali xolesistit (25%), pielonefrit (15%), kamqonlik (10%), gipertoniya (15%), Covid-19dan keyingi asoratlar (18%) va boshqa yondosh kasalliklar kuzatildi. Natijalar diabetik polineyropatiya bemorlarning hayot sifatiga keskin taʼsir etishini koʻrsatadi. Oʻz vaqtida tashxis qoʻyish va shifokor tavsiyalariga rioya qilish asoratlarning oldini olishda muhim ahamiyatga ega.
211-215
14
9
СОВРЕМЕННЫЕ МЕТОДЫ КОРРЕКЦИИ ПРИКУСА У ДЕТЕЙ И ВЗРОСЛЫХ
В статье рассматривается значение местных пищевых продуктов в укреплении здоровья населения и обеспечении продовольственной безопасности.
Подчёркивается, что употребление локальной продукции способствует профилактике заболеваний, улучшает качество питания и снижает зависимость от импортных товаров. Отмечаются существующие проблемы хранения и переработки, а также необходимость внедрения инновационных технологий и государственной поддержки. Сделан вывод о том, что использование местных продуктов питания является стратегическим направлением для устойчивого развития общества и повышения уровня здоровья населения.
Подчёркивается, что употребление локальной продукции способствует профилактике заболеваний, улучшает качество питания и снижает зависимость от импортных товаров. Отмечаются существующие проблемы хранения и переработки, а также необходимость внедрения инновационных технологий и государственной поддержки. Сделан вывод о том, что использование местных продуктов питания является стратегическим направлением для устойчивого развития общества и повышения уровня здоровья населения.
216-220
51
8
РОЛЬ МИКРОБИОМА ПОЛОСТИ РТА В РАЗВИТИИ СТОМАТОЛОГИЧЕСКИХ ЗАБОЛЕВАНИЙ
Микробиом полости рта представляет собой сложную экосистему, включающую бактерии, вирусы, грибы и археи, находящиеся в динамическом равновесии. Его сбалансированное состояние играет ключевую роль в поддержании гомеостаза и защите организма от патогенных микроорганизмов. Нарушения в составе и функции микробиоты, вызванные неблагоприятными факторами, могут приводить к развитию широкого спектра стоматологических заболеваний, включая кариес, гингивит, пародонтит и кандидоз. Современные исследования показывают, что качественные и количественные изменения микробиома напрямую связаны с воспалительными процессами, разрушением тканей и дисбалансом иммунного ответа. Изучение ролевого значения микробиоты открывает новые возможности для разработки профилактических и терапевтических подходов, направленных на восстановление микробного баланса и предотвращение прогрессирования стоматологических патологий.
Таким образом, понимание роли микробиома полости рта имеет большое значение как для фундаментальной науки, так и для клинической стоматологии.
Таким образом, понимание роли микробиома полости рта имеет большое значение как для фундаментальной науки, так и для клинической стоматологии.
109-111
15
11
ARTERIAL GIPERTONIYA BOR BEMORLARDA KOMORBIDLIK XUSUSIYATLARI
Arterial gipertoniya (AG) bugungi kunda ham jiddiy ilmiy-amaliy muammolardan biri bo‘lib, uning asoratlari yurak-qon tomir, miya tomirlari va buyrak faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi hamda yuqori o‘lim ko‘rsatkichlari bilan bog‘liq. Tadqiqot maqsadi – AG mavjud bemorlarda komorbid patologiyalar strukturasi va ularning 10 yillik yashash prognozini baholash. Tadqiqot Respublika ixtisoslashtirilgan kardiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Buxoro viloyat filialida 2020–2021 yillarda olib borildi. 135 nafar AG II–III bosqichli bemorlarning kasallik tarixi tahlil qilindi (o‘rtacha yosh 63,4±5,3 yil; 52,6% ayollar, 47,4% erkaklar). Natijalarga ko‘ra, bemorlarning barchasida qo‘shimcha kasalliklar mavjud bo‘lib, ulardan 79,3%ida uch va undan ortiq komorbid patologiya qayd etildi. Eng ko‘p uchraydigan nosologiya – surunkali yurak yetishmovchiligi (85,2%), yurak ishemik kasalligi (60,7%), miokard infarkti (32,6%), yurak aritmiyalari (31,9%) bo‘ldi. Endokrin kasalliklar 21,5%da (asosan, 2-tip qandli diabet), o‘pka kasalliklari 5,9%da, oshqozon-ichak kasalliklari 2,96%da, surunkali buyrak kasalligi 3,7%da qayd etildi. Charlson indeksi bo‘yicha bemorlarning 43,9%ida ≥5 ball, bu esa yuqori xavfli guruhga kirishini ko‘rsatdi. Polikomorbidlik fonida ko‘pchilik bemorlar bir vaqtning o‘zida 6–10 xil dori vositasini qabul qilgani sababli polipragmazya va nojo‘ya ta’sirlar xavfi sezilarli darajada ortishi aniqlandi.
73-75
11
4
НЕОБОСНОВАННАЯ АНТИБИОТИКОТЕРАПИЯ ОСТРЫХ РЕСПИРАТОРНЫХ ЗАБОЛЕВАНИЙ У ДЕТЕЙ МЛАДШЕГО ВОЗРАСТА
Необоснованное назначение антибиотиков при острых респираторных заболеваниях (ОРЗ) у детей младшего возраста остаётся актуальной проблемой педиатрии. Целью исследования явилось определение ожиданий родителей/опекунов относительно назначения антибиотиков врачами при ОРЗ у детей, а также оценка частоты и характера антибиотикотерапии. В исследование были включены 30 детей раннего возраста, находившихся в отделении болезней детей раннего возраста. Методом анкетирования выявлены особенности течения ОРЗ и практика применения антибактериальных препаратов. Полученные данные показали, что средняя частота заболеваемости у мальчиков составляет 10–15 раз в год, у девочек - 8–10 раз. Среди осложнений отмечены пневмония и отиты (по 40%), гнойный тонзиллит (20%). Антибиотики назначались врачами у 66% пациентов, фармацевтами — у 17%, самостоятельно принимались в 3% случаев, по совету знакомых — у 14%. Всего лишь 7% детей не получали антибиотики при эпизодах ОРЗ. Установлено, что наиболее часто применяемыми препаратами являются цефалоспорины. Результаты подчёркивают необходимость повышения уровня знаний медицинских работников обоснованному применению антибактериальной терапии и внедрения клинических руководств, основанных на принципах доказательной медицины, для снижения случаев необоснованного назначения антибиотиков у детей с самоизлечивающимися инфекциями верхних дыхательных путей.
76-77
9
6
FULL-TERM AND PRETERM INFANTS WITH PNEUMONIA: A CLINICAL COMPARISON
Pneumonia remains one of the leading causes of morbidity and mortality among children under 5 years of age, particularly in low- and middle-income countries. Despite numerous studies, data on differences in the clinical course of pneumonia between full-term and preterm infants under 1 year of age are still limited.
221-224
74
98
MULK HUQUQINI HIMOYA QILISHNING FUQAROLIK HUQUQIY USULLARI: VINDIKATSION VA NEGATOR DA’VO
Ushbu maqolada mulk huquqini himoya qilishning nazariy va amaliy asoslari, ularni tartibga soluvchi milliy qonunchilik normalari hamda xalqaro huquqiy tajriba tahlil qilinadi. Mulk huquqi buzilganda uni tiklash, to‘xtatish va kelgusida oldini olishning samarali mexanizmlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, sud va sudgacha bo‘lgan tartibda himoya qilish usullari, shaxsiy va mulkiy manfaatlarning huquqiy kafolatlari yoritiladi.
225-228
214
34
UMUMTA’LIM MAKTABLARIDA TEXNOLOGIYA FANINI O‘QITISH METODIKASI
Ushbu maqolada umumta’lim maktablarida texnologiya fanini o‘qitishning nazariy va amaliy asoslari, ta’lim jarayonida qo‘llaniladigan metodik yondashuvlar hamda innovatsion pedagogik texnologiyalar yoritiladi. Texnologiya fanining o‘quvchilarda kasbiy kompetensiyalarni shakllantirishdagi o‘rni, mehnat ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi ahamiyati tahlil qilingan. Shuningdek, xorijiy mamlakatlarda texnologiya fanini o‘qitish tajribasi o‘rganilib, ularning ijobiy jihatlarini O‘zbekiston ta’lim tizimida qo‘llash bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan. Maqola ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan muhim bo‘lib, ta’lim sifatini oshirishga qaratilgan.
233-237
32
20
БИОАКТИВНЫЕ МАТЕРИАЛЫ В СТОМАТОЛОГИИ (СТЕКЛОИОНОМЕРЫ И КАЛЬЦИЙСОДЕРЖАЩИЕ ЦЕМЕНТЫ)
В статье рассматриваются биоактивные материалы, применяемые в стоматологии: стеклоиономерные и кальцийсодержащие цементы. Стеклоиономеры обеспечивают химическую адгезию к тканям зуба, выделяют фториды и предотвращают развитие вторичного кариеса. Кальцийсодержащие цементы обладают выраженной биоактивностью, стимулируют образование репаративного дентина и способствуют регенерации пульпы. Их использование делает лечение более эффективным, сочетая прочность, биосовместимость и профилактический эффект.
238-245
69
17
O'ZBEKISTON TIJORAT BANKLARIDA RISK-MENEJMENT AMALIYOTINI TAKOMILLASHTIRISH (HAMKORBANK ATB MISOLIDA)
Ushbu ilmiy ishda O‘zbekiston tijorat banklarida risk-menejment amaliyotini takomillashtirish masalalari tahlil qilingan. Bank faoliyatida uchraydigan asosiy risklar — kredit, likvidlik, bozor, valyuta va operatsion risklarning iqtisodiy barqarorlikka ta’siri ko‘rib chiqilgan. So‘nggi yillarda mamlakat bank tizimida risklarni boshqarish jarayonlari xalqaro standartlarga, jumladan Basel III va IFRS 9 talablariga moslashtirilayotgani, qaytmas kreditlar ulushining kamaygani va kapital yetarliligi ko‘rsatkichlarining mustahkamlanayotgani amaliy misollar bilan yoritilgan. Shuningdek, zamonaviy texnologiyalar — sun’iy intellekt, big data va raqamli platformalarning risklarni tezkor aniqlash va prognozlashdagi ahamiyati ochib berilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, O‘zbekiston tijorat banklarida risk-menejmentni takomillashtirish banklarning moliyaviy barqarorligini mustahkamlash, xalqaro moliya bozoridagi raqobatbardoshligini oshirish va iqtisodiy islohotlarni qo‘llab-quvvatlashda muhim omil sifatida e’tirof etiladi.
246-250
119
21
TA’LIM TIZIMIDA INNOVATSION LOYIHALARNI BOSHQARISH MEXANIZMLARI
Maqolada ta’lim tizimida innovatsion loyihalarni boshqarish mexanizmlari nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilingan. Ta’lim sifatini oshirishda innovatsion yondashuvlarning ahamiyati, ularning samaradorligini belgilovchi omillar hamda xalqaro tajribalar asosida shakllangan boshqaruv usullari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda raqamli ta’lim resurslari, masofaviy ta’lim platformalari va elektron boshqaruv tizimlarining o‘quv jarayoniga ta’siri o‘rganildi. O‘zbekiston ta’lim tizimidagi mavjud tajribalar tahlil qilinib, innovatsion loyihalarni amalga oshirishda uchraydigan muammolar, jumladan, kadrlar salohiyatining yetishmasligi, moliyaviy cheklovlar va monitoring mexanizmlarining to‘liq ishlamasligi qayd etildi.
251-253
18
6
XUSUSIY TA’LIM SOHASIDA INNOVATSION LOYIHALARNI BOSHQARISH: DOLZARB MASALALAR VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI
Ushbu maqolada O‘zbekistonda xususiy ta’lim sohasining rivojlanishida innovatsion loyihalarning ahamiyati, ularni boshqarish mexanizmlari hamda mavjud muammolar tahlil qilinadi. Shuningdek, xorijiy tajriba asosida samarali boshqaruv usullari va istiqbolli yo‘nalishlar ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, innovatsion boshqaruvni joriy etish xususiy ta’lim muassasalari raqobatbardoshligini oshirish va xalqaro standartlarga moslashuvini ta’minlaydi.
254-257
66
9
FUQAROLIK HUQUQIY MUNOSABATLARDA ASHYOVIY HUQUQLAR
Ushbu maqolada fuqarolik huquqiy munosabatlarda ashyoviy huquqlarning mazmuni, turlari va ularning amaliy ahamiyati yoritilgan. Ashyoviy huquqlar mulk huquqi bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, ular shaxslarning mol-mulk ustidan egalik qilish, undan foydalanish hamda tasarruf etish imkoniyatlarini belgilaydi. Maqolada milliy qonunchilik va nazariy manbalar asosida ashyoviy huquqlarning huquqiy tabiatiga to‘xtalib o‘tilgan, shuningdek, ularning fuqarolik muomalasidagi o‘rni tahlil qilingan.
258-262
107
11
UMUMTA’LIM MAKTABLARIDA TEXNOLOGIYA FANINI O‘QITISHNING NAZARIY-METODIK ASOSLARI
Mazkur maqolada umumta’lim maktablarida texnologiya fanini o‘qitishning nazariy-metodik asoslari keng yoritilgan. Hozirgi zamon ta’lim tizimida texnologiya fanining tutgan o‘rni, uning ta’lim-tarbiya jarayonidagi ahamiyati hamda o‘quvchilarda amaliy va nazariy bilimlarni shakllantirishdagi roli tahlil qilinadi. Shuningdek, texnologiya fanini samarali o‘qitishda metodik yondashuvlar, interfaol usullar, innovatsion texnologiyalardan foydalanish imkoniyatlari chuqur o‘rganilgan. Maqolada milliy va umuminsoniy qadriyatlarga asoslangan metodik ishlanmalar ham o‘z aksini topgan. Tadqiqotda umumta’lim maktablari uchun texnologiya fanini o‘qitish jarayonida yuzaga keladigan muammolar va ularning yechimlari haqida fikr yuritilgan. Muallif texnologiya darslarini o‘quvchilarda mehnatsevarlik, kasbiy qiziqish va mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirishda muhim vosita sifatida baholaydi. Ushbu maqola ta’lim jarayonini yanada samarali tashkil etish, metodik ta’minotni kuchaytirish va o‘qituvchilar faoliyatida yangi yondashuvlarni tatbiq etishda ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi.
Umumiy xulosalarga ko‘ra, texnologiya fanini o‘qitishning nazariy-metodik asoslari ta’lim jarayonida o‘quvchilarning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish, ularni kasbiy faoliyatga tayyorlash va mustaqil hayot uchun zarur bo‘lgan ko‘nikmalarni shakllantirishga xizmat qiladi.
Shuningdek, maqolada xorijiy tajribalarni o‘rganish orqali texnologiya fanini o‘qitishda zamonaviy yondashuvlarni qo‘llash masalalariga ham e’tibor qaratilgan.
Umumiy xulosalarga ko‘ra, texnologiya fanini o‘qitishning nazariy-metodik asoslari ta’lim jarayonida o‘quvchilarning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish, ularni kasbiy faoliyatga tayyorlash va mustaqil hayot uchun zarur bo‘lgan ko‘nikmalarni shakllantirishga xizmat qiladi.
Shuningdek, maqolada xorijiy tajribalarni o‘rganish orqali texnologiya fanini o‘qitishda zamonaviy yondashuvlarni qo‘llash masalalariga ham e’tibor qaratilgan.
263-265
14
10
INTERCULTURAL PRAGMATICS OF PROVERBS: SEMANTIC NUANCES AND SOCIOLINGUISTIC FUNCTIONS IN UZBEK AND ENGLISH
This article explores the intercultural pragmatics of proverbs in Uzbek and English, emphasizing semantic subtleties and sociolinguistic functions. Proverbs are examined as culturally embedded expressions that convey ethical values, rhetorical strategies, and communicative norms. By comparing idiomatic parallels and pragmatic distinctions, the study highlights how linguistic expressions reflect divergent cultural logics. The findings demonstrate how intercultural pragmatics fosters understanding in translation studies, bilingual education, and cross-cultural communication.
266-267
30
9
TEXNIK TARAQIYOT
Texnik taraqqiyot Texnik taraqqiyot insoniyat taraqqiyoti tarixining ajralmas va bosh omillaridan biridir. Dastlabki mehnat qurollaridan tortib, hozirgi sun’iy intellekt asosidagi tizimlargacha bo‘lgan jarayon uzoq, murakkab, ammo nihoyatda samarali yo‘lni bosib o‘tdi.
Bugungi kunda texnika taraqqiyoti nafaqat ishlab chiqarish yoki sanoat sohasini, balki ta’lim, tibbiyot, transport, aloqa, hatto shaxsiy hayotimizni ham tubdan o‘zgartirib yubordi.
Bugungi kunda texnika taraqqiyoti nafaqat ishlab chiqarish yoki sanoat sohasini, balki ta’lim, tibbiyot, transport, aloqa, hatto shaxsiy hayotimizni ham tubdan o‘zgartirib yubordi.
268-269
19
3
BOLALARDA UCHRAYDIGAN ALLERGIK KASALLIKLARINING OLDINI OLISH CHORALARI
Allergiya-bu organizmning atrof muhitga yuqori sezuvchanligi bo’lib, u antigenlarga javoban antitenalarni ishlab chiqarilishi bilan namoyon bo’ladi.
270-274
53
18
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA AUDITORLIK FAOLIYATINI XALQARO STANDARTLARGA MOSLASHTIRISH JARAYONLARI VA MUAMMOLARI
Ushbu maqola O'zbekiston Respublikasida auditorlik faoliyatini xalqaro standartlarga moslashtirish jarayonlarini o'rganadi va mavjud muammolarni tahlil qiladi.
Tadqiqot XMAS (Xalqaro Moliyaviy Audit Standartlari) joriy etilishi, milliy qonunchilik tizimini xalqaro talablarga moslashtirilishi va auditorlik kadrlarini tayyorlash masalalarini qamrab oladi. Maqola auditorlik sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar samaradorligini baholaydi va kelajakdagi rivojlanish yo'nalishlarini belgilaydi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, O'zbekistonda auditorlik tizimini xalqaro standartlarga muvofiqlashtirish jarayoni bosqichma-bosqich amalga oshirilmoqda, biroq bir qator tizimli muammolar mavjud.
Tadqiqot XMAS (Xalqaro Moliyaviy Audit Standartlari) joriy etilishi, milliy qonunchilik tizimini xalqaro talablarga moslashtirilishi va auditorlik kadrlarini tayyorlash masalalarini qamrab oladi. Maqola auditorlik sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar samaradorligini baholaydi va kelajakdagi rivojlanish yo'nalishlarini belgilaydi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, O'zbekistonda auditorlik tizimini xalqaro standartlarga muvofiqlashtirish jarayoni bosqichma-bosqich amalga oshirilmoqda, biroq bir qator tizimli muammolar mavjud.
275-279
51
10
RUMIY SHE’RIYATIDA ILOHIY ISHQNING BADIIY IFODASI
Ushbu maqolada Jaloliddin Rumiy she’riyatida ilohiy ishqning tasavvufiy va falsafiy mohiyati hamda uning badiiy ifodalanish xususiyatlari tahlil qilinadi. Rumiyning ishq haqidagi qarashlari orqali inson qalbining poklanishi, ruhiy komillikka erishishi va Yaratuvchiga bo‘lgan muhabbatning san’at darajasida yuksak tasviri ochib beriladi. Xususan, “Masnaviy” va boshqa she’riy namunalardagi ramziy obrazlar, majoz va timsollar asosida ilohiy ishqning manbalari va uning inson ma’naviy hayotidagi o‘rni ilmiy jihatdan sharhlanadi.
Maqola Rumiy merosining badiiy-estetik qimmati hamda tasavvuf adabiyotidagi o‘rni haqida yangi ilmiy xulosalar beradi.
Maqola Rumiy merosining badiiy-estetik qimmati hamda tasavvuf adabiyotidagi o‘rni haqida yangi ilmiy xulosalar beradi.
229-232
218
27
TASAVVUFDA ISHQ – ILOHIY MUHABBAT VA MA’RIFAT MANBAI
Maqolada tasavvuf falsafasida “ishq” tushunchasining mohiyati va mazmuni keng yoritiladi. So‘fiylik ta’limotida ishq nafaqat Allohga bo‘lgan muhabbatning yuksak ifodasi, balki ma’rifat sari eltuvchi, ruhiy poklanish va komillikka yetaklovchi eng asosiy vosita sifatida talqin qilinadi. Xususan, Jaloliddin Rumiy, Alisher Navoiy va boshqa mutafakkirlarning asarlarida ishq inson qalbini ilohiy haqiqatga yaqinlashtiruvchi, ruhiyatni tarbiyalovchi kuch sifatida namoyon bo‘lishi tahlil qilingan. Shuningdek, ishqning tasavvufiy adabiyotdagi ramziy talqinlari, uning poetik obrazlar orqali ifodalanishi ham ilmiy izohlanadi.
280-284
41
8
INSON QADR-QIMMATI: FALSAFIY-AXLOQIY VA IJTIMOIY TAHLIL
Ushbu maqola inson qadr-qimmatining falsafiy-axloqiy va ijtimoiy asoslarini adabiyotlar tahlili orqali tadqiq etadi. Maqolada inson qadr-qimmatining nazariy jihatlarini o'rganish, zamonaviy ijtimoiy kontekstda uning ahamiyatini baholash va inson huquqlari tizimidagi o'rni tahlil qilinadi. Tadqiqot milliy va xalqaro manbalar tahlili orqali inson qadr-qimmatining ko'p qirrali tabiatini ochib beradi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, inson qadr-qimmati nafaqat falsafiy kategoriya, balki ijtimoiy rivojlanish va huquqiy tizimning asosi hisoblanadi.
298-306
41
18
TIJORAT BANKLARIDA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARNI JORIY ETISHNING AHAMIYATI
Maqolada tijorat banklari faoliyatida zamonaviy texnologiyalarni joriy etishning nazariy asoslari va amaliy jihatlari har tomonlama tahlil qilingan. Hozirgi globallashuv sharoitida bank-moliya tizimida raqobatning kuchayishi, mijozlar ehtiyojlarining o‘zgarishi va xalqaro moliyaviy standartlarning joriy qilinishi natijasida raqamli transformatsiya jarayonlari banklar uchun strategik ustuvor vazifaga aylangan. Xususan, elektron to‘lov tizimlari, mobil banking, blokcheyn, sun’iy intellekt va biometrik autentifikatsiya kabi texnologiyalar bank xizmatlarini samaradorligini oshirish, moliyaviy operatsiyalarni xavfsiz amalga oshirish hamda mijozlarga tezkor va sifatli xizmat ko‘rsatishda muhim vosita sifatida namoyon bo‘lmoqda.
242-245
48
16
OYXONIM QADIMIY SHAHRI TARIXI
Maqolada qadimgi Yunon-Baqtriya davlatida ellinizm davrida Makedoniyalik Aleksandr vositasida bunyod etilgan, davlatning markaziy shaharlaridan biri bo‘lgan Oyxonim (qadimgi Aleksandiya Oykumeniya) haqida ma’lumot berilgan.
233-241
28
15
ADHESIVE SYSTEM, COMPOSITION AND HISTORY OF ITS CREATION
The adhesive system is a set of substances that are used in a fixed sequence and then ensure the adhesion of the filler. The adhesive system mainly consists of 3 different types of substances; consists of surface modified acid, primer, bonding.
112-114
22
10
TIL O‘RGANISH JARAYONIDA YOSH OMILI: INGLIZ TILI GRAMMATIKASI VA FONETIKASI MISOLIDA PSIXOLINGVISTIK TADQIQOT
Ushbu maqolada ingliz tilini o‘rganishda yosh omilining fonetik va grammatik ko‘nikmalarga ta’siri psixolingvistik nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, bolalik davrida fonetik ko‘nikmalarni egallash samaraliroq bo‘lsa, grammatik qoidalarni kattalar ongli ravishda chuqurroq o‘zlashtira oladilar. Shunday ekan, ta’lim jarayonida yosh guruhlariga mos metodik yondashuvni qo‘llash muhim ahamiyat kasb etadi.
115-117
157
16
TEXNOLOGIYA FANIDA AMALIY MASHG‘ULOTLARNI TASHKIL ETISHNING METODIK XUSUSIYATLARI
. Mazkur ishda umumta’lim maktablarida texnologiya fanini o‘qitishda amaliy mashg‘ulotlarni samarali tashkil etishning metodik asoslari yoritilgan. Amaliy mashg‘ulotlarning o‘quvchilar bilimini mustahkamlashdagi o‘rni, ta’lim jarayonida innovatsion yondashuvlar, mehnat ko‘nikmalarini shakllantirish mexanizmlari tahlil qilingan. Shuningdek, zamonaviy pedagogik texnologiyalarni amaliy mashg‘ulotlarga integratsiya qilish yo‘llari ham ochib berilgan.
118-121
14
10
АРТЕРИАЛЬНАЯ ГИПЕРТЕНЗИЯ КАК ФАКТОР РИСКА СЕРДЕЧНО-СОСУДИСТОЙ ПАТОЛОГИИ У ПАЦИЕНТОВ СРЕДНЕГО ВОЗРАСТА
Материалы и методы. Проведено ретроспективное исследование историй болезни 148 пациентов в возрасте от 35 до 60 лет, находившихся на стационарном лечении в кардиологическом отделении. Из них 86 — мужчины, 62 — женщины. Средняя длительность АГ составила 7,3 ± 2,6 года. У всех пациентов оценивали:
122-124
40
9
ОСТРАЯ ПОЧЕЧНАЯ НЕДОСТАТОЧНОСТЬ У ТЯЖЕЛООБОЖЖЁННЫХ ПАЦИЕНТОВ: ПАТОГЕНЕЗ, ДИАГНОСТИКА И ЛЕЧЕНИЕ
Острая почечная недостаточность (ОПН) является одним из наиболее частых и тяжёлых осложнений у пациентов с обширными ожоговыми повреждениями. В статье рассматриваются основные механизмы патогенеза, включающие гиповолемию, токсемию, воспалительные процессы и септические осложнения. Освещены современные подходы к диагностике, включая использование биомаркеров раннего повреждения почек. Представлены принципы комплексного лечения: инфузионная терапия, антибактериальное лечение, методы заместительной почечной терапии и нутритивная поддержка. Подчёркнута важность ранней профилактики, которая позволяет снизить риск летального исхода и улучшить прогноз у тяжелообожжённых больных.
307-312
37
8
DONO ZIYAYEVANING TADQIQOTLARIDA BUXORO AMIRLIGI SHAHARLARI TARIXI
Tarixchi olima Dono Ziyaeva oʻz tadqiqotlarida Buxoro shahri toʻgʻrisida qiziqarli ma'lumotlarni keltirib, Buxoro shahri madaniyati, tarixiy obidalari, karvonsaroylari, savdo munosobatlari va boshqa ma'lumotlarni arxiv hujjatlar va manbalar asosida izohlab beradi.
313-318
26
8
YANGI MEHNAT QONUNCHILIGINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI VA XALQARO TAJRIBA
Mazkuz maqolada yangi tahrirdagi Mehnat kodeksning o‘ziga xos xususiyatlari, “Yagona milliy mehnat tizimi” idoralararo dasturiy-apparat kompleksini joriy qilishning ahamiyati, shuningdek, Oʻzbekistonda mehnat munosabatlarini tartibga solish va ishchilarni samarali ijtimoiy himoya qilishni yoʻlga qoʻyish bo‘yicha xalqaro tajribani o‘rganish natijalari bo‘yicha fikrlar yuritilgan.
319-323
24
6
MUSIQA MADANIYATINI INSON HAYOTIDA SHAKLLANISH VA O‘RGANISH BOSQICHLARI
Ushbu maqolada siz, musiqa madaniyati inson hayotida shakllanish jarayonlari va o‘rganish bosqichlari bilan nazariy taraflama tanishasiz. Qadriyatlarimiz asosiga qurilayotgan zamonaviy ta’lim dasturlar uchun musiqa madaniyatining ahamiyati to‘g‘risida fikr va mulohazalar olib boriladi. O‘sib ulg‘ayayotgan yoshlarimizda ta’lim-tarbiya, musiqiy did, estetik qarashlar, ruhiy barkamollikni to‘g‘ri tarbiyalash va rivojlantirish, bundan unumli foydalanish to‘g‘risidagi fikrlarim bilan tanishasiz. Musiqiy muhitning inson ruhiyati, tafakkur olamidagi o‘rni xaqida turli fikrlarni birgalikda taxlil qilamiz. Mehnat faoliyatim davomida yuzaga kelgan fikr, mulohazalarim, musiqiy madaniyatning turli tadqiqot na’munalari bilan bo‘lishib o‘taman.
324-328
30
7
MAKTAB TA’LIMIDA SHASHMAQOM: ESTETIK DID VA RUHIY TARBIYA OMILI
Mazkur maqolada Shashmaqom san’atining ma’naviy, estetik va tarbiyaviy ahamiyati tahlil qilinadi. Unda globallashuv sharoitida yoshlarning milliy san’atdan uzoqlashuvi muammosi yoritilib, Shashmaqomni maktab ta’limiga olib kirish zarurati asoslab beriladi. Shashmaqomning musiqiy va falsafiy mazmuni, uning o‘zbek va tojik xalqlarining ruhiy olami, estetik tafakkuri va milliy qadriyatlari bilan bog‘liqligi ochib berilgan. Maqolada Shashmaqomdagi mavzularning ifodasi, musiqiy g‘oyaning rivojlanish bosqichlari hamda o‘quvchilarni qiziqtirish va musiqaga muhabbat uyg‘otish metodlari bayon qilingan.
329-335
52
39
BANK MAHSULOTLARI VA XIZMATLARI BAHOSINI SHAKLLANTIRISH AMALIYOTINI TAKOMILLASHTIRISH (“HAMKORBANK” ATB MISOLIDA)
Mazkur maqolada tijorat banklarida mahsulot va xizmatlar bahosini shakllantirish amaliyoti chuqur tahlil qilinadi. Banklarning narx siyosati nafaqat kredit va depozit stavkalarini, balki barcha qo‘shimcha moliyaviy xizmatlarning qiymatini belgilashda muhim strategik vosita sifatida qaraladi. Xizmatlar bahosiga ichki xarajatlar, risklar, mijozlar ehtiyoji hamda tashqi iqtisodiy omillar ta’sir ko‘rsatishi ko‘rsatib o‘tilgan. Shuningdek, xalqaro tajribalar, Basel III va IFRS standartlari asosida baholash mexanizmlarini qo‘llashning afzalliklari yoritilgan. Raqamli texnologiyalar, mijozlar segmentatsiyasi va innovatsion narxlash yondashuvlari orqali baho siyosatini takomillashtirishning samarali yo‘llari ko‘rsatib beriladi.
Natijada, banklarning raqobatbardoshligini oshirish, moliyaviy barqarorlikni ta’minlash va mijozlar ishonchini mustahkamlashga erishish mumkinligi ilmiy asosda isbotlangan.
Natijada, banklarning raqobatbardoshligini oshirish, moliyaviy barqarorlikni ta’minlash va mijozlar ishonchini mustahkamlashga erishish mumkinligi ilmiy asosda isbotlangan.
336-341
27
11
TIJORAT BANKLARIDA RAQAMLI DEPOZIT XIZMATLARI VA ULARNING HISOBI
Mazkur maqolada tijorat banklarida raqamli depozit xizmatlarining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va ularning amaliy ahamiyati keng qamrovda tahlil qilingan. Raqamli transformatsiya jarayonida omonat operatsiyalarining elektron platformalarga o‘tkazilishi bank faoliyatida samaradorlikni oshirishi, mijozlar uchun vaqt va mablag‘ tejalishini ta’minlashi, shuningdek, moliyaviy shaffoflik va hisob-kitoblarning aniqligini kuchaytirishi alohida ta’kidlangan. Shuningdek, raqamli depozitlar bo‘yicha hisob yuritish mexanizmlari, xalqaro moliyaviy hisobot standartlari (IFRS 9) asosida foizlarni hisoblash, risklarni baholash hamda kiberxavfsizlik choralarini qo‘llash masalalari yoritilgan.
342-345
56
16
THE EVOLUTION OF HOSPITALS IN INDIA: FROM RELIGIOUS INSTITUTIONS TO MODERN HEALTHCARE CENTRES
India has long held a significant place in history as a cradle of science, art, and culture, serving as a center of civilization for the peoples of the world. Moreover, the peoples living in this land achieved remarkable advancements in medicine from ancient times and continued to develop their medical systems over centuries. This article will discuss the history of hospitals, which hold an unparalleled position in India’s medical system.
246-248
31
10
THE NECESSITY OF CENTRAL BANKS IN CONTEMPORARY ECONOMIES: CALLENGES, ADAPTATIONS, AND UZBEKISTAN’S EXPERIENCE
This article examines the necessity of central banks in contemporary economies, with particular emphasis on their evolving functions, challenges, and adaptation strategies. Central banks today play a crucial role in maintaining monetary stability, managing inflation, supervising financial systems, and acting as lenders of last resort. The paper analyzes global challenges such as inflationary pressures, financial globalization, sovereign debt constraints, digital transformation, and the increasing demand for climate-related policies. It further explores the tools central banks have adopted worldwide, including inflation targeting, macroprudential regulation, unconventional monetary policies, and Central Bank Digital Currencies (CBDCs). Special attention is given to Uzbekistan’s central banking experience, from its post-Soviet legacy to recent reforms such as currency liberalization, transition to inflation targeting, banking sector privatization, and modernization of monetary instruments.
Comparative insights are drawn from both emerging and advanced economies, highlighting the importance of central bank independence, transparency, and innovation. The article concludes with global and Uzbekistan-specific policy recommendations, stressing the need for institutional strengthening, financial market development, and digital readiness to ensure sustainable and resilient central banking in the 21st century.
Comparative insights are drawn from both emerging and advanced economies, highlighting the importance of central bank independence, transparency, and innovation. The article concludes with global and Uzbekistan-specific policy recommendations, stressing the need for institutional strengthening, financial market development, and digital readiness to ensure sustainable and resilient central banking in the 21st century.
259-263
19
8
THE ROLE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN MEDICAL CARE
This article explores the role of artificial intelligence in modern medical care and its transformative impact on healthcare systems. The study discusses the application of artificial intelligence in diagnostics, personalized medicine, treatment planning, and hospital management. It highlights how artificial intelligence improves the accuracy of medical decisions, supports early disease detection, and reduces human errors. Furthermore, the article emphasizes the importance of integrating artificial intelligence with clinical expertise rather than replacing medical professionals. Ethical concerns, data security, transparency, and regulation are identified as key challenges that must be addressed for safe and effective implementation. Overall, artificial intelligence is presented as a powerful tool that, when responsibly applied, enhances the quality, accessibility, and efficiency of healthcare services.
264-266
27
10
TASHQI OMILLARNING INSON RUHIYATIGA TA’SIRI
Mazkur maqolada inson ruhiyatiga tashqi omillarning, xususan, internet, ijtimoiy tarmoqlar va televideniyening inson ruhiyatiga ta’siri tahlil qilinadi. Yosh avlodda tezkor media mahsulotlari ta’sirida shakllanayotgan “klipcha tafakkur”ning xususiyatlari yoritiladi. Bolalarga erta yoshdan telefon berishning psixologik oqibatlari, diqqat va sabrning pasayishi kabi muammolar ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, mazkur salbiy ta’sirlarni kamaytirishda media savodxonlikni keng tadbiq etishning pedagogik va ijtimoiy ahamiyati asoslab beriladi.
267-271
71
10
INCLUSIVE EDUCATION IN THE EXPERIENCE OF THE WORLD AND UZBEKISTAN
This article discusses the emergence of the concept of inclusive education, a new form of education for children with disabilities, and the application of this form of education in Uzbekistan.
346-350
39
11
MUHANDISLIK GRAFIKASI FANINI O‘QITISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VA 3D-MODELLASHTIRISHNING AHAMIYATI
Ushbu maqolada muhandislik grafikasi fanini o‘qitishda raqamli texnologiyalar va 3D-modellashtirishdan foydalanishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilingan. Mahalliy tadqiqotchilar ishlari asosida fazoviy tafakkurni rivojlantirish, mustaqil fikrlash va kasbiy raqobatbardoshlikni oshirish omillari yoritilgan. Shuningdek, zamonaviy dasturlardan foydalanishda pedagoglarning malakasini oshirish va texnik infratuzilmani takomillashtirish zarurligi asoslab berilgan.
272-275
32
5
NOMINATSIYALAR VA BADIIY ASARLARDA "TABU" ISTILOHINING YETAKCHILIK XUSUSIYATLARI VA O'RNI
Ushbu maqolada ismlar yuzasidan tabu va naminatsiyalar haqida batafsil ma'lumot berilgan. Badiiy asarlarda tug'ilgan chaqaloqqa qo'yiladigan ismlar va turli vaziyatlarda beriladigan nomlar haqida fikr yuritilgan. Shuningdek, ismlar berilishi yuzasidan O'zbekiston xalq yozuvchisi O'tkir Hoshimovning "Dunyoning ishlari" asaridan, o'tkir kulgu ustasi Said Ahmadning "Qorako'z majnun" hikoyasidan hamda Ulug'bek Hamdamning "Ota" romanidan misollar keltirilgan.
125-127
53
4
BIOMEXANIKANING INSON SALOMATLIGIDAGI ROLI
Mazkur maqolada biomexanikaning inson salomatligidagi o‘rni va ahamiyati yoritib berilgan. Unda biomexanika fanining mazmuni va rivojlanish tarixi, mushak-skelet tizimida harakat mexanizmlarini o‘rganishdagi o‘rni, tibbiyot va reabilitatsiya jarayonlarida qo‘llanilishi haqida ilmiy tahlillar keltirilgan. Shuningdek, sportda biomexanikaning qo‘llanishi, jarohatlarning oldini olish hamda samaradorlikni oshirishdagi roli ko‘rsatib o‘tilgan. Zamonaviy texnologiyalar, xususan sun’iy intellekt va robototexnika bilan uyg‘unlashgan biomexanikaning kelajakdagi istiqbollari ham batafsil muhokama qilingan. Maqola biomexanikaning nazariy asoslari bilan birga uning amaliy ahamiyatini ham ochib beradi.
128-130
17
7
ИССЛЕДОВАНИЕ БИОХИМИЧЕСКОГО СОСТАВА ПЛОДОВ ЧЁРНЫЙ СМОРОДИНЫ ХОРЕЗМСКОЙ ОБЛАСТИ
Выращиваемая смородина природно-климатических условиях Хорезмского региона насыщенно углеводами, витаминами и отличается по вкусу. Статье рассматривается макро-микроэлементы, богатый концентрация в составе чёрной смородины выращиваемой Хорезмском регионе.
131-136
41
26
YANGI O‘ZBEKSITONDA KIBERXAVFSIZLIK VA MA’LUMOTLARNI HIMOYA QILISH
Yangi O‘zbekiston sharoitida kiberxavfsizlik va ma’lumotlarni himoya qilish milliy siyosat, huquqiy baza, texnologik infratuzilma va kadrlar tayyorlashni o‘zaro uyg‘unlashtirishni talab etadi. Maqolada so‘nggi yillarda qabul qilingan qonunlar, strategik tashabbuslar, davlat va xususiy sektor hamkorligi, shuningdek, raqamli infratuzilmani himoya qilish bo‘yicha amaliy choralar tahlil qilinadi. Kiberxavfsizlik sohasida muammolar, xatarlar va ularni bartaraf etish yo‘llari hamda kelajak uchun takliflar keltiriladi.
78-81
162
24
TEXNOLOGIYA FANINI O‘QITISHDA INNOVATSION PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARNI QO‘LLASH
Mazkur maqolada texnologiya fanini o‘qitishda innovatsion pedagogik texnologiyalardan samarali foydalanishning nazariy asoslari va amaliy jihatlari yoritiladi. Ta’lim jarayoniga yangi metodlarni tatbiq etish orqali o‘quvchilarda mustaqil fikrlash, ijodkorlik, muammoli vaziyatlarni hal qilish ko‘nikmalarini shakllantirish yo‘llari tahlil qilinadi. Shuningdek, interfaol metodlar, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, loyihaviy va modul asosida o‘qitish usullarining afzalliklari misollar yordamida ko‘rsatib beriladi.
82-84
27
9
HAKIM TERMIZIYNING “AL-FURUQ VA MAN’U-T-TARODUF” ASARIDA SINONIMLARNI IZOHLASH USLUBI
Termiziyning deyarli barcha kitoblarida lug‘atshunoslikka oid fikrlar va o‘ziga xos yondashuv uchraydi. Termiziy biror so‘zni keltirar ekan, albatta, ushbu so‘zning sharhida lug‘aviy jihatlarini batafsil yoritadi. Olim o‘z asarlarida biror mavzuga to‘xtalmoqchi bo‘lsa, shu mavzuga doir so‘zlar xoh diniy-ma’rifiy, xoh axloqiy-falsafiy mazmunga ega bo‘lsin, ularni doimo asl o‘zagiga, tub ma’nosiga qaytarishga harakat qiladi. U avval so‘zning asl ma’nosini izohlaydi, so‘ngra shunga asoslangan holda keyingi fikr va mulohazalarini bayon qiladi . Hakim Termiziy ta’lif etgan asarlari tadqiqi shuni ko‘rsatyaptiki, alloma ko‘plab kitoblarida tilshunos olimlarning sinonimiya nazariyasi haqidagi fikrlariga o‘zining dalillari, kognitiv qarashlariga tayangan tasavvufiy o‘ziga xos uslubiyatiga egadir.
85-88
19
3
СОВРЕМЕННЫЕ ПОДХОДЫ К РАННЕЙ ДИАГНОСТИКЕ ИШЕМИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНИ СЕРДЦА
Ишемическая болезнь сердца (ИБС) — главная причина смертности в большинстве стран. В основе ИБС лежит атеросклероз коронарных артерий, приводящий к нарушению перфузии миокарда. Часто первые клинические проявления (стенокардия напряжения, инфаркт) появляются уже на фоне выраженного поражения сосудов. Поэтому важнейшая задача современной медицины — выявление ИБС на доклинических стадиях. Стандарты ESC и ACC/AHA рекомендуют интегративный подход к диагностике, сочетающий клиническую оценку, функциональные тесты и визуализацию.
89-90
32
5
CLINICAL STUDY COMPARING TOPICAL DEXAMETHASONE AND ARTIFICIAL TEAR DROPS IN THE TREATMENT OF VIRAL CONJUNCTIVITIS
This study compares the effectiveness of topical dexamethasone and artificial tear drops in treating viral conjunctivitis. Dexamethasone provides rapid relief of inflammation but requires cautious use due to possible side effects. Artificial tears are safe for long-term use, reducing discomfort and supporting ocular surface hydration. Both approaches show benefits, and individualized or combined treatment may yield optimal outcomes.
91-93
33
10
THE ROLE OF BIOMECHANICS IN SPORTS INJURY PREVENTION AND REHABILITATION
This article examines the role of biomechanics in preventing sports injuries and supporting rehabilitation processes. It highlights the importance of biomechanical analysis in identifying risk factors such as improper posture, repetitive stress, and mechanical overload that contribute to athletic injuries. The study also discusses the application of biomechanics in designing preventive strategies, optimizing training methods, and developing protective equipment. Furthermore, the paper emphasizes the role of biomechanics in rehabilitation programs, focusing on restoring functional movements, correcting muscular imbalances, and preventing re-injury. Future directions, including wearable technologies, artificial intelligence, and computer modeling, are explored as promising innovations that will enhance the accuracy and effectiveness of sports injury management. Overall, the article concludes that biomechanics is essential not only for injury prevention and rehabilitation but also for improving long-term health and athletic performance.
94-99
111
30
TA’LIMDA AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI (AKT) VA ONLAYN TA’LIM
mazkur maqola ta’lim sohasida axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) va onlayn ta’limning ahamiyati, imkoniyatlari hamda cheklovlarini tahlil qiladi. AKTning pedagogik jarayonga integratsiyasi o‘quv samaradorligini oshirish, individualizatsiyalangan ta’limni amalga oshirish va resurslarga tezkor kirishni ta’minlash kabi ijobiy jihatlarni keltirib chiqaradi. Onlayn ta’lim formatlari (masofaviy kurslar, virtual sinflar, elektron resurslar) ta’limning demokratlashuvi va doimiy professional rivojlanish uchun qulay muhit yaratadi. Shu bilan birga, texnik infratuzilma, raqamli savodxonlikning yetishmasligi va motivatsiya muammolari kabi to‘siqlar mavjudligi ta’kidlanadi. Maqola muammolarni bartaraf etish bo‘yicha tavsiyalar — infratuzilmani mustahkamlash, o‘qituvchilar va o‘quvchilar uchun raqamli kompetensiyalarni oshirish, sifatli kontent va baholash vositalarini joriy etish —ni taklif etadi.
100-103
84
14
THE RISE OF THE RUSSIAN-LANGUAGE PRESS IN TURKESTAN (1870–1917)
This article explores the emergence of the Russian-language press in Turkestan from the 1870s to the early twentieth century. The founding of Turkestanskie vedomosti in 1870 marked the beginning of official Russian-language periodicals, which primarily served the administrative and ideological needs of the Tsarist regime. While functioning as a tool of colonial governance and Russification, the press also reflected wider intellectual and political currents, including the circulation of revolutionary ideas and the rise of national-bourgeois newspapers after 1905. By situating the press within the socio-political context of late imperial Turkestan, the article highlights its dual role as both an instrument of empire and a medium of cultural exchange.
276-277
1454
72
ABDULLA QAHHORNING “O‘G‘RI” HIKOYASI TAHLILI
Ushbu maqolada Abdulla Qahhorning “O‘g‘ri” hikoyasidagi ijtimoiy-tanqidiy mazmun ochib berilgan. Asar qahramoni Qobil bobo timsolida o‘sha davr xalqining oddiy, soddadil va ishonuvchan qiyofasi tasvirlanadi.
278-283
127
11
A COMPARATIVE ANALYSIS OF INDUCTIVE AND DEDUCTIVE METHODS IN GRAMMAR TEACHING
The teaching of grammar has consistently remained a critical issue in the field of language pedagogy. Different methodologies have been proposed to make the learning of grammar more effective, engaging, and sustainable. Among these, the inductive and deductive methods are considered the two most influential and widely discussed approaches. The inductive method prioritizes learner-centered discovery, where students are guided to notice and generalize grammatical patterns through examples. In contrast, the deductive method emphasizes explicit instruction, where the rule is introduced first and practice follows. This paper provides a comparative analysis of these two approaches, examining their theoretical basis, practical application, and impact on learners. By analyzing strengths, weaknesses, and contextual suitability, the study suggests that the most productive approach to grammar teaching is not to treat inductive and deductive methods as opposing forces but as complementary strategies.
284-290
25
4
OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA TAHSIL OLUVCHI TALABA QIZLARDA SPORT MUQOBAQALARIDAN SO‘G TIKLANISH JARAYONINI SMARADORLIGINI OSHIRISH METODIKASI
Ushbu maqolada Jahonda malakali basketbolchi qizlarning yuklamalarga moslashish va organizmini qayta tiklanishi bo‘yicha murakkab sport yig‘inlaridan so‘ng organizmda sodir bo‘ladigan jarayonlar, lokal va global toliqish yoki o‘ta toliqish alomatlarini paydo bo‘lishi sabablarini aniqlash va ularni bartaraf qilish yuzasidan ko‘plab ilmiy tadqiqot ishlari olib borilgan.
291-294
57
15
IQLIM OZGARISHINING O‘ZBEKISTON IQTISODIYOTIGA TA’SIRI VA YECHIMLARI
Mazkur maqolada O‘zbekistonda iqlim o‘zgarishining asosiy sabablari va uning oqibatlari yoritilgan. Haroratning ortishi, yog‘ingarchilikning kamayishi va suv tanqisligi qishloq xo‘jaligi hamda iqtisodiyotga bevosita ta’sir ko‘rsatayotgani tahlil qilingan. Shuningdek, iqlim o‘zgarishiga moslashish choralaridan — suvdan samarali foydalanish, ekologik monitoringni kuchaytirish va aholining ekologik ongini oshirish zarurligi haqida fikrlar bildirilgan.
295-298
21
7
TAʼLIMDA INNOVATSION TADQIQOTLAR VA TEXNOLOGIYALAR: IMKONIYATLAR, TAHLILLAR VA ISTIQBOLLAR
Ushbu maqola taʼlim sohasida innovatsion tadqiqotlar va zamonaviy texnologiyalarning joriy etilishi, ularning imkoniyatlari va istiqbollarini tahlil qilishga bagʻishlangan. Maqola zamonaviy taʼlim tizimida raqamli texnologiyalar, sun'iy intellekt, virtual va aralash reallik kabi innovatsion vositalarning pedagogik jarayonlarga taʼsirini koʻrsatadi.
Natijalar shuni koʻrsatadiki, innovatsion texnologiyalarning maqsadli va tizimli joriy etilishi taʼlim sifatini sezilarli darajada oshirishi, talabalarning motivatsiyasi va faol ishtirokini kuchaytirishi mumkin.
Natijalar shuni koʻrsatadiki, innovatsion texnologiyalarning maqsadli va tizimli joriy etilishi taʼlim sifatini sezilarli darajada oshirishi, talabalarning motivatsiyasi va faol ishtirokini kuchaytirishi mumkin.
299-304
46
3
SHAHAR JAMOAT TRANSPORTI YO‘NALISHLARINI TAKOMILLASHTIRISHDA DIJKSTRA ALGORITMINING AHAMIYATI (FARG‘ONA SHAHRI MISOLIDA)
Shahar jamoat transporti tizimida yo‘lovchilar oqimini samarali boshqarish va marshrutlarni optimallashtirish dolzarb masalalardan biridir. Ushbu tadqiqotda Dijkstra algoritmining nazariy asoslari va graflar nazariyasidagi o‘rni tahlil qilinib, uning avtobus yo‘nalishlarini rejalashtirishdagi qo‘llanish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi. Farg‘ona shahri transport ma’lumotlari asosida algoritmning amaliy qo‘llanilishi o‘rganilib, foydalanuvchilar uchun eng qisqa marshrutni tanlashga yordam beruvchi konseptual model ishlab chiqildi. Tadqiqot natijalari algoritmning transport tizimida samaradorlikni oshirishdagi ahamiyatini ko‘rsatdi.
351-353
61
6
METODIKA FANINING TA'LIM JARAYONIDAGI O‘RNI VA AHAMIYATI
Metodika fani ta'lim jarayonining samarali bo‘lishini ta'minlashda asosiy o‘rin tutadi. Ushbu maqolada metodika fanining ta'limdagi roli, metodik yondashuvlar va uslublar, o‘qitishning turli metodlari va ularning samaradorligi tahlil qilinadi. Maqolada metodikaning o‘quvchilarni ta'lim olishga qiziqtirishdagi ahamiyati, o‘qitish va o‘rganish jarayonlaridagi innovatsion metodlarni qo‘llashning zaruriyati va maqsadlari ko‘rib chiqiladi.
Shu bilan birga, metodika fanining o‘qituvchilarni tayyorlashda qanday muhim o‘rin tutishi haqida ham so‘z yuritiladi.
Shu bilan birga, metodika fanining o‘qituvchilarni tayyorlashda qanday muhim o‘rin tutishi haqida ham so‘z yuritiladi.
354-357
81
13
HAMSHIRALIK ISHIDA BEMOR BILAN SAMARALI MULOQOTNING O‘RNI VA AHAMIYATI
Hamshiralik ishida bemor bilan samarali muloqot tibbiy yordamning asosiy elementlaridan biri hisoblanadi. Ushbu maqola muloqotning hamshiralik jarayonidagi o‘rnini va ahamiyatini nazariy jihatdan tahlil qiladi, uning bemorlarning ruhiy va jismoniy holatini yaxshilashdagi rolini ko‘rsatadi. Maqolada samarali muloqotning nazariy asoslari, strategiyalari, to‘siqlari va ularni bartaraf etish yo‘llari muhokama qilinadi. Muloqotning bemor markazli yondashuvdagi o‘rni ta’kidlanib, hamshiralarning kasbiy malakasini oshirish zarurligi ko‘rsatiladi.
362-364
24
6
ANTIBIOTIKLAR REZISTENTLIGINING SHAKLLANISH MEXANIZMLARI, UNING GLOBAL SOG‘LIQNI SAQLASH TIZIMIGA TA’SIRI VA YANGI ANTIBAKTERIAL TERAPIYA YO‘NALISHLARINI ISHLAB CHIQISH ZARURATI
Mazkur maqolada antibiotiklarga rezistentlikning shakllanish mexanizmlari, uning global sog‘liqni saqlash tizimiga ko‘rsatadigan xavfli ta’siri hamda yangi antibakterial terapiya yo‘nalishlarini ishlab chiqish zarurati tahlil qilingan. Antibiotiklarning noto‘g‘ri va nazoratsiz qo‘llanilishi natijasida patogen mikroorganizmlarda genetik o‘zgarishlar sodir bo‘lib, multidori rezistent shtammlar paydo bo‘lmoqda. Bu holat infeksion kasalliklarni davolashni qiyinlashtirib, o‘lim ko‘rsatkichining ortishiga sabab bo‘lmoqda. Shu bois zamonaviy biotexnologiyalar, fagogterapiya, antimikrob peptidlar va sun’iy intellekt asosida yaratilayotgan yangi terapiya yo‘nalishlari global sog‘liqni saqlash tizimida muhim ahamiyat kasb etadi.
358-361
103
11
TISHLARNING PATOLOGIK YEMIRILISHI VA GIPERESTEZIYANI DAVOLASHNING YANGI METODLARI VA PROFILAKTIKASI
Mazkur maqolada tishlarning patologik yemirilishi va unga hamroh bo‘luvchi giperesteziya muammolari ilmiy jihatdan yoritib beriladi. Tish qattiq to‘qimalarining yemirilishi turli omillar ta’sirida yuzaga kelib, bemorlarning hayot sifatini pasaytiradi, ovqatlanish va gigiyena jarayonlarini qiyinlashtiradi. Giperesteziya esa kichik stimullarga (sovuq, issiq, shirin yoki kislotali ta’sirlar) nisbatan sezuvchanlikning ortishi bilan tavsiflanadi.
Zamonaviy stomatologiyada ushbu patologiyalarni davolash uchun remineralizatsiya dasturlari, nano-gidroksiapatit va bioaktiv shisha asosidagi preparatlar, lazer terapiyasi, yuqori adgeziya ko‘rsatkichiga ega biokompozit materiallar hamda minimal invaziv usullar qo‘llanilmoqda. Maqolada ushbu yangi metodlarning samaradorligi tahlil qilinadi hamda profilaktik chora-tadbirlarning ahamiyati yoritiladi.
Zamonaviy stomatologiyada ushbu patologiyalarni davolash uchun remineralizatsiya dasturlari, nano-gidroksiapatit va bioaktiv shisha asosidagi preparatlar, lazer terapiyasi, yuqori adgeziya ko‘rsatkichiga ega biokompozit materiallar hamda minimal invaziv usullar qo‘llanilmoqda. Maqolada ushbu yangi metodlarning samaradorligi tahlil qilinadi hamda profilaktik chora-tadbirlarning ahamiyati yoritiladi.
365-373
58
12
KURASH TURLARIDA SPORTCHILARINING KUCH CHIDAMKORLIGINI RIVOJLANTIRISH VA MUSOBAQA FAOLIYATI SAMARADORLIGINI OSHIRISH USULLARI
Ushbu maqolada kurashchilarning mushak kuchini darajasini maxsus sport uskunasi orqali aniqlash, mamlakatimizda rivojlangan kurash turlari yani Erkin kurash, Yunon-rum kurashi, Kurash, Belbog‘li kurash, Dzyudo va Sambo kurash turlari bilan shug‘ullanuvchi malakali kurashchilarni maxsus trenajorlar yordamida kuch va chidamlilik sifatlarini rivojlantirish samaradorligi ko‘rsatilgan.
137-140
53
9
INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA TERMINLARNING AHAMIYATI (Ingliz tili tibbiy terminlarining o‘zbek tiliga tarjimasi: sinonimlar va standartlashtirish muammolari)
Mazkur ilmiy ishda ingliz va o‘zbek tillarida terminlarning tutgan o‘rni, ularning ilmiy va amaliy ahamiyati, shuningdek, tibbiy terminlarning o‘zbek tiliga tarjima qilinishida uchraydigan muammolar tahlil qilingan. Terminlarning to‘g‘ri va izchil qo‘llanilishi ilmiy tafakkurda aniq¬likni, amaliy sohada esa tushunarlilikni ta’minlaydi. Ingliz tilidan kirib kelgan tibbiy atamalar sinonim shakllarda qo‘llanayotganligi sababli ularni standartlashtirish masalasi dolzarb bo‘lib qolmoqda. Ishda xalqaro tajribaga tayanilgan holda, o‘zbek tilida yagona terminologik tizim yaratish zaruriyati asoslab beriladi.
141-142
14
8
BACHADON MIOMASINING KLINIK VA PATOGENETIK XUSUSIYATLARI
Bachadon miomasi - bu mushak yoki biriktiruvchi to'qimadan kelib chiqadigan yaxshi xarakterli gormonga bog'liq o'sma. Kasallik turli yoshdagi ayollarda rivojlanishi mumkin, ammo unumdor yoshdagi bemorlar ustunlik qiladi. Statistikaga ko'ra, hozirgi vaqtda dunyodagi har to'rtinchi ayolda miyomatoz tugunlar mavjud.
143-145
12
6
ЛАПАРОСКОПИЧЕСКИЕ ВМЕШАТЕЛЬСТВА У ДЕВОЧЕК С ПЕРЕКРУТОМ ОПУХОЛЕВИДНОГО ОБРАЗОВАНИИ ЯИЧНИКОВ
Перекрут опухолевидных образований яичников у девочек является одной из наиболее актуальных проблем детской и подростковой гинекологии. Своевременная диагностика и выбор адекватной тактики лечения имеют решающее значение для сохранения репродуктивного здоровья пациенток. Внедрение лапароскопических технологий позволило существенно снизить частоту необоснованных овариоэктомий и обеспечить органосохраняющий подход. Лапароскопия сочетает в себе точную диагностику, минимальную травматичность и возможность сохранения функциональной ткани яичника, что особенно важно в детском возрасте. В статье рассматриваются особенности клинической картины, диагностические критерии, а также преимущества лапароскопических вмешательств при данной патологии.
374-376
30
13
DEMOKRATIYA VA AXBOROT ERKINLIGI O’RTASIDAGI BOG’LIQLIK
Maqolada demokratiya va axborot erkinligi tushunchalari, ularning o’zaro bog’liqligi, zamonaviy demokratik jamiyatdagi o’rni va ahamiyati yoritiladi. Axborot erkinligi cheklanishining oqibatlari, shuningdek, O’zbekiston va xorijiy davlatlar tajribasi tahlil qilinadi.
Demokratik boshqaruv va fuqarolik jamiyati rivojida axborot erkinligining zaruriy shart ekanligi asoslab beriladi.
Demokratik boshqaruv va fuqarolik jamiyati rivojida axborot erkinligining zaruriy shart ekanligi asoslab beriladi.
146-149
11
7
THE ROLE OF INFLAMMATORY MARKERS IN THE PROGRESSION OF CORONARY ARTERY DISEASE
The purpose of this study was to evaluate the clinical significance of inflammatory markers in the progression of coronary artery disease, to determine their association with angiographic severity of CAD, and to assess their prognostic value in predicting major adverse cardiovascular events.
150-151
16
3
YURAK QON-TOMIR KASALLIKLARIDAN AZIYAT CHEKAYOTGAN VA COVID-19 DAN SO’NG ASORATLARI QOLGAN BEMORLARDA NAFAS OLISH FUNKSIYASIGA JISMONIY REABILITATSIYA DASTURINING TA’SIRINI BAHOLASH
SARS-CoV-2 virusi keltirib chiqargan pandemiyaning jilovlanishiga qaramay, COVID-19ni boshdan kechirgan bemorlarning 70% dan ortig‘ida postkovid sindromi (PKS) belgilarining mavjudligi qayd etilmoqda. PKS keng tarqalgan simptomlari orasida nafas qisishi, jismoniy yuklamaga toqatning pasayishi, charchoq, kognitiv buzilishlar va yurak qon tomir tizimi kasalliklari ajralib turadi. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, postkovid sindromli bemorlarning 50% dan ortig‘ida yurak-qon tomir tizimida turli buzilishlar aniqlangan. Shu bois yurak-qon tomir kasalliklari fonida kechayotgan PKSni dori vositalarisiz, jismoniy reabilitatsiya orqali davolash alohida ahamiyatga ega.
377-380
24
6
МЕСТО ИСТОРИИ УЗБЕКИСТАНА В ДУХОВНОМ ВОЗРОЖДЕНИИ ОБЩЕСТВА
В статье рассматривается роль исторического наследия Узбекистана в процессе духовного возрождения современного общества. Анализируется влияние исторических личностей, культурных и научных достижений на формирование национального самосознания. Особое внимание уделено государственной политике по сохранению и популяризации историко-культурного наследия как ключевому элементу духовного воспитания молодёжи. Подчёркивается значимость интеграции исторических ценностей в образовательную и идеологическую систему страны.
381-383
594
81
ABDULLA QODIRIY DRAMMALARINING G’OYAVIY-BADIIY XUSUSIYATLARI (“BAXTSIZ KUYOV” ASARI MISOLIDA)
Ushbu maqolada A. Qodiriyning “Baxtsiz kuyov” asari va unda ta’kidlangan ta’limiy-axloqiy masalalar haqida fikr yuritiladi. Asarda muhabbat, ijtimoiy tengsizlik va adolatsizlik kabi dolzarb mavzular tilga olinadi. Asosiy qahramon Solih va Rahima o‘rtasidagi fojiaviy muhabbat hikoyasi orqali eski urf-odatlar qoralanadi.
384-386
80
24
QARAQALPAQ FOLKLORÍ: TARIYXÍY RAWAJLANÍWÍ HÁM ZAMANAGÓY ÁHMIYETI
Bul maqalada qaraqalpaq xalıq folklorınıń kelip shıǵıwı, qáliplesiwi hám janrlıq kóp túrliligi tallanǵan. Folklordıń xalıq tariyxın, úrp-ádetlerin, ruwxıy qádiriyatların sáwlelendiriwdegi ornı hám de zamanagóy dáwirde onıń áhmiyeti jarıtıp berilgen.
387-394
65
17
SOLIQ MA'MURCHILIGINI RAQAMLASHTIRISH ORQALI SOLIQ BAZASINI KENGAYTIRISH
Maqolada soliq ma’murchiligini raqamlashtirish jarayonlari va ularning soliq bazasini kengaytirishdagi o‘rni tahlil qilingan. Raqamli texnologiyalarni soliq tizimiga joriy etish orqali soliqlarni yig‘ish samaradorligini oshirish, “soya iqtisodiyoti”ni qisqartirish hamda fiskal shaffoflikni ta’minlash imkoniyatlari ko‘rsatib berilgan. Shuningdek, O‘zbekiston tajribasi xalqaro amaliyot bilan solishtirilib, mavjud muammolar va ularni hal etish yo‘llari yoritilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, soliq ma’murchiligini raqamlashtirish davlat byudjeti barqarorligini ta’minlash, tadbirkorlik muhitini yaxshilash va soliq bazasini kengaytirishda strategik omil sifatida namoyon bo‘lmoqda.
305-311
29
21
БЕССИМПТОМНАЯ БАКТЕРИУРИЯ – СЛОЖНЫЙ ПАТОЛОГИЧЕСКИЙ ПРОЦЕСС
Бессимптомная бактериурия (ББУ), определяемая как истинная бактериурия при отсутствии специфических симптомов острой инфекции мочевыводящих путей (ИМП), является распространенным явлением и встречается у 2–15% беременных [1]. Частота ББУ в развивающихся странах выше: в Нигерии распространенность ББУ у беременных достигает 86,6%, но, поскольку основным уропатогеном является Staphylococcus aureus, авторы не исключают возможность контаминации [2]. Еще выше частота ББУ у ВИЧ-позитивных беременных женщин [3, 4]. С.П. Синчихин с соавторами диагностировали ББУ у 11% среди всех беременных, которые встали на учет в раннем гестационном периоде. При этом за последние 10 лет, по наблюдениям авторов, число беременных с ББУ увеличилось в 1,4 раза [5].
312-319
12
7
ОПТИМИЗАЦИЯ ХИРУРГИЧЕСКОГО ПАДХОДА ПРИ ПЕРЕКРУТЕ ОБРАЗОВАНИЯ ЯИЧНИКОВ У ДЕВОЧЕК ПОДРОСТКОВ
Перекрут кистозных образований яичника является одной из наиболее частых и опасных неотложных ситуаций в детской и подростковой гинекологии. На протяжении долгого времени стандартным подходом считалась овариоэктомия, однако накопленный опыт показал высокую эффективность органосохраняющей тактики.
320-321
77
19
AHMAD YASSAVIYNING TURKISTON MADANIY HAYOTIDAGI O‘RNI
Mazkur maqolada turkiy xalqlarning buyuk mutasavvuf shoiri Ahmad Yassaviy faoliyati, ilmiy va adabiy merosi, “Devoni hikmat” asari xususida fikr yuritiladi.
322-323
117
42
O‘ZBEK ADABIYOTIDA AYOL OBRAZI TALQINLARI
Ushbu maqola o‘zbek adabiyotida ayol obrazining badiiy talqinlariga bag‘ishlanadi. Adabiyot xalq ma’naviyatining oynasi bo‘lib, unda insoniy qadriyatlar, ijtimoiy hayot va ruhiy jarayonlar o‘z aksini topadi. Ayol mehr-muhabbat, sadoqat va fidoyilik timsoli sifatida badiiy ijodda alohida o‘rin egallashi kabi masalalar Oybek, Zulfiya Isroilova, Saida Zunnunova, Cho‘lpon, Abdulla Qodiriy, Abdulla Qahhor va boshqa ijodkorlar asarlari misolida yoritilib berilgan.
324-328
58
16
YURAK-QON TOMIR KASALLIKLARIDA QO‘LLANILADIGAN DORILAR FARMAKOLOGIYASI
Yurak-qon tomir kasalliklari zamonaviy tibbiyotning eng dolzarb muammolaridan biri bo‘lib, ularni davolashda qo‘llaniladigan dorilarning farmakologiyasi muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu maqola yurak-qon tomir kasalliklarida ishlatiladigan dorilarning nazariy farmakologiyasini tahlil etishga bag‘ishlangan bo‘lib, dorilarning turlarini, ta’sir mexanizmlarini, farmakodinamika va farmakokinetika jihatlarini batafsil ko‘rib chiqadi.
Maqolada antiplateletlar, antikoagulyantlar, beta-blokerlar, angiotenzin konvertaziya fermenti inhibitorlari, kaltsiy kanallari antagonistlari, diuretiklar va boshqa dorilarning yurak-qon tomir tizimiga ta’siri, ularning kasalliklarning patogeneziga qarshi kurashdagi roli va potentsial yon ta’sirlari nazariy jihatdan yoritiladi. Xususan, dorilarning yurak ritmi, qon bosimi, tromboz va yurak etishmovchiligini nazorat qilishdagi strategik o‘rni ta’kidlanadi.
Maqolada antiplateletlar, antikoagulyantlar, beta-blokerlar, angiotenzin konvertaziya fermenti inhibitorlari, kaltsiy kanallari antagonistlari, diuretiklar va boshqa dorilarning yurak-qon tomir tizimiga ta’siri, ularning kasalliklarning patogeneziga qarshi kurashdagi roli va potentsial yon ta’sirlari nazariy jihatdan yoritiladi. Xususan, dorilarning yurak ritmi, qon bosimi, tromboz va yurak etishmovchiligini nazorat qilishdagi strategik o‘rni ta’kidlanadi.
329-334
20
9
ERRORS AND COMPLICATIONS IN ENDODONTIC TREATMENT
Endodontic treatment, commonly known as root canal therapy, is a vital procedure in saving teeth that have been compromised by decay, trauma, or infection. While the success rate of endodontic therapy is generally high, various errors and complications can occur during the procedure, which may lead to treatment failure. This article reviews the most common endodontic errors, their causes, potential consequences, and methods of prevention.
335-337
85
31
JANG MAYDONIDA HARBIY ALOQANI TASHKIL QILISH
Ushbu maqola jangda aloqani tashkil qilish usullari aloqa tarmoqlarining asosiy zamonaviy texnologiyalarini samarodorligi rivojlanish bosqichlariga bag‘ishlangan bo‘lib, harbiy aloqani tashkil qilish bilan tanishib chiqiladi.
338-345
62
10
RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA INSON KAPITALINI BOSHQARISHNING NAZARIY ASOSLARI: O‘ZBEKISTON YENGIL SANOATI AMALIYOTI TADQIQI
Ushbu maqolada raqamli texnologiyalar asosida inson kapitalini boshqarishning nazariy asoslari O‘zbekiston yengil sanoati amaliyotida chuqur tahlil qilingan.
Tadqiqot doirasida inson kapitali tushunchasi, uning iqtisodiy ahamiyati va zamonaviy boshqaruv tamoyillari o‘rganilgan. Maqolada yengil sanoat korxonalarida inson kapitalini samarali boshqarishning strategik yondashuv, uzluksiz ta’lim, motivatsiya va innovatsion muhit yaratish kabi asosiy tamoyillari tahlil etilgan. Raqamli transformatsiya jarayonining inson kapitali rivojlanishiga ta’siri, yangi raqamli ko‘nikmalarning shakllanishi va sun’iy intellekt texnologiyalarining qo‘llanilishi batafsil ko‘rib chiqilgan. O‘zbekiston yengil sanoati korxonalarining amaliy tajribasi asosida mehnat mahsuldorligi 25-30 foizgacha oshirish, eksport salohiyatini kengaytirish va xodimlarning malakasini oshirish natijalariga erishilganligi ko‘rsatilgan.
Tadqiqot doirasida inson kapitali tushunchasi, uning iqtisodiy ahamiyati va zamonaviy boshqaruv tamoyillari o‘rganilgan. Maqolada yengil sanoat korxonalarida inson kapitalini samarali boshqarishning strategik yondashuv, uzluksiz ta’lim, motivatsiya va innovatsion muhit yaratish kabi asosiy tamoyillari tahlil etilgan. Raqamli transformatsiya jarayonining inson kapitali rivojlanishiga ta’siri, yangi raqamli ko‘nikmalarning shakllanishi va sun’iy intellekt texnologiyalarining qo‘llanilishi batafsil ko‘rib chiqilgan. O‘zbekiston yengil sanoati korxonalarining amaliy tajribasi asosida mehnat mahsuldorligi 25-30 foizgacha oshirish, eksport salohiyatini kengaytirish va xodimlarning malakasini oshirish natijalariga erishilganligi ko‘rsatilgan.
346-349
21
15
TIBBIY TERMINOLOGIYANI O‘QITISHDA LOTIN TILINING AHAMIYATI
Mazkur maqolada tibbiy terminologiyani o‘qitishda lotin tilining o‘rni va ahamiyati yoritib berilgan. Tibbiyot fanida qo‘llaniladigan atamalar asosan lotin va yunon tillaridan kelib chiqqani, ularning tarixiy ildizlari va hozirgi davrda qo‘llanish sabablari tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada talabalarga terminlarni samarali o‘rgatish uchun morfemik tahlil, tematik guruhlash, so‘z yasash va matn tahlili kabi metodlardan foydalanish taklif etiladi.
Lotin tilini o‘rganish tibbiyot sohasida nafaqat atamalarni yod olish, balki kasbiy matnlarni to‘g‘ri tushunish va amaliy kommunikatsiyada qo‘llash uchun muhim vosita ekani asoslab beriladi.
Lotin tilini o‘rganish tibbiyot sohasida nafaqat atamalarni yod olish, balki kasbiy matnlarni to‘g‘ri tushunish va amaliy kommunikatsiyada qo‘llash uchun muhim vosita ekani asoslab beriladi.
350-352
48
16
MILLAT UYG‘ONISHI VA BEHBUDIYNING PUBLITSISTIK FAOLIYATI
Maqolada Mahmudxo‘ja Behbudiyning publitsistik faoliyati va uning jadidchilik harakatidagi o‘rni tahlil qilinadi. Unda Behbudiyning “Samarqand” gazetasi, “Oyna” jurnali va boshqa matbuot organlari orqali millatni ma’rifat va taraqqiyotga chorlagan faoliyati yoritiladi. Shuningdek, uning publitsistik qarashlarida milliy istiqlol, taraqqiyot va ma’rifat masalalari yetakchi o‘rin tutgani ko‘rsatib beriladi.
353-356
64
42
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA TOVUSH VA HARF FARQINI ANGLASHDA FONETIK O‘YINLARNING AHAMIYATI
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida tovush va harf farqini anglash jarayonida fonetik o‘yinlarning pedagogik ahamiyati va ta’lim samaradorligini oshirishdagi roli o‘rganiladi. Mavzu doirasida tovush va harf tushunchalari, fonetik o‘yinlarning ta’lim jarayonidagi o‘rni, shuningdek, pedagogik muammolar va ularni hal qilish usullari tahlil qilinadi.
Tadqiqot natijalari asosida fonetik o‘yinlarning nutq madaniyatini rivojlantirishdagi samaradorligi ko‘rsatib berilgan.
Tadqiqot natijalari asosida fonetik o‘yinlarning nutq madaniyatini rivojlantirishdagi samaradorligi ko‘rsatib berilgan.
361-364
34
8
SUN’IY INTELLEKTNING OFTALMOLOGIYADAGI O‘RNI
Mazkur maqolada sun’iy intellektning (SI) oftalmologiya sohasidagi qo‘llanish imkoniyatlari, asosiy yo‘nalishlari va istiqbollari tahlil qilinadi. Diabetik retinopatiya, glaukoma, yoshga bog‘liq makulyar degeneratsiya kabi keng tarqalgan ko‘z kasalliklarini erta aniqlashda mashinaviy va chuqur o‘rganishga asoslangan algoritmlarning afzalliklari yoritilgan.
Shuningdek, SI yordamida tashxis tezligi va aniqligini oshirish, masofaviy skrining o‘tkazish hamda jarrohlik amaliyotini rejalashtirishdagi qulayliklar ko‘rsatib o‘tilgan.
O‘zbekiston sharoitida sun’iy intellektni joriy etishning dolzarbligi, ma’lumotlar bazasini boyitish va tibbiyot xodimlarini raqamli texnologiyalar bilan ishlashga o‘rgatish zarurligi alohida ta’kidlanadi.
Tadqiqot natijalari sun’iy intellekt oftalmologik yordam sifatini oshirishda muhim amaliy ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatadi.
Shuningdek, SI yordamida tashxis tezligi va aniqligini oshirish, masofaviy skrining o‘tkazish hamda jarrohlik amaliyotini rejalashtirishdagi qulayliklar ko‘rsatib o‘tilgan.
O‘zbekiston sharoitida sun’iy intellektni joriy etishning dolzarbligi, ma’lumotlar bazasini boyitish va tibbiyot xodimlarini raqamli texnologiyalar bilan ishlashga o‘rgatish zarurligi alohida ta’kidlanadi.
Tadqiqot natijalari sun’iy intellekt oftalmologik yordam sifatini oshirishda muhim amaliy ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatadi.
395-399
68
9
IRAN’S FOREIGN POLICY EVOLUTION: IDEOLOGICAL FOUNDATIONS AND INSTITUTIONAL DYNAMICS
The article analyzes the transformation of Iran’s foreign policy strategy from the Islamic Revolution of 1979 to the early decades of the twenty-first century. Particular focus is placed on how domestic reforms, constitutional changes, and shifting geopolitical conditions shaped Tehran’s external orientation. The study highlights the central role of the Supreme Leader, whose broad constitutional powers allow him to define national priorities, supervise their implementation, and intervene directly in political institutions. It further examines the contributions of the President, the Parliament (Majles), the Foreign Ministry, and constitutional councils to policy formulation. The paper traces key stages of Iranian diplomacy under Rafsanjani’s pragmatic reconstruction, Khatami’s “Dialogue Among Civilizations,” Ahmadinejad’s confrontational justice-centered approach, and Rouhani’s moderate, economically oriented strategy culminating in the JCPOA. Overall, the research demonstrates how Iran’s foreign policy continuously balances ideology and pragmatism to strengthen national interests and ensure regional leadership.
357-360
105
18
REVMATOID ARTRITNING ERTA DIAGNOSTIKASIDA ASSP NING KLINIK AHAMIYATI
Revmatoid artrit - hozirgi vaqtda bu kasallik nafaqat sog'liqni saqlash tizimining, balki jahon hamjamiyatining ijtimoiy-iqtisodiy muammolaridan biriligicha qolmoqda.
Misol uchun dunyo bo'ylab 18 million inson revmatoid artrit bilan kasallangan. Birgina Buyuk Britaniyada har yili Revmatoid artritning 24 500 dan ortiq yangi holatlari aniqlanadi. 2029 - yilga borib yangi tashxis qo'yilgan holatlar 25 400 dan ortishi kutilmoqda. 2000-2019 yillar oralig‘ida kasallanish soni 100 000 kishiga 58.4 dan 94,0 gacha ko‘tarilgan.
Misol uchun dunyo bo'ylab 18 million inson revmatoid artrit bilan kasallangan. Birgina Buyuk Britaniyada har yili Revmatoid artritning 24 500 dan ortiq yangi holatlari aniqlanadi. 2029 - yilga borib yangi tashxis qo'yilgan holatlar 25 400 dan ortishi kutilmoqda. 2000-2019 yillar oralig‘ida kasallanish soni 100 000 kishiga 58.4 dan 94,0 gacha ko‘tarilgan.
400-401
111
11
O‘ZBEK MILLIY MUSIQASINING ZAMONAVIY TALQINI
Mazkur maqolada o‘zbek milliy musiqasining shakllanish jarayoni, uning tarixiy ildizlari va bugungi kunda zamonaviy san’at talablari asosida qayta talqin qilinishi masalalari tahlil qilinadi. Global madaniy jarayonlar ta’sirida milliy musiqaning o‘zgarish xususiyatlari, an’anaviy kuy-qo‘shiqlarning estrada, simfonik va elektron musiqaga uyg‘unlashtirilishi o‘rganiladi. Shuningdek, milliy musiqaning yosh avlod ongida tarbiyaviy ahamiyati va uning madaniy identitetni shakllantirishdagi o‘rni ilmiy nuqtai nazardan yoritiladi.
152-155
97
22
THE "UZBEKISTAN - 2030" STRATEGY: THE CULMINATION OF THE "NEW UZBEKISTAN" DEVELOPMENT PARADIGM
This article examines the strategic trajectory of Uzbekistan's development since its independence, culminating in the "Uzbekistan - 2030" vision. It posits that the nation's evolution can be understood in two distinct phases: the foundational period, which established a unique "Uzbek Model" of gradual transition, and the contemporary era, defined by President Shavkat Mirziyoyev's "New Uzbekistan" concept. The article provides a critical analysis of this concept's core principles—prioritizing human dignity, justice, and economic liberalization—and its operationalization through two sequential strategic roadmaps: the "Strategy of Actions" (2017-2021) and the "Development Strategy of New Uzbekistan" (2022-2026). By evaluating the tangible outcomes of the first strategy and the ambitious, goal-oriented framework of the second, this paper argues that Uzbekistan has adopted a sophisticated, phased model of reform. This model effectively builds upon historical foundations while aggressively addressing contemporary challenges, aiming to position the country as a developed, just, and influential state within the international community by the end of the decade.
156-158
27
11
THE PIVOTAL ROLE OF TEACHER PROFILES IN ENGLISH LANGUAGE TEACHING IN EFL SETTINGS
The importance of a quality teacher profile towards improving English language teaching in an English as a Foreign Language (EFL) context is tackled by this article. It contends that a professional profile of a teacher, including his or her pedagogical belief system, cultural awareness, and language skills, is not just a credential but an operative instrument in effective teaching. The article analyzes how identification and development of such teacher profiles can contribute to more active and effective learning environments, linking pedagogical methods to the particular needs of EFL students.
159-161
29
12
UNDERSTANDING THE LEARNER: THE CENTRALITY OF STUDENT PROFILES IN TEACHING ENGLISH IN UZBEKISTAN'S EFL CONTEXT
The paper deals with the key function of creating and applying student profiles in enhancing effective English language instruction, specifically with regard to the Uzbekistan context. It argues that gaining an accurate insight into learners' backgrounds like their linguistic history, cultural context, learning motivations, and learning styles is essential in the development of pedagogical practices that lead to enhanced academic performance. The article discusses how a good student profile can inform curriculum planning, material selection, and classroom management, making teaching more pertinent and engaging to students in an EFL setting.
162-163
40
31
O‘ZBEK ADABIYOTIDA PSIXOLOGIZMNING BADIIY TALQINI (“DAXSHAT” HIKOYASI MISOLIDA)
Ushbu maqolada Abdulla Qahhorning “Daxshat” hikoyasi psixologizm nuqtai nazaridan tahlil qilingan. Asarda inson ruhiyatidagi qo‘rquv, xavotir va jamiyat bilan bog‘liq iztiroblarning badiiy talqini ko‘rsatib beriladi. Qahhorning psixologik tahlil uslubi, ramziy ma’nolar va ijtimoiy-psixologik muammolar uyg‘unligi hikoyaning o‘ziga xos badiiy qiymatini belgilaydi.
164-166
17
BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARINING IJODIY FAOLLIGINI RIVOJLANTIRISHNING TAVSIFIY IFODASI
ushbu maqolada bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining ijodiy faolligini rivojlantirishga doir tavsiflar, komponentlar, ijodkorlik, uning tavsifiy mazmuni, ijodiy fikrlash, ijodiy yondashish, o‘zini o‘zi rivojlantirish bo‘yicha ilmiy qarashlar keltirilib , ularga subyektiv munosabat bildirilgan.
167-171
22
22
COMPOUND VERBS IN KARAKALPAK, ENGLISH AND GERMAN LANGUAGES
This article studies the compound verbs in three different languages: Karakalpak, English and German. In the article main features of compound verbs are identified, analyzed and compared from morphological and structural point of view.
172-173
23
9
THЕ SIGNIFICАNT POINTS OF TEACHING METHODS IN PRIVATE EFL CLASSES
The article contains general information about English language methodology, its types, significance, organizational history, and coherence.
174-175
31
7
SEL XAVFINI OLDINI OLISH VA ULARDAN HIMOYALANISH TADBIRLARI
Bu maqolada sel xavfini oldini olish va ulardan himoyalanish tadbirlari haqida sóz etilgan.
176-178
18
10
TEZIS MAVZUSI: REVMATIK ISITMA RIVOJLANISH MEXANIZMI
Revmatik isitma tana to'qimalariga zarar etkazishi mumkin, bu ularning shishishiga olib keladi, lekin uning eng katta xavfi yurakka etkazilishi mumkin bo'lgan zarardadir. Vaqtning yarmidan ko'pi revmatik isitma yurak klapanlarining chandiqlanishiga olib keladi. Bu chandiq klapanni toraytirishi va klapanning to'g'ri ochilishi yoki yopilishini qiyinlashtirishi mumkin. Bu sizning yuragingizni tanangizning qolgan qismiga qon quyish uchun qattiqroq ishlashiga olib keladi. Ushbu qopqoqning shikastlanishi revmatik yurak kasalligi deb ataladigan holatga olib kelishi mumkin, bu esa vaqt o'tishi bilan konjestif yurak etishmovchiligiga olib keladi.
129-131
29
11
DEMOCRATIZATION OF RELATIONS BETWEEN LOCAL GOVERNMENT REPRESENTATIVES AND PUBLIC CONTROL: THE NEW REALITY OF UZBEKISTAN
This article examines the process of democratizing relations between local representative bodies (Kengashes of People's Deputies) and mechanisms of public control in the Republic of Uzbekistan. The research focuses on the transformational changes that have occurred in the system of public administration following the constitutional reform of 2023, which marked a transition from a centralized model to a system based on the principles of "social state" and "people's power." The article analyzes the legal foundations of public control, its institutional forms, and the practical mechanisms of interaction between deputies and civil society institutions. Special attention is paid to the analysis of new democratic institutions that ensure transparency and accountability of local authorities, such as public councils, civic hearings, and participatory budgeting. The author comes to the conclusion that modern reforms have created a constitutional basis for the development of effective public control, while its practical implementation requires further improvement of legislation and development of civil society institutions.
132-133
84
35
MULOQOT VA SHAXSLARARO MUNOSABATLAR PSIXOLOGIYASI
Muloqot va munosabat to‘g‘risida tushuncha. Muloqotning kommunikativ sohasi. Muloqotning perseptiv tomoni. Muloqatning interaktiv tomoni. Muloqot turlari. Muloqatda mohiyatni ahamiyati.
134-136
8
4
TALABALARINIŃ KOGNITIV KOMPETENCIYASIN QÁLIPLESTIRIWDIŃ PSIXOLOGIYALIQ-PEDAGOGIKALIQ PRINCIPLERI
Zamanagóy didaktika hám ámeliyattıń talaba shaxsına qayta baǵdarlanıwı olardıń biliw iskerligin jetilistiriw mashqalasın eń áhmiyetli mashqalalar qatarına qoydı. Búgingi kúnde joqarı bilimlendiriw mákemeleri talabaları tálim procesiniń baqlawshısı hám passiv tıńlawshısı emes, al onıń belsendi qatnasıwshısına aylanıp atırǵan bilimlendiriw subyekti sıpatında qabıl etilmekte. Oqıtıwshınıń bul baǵdardaǵı wazıypası belsendilik, erkinlik, dóretiwshilik sıpatların qáliplestiriwden ibarat. Aktiv bilim alıw óz mánisi boyınsha kognitiv kompetenciyanı rawajlandırıw sheńberindegi bilim alıw bolıp tabıladı. Solay etip, til úyreniwde talabalarınıń kognitiv kompetenciyasın qáliplestiriw oqıw procesin shólkemlestiriwdiń psixologiyalıq-pedagogikalıq principlerine tiykarlanadı hám tómendegiler menen xarakterlenedi:
137-140
34
12
BAYRAM KONSEPTI: INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI KONTEKSTIDA CHOG‘ISHTIRMA TADQIQI
. Ushbu tadqiqot ingliz va o‘zbek tillarida bayram konseptining chog’ishtirma tahlilini taqdim etadi. Maqola bayramlarning tarixi, diniy va sekulyar bayramlar, shuningdek, ularning jamiyatdagi ijtimoiy roli va madaniy ahamiyatini o‘rganadi. Ingliz tilida bayramlar ko‘pincha diniy va sekulyar turdagi bayramlarga bo‘linib, ularning mazmuni va ifodalanishi ijtimoiy va iqtisodiy omillarga bog’liq. O‘zbek tilida esa bayramlar asosan diniy va milliy bayramlarga, shu jumladan, Navro‘z, Ramazon hayiti, va Qurbon hayiti kabi bayramlarga asoslanadi. Maqolada, har ikki tildagi bayramlarning mazmuni va ular orasidagi madaniy farqlar, ularning ijtimoiy birlik va birdamlikni mustahkamlashdagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, bayramlarning jamiyatdagi ahamiyati, ular orqali jamiyatdagi qadriyatlar, an’analar va urf-odatlarni saqlash va yosh avlodga yetkazishdagi roli muhokama qilinadi. Tadqiqot, ingliz va o‘zbek tilida bayramlar konsepti orasidagi o‘zgarishlarni taqqoslaydi va ularning har bir millat uchun qanday ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.
402-404
26
8
ONA TILIDA NUTQ MADANIYATINI SHAKLLANTIRISHDA ZAMONAVIY RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING IMKONIYATLARI VA PEDAGOGIK MUAMMOLAR
Ushbu maqolada ona tilida nutq madaniyatini shakllantirishda zamonaviy raqamli texnologiyalarning ta’lim jarayonidagi o‘rni, imkoniyatlari va yuzaga kelayotgan pedagogik muammolar tahlil qilinadi. Raqamli vositalarning nutq madaniyati rivojiga ta’siri, o‘qituvchilarning raqamli savodxonlik darajasi, texnik infratuzilma muammolari hamda ijtimoiy-psixologik jihatlar ko‘rib chiqiladi. Maqola raqamli va an’anaviy ta’lim usullarining uyg‘unligini ta’kidlab, pedagogik yondashuvlarni takomillashtirish zaruratini ko‘rsatadi.
405-407
25
11
GIYOHVANTLIKDA BEMOR PSIXOLOGIYASI
Mazkur maqolada giyohvandlikka chalingan shaxslarning psixologik hamda emotsional holati, kognitiv funksiyalari va ijtimoiy xulq-atvoridagi o‘zgarishlar psixologik va klinik nuqtai nazardan tahlil etilgan.
408-411
52
13
HISSIYOT VA STRESSNING INSON HAYOTIDA AHAMIYATI
Mazkur maqolada zamonaviy psixologiyada muhim ahamiyat kasb etuvchi hissiyot va stress hodisalari oʻzaro uzviy bogʻliqligini tahlil qilamiz. Hissiyotlar inson ongining noaniq, ammo kuchli harakatlantiruvchi omillari sifatida qaralib, stress esa organizmning adaptiv javobi sifatida qaraladi.
412-415
99
18
BOSH SOHASINING TOPOGRAFIK ANATOMIYASI VA OPERATIV XIRURGIYASI
Ushbu fan bosh sohasining murakkab anatomik tuzilishi, topografik munosabatlari hamda operativ jarrohlik tamoyillarini o‘rganishga qaratilgan. Fan doirasida boshning yumshoq to‘qimalari, suyak tuzilmalari, qon va limfa tomir tizimi, asab tolalari va funksional ahamiyatga ega bo‘lgan tuzilmalar batafsil tahlil qilinadi.Topografik anatomiya bosh sohasining turli qismlarida joylashgan tuzilmalarning o‘zaro munosabatlarini, patologik jarayonlarning tarqalish yo‘nalishlarini hamda jarrohlik amaliyoti uchun zarur bo‘lgan aniq anatomik yo‘nalishlarni belgilashga yordam beradi.Operativ xirurgiya esa bosh sohasida amalga oshiriladigan turli jarrohlik muolajalarini, ularning bajarilish texnikasini, minimal invaziv usullar va zamonaviy jarrohlik yondashuvlarini o‘rganadi. Shu bilan birga, operativ aralashuvlar vaqtida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan asoratlar va ularni oldini olish usullari ham ko‘rib chiqiladi.Fan tibbiyotning neyroxirurgiya, plastik va rekonstruktiv jarrohlik, travmatologiya va stomatologiya kabi yo‘nalishlari bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, talabalarga, shifokorlarga va tadqiqotchilarga amaliyotda muhim bo‘lgan chuqur bilimlar beradi.
416-419
39
14
STATUSNI ANGLATUVCHI MUROJAAT BIRLIKLARI
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillarida statusni anglatuvchi murojaat birliklarining nutqiy vaziyatda tasniflanishini ko’rishingiz mumkin.
420-427
31
5
TIJORAT BANKLARI KREDITLARINING AHOLI BANDLIGIGA VA IQTISODIY O‘SISHGA TA’SIRI
Mazkur ilmiy maqolada tijorat banklari kreditlarining aholi bandligiga va mamlakat iqtisodiy o‘sishiga ko‘rsatadigan ta’siri tahlil qilingan. Kreditlash jarayonida ishlab chiqarish korxonalarini moliyalashtirish, kichik va o‘rta biznesni qo‘llab-quvvatlash hamda uy xo‘jaliklari uchun yaratilgan moliyaviy imkoniyatlarning mehnat bozoriga va yalpi ichki mahsulotning o‘sishiga qo‘shgan hissasi yoritilgan. Shuningdek, bank kreditlarining investitsiya faolligini oshirishdagi, yangi ish o‘rinlari yaratishdagi va soliq tushumlarini ko‘paytirishdagi multiplikativ effekti nazariy va amaliy jihatdan asoslab berilgan. Xalqaro tajribalar bilan bir qatorda O‘zbekiston tajribasi ham tahlil etilib, iqtisodiyotning turli tarmoqlarida kreditlarning samaradorligini oshirish bo‘yicha xulosalar keltirilgan.
428-437
35
25
SOVET DAVRIDA QASHQADARYO VOHASI AHOLISINING TARIXSHUNOSLIGI
Sosoialistik davlat doirasida jamiyatining ijtimoiy tuzilish borasidagi o‘zgarishi ustivor maqsadini siyosiy rahbariyat jamiyatni ijtimoiy jihatidan bir xillashuvidan iborat deb biladi.
Ijtimoiy tavofutlarga barham berilishi kishilar ijtimoiy tengligiga erishining zarur sharti deb qaraladi. Ijtimoiy bo‘linishning butun xilma-xilligi eng oddiy negizidan: ikkita “sotsialistik” ishchilar va kolxozchi dehqonlar sinflari, shuningdek ijtimoiy qatlam bo‘lgan “sotsialistik” ziyolilarga ajragan holda qat’iy qilib qo‘yildi.
Ijtimoiy tavofutlarga barham berilishi kishilar ijtimoiy tengligiga erishining zarur sharti deb qaraladi. Ijtimoiy bo‘linishning butun xilma-xilligi eng oddiy negizidan: ikkita “sotsialistik” ishchilar va kolxozchi dehqonlar sinflari, shuningdek ijtimoiy qatlam bo‘lgan “sotsialistik” ziyolilarga ajragan holda qat’iy qilib qo‘yildi.
438-446
38
4
VOHA AHOLISINING AN’ANAVIY TURAR JOYLAR
Vohada o‘ziga xos lokal xususiyatli o‘zgarish jarayoni yangi texnologiyalarining kirib kelishi asosida turar joylarda ham o‘zgarishlar yuz bergan. Uylarning qurilishi bilan bog‘liq urf-odat va an’analarda ham marosimlar mavjud bo‘lib, unda mol so‘yib qon chiqarishgan. Aholining 90% i o‘timishi va bugungi kunga kelib mehmonxonalar qo‘ra boshladilar. Bu kabi an’ananing kengroq tarqalishi mahalliy aholi o‘rtasida o‘ziga xos yangi o‘zgarishlarga olib kelmoqda.
447-455
36
12
MUSTAQILLIK YILLARDA VOHA AHOLISINING TARIXSHUNOSLIGI
O‘zbek xalqining hayotini tadqiq qilgan, bir qator o‘zbek olimlari ilmiy ishlarini olib borgan. Bu olimlarimiz tomonida o‘zbek xalqining urf-odatlar, an’analar hamda turmush-tarzidagi marosimlariga doir bir qator asarlar Akademik K Shoniyozov, I. Jabborov, O. Bo‘riev, T. Xo‘jamberdieva Z. Orifxonova, Q. Nasriddinov, A. Ashirov, F. Rahmonov, S. Davlatova, G. Tosheva kabi bir qator o‘zbek olimlarning ishlarida etnik o‘zlikning anglashga doir ma’lumotlar o‘z aksini topgan.
456-459
16
2
РОЛЬ МОБИЛЬНОГО ОБУЧЕНИЯ В ФОРМИРОВАНИИ УЧЕБНО-ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКИХ КОМПЕТЕНЦИЙ СТУДЕНТОВ ПРИ ГИБРИДНОМ ФОРМАТЕ
В данной статье рассматривается роль мобильных приложений в развитии учебно-исследовательских компетенций студентов и их влияние на образовательный процесс. В условиях гибридного обучения мобильные приложения предоставляют удобный доступ к учебным материалам, способствуют организации совместной исследовательской работы, автоматизируют выполнение заданий и взаимодействие между участниками образовательного процесса.
179-184
20
21
В данной тезисной работе подробно рассматриваются теоретические и практические основы внедрения систем менеджмента качества и безопасности на мясоперерабатывающих предприятиях. Освещено значение стандартов ISO 9001, ISO 22000, HACCP и GMP, их применение в
Mazkur maqolada o‘zbek matnshunoslik fanining yirik vakillaridan biri Muhammadjon Hakimovning qo‘lyozma manbalar bilan ishlash prinsiplari tahlil etiladi. Adabiy merosni ilmiy o‘rganish va nashrga tayyorlash jarayonida shakllangan nazariy yondashuvlar, xususan, qo‘lyozmalarni izlab topish, tavsiflash, qiyosiy tahlil qilish, matniy farqlarni aniqlash, ilmiy-tanqidiy matnni tiklash va nashr etish kabi asosiy tamoyillar ko‘rib chiqilgan. Hakimovning manbashunoslik va matnshunoslik sohalariga qo‘shgan hissasi – Navoiy asarlari qo‘lyozmalarining tavsifi va xattotlar faoliyatini tadqiq etish, Sharq manbashunosligi lug‘ati kabi asarlari misolida yoritiladi. Mustabid tuzum davrida cheklangan adabiy manbashunoslik va mustaqillik yillarida matnshunoslikning yangi bosqichga ko‘tarilishi jarayonida Hakimov prinsiplari va ilmiy maktabi ahamiyati namoyon etiladi. Ushbu prinsiplar asosida yaratilgan ilmiy nashrlar va matnlar tahlili o‘zbek adabiy merosining asl holida keng ommaga yetkazilishiga xizmat qilayotgani qayd etiladi.
185-186
43
27
IMPLEMENTATION OF FOOD SAFETY MANAGEMENT SYSTEMS IN MEAT PROCESSING ENTERPRISES: THE ROLE OF HACCP AND ISO 22000 IN ENSURING CONSUMER HEALTH
This article explores the practical aspects of implementing food safety management systems in meat processing enterprises, focusing on the HACCP and ISO 22000 standards. Their role in minimizing microbiological, chemical, and physical hazards, as well as in safeguarding consumer health, is discussed in detail. The paper highlights global experiences and evaluates the challenges and opportunities of adopting these systems in the context of Uzbekistan. It concludes that effective implementation of HACCP and ISO 22000 can significantly improve product safety, increase competitiveness, and strengthen both domestic and international market positions.
187-188
24
8
АКТУАЛЬНЫЕ ВОПРОСЫ ВНЕДРЕНИЯ СИСТЕМ МЕНЕДЖМЕНТА КАЧЕСТВА И БЕЗОПАСНОСТИ ПИЩЕВОЙ ПРОДУКЦИИ НА МЯСОПЕРЕРАБАТЫВАЮЩИХ ПРЕДПРИЯТИЯХ
В данной тезисной работе подробно рассматриваются теоретические и практические основы внедрения систем менеджмента качества и безопасности на мясоперерабатывающих предприятиях. Освещено значение стандартов ISO 9001, ISO 22000, HACCP и GMP, их применение в международной практике, а также возможности и проблемы внедрения в условиях Узбекистана. На основе практических исследований показано положительное влияние данных систем на повышение эффективности производства, расширение экспортного потенциала и защиту здоровья населения.
365-366
16
10
THE ROLE OF MEAT AND DAIRY PRODUCTS IN FOOD SAFETY AND HUMAN HEALTH
This article discusses the role of meat and dairy products in the human body, their significance in terms of food safety, and modern processing technologies. Meat products are the main source of high-quality protein, iron, and B-group vitamins, while dairy products are rich in calcium, phosphorus, and beneficial probiotic compounds found in fermented products. Research shows that the safe production and proper storage of these products are crucial for ensuring healthy nutrition for the population [1; 2].
367-373
50
8
SPORTNING ERKIN KURASH TURIDA MASHG‘ULOTLAR SAMARADORLIGI VA JISMONIY TAYYORGARLIKNI OSHIRISH USLUBIYATI
Mazkur maqolada xozirgu kunda mashg‘ulotlarni yuqori savida tashkil etish va erkin kurashchilarning maxsus jismoniy tayyorgarligini yaxshilashga qaratilgan uslubni tahlili keltirilgan.
374-380
23
46
THE EFFECTS OF ANTIOXIDANT SUBSTANCES ON THE HUMAN BODY AND MODERN ANTIOXIDANTS
Antioxidants play a critical role in maintaining human health by neutralizing free radicals and reducing oxidative stress. This paper explores the biological functions of antioxidants, their sources, and recent advancements in modern antioxidant therapy. It also discusses the potential benefits and risks associated with antioxidant supplementation.
Understanding the impact of antioxidants is essential for preventing chronic diseases and promoting longevity.
Understanding the impact of antioxidants is essential for preventing chronic diseases and promoting longevity.
381-383
26
4
IoT TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA KASBIY KOMPETENSIYANI SHAKLLANTIRISHNING INNOVATSION O‘QITISH MODELI
Ushbu maqolada zamonaviy pedagogikada IoT (Internet of Things) texnologiyalarining о‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. IoT qurilmalari yordamida kasbiy kompetentlikni rivojlantirishga qaratilgan о‘quv-tarbiya jarayonining innovatsion modellari о‘rganiladi va ularning afzalliklari kо‘rib chiqiladi. Maqolada IoT texnologiyalari asosida tashkil etilgan о‘quv-tarbiya jarayonining samaradorligini oshirish bо‘yicha tavsiyalar va amaliyotda qо‘llash yо‘llari muhokama qilinadi.
384-387
34
10
YOSH AKADEMIK ESHKAK ESHUVCHILARNING EGILUVCHANLIK SIFATINI TAKOMILLASHTIRISHDA MAXSUS MASHQLARNING O‘RNI
Ushbu maqolada 8-10 yoshli eshkak eshkakchilarda egiluvchanlik sifatini takomillashtirishga yo‘naltirilgan maxsus mashqlar tizimi ishlab chiqilgan. Tadqiqot davomida tajriba guruhiga 6 oy davomida maqsadli mashg‘ulotlar kompleksi qo‘llanildi. Olingan natijalar nazorat guruhi ko‘rsatkichlari bilan taqqoslanib, mashqlar samaradorligi ilmiy asosda tahlil qilindi.
388-392
23
29
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI TERGOV ORGANLARI VA ROSSIYA FEDERATSIYASI TERGOV ORGANLARINING XUSUSIYATLARI VA O‘ZIGA XOS JIHATLARINING KONSTITUTSION ASOSLAR
Bugungi globallashuv zamonida huquqni muhofaza qilish organlarining salohiyati va kasbiy tajribasi har kungiga nisbatan yuqori pog‘onalarda bo ‘lishi huquqbuzarlikka qarshi mardonavor kurashishda qo‘l keladi. Ayniqsa jinoyatchilikka qarshi toqatsiz ish olib boradigan -tergov organlarining tarkibiy qismi, tuzilmalari va mehnat jarayonlarini chuqurroq o‘rganish, shuningdek xorijiy mamlakatlardagi tergov organlarining faoliyatidagi tajribalarni tahlil qilish, shu bilan bir qatorda o‘zlarida mavjud bo ‘lmagan foydali jihatlarni amaliyotga tatbiq etish tergov jarayonlarining soddalashuvi va tezlashishiga olib keladi. Xalqaro huquqning subyekti sifatida – davlatlar bir-birlari bilan o‘zaro tergov sohasida, uning o‘ziga xos jihatlari to‘g‘risida konsultatsiyalar berib borishlari lozim. Mazkur maqola O‘zbekiston Respublikasi tergov organlari va Rossiya Federaysiyasi tergov organlarining xususiyatlari va o‘ziga xos jihatlari haqida ma’lumot beradi.
393-396
15
6
O‘SMIR YOSHDAGI AKADEMIK ESHKAK ESHUVCHILARDA IXTISOSLASHTIRILGAN IDROKNING AHAMIYATI
Ushbu Maqolada tadqiqot doirasida akademik eshkak eshish sportiga hos bo‘lgan idrok turlari tizimlashtirilib, ularning 10 ta shakli aniqlangan. Shu bilan birga sportchilarning muvozanat va fazoviy barqarorligini baholashda stork stand test, statik balance test, romberg testi va star excursion balance testi asosida kompleks yondashuv amalga oshirilgan. Ushbu testlar asosida maxsus mashg‘ulotlar tizimi ishlab chiqilib, ixtisoslashtirilgan idrokni rivojlantirishda uning samaradorligi amaliy jihatdan asoslab berilgan.
420-423
14
4
АLР ER TOʻNGА: TURK TАRIXI VА АDАBIYOTIDАGI АTOQLI QАHRАMON
Ushbu mаqolаdа Аlр Er Toʻngаning turkiy tаrix vа аdаbiyotdаgi o‘rni keng yoritilgаn. Аlр Er Toʻngа аfsonаviy qаhrаmon vа buyuk hukmdor bo‘lib, uning hаyoti vа fаoliyаti qаdimgi turk vа fors mаnbаlаridа аks etgаn. "Shohnomа" аsаridа u Аfrаsiyob nomi bilаn tаsvirlаnib, Turon vа Eron o‘rtаsidаgi urushlаrning mаrkаziy shаxslаridаn biri sifаtidа ko‘rsаtilаdi. Mаhmud Koshg‘аriyning "Devoni Lughāt аt-Turk" аsаridа Аlр Er Toʻngаgа bаg‘ishlаngаn mаshhur mаrsiyа keltirilgаn, Yusuf Xos Hojibning "Qutаdg‘u Bilig" аsаridа esа u аdolаtli hukmdor sifаtidа tаsvirlаngаn.Mаqolаdа Аlр Er To‘ngаning hаrbiy yurishlаri, dаvlаt boshqаruvidаgi yutuqlаri vа turkiy xаlqlаrning birligini tа’minlаsh yo‘lidаgi hаrаkаtlаri misollаr bilаn tаhlil qilingаn. Shuningdek, uning siymosi xаlq dostonlаri, аfsonаlаr vа turkiy аdаbiyotdа qаndаy ifodаlаngаni ko‘rsаtib berilgаn. Аlр Er Toʻngаning qаhrаmonligi vа donoligi milliy g‘urur timsoli sifаtidа turkiy xаlqlаr mаdаniyаtidа muhim o‘rin egаllаydi. Ushbu mаqolа turkiy xаlqlаrning tаrixiy merosini аnglаsh vа qаdrlаshgа xizmаt qilаdi.
104-105
22
5
SUN’IY INTELEKT YORDAMIDA TIBBIY DIAGNOSTIKANI TAKOMILLASHTIRISH: IMKONIYAT VA CHEKLOVLAR
Sun’iy intelektning tibbiy diagnostikadagi afzalliklari va cheklovlari yoritiladi. Kasalliklarni erta aniqlash va tashxis aniqligini oshirishdagi imkoniyatlari bilan birga, ma’lumotlar yetishmovchiligi hamda xavfsizlik muammolari tahlil qilinadi.
106-108
55
9
INGLIZ TILI TIBBIY TERMINLARINING O‘ZBEK TILIGA TARJIMASI: SINONIMLAR VA STANDARTLASHTIRISH MUAMMOLARI
Mazkur maqolada ingliz tilidagi tibbiy terminlarning o‘zbek tiliga tarjima qilinish jarayoni, tarjimada uchraydigan sinonimik birliklar va ularning standartlashtirishdagi qiyinchiliklari tahlil qilinadi. Tibbiy atamalarni o‘zbek tiliga to‘g‘ri va yagona shaklda kiritish nafaqat ilmiy aniq¬likni, balki amaliyotdagi tushunarlilikni ham ta’minlaydi. Maqolada xalqaro tibbiyot terminologiyasining shakllanish omillari, sinonimlarning paydo bo‘lish sabablari, tarjimada yo‘l qo‘yiladigan farqlar va ularni bartaraf etish usullari muhokama qilinadi.
397-400
177
20
TIMUS BEZINING GISTOLOGIYASI VA IMMUNITETDAGI AHAMIYATI
Maqolada timus bezining embrional va postnatal rivojlanishi, uning gistologik tuzilishi hamda immunitet tizimidagi o‘rni batafsil yoritilgan. Timusning kortikal va medullar qatlamlari, timotsitlarning differensiasiyasi, Hassal tanachalarining funksiyasi va markaziy immun tolerans jarayonidagi roli tahlil qilingan. Shuningdek, yoshga qarab timusda yuz beradigan involyutsiya jarayonlari, bolalik va o‘smirlik davrida faoliyati hamda kattalarda yog‘ to‘qimasi bilan almashishi keltirilgan. Maqolada timus patologiyalari — timoma, giperplaziya va ularning myasthenia gravis kabi autoimmun kasalliklar bilan bog‘liqligi ham klinik nuqtai nazardan yoritilgan. Ushbu mavzu timusning nafaqat gistologik, balki klinik ahamiyatini ham chuqur ochib beradi.
109-110
29
18
ADENOMIOZ KASALLIGINING KLINIK VA PATOGENETIK XUSUSIYATLARI
Adenomioz – bu surunkali ginekologik kasallik bo’lib, unda endometriya (bachadonning ichki qatlami) to’qimalari miometriyga (bachadonning mushak qatlami) kirib o’sadi. Bu yallig’lanish, og’riq va boshqa noxush simptomlarni keltirib chiqaradi, bu ayollarning hayot sifatiga salbiy ta’sir qiladi. Adenomioz ko’pincha «ichki endometrioz» deb ataladi, chunki uning namoyon bo’lishi endometriozga o’xshaydi, bunda endometriya to’qimalari bachadon tashqarisida o’sadi. Ammo adenomiozda endometriya hujayralari bachadon devorining mushak qatlamiga kirib boradi, bu esa bachadon devorlarining qalinlashishiga olib keladi va uning kattalashishiga sabab bo’lishi mumkin.
111-113
20
4
ACUTE KIDNEY INJURY IN PATIENTS WITH SEVERE BURNS: PATHOGENESIS, DIAGNOSIS, AND TREATMENT
Acute kidney injury in patients with severe burns is one of the most serious complications in clinical practice. Its development is caused by fluid loss, circulatory disorders, tissue breakdown, and inflammatory reactions that damage the kidneys. Early recognition with laboratory and instrumental methods is very important for timely treatment. Management is based on restoring fluid balance, supporting kidney function, preventing toxins from accumulating, and in severe cases using blood purification methods. Preventive measures and comprehensive therapy increase the chances of survival and help to preserve kidney function in burn patients.
114-117
19
4
CLINICAL AND PROGNOSTIC SIGNIFICANCE OF ATRIAL FIBRILLATION IN PATIENTS WITH HYPERTENSION
The aim of this study was to evaluate the clinical features and prognostic impact of atrial fibrillation in patients with arterial hypertension, focusing on prevalence, cardiovascular complications, hospitalizations, and mortality, and to identify the importance of early detection and management strategies.
118-120
29
20
BOQIRG‘ONIY ASARLARINING NASHR BO‘LISHI TARIXI
Mazkur maqolada Sulaymon Boqirg‘oniy asarlarining nashr tarixi, qo‘lyozmalardan bosma kitoblarga o‘tish jarayoni va ilmiy matnshunoslik jihatlari yoritilgan. Asarlarning turli davrlarda chop etilishi va ularning ilmiy izlanishlardagi o‘rni tahlil qilinadi.
121-125
20
6
AXBOROT - KUTUBXONA FAOLIYATIDA BOSHQARUV KONSEPSIYASINING SHAKLLANISHI
Maqolada Axborot-kutubxona faoliyati menejmenti konsepsiyasining o‘ziga xos xususiyatlari, shakllanishi, bosqichlari, Respublikamizda konsepsiya asosida kutubxonachilik sohasidagi mihim vazifalar va amalga oshirilgan ishlar haqida so‘z yuritiladi.
401-405
68
21
MIYA QOBIQ QATLAMLARI VA NEYRONLARNING MORFOLOGIYASI
Ushbu maqolada miya qobig‘ining qatlamlari va neyronlarning morfologik xususiyatlari ilmiy tahlil qilinadi. Neyronlarning asosiy qismlari — dendrit, akson va soma, shuningdek ularning morfologik hamda funksional turlari haqida ma’lumot berilgan. Glial hujayralarning (astrositlar, oligodendrositlar, mikroglialar, ependimotsitlar) asab tizimida tutgan o‘rni keng yoritilgan. Shuningdek, miya qobig‘ining funksional zonalari, nutq markazlari va ular bilan bog‘liq kasalliklar (epilepsiya, Alzheimer, Parkinson, insult) klinik nuqtayi nazardan tahlil qilingan. Tadqiqot asab tizimi kasalliklarini chuqur o‘rganish va klinik tibbiyot bilan integratsiya qilish zarurligini ta’kidlaydi.
126-128
27
3
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 7-iyun “O‘zbekiston respublikasi aholisiga Axborot-kutubxona xizmati ko‘rsatishni yanada takomillashtirish to‘g‘risida” gi PQ -4354-sonli qarori. 2. Суслова И. М. Менеджмент библиотечно-информационной де
XXI asrda global raqobat sharoitida inson kapitali iqtisodiy taraqqiyotning eng muhim strategik omili sifatida namoyon bo‘lmoqda. Aholi sonining o‘sishi, ishlab chiqarish jarayonlarining texnologiyalashuvi va mehnat bozoridagi tezkor o‘zgarishlar korxonalarni kadrlar siyosatiga yangicha qarashga majbur qilmoqda. Shu boisdan ham raqamli texnologiyalar asosida inson kapitalini boshqarish ilmiy-nazariy asoslarini o‘rganish muhim ahamiyatga ega.
406-407
19
9
НИКОҲДАН АЖРАТИШНИНГ БОЛАЛАР ТАРБИЯСИГА ТАЪСИРИ
Фуқаролик судларида никоҳдан ажратиш ҳақидаги ишларнинг салмоғи юқорилигича қолмоқда. Никоҳдан ажратиш ҳақидаги аризалар кўздан кечирилса унда турли сабаблар ва важлар келтирилганки, айрим ҳолларда арзимас сабаблар ҳам бир оилани барбод бўлишига олиб келишини кўриш мумкин. Суд жараёнларида эр-хотиннинг никоҳдан ажралишга келтираётган сабаблари уларнинг субъектив қарашларига асосланиб, бунда оиладаги фарзандлар тақдири иккинчи планга ўтиб қолади. Оила азалдан эр-хотиннинг биргаликдаги муносабатларига асосланган бўлсада, баъзан ота-оналар жамиятнинг ушбу кичик ячейкасида фарзандларнинг тақдири, уларнинг тарбияси ва таъминоти, болаларнинг камолотини ўзининг мавқеидан устун қўя олмайди.
408-411
48
16
XX ASR O‘ZBEK SHE’RIYATIDA JADIDCHILIK HARAKATI G‘OYALARI BADIIY IFODASI (Usmon Azim ijodi misolida)
Ushbu maqolada XX asr o‘zbek she’riyatining yorqin namoyandasi Usmon Azim she’riyatida jadidchilik harakati g‘oyalarining badiiy ifodasi haqida so‘z yuritiladi.
Shoirning jadid siymolariga bag‘ishlangan she’rlarida ularning obrazi orqali Erk va Istiqlol g‘oyasi, erkin, hur fikrli shaxsning qarashlari badiiy ifodlanadi.
Shoirning jadid siymolariga bag‘ishlangan she’rlarida ularning obrazi orqali Erk va Istiqlol g‘oyasi, erkin, hur fikrli shaxsning qarashlari badiiy ifodlanadi.
412-416
43
13
PROBLEMS OF AGE-SPECIFIC SOCIALIZATION IN THE CONTEXT OF GLOBALIZATION
This article examines the problems of age-specific socialization in the context of globalization, highlighting the contradictions between traditional mechanisms of value transmission and modern global influences. The study explores the theoretical foundations of socialization, the role of family and educational institutions, as well as the growing impact of digital media and social networks on youth. Special attention is given to the challenges of identity formation, cultural continuity, and psychological well-being among children, adolescents, and young adults. The analysis reveals that globalization introduces both opportunities and risks: it enables intercultural exchange and access to global knowledge, while also generating cultural homogenization, value conflicts, and identity crises. The findings emphasize the importance of strengthening family involvement, adapting education systems, and promoting digital literacy to ensure balanced socialization. The article concludes that sustainable development of younger generations requires harmonizing global exposure with local traditions, thereby fostering resilience, cultural awareness, and responsible participation in the global community.
417-419
75
24
USMON AZIM SHE’RIYATIDA FOLKLOR MOTIVLARI
Ushbu maqolada o‘zbek xalq og‘zaki ijodining badiiy adabiyotga ta’siri masalalari shoir Usmon Azim she’rlari misolida tahlil etiladi. Shoir she’rlarida xalq ertaklaridai uch yo‘l motivi tahlil qilinadi.
460-463
25
8
STEAM TAʼLIM TEXNOLOGIYASINING MAKTABGACHA TAʼLIM JARAYONIGA TATBIQI
Ushbu maqola STEAM (Science, Technology, Engineering, Arts, Mathematics) taʼlim yondashuvining maktabgacha taʼlim muassasalaridagi qoʻllanishi va samaradorligini oʻrganadi. Tadqiqot adabiyotlar tahlili asosida STEAM texnologiyasining bolalarning kognitiv rivojlanishi, ijodiy qobiliyatlari va muammolarni yechish koʻnikmalariga taʼsirini baholaydi. Maqola zamonaviy maktabgacha taʼlim tizimida STEAM yondashuvining ahamiyati va uning amaliy tatbiqi masalalarini koʻrib chiqadi.
464-469
53
12
INSON ICHAK MIKROBIOTASI VA UNING SOG‘LIQDAGI AHAMIYATI
Ushbu maqolada inson ichak mikrobiotasining shakllanishi, tarkibi va uning organizmdagi ahamiyati keng yoritilgan. Tug‘ilishdan boshlab shakllanadigan mikrobiota insonning hayot davomida ovqat hazm qilish, metabolizmni tartibga solish, vitaminlar (K va B guruhi) sintezida ishtirok etadi. Shuningdek, u immun tizimini mustahkamlash, infeksiyalarga qarshi himoya qilish va ichki muhit barqarorligini saqlashda muhim rol o‘ynaydi. Maqolada disbiozning sabablari — antibiotiklarni nazoratsiz qo‘llash, stress, noto‘g‘ri ovqatlanish va infeksiyalar — hamda uning oqibatlari batafsil ko‘rib chiqilgan. Mikrobiotani tiklashning asosiy yo‘llari sifatida probiotiklar, prebiotiklar, sog‘lom ovqatlanish va zamonaviy davolash usullarining ahamiyati tahlil qilingan. Bundan tashqari, ichak mikrobiotasining gastroenterologik kasalliklar, allergiyalar, autoimmun buzilishlar va ruhiy salomatlik bilan bog‘liqligi haqida ilmiy ma’lumotlar keltirilgan.
470-474
42
9
ANTIBIOTIKLARDAN NOTO‘G‘RI FOYDALANISH OQIBATIDA REZISTENT BAKTERIYALARNING PAYDO BO‘LISHI
Ushbu maqolada antibiotiklardan noto‘g‘ri foydalanish natijasida bakteriyalarda rivojlanadigan rezistentlik muammosi yoritilgan. Maqolada antibiotiklardan noto‘g‘ri foydalanishning asosiy sabablaridan tortib, rezistent bakteriyalarning shakllanish mexanizmlari, misollari va ularning inson salomatligiga ta’siri batafsil tahlil qilingan.
Shuningdek, antibiotik rezistentligini kamaytirish va oldini olishning samarali choralariga — oqilona dori qo‘llash, vaksinatsiya, gigiena va yangi davolash usullarini ishlab chiqish kabilariga e’tibor qaratilgan. Maqola talabalarga, tibbiyot xodimlariga va keng jamoatchilikka antibiotiklar va ularning oqilona ishlatilishi muhimligini tushuntirishga xizmat qiladi.
Shuningdek, antibiotik rezistentligini kamaytirish va oldini olishning samarali choralariga — oqilona dori qo‘llash, vaksinatsiya, gigiena va yangi davolash usullarini ishlab chiqish kabilariga e’tibor qaratilgan. Maqola talabalarga, tibbiyot xodimlariga va keng jamoatchilikka antibiotiklar va ularning oqilona ishlatilishi muhimligini tushuntirishga xizmat qiladi.
475-480
21
KO‘P YILLIK TAYYORGARLIK JARAYONIDA BASKETBOLCHILAR UCHUN KOMPLEKS MASHQLAR DASTURINI YARATISHDA INNOVATSION PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALAR
Maqolada basketbolchilarning ko‘p yillik tayyorgarligi davomida kompleks mashqlar dasturini ishlab chiqishda innovatsion pedagogik texnologiyalardan foydalanish asosida “Harakat tezkorligini rivojlantirish test mashqlari modeli” ishlab chiqildi. Ushbu model yosh sportchilarning jismoniy sifatlari, koordinatsion qobiliyatlari va sport-texnik mahoratining rivojlanish darajasini baholash imkonini beradi.
481-483
21
10
SCIENTIFIC AND METHODOLOGICAL FOUNDATIONS FOR THE IMPLEMENTATION OF QUALITY MANAGEMENT SYSTEMS IN MEAT AND MEAT PRODUCTS MANUFACTURING ENTERPRISES
This article provides a comprehensive analysis of the scientific and methodological foundations for implementing quality management systems in meat and meat product manufacturing enterprises. The requirements and mechanisms of ISO 9001:2015, ISO 22000, HACCP, and GMP standards, as well as their applicability in the context of Uzbekistan, are examined. The study highlights how the introduction of quality management systems can enhance competitiveness, expand export potential, and ensure sustainable food safety in the domestic market.
424-429
26
5
DEVELOPMENT MECHANISM AND TREATMENT METHODS OF ALLERGIC RHINITIS AND BRONCHIAL ASTHMA
Allergic rhinitis is an IgE-mediated inflammatory response of the nasal mucosa to allergens such as pollen, dust mites, mold, or animal dander. Bronchial asthma is a chronic inflammatory disease of the airways characterized by hyperresponsiveness, reversible airflow obstruction, and recurrent episodes of wheezing, breathlessness, and coughing.
430-432
63
24
STYLISTIC TRANSFORMATIONS IN PRESERVING AUTHOR’S VOICE IN ENGLISH–UZBEK LITERARY TRANSLATION
The present paper explores the phenomenon of stylistic transformations in the process of English–Uzbek literary translation with particular emphasis on the preservation of the author’s voice. Literary translation is not limited to rendering meaning; it requires the translator to recreate the style, tone, and artistic individuality of the author in a new cultural and linguistic environment. The research highlights the main strategies and methods that enable translators to maintain the expressive value of the original text, including lexical-semantic shifts, syntactic restructuring, cultural substitution, and metaphorical adaptation. The study also examines the delicate balance between fidelity to the source and naturalness in the target language, demonstrating how stylistic transformations can either strengthen or diminish the author’s recognizable voice. Special attention is given to the role of translator’s creativity, linguistic sensitivity, and cultural awareness in ensuring that the translated text conveys not only the message but also the emotional and aesthetic effect intended by the author. By analyzing theoretical frameworks and practical examples, the paper aims to show that stylistic transformations, when applied consciously and skillfully, serve as tools for the preservation rather than distortion of the author’s voice in cross-linguistic literary communication.
433-436
31
5
GIMNASTIKA MASHGʻULOTLARIDA BOLALARNI MASHQLARGA O’RGATISH USULLARI VA ULARNI MUSTAHKAMLASH
Ushbu maqolada o'sib kelayotgan yosh avlodlarga jismoniy tarbiya mashg'ulotlarida gimnastika mashg'ulotlarini tashkil etish usullari yoritilgan.
437-441
19
9
APPLICATIONS OF AI IN TEACHING AND LEARNING PROCESSES
In recent years, artificial intelligence (AI) technologies have driven revolutionary changes across various fields, including education. These innovations offer significant opportunities to improve teaching and learning processes
442-445
25
6
LINGUACULTURAL CONCEPT AS A BASIC UNIT OF LINGUACULTUROLOGY: THEORETICAL FOUNDATIONS OF CROSS-CULTURAL COMMUNICATION STUDIES
This article analyzes the theoretical foundations of linguacultural concepts as fundamental units within linguaculturology. The research focuses on defining the essence, structure, and role of linguacultural concepts in cross-cultural communication. The article examines the theoretical and methodological foundations of linguacultural concepts within the context of contemporary linguacultural studies and analyzes their fundamental significance in understanding cultural-linguistic phenomena.
446-453
49
17
ИММУНОГИСТОХИМИЧЕСКОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ ЭКСПРЕССИИ БЕЛКОВ В ТКАНЯХ МОЛОЧНОЙ ЖЕЛЕЗЫ ПРИ РАЗЛИЧНЫХ ЗАБОЛЕВАНИЯХ.
Иммуногистохимия (ИГХ) является неотъемлемым инструментом в арсенале современной патологической анатомии, играя ключевую роль в диагностике, классификации и определении прогноза заболеваний молочной железы. Данный метод, основанный на высокоспецифичной реакции антиген-антитело, позволяет визуализировать экспрессию различных белковых маркеров в срезах тканей, предоставляя ценную информацию о фенотипе клеток и биологических характеристиках патологического процесса. Настоящий обзор систематизирует и анализирует данные о профилях экспрессии ключевых белков при доброкачественных и злокачественных заболеваниях молочной железы, освещая их диагностическое и прогностическое значение.
Рассматриваются как рутинно используемые маркеры, такие как рецепторы эстрогенов и прогестерона, HER2/neu и Ki-67, так и белки, ассоциированные с клеточным циклом, апоптозом и адгезией, включая p53, Bcl-2 и E-кадгерин. Особое внимание уделяется методологическим аспектам ИГХ-исследования и его роли в молекулярной классификации рака молочной железы (РМЖ), что напрямую влияет на выбор терапевтической тактики.
Рассматриваются как рутинно используемые маркеры, такие как рецепторы эстрогенов и прогестерона, HER2/neu и Ki-67, так и белки, ассоциированные с клеточным циклом, апоптозом и адгезией, включая p53, Bcl-2 и E-кадгерин. Особое внимание уделяется методологическим аспектам ИГХ-исследования и его роли в молекулярной классификации рака молочной железы (РМЖ), что напрямую влияет на выбор терапевтической тактики.
454-462
49
9
ВОЗРАСТНЫЕ ИЗМЕНЕНИЯ ПРЕДСТАТЕЛЬНОЙ ЖЕЛЕЗЫ И ИХ ВЛИЯНИЕ НА МОЧЕИСПУСКАНИЕ
С увеличением продолжительности жизни мужского населения проблема возрастных изменений предстательной железы и связанных с ними нарушений мочеиспускания приобретает все большую медико-социальную значимость. Центральное место в структуре этих изменений занимает доброкачественная гиперплазия предстательной железы (ДГПЖ) — прогрессирующее заболевание, значительно снижающее качество жизни мужчин старшей возрастной группы. В настоящей обзорной статье представлен анализ современных данных об эпидемиологии, этиологии и патогенезе ДГПЖ. Детально рассмотрены патофизиологические механизмы, лежащие в основе развития симптомов нижних мочевых путей (СНМП), а также их классификация.
Освещены современные подходы к диагностике, дифференциальной диагностике и лечению ДГПЖ, включая консервативные, медикаментозные и хирургические методы.
Особое внимание уделено влиянию заболевания на качество жизни пациентов и возможным осложнениям при отсутствии адекватной терапии.
Освещены современные подходы к диагностике, дифференциальной диагностике и лечению ДГПЖ, включая консервативные, медикаментозные и хирургические методы.
Особое внимание уделено влиянию заболевания на качество жизни пациентов и возможным осложнениям при отсутствии адекватной терапии.
463-465
33
10
KARATE SPORT TURI BO'YICHA O'QUVCHI YOSHLAR O'RTASIDA OMMAVIY SPORT TADBIRLARINI TASHKIL ETISH VA BOSHQARISH
Ushbu maqola karate sport turi bo'yicha o'quvchi yoshlar o'rtasida ommaviy sport tadbirlarini samarali tashkil etish va boshqarish masalalariga bag'ishlangan.
Tadqiqotda zamonaviy pedagogik yondashuvlar, tashkiliy usullar va boshqaruv strategiyalari tahlil qilingan. Maqolada yoshlarning jismoniy va ruhiy rivojlanishida karate sportining ahamiyati, ommaviy tadbirlar tashkil etishdagi muammolar va ularni yechish yo'llari ko'rsatilgan.
Tadqiqotda zamonaviy pedagogik yondashuvlar, tashkiliy usullar va boshqaruv strategiyalari tahlil qilingan. Maqolada yoshlarning jismoniy va ruhiy rivojlanishida karate sportining ahamiyati, ommaviy tadbirlar tashkil etishdagi muammolar va ularni yechish yo'llari ko'rsatilgan.
466-469
194
43
MAHMUD QOSHG'ARIY VA UNING TURKIY TILLAR TARAQQIYOTIDAGI O'RNI
Ushbu maqola XI asrning buyuk olimi Mahmud Qoshg‘ariy va uning turkiy tillar taraqqiyotidagi o‘rni haqida. Maqolada uning “Devonu lug‘atit turk” asari, uning ilmiy ahamiyati, tilshunoslikka, xususan, turkologiyaga qo‘shgan hissasi, shuningdek, asarda keltirilgan qimmatli maʼlumotlar – sheʼrlar, maqollar, etnik guruhlarning turmush tarzi va dunyo xaritasi haqida so‘z boradi.
470-473
54
11
ANTIFOSFOLIPID SINDROMI MAVJUD BO‘LGAN HOMILADORLARDA GEMOSTAZ VA FETOPLATSENTAR QON AYLANISHI
Antifosfolipid sindromi (AFS) homiladorlik davrida gemostaz tizimining buzilishlari bilan kechadigan autoimmun patologiya hisoblanadi. Ushbu sindromda antifosfolipid antitanachalar trombozga moyillikni kuchaytirib, platsenta ichki qon aylanishini izdan chiqaradi. Natijada fetoplatsentar qon aylanish buzilib, homilaning gipoksiyasi, intrauterin o‘sishdan ortda qolishi, erta homila tushishi va preeklampsiya xavfi ortadi. AFS mavjud homiladorlarda gemostaz monitoringi, antikoagulyant va antiplatelet terapiya qo‘llash orqali trombotik asoratlarning oldini olish, shuningdek, platsentar qon oqimini yaxshilash muhim ahamiyat kasb etadi. Shu tarzda to‘g‘ri tashxis va davolash homilaning sog‘lom rivojlanishi va ona salomatligini ta’minlashga xizmat qiladi.
121-125
88
13
AXBOROT - KUTUBXONA FAOLIYATIDA BOSHQARUV KONSEPSIYASINING SHAKLLANISHI
. Maqolada Axborot-kutubxona faoliyati menejmenti konsepsiyasining o‘ziga xos xususiyatlari, shakllanishi, bosqichlari, Respublikamizda konsepsiya asosida kutubxonachilik sohasidagi mihim vazifalar va amalga oshirilgan ishlar haqida so‘z yuritiladi.
126-128
22
7
INSON KAPITALINI RIVOJLANTIRISHDA “BIG DATA”, “IoT” VA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI
Inson kapitali — bu insonning bilimi, ko‘nikmasi, malakasi, sog‘lig‘i, ijodiy salohiyati va motivatsiyasidan iborat strategik resursdir. Klassik nazariyada G. Bekker va T. Shuls tomonidan ilgari surilgan mazkur konsepsiya hozirgi kunda yanada boyib, raqamli iqtisodiyot sharoitida yangi mazmun kasb etmoqda.
484-489
56
10
ВОЗРАСТНЫЕ ИЗМЕНЕНИЯ ГОЛОВНОГО МОЗГА И ИХ СВЯЗЬ С КОГНИТИВНЫМИ ФУНКЦИЯМИ
Старение населения является одной из наиболее значимых демографических тенденций XXI века. Этот процесс сопровождается увеличением распространенности возраст-ассоциированных заболеваний, среди которых когнитивные нарушения и деменция занимают одно из центральных мест. Понимание структурных и функциональных изменений, происходящих в головном мозге с возрастом, является ключевым аспектом для разработки методов профилактики и лечения когнитивного снижения. В данном обзоре рассматриваются основные макро- и микроскопические изменения в структуре головного мозга, связанные с нормальным старением, включая уменьшение объема серого и белого вещества, расширение желудочков и накопление патологических белковых агрегатов, таких как амилоидные бляшки и нейрофибриллярные клубки. Особое внимание уделяется взаимосвязи этих структурных перестроек с нарушениями различных когнитивных доменов, включая память, внимание и исполнительные функции.
490-498
54
8
АНАТОМИЧЕСКИЕ ВАРИАНТЫ СТРОЕНИЯ ПОЧЕК И МОЧЕТОЧНИКОВ И ИХ ЗНАЧЕНИЕ ПРИ ЭНДОСКОПИЧЕСКИХ ОПЕРАЦИЯХ
Врожденные аномалии строения почек и мочеточников относятся к числу наиболее распространённых вариантов развития мочевой системы и имеют важное клиническое значение в современной урологии. По данным литературы, их частота составляет от 3 до 10% в общей популяции, однако именно при эндоскопических операциях они приобретают особую значимость. С одной стороны, большинство анатомических вариантов (подковообразная почка, дистопия, удвоение мочеточника, ретрокавальный мочеточник и др.) могут длительное время протекать бессимптомно и выявляться случайно при обследовании. С другой стороны, наличие подобных аномалий существенно усложняет выполнение эндоскопических вмешательств, увеличивает риск интраоперационных осложнений, способствует развитию мочекаменной болезни, гидронефроза и инфекций мочевых путей.
499-504
93
13
АНАТОМИЯ СЕРДЦА И КОРОНАРНЫХ АРТЕРИЙ: ЗНАЧЕНИЕ ДЛЯ ПЛАНИРОВАНИЯ КОРОНАРНОГО ШУНТИРОВАНИЯ
Аортокоронарное шунтирование (АКШ) является одним из наиболее эффективных и часто выполняемых вмешательств в кардиохирургии, направленным на реваскуляризацию миокарда у пациентов с ишемической болезнью сердца. Успех данной операции и ее отдаленные результаты в значительной степени детерминированы не только тяжестью атеросклеротического поражения, но и глубоким пониманием хирургом индивидуальных анатомических особенностей сердца и венечных артерий. В настоящем обзоре систематизированы данные о хирургической анатомии коронарного русла, включая описание типичного строения и клинически значимых вариантов артериальной системы.
Детально проанализированы паттерны коронарного доминирования, аномалии отхождения и хода венечных артерий, а также наличие миокардиальных мостиков.
Проведена параллель между каждой анатомической особенностью и ее непосредственным влиянием на ключевые этапы планирования и выполнения АКШ: выбор оптимальных дистальных анастомозов, селекцию и использование артериальных и венозных кондуитов, а также определение общей хирургической стратегии. Особое внимание уделено роли современных методов визуализации в дооперационной оценке анатомии. Данный обзор подчеркивает, что персонализированный подход, основанный на прецизионном знании анатомии конкретного пациента, является фундаментальным условием для минимизации интраоперационных рисков и достижения стойкого клинического эффекта.
Детально проанализированы паттерны коронарного доминирования, аномалии отхождения и хода венечных артерий, а также наличие миокардиальных мостиков.
Проведена параллель между каждой анатомической особенностью и ее непосредственным влиянием на ключевые этапы планирования и выполнения АКШ: выбор оптимальных дистальных анастомозов, селекцию и использование артериальных и венозных кондуитов, а также определение общей хирургической стратегии. Особое внимание уделено роли современных методов визуализации в дооперационной оценке анатомии. Данный обзор подчеркивает, что персонализированный подход, основанный на прецизионном знании анатомии конкретного пациента, является фундаментальным условием для минимизации интраоперационных рисков и достижения стойкого клинического эффекта.
505-522
144
13
FINTECH AND ECONOMIC DEVELOPMENT IN EMERGING ECONOMIES: THE CASE OF UZBEKISTAN AND ITS IMPLICATIONS FOR DEVELOPING COUNTRIES
This article examines the growing role of financial technologies (fintech) in driving economic development in emerging economies, with a focus on Uzbekistan. Fintech expands financial inclusion, supports SMEs, and introduces new models of payments, lending, and investment, thereby accelerating digital transformation and innovation. The paper reviews Uzbekistan’s fintech evolution from early financial reforms to recent initiatives in digital payments, mobile banking, and e-commerce while highlighting challenges such as regulatory gaps, cybersecurity, and financial literacy. Comparative lessons from India, Kenya, and China illustrate fintech’s broader impact on development. Finally, the study recommends strengthening regulation, improving digital infrastructure, enhancing consumer protection, and promoting regional cooperation. It concludes that fintech is not just a technological advance but a transformative tool for inclusive growth and global integration.
189-191
23
4
ИРОПЗ ПО МЕЛИКЕВИЧУ
Концепция ИРОПЗ по Меликевичу является современным научно обоснованным методом обеспечения безопасности в различных сферах деятельности. Данный подход включает пять последовательных этапов: идентификацию, регистрацию, оценку, прогнозирование и защиту. Каждый из этих элементов обеспечивает системный контроль над потенциальными рисками, позволяя своевременно выявлять угрозы, фиксировать их характеристики, анализировать степень воздействия, прогнозировать развитие событий и разрабатывать эффективные меры предотвращения. Благодаря универсальности, методика ИРОПЗ успешно применяется в промышленности, транспорте, энергетике, медицине и экологии, способствуя сохранению жизни и здоровья людей, повышению надёжности технических систем и снижению вероятности чрезвычайных ситуаций.
192-194
16
11
ЗАБОЛЕВАНИЯ СЛИЗИСТОЙ ОБОЛОЧКИ ПОЛОСТИ РТА
В данной работе рассмотрены заболевания слизистой оболочки полости рта, их строение, этиологические факторы, классификация, клинические проявления, методы диагностики и подходы к лечению. Особое внимание уделено роли слизистой оболочки как важного защитного барьера организма и её участию в патогенезе различных патологий. Показано, что заболевания слизистой могут быть проявлением как местных, так и системных нарушений. Отмечается важность комплексного подхода к терапии и профилактике, включающего как местное, так и общее воздействие.
195-197
15
7
ИСКУССТВЕННЫЕ КОРОНКИ
В работе рассмотрены искусственные коронки как один из основных методов ортопедического восстановления зубов. Проанализированы понятие и назначение коронок, их классификация, используемые материалы и клинические этапы протезирования. Особое внимание уделено современным подходам в изготовлении и применении коронок, включая внедрение цифровых технологий и инновационных материалов. Показано, что использование искусственных коронок обеспечивает долговременный лечебный и эстетический эффект, а также играет ключевую роль в комплексной стоматологической реабилитации пациентов.
198-200
33
11
LEVELS OF EQUIVALENCE IN PRESERVING AUTHOR’S VOICE IN UZBEK LITERARY TRANSLATION
This paper investigates the levels of equivalence in the preservation of an author’s voice in Uzbek literary translation. The study argues that equivalence should not be perceived as a mechanical sameness of words but as a multi-layered correspondence that embraces semantic meaning, stylistic expression, and cultural resonance. Literary texts convey more than information; they embody the unique rhythm, tone, and aesthetic individuality of the author. In translation, these elements must be maintained through varying levels of equivalence, including lexical, grammatical, stylistic, and pragmatic dimensions. The research emphasizes that preserving the author’s voice requires both fidelity to the original and sensitivity to the linguistic and cultural norms of the target language. Through an examination of theoretical frameworks and practical cases, this study demonstrates that equivalence functions as a dynamic tool that allows translators to re-create the individuality of the author while adapting it to the Uzbek cultural and linguistic context.
201-203
22
17
O'ZBEK YOSHLARINING IJTIMOIY TARMOQLARDAGI MULOQOT TILI
Ushbu maqola O'zbekistondagi yoshlarning ijtimoiy tarmoqlardagi muloqot tilini tahlil qiladi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, O'zbek yoshlari ijtimoiy tarmoqlarda o'zbek, rus va ingliz tillarining aralash shakli bo'lgan hibrid til kodidan foydalanmoqda. Bu jarayon globallashuv, texnologik rivojlanish va madaniy o'zgarishlar ta'sirida yuzaga kelmoqda. Tadqiqot yoshlar orasida til kodlarining almashishi, sleng so'zlarning keng qo'llanishi va yangi til shakllarining paydo bo'lishi kabi hodisalarni aniqladi.
204-208
88
14
KITOBXONLIK MADANIYATINI OSHIRISHDA KUTUBXONANING O‘RNI
Mazkur maqolada kitobxonlik madaniyatini shakllantirish va rivojlantirish jarayonida kutubxonalarning tutgan o‘rni, ularning ta’lim-tarbiya va madaniy-ma’rifiy hayotdagi ahamiyati yoritilgan. Unda zamonaviy kutubxonalar faqatgina kitob saqlanadigan joy emas, balki ijtimoiy-ma’naviy markaz sifatida ham faoliyat yuritayotganligi ta’kidlangan. Bundan tashqari, yosh avlodda o‘qishga bo‘lgan qiziqishni uyg‘otish, mutolaaga intilishni oshirishda kutubxonachilar, o‘qituvchilar va ota-onalarning hamkorligi muhimligi qayd etilgan.
474-476
20
8
MAIN PILLARS OF DEVELOPING A HEALTHY LIFESTYLE
Today, following a healthy lifestyle has become a very urgent issue. Surrounded by electronic devices, ready-made foods, and easy-to-fix (but immune-suppressing) medications, it seems like a daunting task to exercise and maintain a normal routine.
477-479
22
12
YER OSTI SUVLARINING ISTE’MOLI NATIJASIDA URUG`DONLARDA KUZATILADIGAN MORFOFUNKSIONAL O`ZGARISHLAR VA DAVO PROFILAKTIKASIGA YANGICHA YONDASHUV
So`nggi yillarda antropogen faoliyat natijasida yer osti suvlarining kimyoviy tarkibi sezilarli darajada o`zgarib bormoqda. Ular tarkibida nitratlar, og`ir metall tuzlari, pestitsid va boshqa toksik moddalarning yuqori kontsentratsiyasi aniqlangan. Ushbu omillar inson va hayvon organizmining reproduktiv tizimiga, xususan, urug`donlar morfologiyasi va funksiyasiga salbiy ta’sir ko`rsatadi [Kumar et al., 2014]. Shu bois, yer osti suvlarining iste’moli erkak bepushtligi xavfini oshiruvchi ekologik omillardan biri sifatida ko`rib chiqilmoqda.
480-482
22
8
RISK FACTORS FOR PREGNANCY AND CHILD IN PRINCIPAL WOMEN OF OLDER REPRODUCTIVE AGE
In all countries, there is a growing number of women who are 35 years of age or older at the time of their first birth. [1,4]. According to the literature data, there is the fact that the age of a woman during the first pregnancy and childbirth is directly related to the influence of extragenital pathology on the course of the gestational process, delivery [5]. The negative impact of extragenital diseases on the course of pregnancy is manifested by characteristic complications of pregnancy and childbirth, and also affects perinatal morbidity and mortality [2,3].
483-488
55
12
ЭКОНОМИЧЕСКОЕ ВЛИЯНИЕ ТУРИЗМА НА РАЗВИТИЕ МАЛОГО БИЗНЕСА В РЕГИОНАХ УЗБЕКИСТАНА: СТАТИСТИЧЕСКИЙ И АНАЛИТИЧЕСКИЙ ПОДХОД
В статье рассматривается роль туризма как фактора экономического роста и его влияние на развитие малого бизнеса в регионах Узбекистана.
Проведен статистический и аналитический анализ динамики туристического потока, уровня занятости и структуры малого предпринимательства. Особое внимание уделено региональным особенностям и возможностям расширения предпринимательской активности за счет туристической индустрии.
Проведен статистический и аналитический анализ динамики туристического потока, уровня занятости и структуры малого предпринимательства. Особое внимание уделено региональным особенностям и возможностям расширения предпринимательской активности за счет туристической индустрии.
489-491
23
6
НИКОҲ ШАРТНОМАСИ
Никоҳ шартномалари ҳозирги даврда Ғарбий Европа давлатларида, АҚШ, Канадада оммалашган. Бу тадбир, дастлаб минг йиллар илгари Греция ва Римда келиб чиққан, яъни эркак ва аёл никоҳ тузишдан аввал мулкий муносабатлари - келгусида орттирадиган мулк ва мерос масалалари ҳақида келишувни расмийлаштиришгани ҳақида маълумотлар мавжуд.
492-495
19
10
MILLIY AN’ANALAR ORQALI O‘QUVCHILAR TARIXIY TAFAKKURINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqolada o‘quvchilarda tarixiy tafakkurni shakllantirish jarayonida milliy an’analar va qadriyatlarning pedagogik ahamiyati tahlil qilingan. Xususan, milliy marosimlar, urf-odatlar va udumlarni tarix ta’limiga integratsiya qilish orqali o‘quvchilarning tarixiy dunyoqarashini kengaytirish, ularda vatanparvarlik, milliy o‘zlikni anglash va tarixiy xotiraga hurmat tuyg‘ularini shakllantirish masalalari yoritilgan. Maqolada milliy an’analardan foydalanishning metodik yondashuvlari, ta’limiy ekskursiyalar, interfaol mashg‘ulotlar hamda multimedia vositalari asosida o‘quvchilarning faolligi va qiziqishini oshirish usullari ko‘rib chiqilgan.
496-500
64
41
OZOD SHARAFIDDINOV
Ushbu maqolada O‘zbekiston xalq yozuvchisi, adabiyotshunos va tanqidchi Ozod Sharafiddinovning hayoti va ijodiy merosi tahlil qilinadi. Uning o‘zbek adabiyotshunosligi taraqqiyotiga qo‘shgan hissasi, tanqidchilik maktabining rivojida tutgan o‘rni hamda mustaqillik davrida milliy adabiy tafakkurni shakllantirishdagi faoliyati yoritiladi. Shuningdek, Sharafiddinovning yosh avlodni tarbiyalashdagi pedagogik qarashlari va ma’naviy-ma’rifiy merosi ilmiy asosda tahlil etilgan.
523-533
23
12
ЭНДOКРИННЫЙ ДИСБAЛAНС: СOМAТOТРOПНAЯ НЕДOСТAТOЧНOСТЬ, ЭПИДЕМИOЛOГИЯ И КЛЮЧЕВЫЕ AСПЕКТЫ ДИAГНOСТИКИ У ДЕТЕЙ
Сoмaтoтрoпный гoрмoн (СТГ) является нaибoлее рaспрoстрaненным дефицитoм гoрмoнa гипoфизa и oднoй из oснoвных причин низкoгo рoстa у детей и пoдрoсткoв. Oсь гoрмoн рoстa (ГР)–инсулинoпoдoбный фaктoр рoстa (ИФР)-I является ключевым эндoкринным мехaнизмoм, регулирующим линейный рoст у детей. Гипoфизaрный СТГ кoдируется генoм ГР1 и секретируется пульсирующим oбрaзoм в крoвoтoк. Рaзличные гoрмoнaльные стимулы, кaк стимулирующие, тaкие кaк гипoтaлaмический ГР-рилизинг-гoрмoн (ГРРГ), грелин и пoлoвые стерoиды, тaк и ингибирующие, тaкие кaк сoмaтoстaтин, ИФР-1 и глюкoкoртикoиды, регулируют этoт бaлaнс. Дефицит гoрмoнa рoстa мoжет прoявляться кaк в виде изoлирoвaннoгo дефицитa (изoлирoвaнный дефицит гoрмoнa рoстa — ИДГР), тaк и в сoчетaнии с другими дефицитaми гипoфизaрных гoрмoнoв (мнoжественный дефицит гипoфизaрных гoрмoнoв — МДГГ). Диaгнoз СТН стaвится нa oснoве клинических, биoхимических и рентгенoлoгических критериев. В дифференциaльнoй диaгнoстике рaзличных фoрм низкoрoслoсти испoльзуется кaриoтипирoвaние и хрoмoсoмный микрoмaтричный aнaлиз, oсoбеннo в случaях синдрoмaльнoй низкoрoслoсти. Сoмaтoтрoпную недoстaтoчнoсть нельзя излечить, oднaкo её мoжнo пoлнoстью кoмпенсирoвaть с пoмoщью зaместительнoй терaпии. При свoевременнo нaчaтoм и прaвильнo прoведённoм лечении пaциенты с этим зaбoлевaнием мoгут дoстичь нoрмaльнoгo рoстa и вести пoлнoценную жизнь.
534-538
124
28
KONTENT TAHLIL USULINING MAZMUNI VA QO’LLASH TEXNOLOGIYALARI
Ushbu maqolada amaliy siyosatshunoslik qo’llaniladigan, siyosiy tahlil usullaridan biri kontent tahlil usuli mazmuni, tarixi, qo’llanilishi tog’risida so’z boradi.
141-143
56
22
KOGNITIV TILSHUNOSLIKDA METONIMIYANING O‘RGANILISHIGA OID QARASHLAR
Maqola kognitiv tilshunoslikda va an’anaviy tilshunoslikda mavjud metonimiya nazariyalari tahliliga bag’ishlanadi. Ushbu maqolda o‘zbek tilshunosligida metonimiya hodisasiga berilgan ta’riflar va kognitiv tilshunoslik nuqtayi nazaridan jahon olimlarining metonimiyaga yondashuvi bu jarayonda tafakkur va idrokning ishtirokiga oid fikrlar tahlil qilingan.
144-151
45
9
OʻZBEK TILIDA QARASHLILIK-TEGISHLILIK MAʼNOSINING SOʻZ SEMANTIKASI TAʼSIRIDA YASHIRIN IFODALANISHI USULI
Oʻzbek tilida qarashlilik-tegishlilik maʼnosining muayyan soʻzlar orqali ularning semantikasi taʼsirida yashirin ifodalanishi ham kuzatiladi. Bunday vaziyatda ushbu soʻzlar ishirokida tuzilgan gaplardan yashirin tarzda qarashlilik-tegishlilik maʼnosi anglashiladi. Qarashlilik-tegishlilik maʼnosining gapda yashirin tarzda voqelanishiga turtki beruvchi birliklarga ega, ega boʻlmoq, egalik qilmoq; ixtiyorida, izmida, tasarrufida, qaramogʻida kabilarni kiritish mumkin. Oʻzbek ti lida ega leksemasi va u ishtirokida yasalgan ega boʻlmoq, egalik qilmoq feʼl leksemalari orqali nutqda yashirin tarzda qarashlilik-tegishlilikni bildiruvchi axborot voqelanadi.
Ega leksemasi koʻpmaʼnoli soʻz boʻlib, “narsa-predmetga ega” maʼnosida qoʻllanganda yashirin tarzda qarashlilik-tegishlilik maʼnosini ifodalaydi. Bunda ega leksemasi “egallangan predmet” tushunchasini anglatuvchi joʻnalish kelishigidagi ismlar bilan bogʻlanadi, “predmetni egallagan shaxs” tushunchasini bildiruvchi birlik esa bosh kelishikdagi ismlardan tarkib topadi. Masalan, Salim noyob qoʻlyozmaga ega gapidan noyob qoʻlyozmaning Salimga tegishli ekanligi anglashiladi. Bunda Salim – posessor, noyob qoʻlyozma – korrelyat, ega leksemasi esa qarashlilik-tegishlilik maʼnosini ifodalovchi vosita. Ammo bunday konstruksiyalarda qarashllik/tegishlilik maʼnosi yashirin tarzda ifodalanadi. Bunda subyektning predmetga ega boʻlishi zamirida ushbu predmetning shu subyektga tegishliligini anglatuvchi axborot yuzaga keladi. Bu axborot gapning semantik strukturasi orqali yashirin tarzda yuzaga chiqadi.
Ega leksemasi koʻpmaʼnoli soʻz boʻlib, “narsa-predmetga ega” maʼnosida qoʻllanganda yashirin tarzda qarashlilik-tegishlilik maʼnosini ifodalaydi. Bunda ega leksemasi “egallangan predmet” tushunchasini anglatuvchi joʻnalish kelishigidagi ismlar bilan bogʻlanadi, “predmetni egallagan shaxs” tushunchasini bildiruvchi birlik esa bosh kelishikdagi ismlardan tarkib topadi. Masalan, Salim noyob qoʻlyozmaga ega gapidan noyob qoʻlyozmaning Salimga tegishli ekanligi anglashiladi. Bunda Salim – posessor, noyob qoʻlyozma – korrelyat, ega leksemasi esa qarashlilik-tegishlilik maʼnosini ifodalovchi vosita. Ammo bunday konstruksiyalarda qarashllik/tegishlilik maʼnosi yashirin tarzda ifodalanadi. Bunda subyektning predmetga ega boʻlishi zamirida ushbu predmetning shu subyektga tegishliligini anglatuvchi axborot yuzaga keladi. Bu axborot gapning semantik strukturasi orqali yashirin tarzda yuzaga chiqadi.
152-153
20
9
YER OSTI SUVLARIDAN DOIMIY ISTE’MOL QILISH NATIJASIDA URUG`DONLARDA KUZATILADIGAN ANATOMOGISTOLOGIK O`ZGARISHLAR
So`nggi yillarda yer osti suvlarining kimyoviy tarkibi antropogen omillar ta’sirida sezilarli darajada buzilmoqda. Ularning tarkibida nitratlar, og`ir metall tuzlari, pestitsid qoldiqlari va boshqa kimyoviy ifloslantiruvchi moddalarning yuqori darajasi aniqlangan. Ushbu toksik moddalar organizmda oksidlovchi stressni kuchaytirib, reproduktiv tizimning asosiy a’zolaridan biri bo`lgan urug`donlarga morfofunksional va anatomogistologik zarar yetkazadi.
154-156
24
5
MILLIY AN’ANALAR ORQALI TARIXIY TAFAKKURNI SHAKLLANTIRISHNING NAZARIY ASOSLARI
Mazkur tezisda milliy an’analar va qadriyatlarning ta’lim jarayonidagi ahamiyati hamda ular orqali o‘quvchilar tarixiy tafakkurini shakllantirishning nazariy-metodologik asoslari tahlil qilinadi. Tarixiy tafakkur tushunchasining mazmuni, milliy an’analarning ilmiy-nazariy manbalari hamda ularning ta’limiy samaradorligi ilmiy asosda yoritiladi.
209-211
20
17
MILLIY AN’ANALARNING TARIXIY ONG VA VATANPARVARLIK RUHINI SHAKLLANTIRISHDAGI O‘RNI
Ushbu tezisda milliy an’analarning o‘quvchilar tarixiy ongini shakllantirish va ularda vatanparvarlik ruhini kuchaytirishdagi pedagogik imkoniyatlari tahlil etiladi. Xalqimizning urf-odatlari, marosimlari va qadriyatlari yoshlar tarbiyasida tarixiy xotira, milliy g‘urur va fidoyilik tuyg‘ularini shakllantirishda qanday ahamiyat kasb etishi yoritilgan.
212-214
36
9
ОДИНОЧЕСТВО И СТРАДАНИЕ В ДЕТСТВЕ: СРАВНЕНИЕ ОБРАЗОВ ДЖЕЙН ЭЙР И КУМУШ В РОМАНАХ «ДЖЕЙН ЭЙР» И «МИНУВШИЕ ДНИ»
В статье проводится сравнительный анализ детских переживаний героинь романов Шарлотты Бронте «Джейн Эйр» и Абдуллы Кадыри «Прошлое». Рассматриваются психологические и стилистические особенности изображений одиночества и внутреннего страдания Джейн и Кумуш. Показано, как эти переживания влияют на формирование их личности, человеческих качеств и воли. Отмечаются различия в художественном подходе и культурном контексте двух произведений. Работа подчеркивает важность детского периода в становлении человека.
215-216
19
19
QRIM-KONGO GEMORRAGIK ISITMA KASALLIGI: UNDAN SAQLANISHNING YO‘LINI BILASIZMI?
Bu maqolada Qrim-Kongo gemorragik isitma kasalligi: undan saqlanishning
yo‘li haqida sóz etilgan.
yo‘li haqida sóz etilgan.
217-221
19
15
OʻZBEK VA QORAQALPOQ TILLARI TARIXIDA BOGʻLOVCHILAR
Ushbu maqolada oʻzbek va qoraqalpoq tillarida bogʻlovchilarning kelib chiqish tarixiga doir ma’lumotlar borasida soʻz yuritiladi.
501-502
23
7
THE ART OF MUSIC AND ITS SPECIFIC FEATURES
This article discusses the art of music and its specific features.
503-506
82
11
BIRINCHI RENESSANS PEDAGOGIK QARASHLARGA FIKRLARIM
Mazkur maqolada O‘rta Osiyoda XIX–XI -asrlar oralig‘ida yuz bergan ilm-fan va madaniyat yuksalishi - birinchi Renessans davridagi pedagogik qarashlar yoritiladi. Bu davrda yashab o‘tgan allomalar ta’lim-tarbiya sohasiga qanday ilmiy-falsafiy yondashganlari, bu g‘oyalar zamonaviy ta’lim uchun qanday ahamiyatga ega ekani haqida tahliliy fikrlar bayon etilgan. Mavzuga doir shaxsiy fikrlarini ham bildirgan.
539-541
51
11
АDVOKАTLАR MАLАKАSINI OSHIRISH VА IMIJINI YUKSАLTIRISHNING DOLZАRB MUАMMOLАRI
Ushbu mаqolаdа, аdvokаtlаr mаlаkаsini oshirish vа imijini yuksаltirishning dolzаrb muаmmolаri hаqidа fikr vа mulohаzаlаr yuritilаdi. Yuridik tizimdа аdolаt, qonun ustuvorligi vа fuqаrolаrning huquqiy mаnfааtlаrini himoyа qilishdа аdvokаtlаrning o‘rni beqiyosdir. Biroq so‘nggi yillаrdа аdvokаturа tizimidа kаsbiy mаlаkаni oshirish vа jаmoаtchilik orаsidа ijobiy imijni shаkllаntirish borаsidа qаtor muаmmolаr mаvjudligi kuzаtilmoqdа.
Bugungi kundа, аdvokаturа institutini tаkomillаshtirish, аdvokаtlаrning kаsbiy nufuzini oshirish vа аdvokаtlаrning chinаkаm mustаqilligini tа’minlаsh sohаsidа bir qаtor islohotlаr аmаlgа oshirilmoqdа.
Bugungi kundа, аdvokаturа institutini tаkomillаshtirish, аdvokаtlаrning kаsbiy nufuzini oshirish vа аdvokаtlаrning chinаkаm mustаqilligini tа’minlаsh sohаsidа bir qаtor islohotlаr аmаlgа oshirilmoqdа.
542-546
21
10
PROKURATURA ORGANLARIDA KORRUPSIYANING OLDINI OLISHNING HUQUQIY VA TASHKILIY ASOSLARINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu tadqiqot prokuratura organlarida korrupsiyaning oldini olishning huquqiy va tashkiliy mexanizmlarini tahlil qilish va ularni takomillashtirish yo'llarini aniqlashga qaratilgan. Maqolada korrupsiyaga qarshi kurashishning nazariy asoslari, xalqaro tajriba va milliy amaliyot o'rtasidagi munosabatlar o'rganiladi. Adabiyotlar tahlili asosida prokuratura tizimida korrupsiya xavflarini kamaytirish bo'yicha kompleks tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Tadqiqot natijalarida prokuratura organlarining shaffofligini oshirish, ichki nazorat tizimini mustahkamlash va kadrlar siyosatini takomillashtirish zarurligi ko'rsatilgan.
Tadqiqot natijalarida prokuratura organlarining shaffofligini oshirish, ichki nazorat tizimini mustahkamlash va kadrlar siyosatini takomillashtirish zarurligi ko'rsatilgan.
547-550
53
17
ZAMONAVIY RAHBARLARNING IJTIMOIY PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada zamonaviy rahbarlarning ijtimoiy psixologik xususiyatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda rahbarlik faoliyatining psixologik asoslari, ijtimoiy muhitda rahbarlarning xatti-harakatlari va ularning shaxsiy xususiyatlari o'rganilgan. Maqolada adabiyotlar tahlili asosida zamonaviy rahbarlik paradigmalarining ijtimoiy psixologik aspektlari yoritilgan. Natijalar shuni ko'rsatadiki, zamonaviy rahbarlar yuqori darajada ijtimoiy intellekt, adaptivlik va kommunikativ kompetensiyalarga ega bo'lishi zarur. Xulosa qismida rahbarlik samaradorligini oshirish yo'llari taklif etilgan.
551-553
28
5
O‘ZBEKISTON TIJORAT BANKLARIDA KOMPLAENS NAZORATINI TASHKIL ETISHNING HUQUQIY ASOSLARI VA AMALDAGI HOLATI
Mazkur maqolada O‘zbekiston tijorat banklarida komplaens nazoratini tashkil etishning huquqiy asoslari va amaldagi holati keng yoritilgan. Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlar, moliyaviy barqarorlikni mustahkamlash, bank tizimini modernizatsiya qilish hamda xalqaro standartlarga mos faoliyat yuritish jarayonida komplaens nazoratining o‘rni alohida ahamiyat kasb etadi. Shuningdek, maqolada mavjud qonunchilik bazasi, xalqaro tajriba hamda O‘zbekiston tijorat banklarida komplaens bo‘limlari faoliyati tahlil qilinadi va takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar beriladi.
554-557
101
19
ONA TILI TA’LIMIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI
Ushbu maqola O‘zbekiston Respublikasi akademik litseylarida ona tili ta’limi jarayonida raqamli texnologiyalarni, jumladan, interaktiv ilovalar, elektron darsliklar va web - 2.0 vositalarini integratsiya qilishning nazariy asoslarini va amaliy imkoniyatlarini chuqur tahlil etib, bu texnologiyalarning talabalarning til ko‘nikmalarini, shu jumladan o‘qish, yozish, tinglash va gapirish qobiliyatlarini rivojlantirishdagi rolini ko‘rib chiqadi; shu bilan birga, O‘zbekiston ta’lim tizimining o‘ziga xos xususiyatlarini, masalan, “E-Maktab” tizimi va “Savodxon” ilovasi kabi milliy loyihalarni hisobga olgan holda, xorijiy tajribalarni (masalan, Yorùbá101 app va African Storybook loyihasi) moslashtirish orqali, raqamli vositalarning madaniy identiklikni saqlash va global ta’lim tendensiyalariga moslashishdagi ahamiyatini baholaydi, bu esa litseylarda ona tili darslarini interaktiv va moslashuvchan formatga o‘tkazishga xizmat qiladi.
558-561
25
11
AKADEMIK LITSEY O‘QUVCHILARIDA OG‘ZAKI NUTQ MADANIYATINI SHAKLLANTIRISH MUAMMOLARI VA YECHIMLARI
Ushbu maqola O‘zbekiston Respublikasi akademik litseylarida og‘zaki nutq madaniyatini shakllantirishning nazariy va amaliy asoslarini chuqur tahlil etib, talabalarning til ko‘nikmalarini, jumladan, notiqlik, muloqot samaradorligi va madaniy normativlikni rivojlantirishdagi muammolarni, masalan, dialektal ta’sirlar, jargonizm va kommunikativ to‘siqlarni ko‘rib chiqadi; shu bilan birga, O‘zbekiston ta’lim tizimining o‘ziga xos xususiyatlarini, jumladan, adabiy til standartlariga rioya qilish va xorijiy tajribalarni (masalan, texnik universitetlardagi og‘zaki nutq rivojlantirish texnologiyalari) moslashtirish orqali, yechimlarni, xususan, interaktiv metodlar, rol o‘yinlari va motivatsion kommunikatsiyani ilgari suradi, bu esa litseylarda og‘zaki nutq madaniyatini milliy identiklikni mustahkamlash va global muloqotga moslashishga xizmat qiluvchi vosita sifatida shakllantirishga yordam beradi.
562-564
17
6
O‘ZBEKISTON TIJORAT BANKLARIDA KOMPLAENS NAZORATINI TASHKIL ETISHNING HUQUQIY ASOSLARI VA AMALDAGI HOLATI
Mazkur maqolada O‘zbekiston tijorat banklarida komplaens nazoratini tashkil etishning huquqiy asoslari va amaldagi holati keng yoritilgan. Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlar, moliyaviy barqarorlikni mustahkamlash, bank tizimini modernizatsiya qilish hamda xalqaro standartlarga mos faoliyat yuritish jarayonida komplaens nazoratining o‘rni alohida ahamiyat kasb etadi. Shuningdek, maqolada mavjud qonunchilik bazasi, xalqaro tajriba hamda O‘zbekiston tijorat banklarida komplaens bo‘limlari faoliyati tahlil qilinadi va takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar beriladi.
565-571
58
19
AMALIY SIYOSATSHUNOSLIK KASB SIFATIDA
Ushbu maqolada siyosat haqidagi fan siyosatshunoslik tarkibidagi amaliy siyosatshunoslik, ya’ni siyosatining amaliy masalalari bilan shug’ullanuvchi fanning mohiyati va uning kasb sifatidagi ahamiyati ochib beriladi. Shuningdek, amaliy siyosatshunoslikning nazariy siyosatshunoslikdan qaysi jihatlarda farqlanishi, fanning metodologiyasiga oid yondashuvlar, fanning rivojlanish tarixi haqida ma’lumot beriladi.
572-575
84
8
ATMOSFERAGA CHIQADIGAN SANOAT CHIQINDILARI VA ULARNI BARTARAF QILISH CHORA TADBIRLARI
Mazkur maqolada sanoat korxonalaridan atmosferaga chiqarilayotgan chiqindilarning manbalari, ularning turlari va ekologik hamda sog‘liq uchun oqibatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, chiqindilarni kamaytirish va bartaraf etish yo‘llari, jumladan, texnologik modernizatsiya, filtrlash tizimlari, qayta ishlash usullari hamda davlat nazorati va aholining ekologik madaniyatini oshirish masalalari yoritilgan.
545-549
19
11
СПОСОБЫ ВЫРАЖЕНИЯ ВРЕМЕННЫХ ОТНОШЕНИЙ В РОМАНАХ И.С. ТУРГЕНЕВА «НОВЬ», «ДВОРЯНСКОЕ ГНЕЗДО», «ОТЦЫ И ДЕТИ»
В статье рассматриваются грамматические и синтаксические средства выражения временных отношений в прозе И.С. Тургенева на материале романов «Новь», «Дворянское гнездо» и «Отцы и дети». Анализируются простые и сложные предложения с обстоятельствами времени, выявляются наиболее продуктивные способы их выражения, устанавливаются количественные и качественные характеристики употребления временных конструкций. Автор приходит к выводу, что И.С. Тургенев широко использует разнообразные формы для передачи временной организации событий, что позволяет проследить за стилистическими и структурными особенностями его художественной манеры.
507-510
24
6
SHAXS TAFAKKURI VA UNING SHARQ MUTAFAKKIRLARI ASARLARIDA YORITILISHI
Tafakkur nafaqat muammoli vaziyatlarni hal qilishda sodir bo‘ladi, balki tafakkur jarayoni axborotni yaratishga, uni tanlashga asoslanadi. Ushbu maqolada shaxs tafakkuri va uning Sharq mutafakkirlari asarlarida yoritilishiga oid fikr-mulohazalar bayon etilgan.
511-513
32
10
MODERN METHODS OF TEACHING ENGLISH
This article discusses modern methods of teaching English and explores various innovative approaches aimed at making the language learning process more effective. It highlights methods such as interactive teaching, the use of technology and digital tools, gamification, blended learning, and flipped classrooms. The importance of improving pronunciation, multicultural approaches, and quality communication is also discussed. The article analyzes how these contemporary methods enhance student engagement, increase motivation, and better prepare learners for real-world communication in English.
514-517
16
7
AMALIY JARAYONLARNI TAHLIL QILISHDA KONTENT TAHLIL USULINI QO’LLANISHI
Ushbu maqolada bevosita amaliy siyosiy hodisalarni tahlil qilishning ahamiyati, siyosiy tahlil usullaridan biri bo’lgan kontent tahlil usulini xalqaro siyosiy jarayonlarda qo’llanilishi, siyosiy tahlilni ilmiy tadqiqotning alohida turiga aylantiruvchi xususiyatlari haqida, shuningdek, davlatning siyosiy imidji - davlatning o‘z fuqarolari va xalqaro maydondagi qiyofasi va uning namoyon bo‘lishi haqida so’z boradi.
518-522
17
10
TRANSPORT CHIQINDILARI TARKIBIDAGI AZOTOKSIDLARINING SALOMATLIKKA TA’SIRI
Ushbu maqolada bevosita mamlakatimiz balkim butun jahon miqyosida global muammo bo‘lgan atmosfera, tibbiyot va hozirgi vaqtda insoniyat oldida turgan teznika havflari haqida so‘z boradi. Shu jumladan mamlakatimiz hududidagi transport vositalaridan chiqadigan chiqindi gazlar haqida yoritib o‘tiladi va boshqa mamlakatlar statistik malumotlari bilan solishtiriladi. Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan ishlar va ularning natijalari haqida batafsil yoritiladi.
523-527
118
9
CHIQINDILARNI QAYTA ISHLASHNING IQTISODIY AHAMIYATI: O‘ZBEKISTON VA XORIJ TAJRIBALARI
Mazkur maqolada chiqindilarni qayta ishlashning iqtisodiy va ekologik ahamiyati tahlil qilinadi. O‘zbekiston sharoitida mavjud infratuzilma, qayta ishlashning past darajasi va xorijiy, xususan AQSH tajribalari asosida kelgusidagi rivojlanish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot davomida mahalliy va xalqaro manbalar asosida tahliliy yondashuv qo‘llanildi hamda “aylanma iqtisodiyot” konsepsiyasi asosida chiqindilardan foydalanishning iqtisodiy samaradorligi yoritildi. Maqolada infratuzilmani rivojlantirish, aholining ekologik ongini oshirish va davlat-xususiy sektor hamkorligini kengaytirish bo‘yicha takliflar berilgan.
528-532
17
11
O‘ZBEK FORTEPIANO JAZ IJROCHILIGIDA YANGI IZLANISHLAR: AN’ANA VA DAVOMIYLIK (PIANINOCHI SANJAR NAFIKOV MISOLIDA)
Ushbu maqolada O‘zbekistonlik jaz fortepiano ijrochisi Sanjar Nafikovning ijodiy uslubi tahlil qilinadi. S. Nafikovning jazni o‘zbek folklori bilan uyg‘unlashtirishga qaratilgan izlanishlari jahon jaz pianinochisi Chick Corea ijodi bilan taqqoslanadi.Natijada milliy va zamonaviy musiqiy an’analarning integratsiyasi asosida yangi uslubiy yo‘nalishning shakllanishi ilmiy jihatdan asoslanadi.
533-539
64
9
BANK TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISHDA ILG’OR XORIJIY DAVLATLAR TAJRIBASINI QO’LLASH YO’LLARI
Mazkur maqolada bank tizimini takomillashtirish jarayonida ilg‘or xorijiy davlatlar tajribasini o‘rganish va ularni milliy amaliyotda qo‘llash imkoniyatlari tahlil qilinadi.
Dunyodagi yetakchi mamlakatlarning bank tizimida qo‘llanilayotgan innovatsion yondashuvlar, moliyaviy barqarorlikni ta’minlash mexanizmlari hamda raqamli texnologiyalarni joriy etish tajribalari qiyosiy tahlil qilinib, O‘zbekiston bank tizimini isloh qilish uchun dolzarb jihatlar ajratib ko‘rsatiladi.
Dunyodagi yetakchi mamlakatlarning bank tizimida qo‘llanilayotgan innovatsion yondashuvlar, moliyaviy barqarorlikni ta’minlash mexanizmlari hamda raqamli texnologiyalarni joriy etish tajribalari qiyosiy tahlil qilinib, O‘zbekiston bank tizimini isloh qilish uchun dolzarb jihatlar ajratib ko‘rsatiladi.
540-544
27
11
TEMURIYLAR DAVRI: BOYLIK VA QASHSHOQLIK ORTASIDAGI TARIXIY MEROS
Ushbu maqolada Temuriylar davlati (XIV asr oxiri – XVI asr boshlari)ning ziddiyatli qiyofasi ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy kontekstda yoritilgan. Tadqiqot davomida Temuriylar saltanatining iqtisodiy farovonlik manbalari — Buyuk Ipak yo‘li chorrahasidagi monopoliya, hunarmandchilik va savdoning rivoji, ilm-fan va san’atga berilgan homiylik kabi jihatlar tahlil qilindi. Shu bilan birga, oddiy xalq — dehqon, chorvador va hunarmandlarning og‘ir turmush tarzi, soliq yuklari, urushlarning vayronkor oqibatlari va adolatning ta’minlanishidagi muammolar ochib berildi. Maqola Temuriylar davrida yuksak madaniyat va ilmiy taraqqiyot fonida yuzaga kelgan ijtimoiy tengsizlikni ko‘rsatib, saltanatning ikki qutbli merosini — boylik va qashshoqlikni holisona baholashga qaratilgan.
550-552
20
8
XORIJIY TILLARNING RAQAMLI MEDIADISKURSGA TA'SIR QILUVCHI OMILLAR
Ushbu maqolada xorijiy tillarning raqamli mediadiskurs shakllanishiga ko‘rsatgan ta’siri tahlil qilinadi. Globalizatsiya, internet va ijtimoiy tarmoqlarning keng ommalashuvi natijasida xorijiy tillardan, ayniqsa ingliz tilidan kirib kelayotgan atamalar, kommunikativ uslublar va madaniy unsurlar raqamli axborot maydonining shakllanishida muhim o‘rin tutmoqda. Tadqiqotda xorijiy tillarning mediadiskursdagi lingvistik, pragmatik va sotsiokulturologik jihatlari o‘rganiladi.
553-556
10
6
ASSESSMENT AND MONITORING SYSTEMS FOR THE EFFECTIVENESS OF PROFESSIONAL DEVELOPMENT DAYS IN SCHOOLS
This paper examines assessment and monitoring systems used to evaluate the effectiveness of professional development days in schools. The research identifies key challenges in implementing systematic assessment approaches and proposes evidence-based solutions for improving monitoring mechanisms. Findings suggest that effective assessment systems require multi-level evaluation frameworks, combining quantitative and qualitative data collection methods, and sustained commitment to data-informed decision making. The study contributes to the growing body of knowledge on educational professional development evaluation and provides practical insights for school administrators and policymakers.
157-160
30
10
PEDAGOGLARDA KASBIY DEFORMATSIYANING EMPIRIK TADQIQI
Mazkur tezisda pedagoglarda kasbiy deformatsiyaning empirik tadqiqi masalasi yoritilgan. Unda kasbiy deformatsiya tushunchasi, uning shakllanish omillari hamda o‘qituvchilarning kasbiy faoliyatida namoyon bo‘ladigan asosiy ko‘rinishlari tahlil etiladi. Tadqiqotda so‘rovnoma, suhbat va kuzatish kabi empirik usullar asosida pedagoglarning kasbiy faoliyatidagi psixologik xususiyatlar, stressga chidamlilik darajasi, emotsional zo‘riqish va professional charchash holatlari o‘rganilgan. Shuningdek, kasbiy deformatsiya ta’sirida yuzaga keladigan motivatsion, kommunikativ va shaxsiy o‘zgarishlarning ta’siri aniqlangan. Tadqiqot natijalari o‘qituvchilarda kasbiy deformatsiyaning oldini olish, ularni psixologik qo‘llab-quvvatlash hamda kasbiy rivojlanish dasturlarini ishlab chiqishda amaliy ahamiyat kasb etadi.
161-163
24
6
SHARQ RENESSANSINING YIRIK NAMOYANDASI MIRZO ULUGʻBEK HAYOTI VA ILMIY MEROSI
Mazkur maqolada Sharq renessansining buyuk vakili Mirzo Ulugʻbekning hayoti va ilmiy merosi tahlil qilinadi. Unda olimning astronomiya, matematika va ta’lim sohasidagi beqiyos xizmatlari, Samarqand rasadxonasi va “Ziji jadidi Ko‘ragoniy” asarining jahon ilm-faniga qo‘shgan hissasi yoritiladi. Ulugʻbek ilmiy maktabining ahamiyati va uning keyingi avlod olimlari faoliyatiga ko‘rsatgan ta’siri ham ko‘rib chiqiladi.
164-167
28
7
ADABIY JARAYONLARNI TAHLIL QILISHDA INNOVATSION YONDASHUVLAR
Maqolada adabiyotshunoslik va undagi yondashuvlarning zamonaviy koʻrinishlari haqida soʻz boradi. Adabiyotshunoslikda mavjud ushbu metodlar fanni chuqurroq oʻrganish va bu bilimlarni tadbiq eta olish imkonini beradi.
222-225
77
8
O‘QUV TOPSHIRIQLARI ORQALI 6- SINF O‘QUVCHILARNING PRAGMATIK KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISHDA KREATIV FIKRLASH QOBILIYATLARINI O‘STIRISH MAZMUNI
mazkur maqolada o‘quvchilarning pragmatik kompetensiyalarni rivojlantirishda o‘quv topshiriqlarining ahamiyati, muloqot qilishda qadriyat, odob-axloq qoidalari me’yorlariga amal qilish, everistik topshiriq, matn ustida ishlash, mantiqiy, kreativ fikrlash qobiliyatlarini ko‘nikmalarini o‘stirish bo‘yicha metodist, pedagog, psixolog olimlarning ilmiy qarashlari keltirilib tahlil qilingan hamda ularga subyektiv munosabat bildirilgan.
226-228
39
8
MULLA ABDULQAHHORNING YURTGA XIZMATI
Ushbu maqola g‘ijduvonlik mashhur qo‘rboshi Mullo Abdulqahhorning qizil imperiyaga qarshi kurashi haqida yozilgan bo‘lib, qo‘rboshining Rus bosqinchilariga qarshi olib borgan harakati, Buxoro hududlarida bo‘lib o‘tgan kurashlar haqida bag‘ishlangan. Shuningdek, Mullo Abdulqahhоr bilan birgalikda va unga yordam bergan qo‘rboshilar haqida havda Mullo Abdulqahhorning to‘rt yildan ortiqroq qarshilik harakatlari davomida uning ko‘rsatgan jasorati haqida ma’lumotlar berilgan.
229-231
20
12
В ПРОСТРАНСТВЕ НАУЧНОГО ДИАЛОГА: КОНТАКТЫ ЗАРУБЕЖНЫХ ИССЛЕДОВАТЕЛЕЙ С УЧЁНЫМИ УЗБЕКИСТАНА В ПРОЦЕССЕ ИЗУЧЕНИЯ ИСТОРИИ ДЖАДИДИЗМА
Тезис выступления посвящён анализу международного научного диалога в изучении джадидизма — одного из ключевых культурно-политических движений Туркестана конца XIX – начала XX вв. Внимание акцентируется на взаимодействии зарубежных и узбекских исследователей, совместных научных проектах и конференциях, позволивших расширить представление о феномене джадидизма в Туркестане. Приведены примеры содействия узбекских специалистов зарубежным коллегам в доступе к источникам и научной среде. Отмечается, что включение национальных исследовательских традиций в международный дискурс позволило улучшить понимание специфики джадидского движения. Подчеркивается значимость научного диалога для осмысления историко-культурных процессов и дальнейшего изучения джадидизма в современных реалиях.
232-234
23
5
KINETIK HARAKAT ORQALI ELEKTR ENERGIYA OLISH: TEXNOLOGIK ASOSLARI, VA QO‘LLANILISH SOHALARI
Ushbu ishda kinetik harakatni elektr energiyasiga aylantirish texnologiyasining nazariy va amaliy asoslari ko‘rib chiqilgan. Kinetik energiyani elektr energiyasiga konvertatsiya qilishda piezoelektrik, elektromagnit va triboelektrik tizimlardan foydalanishning texnik prinsiplari yoritilgan. Shuningdek, ushbu texnologiyaning smart shahar infratuzilmasi, portativ qurilmalar, tibbiyot va transport tizimlarida qo‘llanilish imkoniyatlari tahlil qilingan. Keltirilgan yechimlar ekologik xavfsizlik, energiya tejash va energiyani markazlashmagan holda ishlab chiqarish nuqtai nazaridan istiqbolli hisoblanadi. Ishda kinetik energiya manbalaridan samarali foydalanish orqali muqobil energiya ishlab chiqarishning innovatsion yondashuvlari ochib beriladi.
235-236
15
4
МАВСУМНИ ТАЛОФАТСИЗ ЎТҚАЗАЙЛИК
Ёнғин - тилсиз ёв эканлигини хаммамиз биламиз. Бу бежиз айтилмаган албатта. Айрим кишиларнинг лоқайдликлари, ўз вазифаларига масъулиятсизлик билан ёндошишлари туфайли ғаллазорларда ёнғин чиқиши ва оқибатида қанчадан–қанча етиштирилган халқ бойлиги, халқимизнинг ризқи – рўзи бўлган дон кулга айланиб қолиши хеч гап эмас.
237-240
30
12
QISHLOQ XO‘JALIGINING CHORVACHILIK TARMOG‘IDA ISHLAB CHIQARISH-IQTISODIY MUNOSABATLARNING XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada qishloq xo‘jaligining muhim tarkibiy qismi hisoblangan chorvachilik tarmog‘ida shakllanayotgan ishlab chiqarish-iqtisodiy munosabatlarning mazmuni va ularning o‘ziga xos xususiyatlari tahlil qilinadi. Chorvachilikda resurslardan samarali foydalanish, mulkchilik shakllari, mehnat va daromad munosabatlari, mahsulot yetishtirish va realizatsiya qilish tizimi, shuningdek, davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari asosida yuzaga keladigan iqtisodiy aloqalar chuqur o‘rganiladi. Shuningdek, fermer xo‘jaliklari va yirik chorvachilik korxonalaridagi ishlab chiqarish tuzilmasi, samaradorlik ko‘rsatkichlari, bozor munosabatlari va moliyaviy natijalar o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqliklar tahlil qilinadi. Maqola chorvachilik tarmog‘ini barqaror va raqobatbardosh rivojlantirishda iqtisodiy munosabatlarning roli va ahamiyatini yoritishga qaratilgan.
5-8
31
11
HADISDA ZIKR ETILGAN TURKLAR YOXUD CHINGIZXON TURK QAVMI VAKILI
Bugungi kunimizga kelib rus va sovet tarixchilari qayta ishlab yozgan turklar to‘g‘risidagi, jumladan, Chingizxon va uning mo‘g‘ul-tatar qavmi haqidagi qalbaki tarixiy ma’lumotlardan voz kechishga hamda ularning haqiqatga mos keladiganlarini ham asl manbalarga taqqoslab keyin dalil sifatida qabul qilishga bo‘lgan intilish nafaqat mutaxasis tarixchilar orasida, balki o‘zini turk deb hisoblaydigan oddiy xalq orasida ham jiddiy tus oldi.
1836-1838
131
13
STOL TENNISI SPORT TURINING RIVOJLANISH TARIXI
Mazkur maqolada stol tennisi sport turining shakllanishi va tarixiy rivojlanish bosqichlari tahlil qilingan. Dastlabki havaskor ko‘rinishdan boshlab xalqaro sport darajasigacha bo‘lgan taraqqiyot jarayoni yoritilgan. Xalqaro tashkilotlarning roli, qoidalar evolyutsiyasi, texnik va taktik yangilanishlar alohida ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, stol tennisi O‘zbekistonda rivojlanishi, federatsiyaning tashkil topishi, musobaqalar tizimi va yoshlar tayyorlovidagi yondashuvlar asosida o‘rganilgan. Tadqiqotda tarixiy manbalar, ilmiy adabiyotlar va mahalliy tajribalar asosida umumiy xulosalar berilgan hamda istiqbolli yo‘nalishlar ko‘rsatib o‘tilgan.
9-12
8
6
SPORT YAKKAKURASHLARIDA MASHG‘ULOTLAR TA’SIRIGA MOSLASHISH USULLARI
Ko’p yillik ilmiy tadqiqotlarida yuklamalar darajasini oshirish va sportchilarning ish faoliyatini rivojlantirishni fazalarga bo‘linishini hisobga olgan holda o‘yin va o‘yinlararo sikllarda mashg‘ulot yuklamalarini o‘zgartirish tizimida kompensatsiya va superkompensatsiya mexanizmlaridan foydalanish imkonini berdi. Sportchining joriy holatini baholash va mashg‘ulot siljishlarini aniqlashga asoslangan yuklamalarni o‘zgartirish tizimlari mashg‘ulot jarayonini faollashtirish va uning samaradorligini oshirishga imkon yaratadi.
Yunon-rum kurashchilari musobaqa faoliyatining mazmuni va tuzilishini batafsil tahlil qilib, kurash musobaqalari qoidalari juda tez-tez o‘zgarib turishini ta’kidlagan, bu esa mutaxassislarni individual mashg‘ulot dasturlarini ushbu faoliyatni amalga oshirishning o‘zgaruvchan sharoitlariga moslashtirish yo‘llarini doimiy ravishda izlash va texnik-taktik tayyorgarlik jarayoniga vaqti-vaqti bilan sezilarli o‘zgartirishlar kiritishga majbur qildi.
Yunon-rum kurashchilari musobaqa faoliyatining mazmuni va tuzilishini batafsil tahlil qilib, kurash musobaqalari qoidalari juda tez-tez o‘zgarib turishini ta’kidlagan, bu esa mutaxassislarni individual mashg‘ulot dasturlarini ushbu faoliyatni amalga oshirishning o‘zgaruvchan sharoitlariga moslashtirish yo‘llarini doimiy ravishda izlash va texnik-taktik tayyorgarlik jarayoniga vaqti-vaqti bilan sezilarli o‘zgartirishlar kiritishga majbur qildi.
13-17
14
6
КУРАШЧИЛАРНИНГ ТЕХНИК ҲАРАКАТИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ
Бу мақолада Кураш техникаси курашчи маҳоратининг асоси ҳисобланади ва кўп жиҳатдан унинг имкониятларини белгилаб беради. Курашда ўнлаб усуллар ва уларнинг вариантлари мавжуд. Бироқ бу курашчи уларнинг ҳаммасини мукаммал билиши лозим дегани эмас. Спортчи янада янги ва янги усуллар, қарши усуллар ҳамда ҳимояланишларни эгаллаб бориши билан унинг алоҳида хусусиятлари ва одатларига жавоб берадиган ҳамда унинг томонидан муваффақиятли бажариладиган усулларнинг бир қисми кейинчалик такомиллаштириш мақсадида режага киритилади.
18-19
25
6
DORIVOR O‘SIMLIKLARNING INSON HAYOTIDAGI AHAMIYATI
Ushbu maqolada dorivor o‘simliklarning inson salomatligidagi o‘rni, ularning shifobaxsh xususiyatlari hamda xalq tabobotidagi qo‘llanilishi haqida ma’lumot beriladi. Dorivor o‘simliklarning farmatsevtika sohasida tutgan o‘rni, ularni ilmiy asosda o‘rganishning ahamiyati va ekologik muhofazaga oid masalalar yoritiladi. Shuningdek, maqolada O‘zbekiston hududida keng tarqalgan dorivor o‘simliklar, ularning kimyoviy tarkibi, xalq taboboti va zamonaviy tibbiyotdagi qo‘llanilishiga oid ma’lumotlar ham berilgan.
20-22
108
10
DUKKAKDOSHLAR OILASIGA KIRADIGAN DORIVOR O‘SIMLIKLAR
Dukkakdoshlar oilasi (Fabaceae yoki Leguminosae) dunyodagi eng yirik oila hisoblanadi va insoniyat hayotida oziq-ovqat, qishloq xo‘jaligi, farmatsevtika hamda ekologik muhitni yaxshilashda katta rol o‘ynaydi. Ushbu maqolada dukkakdoshlarning dorivor ahamiyati, kimyoviy tarkibidagi bioaktiv moddalar va ularning farmakologik qo‘llanilishi yoritilgan. Tadqiqot davomida xalq tabobatida va zamonaviy ilmda qo‘llaniladigan asosiy dukkakdosh dorivor o‘simliklar haqida ilmiy manbalarga tayangan holda tahlil berildi. Natijalar dukkakdoshlarning biologik faol moddalar manbai sifatida keng imkoniyatlarga ega ekanini ko‘rsatadi.
23-24
31
4
ESCHERICHIA COLI: BIOLOGIK VA ILMIY AHAMIYATI
Ushbu maqolada Escherichia coli bakteriyasining morfologik, fiziologik va genetik xususiyatlari, uning patogen shtammlari va klinik ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, E. coli’ning ilmiy tadqiqotlarda model organizm sifatidagi o‘rni, biotexnologik jarayonlardagi qo‘llanilishi va ekologik ahamiyati haqida ma’lumot beriladi.
5-9
9
7
CHARACTERISTICS OF ORGANIZING SPORTS HEALTH TOURISM ACTIVITIES IN EDUCATIONAL INSTITUTIONS
In the content of this article, methodical instructions and practical recommendations are given for conducting sports tourism activities, suitable natural geographical places, which are important in the formation and development of internal sports-health tourism types for different levels of students. There are also issues of taking into account the natural conditions of the seasonal characteristics of the places in the organization of sports health tourism.
10-14
23
9
OLIY TA’LIM JARAYONIDA LOTIN TILI TERMINOLOGIYASINI O‘RGATISHNING SAMARALI USULLARI
Ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalarida lotin tili terminologiyasini o‘qitish masalalari tahlil qilingan. Lotin tilining tarixiy rivoji va ilm-fandagi o‘rni, terminlarning shakllanishi hamda talabalarning ularni o‘zlashtirish jarayonidagi muammolari yoritilgan. An’anaviy va zamonaviy pedagogik yondashuvlar solishtirilib, interaktiv metodlar, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, fanlararo integratsiya va klinik misollar asosida o‘qitishning afzalliklari ko‘rsatib berilgan. Shuningdek, lotin tili ta’limida innovatsion yondashuvlarning ahamiyati, ularning talabalarda mustaqil fikrlash, amaliy ko‘nikmalar va kasbiy terminologik savodxonlikni shakllantirishdagi roli ilmiy asosda tahlil etilgan. Maqola oliy ta’lim sohasida faoliyat yuritayotgan olimlar, metodistlar va o‘qituvchilar uchun nazariy hamda amaliy ahamiyat kasb etadi.
241-242
33
20
LINGUISTIC REPRESENTATION OF PARENTAL AND FILIAL RELATIONS IN SHAKESPEARE’S TRAGEDIES
This article examines the linguistic representation of parental and filial relations in William Shakespeare’s tragedies. The study focuses on the interplay between parental authority and filial obedience or rebellion, emphasizing the role of semantic choices, pragmatic functions, and stylistic devices. By analyzing examples from “Romeo and Juliet”, “King Lear”, and “Hamlet”, the paper highlights how Shakespeare employs vocabulary, speech acts, and figurative language to dramatize the complexities of family relationships in Renaissance culture.
249-251
19
6
BOSHLANG‘ICH SINF ONA TILI DARSLARIDA MATN YARATISH TEXNOLOGIYASI
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf ona tili darslarida matn yaratish texnologiyasining ahamiyati va qo‘llanilishi ko‘rib chiqiladi. Matn yaratish jarayoni, uning bosqichlari va o‘quvchilarga beradigan ko‘nikmalari batafsil tavsiflanadi. Shuningdek, dars jarayonida foydalanish mumkin bo‘lgan usullar va metodlar, jumladan, guruhli ish, muammo yechish va o‘zaro baholash kabi yondashuvlar taqdim etiladi. Maqola boshlang‘ich sinf o‘quchilarining ijodiy fikrlashini rivojlantirish va yozma nutq madaniyatini shakllantirishda matn yaratish texnologiyasining muhim rolini ta’kidlaydi.
563-567
11
32
OPPORTUNITIES AND LIMITATIONS OF APPLYING THE CENTRAL ASIAN DIET BASED ON LOCAL FOOD PRODUCTS (CASE OF THE FERGANA VALLEY)
This article examines the opportunities and limitations of applying the Central Asian diet in the Fergana Valley, with a focus on the role of local food products in promoting public health. The study highlights that the valley’s fertile land and diverse agricultural resources provide a strong foundation for the adoption of a traditional dietary model based on cereals, legumes, fruits, vegetables, and dairy products. Findings indicate that adherence to this diet can significantly reduce the risk of obesity, type 2 diabetes, and cardiovascular diseases. At the same time, challenges such as globalization, urbanization, the growing popularity of fast food among youth, seasonal dependence of food supply, and limited nutritional education hinder its wider implementation. The article emphasizes the need for integrated strategies, including public health campaigns, support for local agriculture, and school-based nutrition education to encourage healthy eating practices. The research concludes that the Central Asian diet, if properly modernized and promoted, may serve as a sustainable and culturally appropriate approach to improving health outcomes in the Fergana Valley and across the region.
575-579
37
23
QISHLOQ XO‘JALIGI MAHSULOTLARINI SAQLASH VA QAYTA ISHLASHNING OZIQ-OVQAT SANOATIDAGI O‘RNI
Mazkur maqolada qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini saqlash va qayta ishlash tizimining oziq-ovqat sanoatidagi o‘rni, uning iqtisodiy samaradorlik va oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashdagi ahamiyati tahlil qilinadi. Mahsulotni dastlabki yig‘im-terimdan boshlab iste’molchiga yetkazib berishgacha bo‘lgan bosqichlarda sifatni saqlash, yo‘qotishlarni kamaytirish va qayta ishlash texnologiyalarini takomillashtirish masalalari yoritilgan. Shuningdek, O‘zbekiston sharoitida agroklasterlar, sovitish va saqlash infratuzilmasining rivojlanishi, hamda ISO 22000, HACCP va Codex Alimentarius talablari asosida xavfsiz ishlab chiqarish tizimlarini joriy etish muhimligi ko‘rsatilgan.
580-584
264
22
BUXGALTERIYA HISOBINING XALQARO STANDARTLARI
Ushbu maqolada buxgalteriya hisobining xalqaro standartlarini joriy etishning mohiyati, ahamiyati hamda ularning milliy hisob tizimiga ta’siri tahlil qilinadi.
Shuningdek, xalqaro moliyaviy hisobot standartlari (XMHS)ning asosiy tamoyillari, qo‘llanilish mexanizmlari va O‘zbekiston tajribasida ularning amaliyotga tatbiq etilishi yoritilgan.
Shuningdek, xalqaro moliyaviy hisobot standartlari (XMHS)ning asosiy tamoyillari, qo‘llanilish mexanizmlari va O‘zbekiston tajribasida ularning amaliyotga tatbiq etilishi yoritilgan.
