ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
830
FAVQULODDA VAZIYATLARNI BOSHQARISHDA XODIMLARNING
TAYYORGARLIGI VA O‘QUV DASTURLARI
Axmedov Alisher Parda o’g’li
Termiz davlat muhandislik va agrotexnologiyalar universiteti
Energetika va sanoat muhandisligi fakultet
Ekologiya va Hayot faoliyat xavfsizligi kafedrasi. Assistant.
Raximov Azizbek Raxmonjon o’g’li
Hayot faoliyat xavfsizligi yo’nalishi 4-kurs ta’labasi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14740353
Annotatsiya.
Ushbu maqolada favqulodda vaziyatlarni boshqarish bo‘yicha treninglar va
xodimlar uchun tayyorlov dasturlarining ahamiyati o‘rganiladi. Favqulodda vaziyatlarning oldini
olish va zaruriy choralarni tezkor amalga oshirish uchun samarali tayyorgarlikni ta’minlash
maqsadida xodimlarning malakasini oshirish bo‘yicha o‘quv dasturlarini ishlab chiqish
masalalari ko‘rib chiqilgan.Tadqiqot davomida amaliy yechimlar va tavsiyalar berilib,ta’lim
jarayonlarini takomillashtirishga qaratilgan yechimlar taklif etilgan.
Kalit so‘zlar:
Favqulodda vaziyatlar, Tayyorlov dasturlari, Xodim tayyorgarligi,
Samarasiz tizimlar, O‘quv jarayonlari, Tahlil qilish, Xavfsizlik choralar, Boshqaruv tizimlari,
Amaliy yechimlar, Taqdim etilgan tavsiyalar.
EMERGENCY MANAGEMENT TRAINING AND TRAINING PROGRAMS
Abstract.
This article examines the importance of emergency management training and
training programs for employees. The issues of developing training programs for improving the
skills of employees in order to ensure effective preparation for the prevention of emergencies and
the prompt implementation of necessary measures are considered. During the study, practical
solutions and recommendations were given, and solutions were proposed to improve educational
processes.
Keywords:
Emergency situations, Training programs, Employee training, Ineffective
systems, Educational processes, Analysis, Security measures, Management systems, Practical
solutions, Recommendations presented.
ПРОГРАММЫ ОБУЧЕНИЯ И ПОДГОТОВКИ ПЕРСОНАЛА ПО УПРАВЛЕНИЮ
ЧРЕЗВЫЧАЙНЫМИ СИТУАЦИЯМИ
Аннотация.
В данной статье рассматривается важность обучения управлению
чрезвычайными ситуациями и программ обучения для сотрудников. Рассмотрены вопросы
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
831
разработки программ обучения для сотрудников, обеспечивающих эффективную
подготовку к предупреждению чрезвычайных ситуаций и оперативное выполнение
необходимых мер. В ходе исследования были найдены практические решения и Были даны
рекомендации и предложены решения, направленные на улучшение образовательных
процессов.
Ключевые слова:
Чрезвычайные ситуации, Программы обучения, Обучение
сотрудников, Неэффективные системы, Процессы обучения, Анализ, Меры безопасности,
Системы управления, Практические решения, Предоставленные рекомендации.
Kirish
1.Tadqiqotning dolzarbligi, mavzu doirasida mavjud muammolar.
2.Muammoni hal qilish yo‘llari.
3.Ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar
1.Tadqiqotning dolzarbligi, mavzu doirasidagi mavjud muammolar
Zamonaviy dunyoda tabiy va texnogen omillar bilan bog'liq favqulodda vaziyatlar soni tez
sur'atlar bilan o'sib bormoqda. Iqlim o'zgarishi,urbanizatsiya va sanoatni rivojlantirish kabi global
muammolar oldida favqulodda vaziyatlarni samarali boshqarish uchun xodimlarni o'qitish va
tayyorlash juda muhimdir.
Mavzu bo'yicha asosiy muammolar: Moliyalashning etarli emasligi va o'quv
materiallarining eskirganligi. Ta'limga yagona standartlar va yondashuvlarning yo'qligi.
Favqulodda vaziyatlarda tezkor harakat qilish uchun xodimlarning past xabardorligi va
tayyor emasligi. Amaliy mashg'ulotlar uchun zamonaviy texnologiyalar va simulyatorlardan
foydalanilmaslik.
2.Muammoni hal qilish yo'llari
Aniqlangan muammolarni hal qilish uchun quyidagi chora-tadbirlar taklif qilinishi
mumkin: Xalqaro standartlar asosida yagona ta’lim dasturlarini ishlab chiqish.
Virtual haqiqat xodimlar uchun xavfli vaziyatlarni xavfsiz muhitda mashq qilish imkonini
beradi va sun'iy intellekt kabi zamonaviy texnologiyalarni o'qitishga integratsiyalash yani
texnologiyalar bilan o‘qitish jarayoniga muammolarni hal qilish va ta’lim sifatini oshirish uchun
kiritish va moslashtirish jarayonidir. Xodimlarni real hayot stsenariylariga tayyorlash uchun
muntazam treninglar va simulyatsiyalar o'tkazing.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
832
Ta’lim muassasalari, davlat organlari va xalqaro tashkilotlar o‘rtasida tajriba almashish
bo‘yicha o‘zaro hamkorlikni ta’minlash.
3.Ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar
O'quv dasturlarini modernizatsiya qilish ta’lim jarayonini zamonaviy talablar va
texnologiyalar asosida qayta ko‘rib chiqish va takomillashtirish jarayoni amalga oshrish.Mavjud
o'quv dasturlarini zamonaviy qiyinchiliklar va xavflarni hisobga olgan holda qayta ko'rib chiqish
tavsiya etiladi. O'quv markazlarini yaratish kadrlar tayyorlash va malakasini oshirish bo'yicha
ixtisoslashtirilgan markazlarni tashkil etish.Innovatsion o'qitish usullarini qo'llash. Keys
usullaridan foydalanish yani hodimlarga amaliy misollar va real hayotdagi muammolarni hal
qilishga qaratilgan o‘quv usullardan biri hisoblanib, yong‘in yoki evakuatsiya jarayonini virtual
yordamida simulyatsiya qilish,gamifikatsiya va simulyatsiya kabi interaktiv usullardan
foydalanish, ushbu interaktiv usullar o‘quv jarayonini qiziqarli, samarali va real hayotga
yaqinlashtiradi qolaversa ishchi va xodimlarni faolligini oshiradi va amaliy tajriba beradi,
monitoring va samaradorlikni baholash, ta'lim dasturlarini amalga oshirish muvaffaqiyatlarni
muntazam ravishda sinovdan o'tkazish va tahlil qilish eng samarali usullardan biri hisoblanadi.
Xulosa:
Maqola favqulodda vaziyatlarni boshqarishda kadrlarni o'qitish va tayyorlash
muammolariga bag'ishlangan. Hozirgi muammolar, jumladan, ta’lim dasturlari va kadrlar
tayyorlashdagi kamchiliklar ko‘rib chiqiladi.
Yechimlar taklif qilindi: ta’lim dasturlarini modernizatsiya qilishdan tortib, yangi
texnologiyalardan foydalanishgacha. Mutaxassislar tayyorlash samaradorligini oshirishga
qaratilgan tavsiyalar ilmiy asoslangan bo‘lib, kelajakda favqulodda vaziyatlarning xavfi va
oqibatlarini minimallashtirish imkonini beradi. Favqulodda vaziyatlarni boshqarishda
xodimlarning tayyorgarligini oshirish uchun nazariy bilim va amaliy ko‘nikmalarni birlashtirilgan,
zamonaviy texnologiyalarga asoslangan o‘quv dasturlarini joriy qilish lozim deb o’ylayman.
