ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 9
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
799
JAS DZYUDOSHÍLARDÍŃ HÚJIM HÁREKETLERINE TAYARLAW TAKTIKASÍ
Dj.Sultamuratov
O‘zbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti Nukus filiali
“Yakka kurash va tabiiy fanlar” kafedrasi
docent v.b.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14206028
Annotatsiya. Bul maqalada dzyudoshılardı tayarlawdıń zamanagóy sistemasın
qáliplestiriw hám jas dzyudoshılardı hújim háreketlerine tayarlaw taktikası. Quramalı hújim
háreketlerin jetilistiriwdegi pedagogikalıq process de hújim háreketleri taktikasına keyingi
úyretiw túrli usıllardan kombinaciyalar dúziw hám olar menen hújim etiwdi iyelew jolin úyretiw
haqqinda malumatlar keltirib ótilgen.
Tayansh sózler: Dzyudo, shınıǵıw, teoriya, hújim, taktika, aldamshı hújim, dinamik
jaǵdaylar.
TACTICS FOR TRAINING YOUNG JUDOKAS FOR OFFENSIVE MOVES
Abstract. This article examines the formation of a modern system for training young
judokas and the tactics of preparing young judokas for attacking actions. In the pedagogical
process of improving complex attacking actions, further training in the tactics of attacking actions,
the creation of combinations of various methods and the training of attacking skills are presented.
Keywords: dzyudo, training, theory, attack, tactics, deceptive attack, dynamic situations.
ТАКТИКА ПОДГОТОВКИ ЮНЫХ ДЗЮДОИСТОВ К НАСТУПАТЕЛЬНЫМ
ДВИЖЕНИЯМ.
Аннотация. В этой статье рассматривается формирование современной
системы подготовки дзюдоистов и тактика подготовки юных дзюдоистов к атакующим
действиям. В педагогическом процессе совершенствования сложных атакующих действий
приводятся сведения о дальнейшем обучении тактике атакующих действий, составлении
комбинаций из различных методов и обучении овладению ими атакой.
Ключевые слова: дзюдо, тренировка, теория, атака, тактика, обманная атака,
динамические ситуации.
Kirisiw.
Dzyudo - dúnyanıń kópshilik mámleketlerinde ótkeriletuģın gúres túri. Dzyudo
shınıǵıwları shınıǵıwshılarǵa anıq talaplar qoyadı hám támiyinleydi olardıń denesine quramalı
tásir kórsetedi. Dzyudoniń ayrıqsha tásiri bar balalıq hám óspirimlik dáwirinde dzyudoshılardıń
jeke rawajlanıwı. Dzyudo menen shuǵıllanıwıńız múmkin, ázzi hám kemshiliklerinizdi
saplastırıwdı úyreniń, ózińizdi ózgertin hám ózińizdi biliń imkaniyatlar.
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 9
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
800
Bul processte dzyudoshılardı tayarlawdıń zamanagóy sisteması qáliplesti Dzyudo
teoriyasınıń uzaq múddetli rawajlanıwı hám onı ámeliyatqa engiziw. Teoriyalıq bólim
dzyudoshılardıń tayarlıǵı sistema qalay shólkemlestirilgenligin belgileydi shınıǵıwlar,
dzyudoshılardıń fizikalıq hám jeke rawajlanıwı basqarıladı. Oqıtıwdıń metodikalıq bólimi qurallar
hám usıllardıń óz ara tásirin tártipke saladı;dzyudo sport sheberligin rawajlandırıw procesinde
paydalanıladı.
Hújim háreketin belgili bir usıl menen taktikalıq tayarlaw quramalı usıldıń bir bólegi boliwi
kerek. Bunda ol hújim usılı menen úzliksiz túrde ámelge asırıladı. Aldamshı hárekettiń (shaxsiy
hújim orınlawdı taktikalıq tayarlawdan) quramalı hújim háreketiniń (MHH) sheshiwshi
juwmaqlawshı háreketke ótiw waqtına ayrıqsha itibar qaratıw kerek. Hár qıylıhújim usıllarına eń
maqsetke sáykes bolǵan taktikalıq tayarlıq usılların tańlaw kerek. Usı maqsette gúresshiler shama
menen MHH menen tanısqannan soń tómendegi tapsırmanı alatuģınlar: belgili bir usılģa óz
betinshe alıwda taktikalıq tayarlıq usılların tańlaw hám olardı hújim usılları menen PHAǵa
birlestiriw (jana PHAdı oylap tabıw).
Quramalı hújim háreketlerin jetilistiriwdegi pedagogikalıq process jańa qálip tárbiyalawǵa
arnalǵan. Jańa PHAdı tabıslı ielew tek ǵana aldın úyrenilgen usıllar tiykarında ámelge asırılıwı
múmkin. PHAdı úyreniw procesinde PHAdı qáliplestiriwde qıyınshılıqlardı izbe-iz jeńip ótiw
talabına ámel etiw kerek. MHH ni orınlawda aldınǵı shınıǵıwlar ielegen hám PHAQnıń tayarlıq
háreketiniń juwmaǵına ótiwde joqarı anıqlıqqa eriskennen keyin keyingi bes urınıw dawamında
tákirarlawdı bajariw zárúr. Eger bunday tákirarlawlarda anıqlıq jamanlaspaytuǵın bolsa (malıqqa
jeterli óz betinshe boladı), onda keyingi PHAdı iyelewge ótiw lazım. MHHǵa úyretiw basında bir
hárekettiń ekinshisine ótiwi anıqlıǵı kemirek boladı bolar edi.
Belgili bir usılǵa (hújim usıllarına) salıstırǵanda hújim háreketlerin qollanıwdı úyreniwde
qarsilas háreketlerinde "ólik noqat"tı (hárekeciz halat hám belgili bir waqit ishinde qorǵaw
háreketlerin orınlay almaw) jaratıp, usıl háreketiniń baǵıtı qaramaqarsı tárepke hár qıylı taktikalıq
tayarlıq usılların tańlaw zárúr. Gúreste ayaqtı uslap alıw menen orınlanatuǵın usıllardıń kóp
qollanılıwı sebepli óspirimlerdi kóp sanlı hújimdi taktikalıq tayarlaw usıllarına úyretiw zárúr.
Bunıń tiykarǵı maqseti - óspirimler ózlerine unatatuģın quramalı hújim háreketlerin erkin
jarata alıwı. Bunnan ásirese, óspirim hár qıylı qarsılaslarına qarsı tańlap qollay alıwı múmkin
bolǵan hár qıylı PHAlardı iyelewi kerek.
Juwmaqlaw.
Hújim háreketleri taktikasına keyingi úyretiw túrli usıllardan kombinaciyalar
dúziw hám olar menen hújim etiwdi iyelew joli arqalı alıp barıladı. Kombinatsiyalar sonday
dúzilisi kerek háreketleri nátiyjesinde keyingi usıl menen hújim etiw ushın qolaylı dinamikalıq
jaǵdaydı jaratıwı kerek.
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 9
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
801
Kombinatsiyalar úzliksiz orınlanatuǵın úsh-tórt usıldan shólkemlestiriw isleniwi múmkin.
Bunda aqırgıdan aldın hújim usılı aqırǵı (sońģi) usılı ushın qolay dinamik jagdaydı jaratıwı
zárúr.
Bunday kombinaciyalar menen hújim etiw misalların muģallim kórsete alıwı hám de
óspirimlerdi bunday hújimlerdi óz betinshe oylap tabıwǵa úyretiwi kerek.
REFERENCES
1.
Тойлибаев, С., & Акманова, Д. (2024). ВЛИЯНИЕ ВЕЛОСИПЕДНОГО СПОРТА НА
ФИЗИЧЕСКОЕ РАЗВИТИЕ ТУРИСТОВ И ОБЩЕЕ РАЗВИТИЕ ТУРИЗМА В
УЗБЕКИСТАНЕ.
NRJ
,
1
(3), 909-916.
2.
Тойлибаев, С., & Акманова, Д. (2024). ВЛИЯНИЕ ВЕЛОСИПЕДНОГО СПОРТА НА
ФИЗИЧЕСКОЕ РАЗВИТИЕ ТУРИСТОВ И ОБЩЕЕ РАЗВИТИЕ ТУРИЗМА В
УЗБЕКИСТАНЕ.
NRJ
,
1
(3), 909-916.
3.
Тойлибаев С. М. Повышение профессиональной деятельности и организация здорового
образа жизни студентов средствами основной гимнастики. – 2022.
4.
Тойлибаев C. ОСОБЕННОСТИ РАЗВИТИЯ ПРОФЕССИОНАЛЬНЫХ ЗНАНИЙ,
УМЕНИЙ И НАВЫКОВ СТУДЕНТОВ ФИЗКУЛЬТУРНЫХ СПЕЦИАЛЬНОСТЕЙ
//Журнал «Вестник физической культуры и спорта» Нукусского филиала Узбекского
государственного университета физической культуры и спорта. – 2023. – Т. 1. – №. 1. –
С. 142-142.
5.
Тойлибаев С. М. НЕКОТОРЫЕ ОСОБЕННОСТИ СРЕДСТВ ОСНОВНОЙ
ГИМНАСТИКИ
ВЛИЯЮЩИЕ
НА
ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ
СПЕЦИАЛИСТОВ
ФИЗИЧЕСКОГО ВОСПИТАНИЯ //Fan-Sportga. – 2021. – №. 2. – С. 21-23.
6.
Тойлибаев С., Акманова Д. ВЛИЯНИЕ ВЕЛОСИПЕДНОГО СПОРТА НА
ФИЗИЧЕСКОЕ РАЗВИТИЕ ТУРИСТОВ И ОБЩЕЕ РАЗВИТИЕ ТУРИЗМА В
УЗБЕКИСТАНЕ //NRJ. – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 909-916.
7.
Тойлибаев С. М. НОРМАТИВНЫЕ ОСОБЕННОСТИ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ СРЕДСТВ
ОСНОВНОЙ ГИМНАСТИКИ В ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ
СТУДЕНТОВ ФАКУЛЬТЕТОВ ФИЗИЧЕСКОЙ КУЛЬТУРЫ //Актуальные проблемы
правового регулирования спортивных отношений (21 апреля 2022 года)–материалы XII
международной научно-практической конференции, посвящённой сохранению
гуманистических ценностей спорта: Челябинск, 21 апреля 2022 года/Ред./сост. СА
Захарова.–Челябинск: УралГУФК, 2022.–216 с. – 2022. – С. 186.
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 9
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
802
8.
Toylibaev S. M., qizi Akmanova D. A. VELOSPORTNI VUJUDGA KELISHI VA O
‘ZBEKISTONDA RIVOJLANISH BOSQICHLARI //INTERNATIONAL CONFERENCES.
– 2023. – Т. 1. – №. 2. – С. 103-107.
9.
Toylibaev S. M., Akmanova D. A. DENE TÁRBIYASÍ HÁM VELOSIPED SPORT
TÚRINDE MILLIY HÁREKETLÍ OYINLARDÍN ORNÍ //Журнал «Вестник физической
культуры и спорта» Нукусского филиала Узбекского государственного университета
физической культуры и спорта. – 2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 122-122.
10.
Тойлибаев С. М. ОСОБЕННОСТИ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ТЕРМИНОЛОГИЧЕСКИХ
СРЕДСТВ ОСНОВНОЙ ГИМНАСТИКИ В СТАНОВЛЕНИИ СПЕЦИАЛИСТОВ
ФИЗИЧЕСКОГО ВОСПИТАНИЯ //Проблемы и перспективы развития спортивного
образования, науки и практики. – 2021. – С. 334-337.
