ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
872
YURAK-QON TOMIR KASALLIKLARINI FUNKSIONAL DIOGNOSTIKA QILISH
UCHUN MOBIL TELEMETRIK KOMLEKS YARATISH
Oripova Orzuxon Asrorjon qizi
FJSTI, Tibbiy biologik apparatlar tizimlar va majmualar 524-guruh magistr talabasi.
Xojiyeva Mohlaroy Abdumalik qizi
FJSTI, Tibbiy biologik apparatlar tizimlar va majmualar 524-guruh magistr talabasi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14741460
Annotatsiya.
Jahon sag’liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko’ra yurak-qon tomir
kasalliklari katta dori darmon va mablag’ talab etadi. Yurak kasalliklari asosan noto’g’ri
ovqatlanish, jismoniy harakatsizlik, tamaki va spirtli ichimliklar iste’mol qilish, ekalogiyaning
ifloslanishi muhim omil hisoblanadi. Hozirgi maqolamiz orqali ushbu kasallikni diognostika qilish
uchun mobil telemetrik komleks yaratish va ushbu amaliyotni O’zbekiston tibbiyot muassalarida
qo’llash orqali bemorlar sog’ligi va mablag’ini kamaytirish umr ko’rish muddatini uzaytishga
erishishdan iborat. Telemeditsinani bemorlar uchun foydali jihatlari ko’rib chiqiladi.
Kalit so’zlar:
Yurak-qon tomir kasalliklari, teletibbiyot, funksional diognostika, qon bosim
ortishi, ortiqcha vazn, steress, ekalogik ifloslanish, zararli odatlar, xafv omillari.
CREATION OF A MOBILE TELEMETRIC COMPLEX FOR FUNCTIONAL
DIAGNOSTICS OF CARDIOVASCULAR DISEASES
Abstract.
According to the World Health Organization, cardiovascular diseases require a
large amount of medicine and funds. Heart diseases are mainly caused by poor nutrition, physical
inactivity, tobacco and alcohol consumption, and environmental pollution. Our current article
aims to create a mobile telemetric complex for diagnosing this disease and implement this practice
in medical institutions in Uzbekistan, thereby reducing the health and financial burden of patients
and extending their life expectancy. The beneficial aspects of telemedicine for patients are
discussed.
Keywords:
Cardiovascular diseases, telemedicine, functional diagnostics, high blood
pressure, overweight, stress, environmental pollution, harmful habits, risk factors.
СОЗДАНИЕ МОБИЛЬНОГО ТЕЛЕМЕТРИЧЕСКОГО КОМПЛЕКСА ДЛЯ
ФУНКЦИОНАЛЬНОЙ ДИАГНОСТИКИ СЕРДЕЧНО-СОСУДИСТЫХ
ЗАБОЛЕВАНИЙ
Аннотация.
По данным Всемирной организации здравоохранения, сердечно-
сосудистые заболевания требуют большого количества лекарств и денег. Сердечные
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
873
заболевания в основном вызваны плохим питанием, отсутствием физической активности,
употреблением табака и алкоголя. Загрязнение окружающей среды является важным
фактором. создать мобильный телеметрический комплекс для диагностики этого
заболевания и снизить здоровье и затраты пациентов за счет использования данной
практики в медицинских учреждениях Узбекистана. Рассмотрены полезные аспекты
телемедицины для пациентов.
Ключевые
слова:
Сердечно-сосудистые
заболевания,
телемедицина,
функциональная диагностика, повышенное артериальное давление, избыточный вес,
стресс, загрязнение окружающей среды, вредные привычки, факторы риска.
Kirish
So’ngi yillarda yurak- qon tomir kasalliklari soni yildan yilga oshib bormoqda. Har 33
sekunda yurak - qon tomir kasalliklaridan vafot etmoqda. Birgina 2022-yilda yurak kasalliklaridan
17,9millondan ortiq inson vafot etgan. Bu esa 5 o’limdan 1tasiga teng. Yurak-qon tomir
kasalliklarini erta aniqlashva ularni davolash o’lim sonini kamaytiradi. Teletibbiyotni bemorlarda
qo’llash kasallikni erta aniqlash, sarf harajatlarni kamaytirish bilan bir qatorda bemorlarni
masofadan turib savol berish yoki video konfrensiya orqali ko’rish va tashxis qo’yish imkonini
beradi. Darxaqiqat bu zamonaviy usullarni yurak-qon tomir kasalliklari bor bemorlarda qo’llash
bu kasallikni erta bosqichlarda aniqlash bilan bir qatorda o’lim ko’rsatkichining pasayishiga va
iqtisodiy jihatdan ham qulaylliklari mavjuddir. Oʻlimning 80% oʻrta va past darajadagi daromadli
mamlakatlarda kuzatilgan. 50 yosh va undan oshgan bemorlarda koʻp uchraydi va yosh oʻtgan sari
xavf omillari ortadi. Bunday kasalliklarini erta aniqlash davo choralari koʻrilish bemorlarni toʻgʻri
parvarish qilishga erishish uchun zamonaviy tibbiyot yutuqlaridan foydalanib oʻlim darajasi
koʻrsatkichini va xarajatlarni kamaytirishga erishish mumkin. Teletibbiyot termini yaqin 30 yil
ichi toʻla ommalashdi. Ayniqsa 2019 - yilgi pandemiya davrida yanada odamlar hayotiga kirib
bordi. Xoʻsh telemeditsina nima maqsadlarda foydalanishimiz mumkin? Teletibbiyot bemor va
shifokor oʻrtasida bevosita bogʻlanish uchun vositadir. Bunda bemorlar uydan chiqmagan holda
oʻz holati xaqida shifokor bilan video konferensiya orqali gaplashishi va savollarini berishi holati
haqida maʼlumot yegʻishi mumkin boʻladi. Yurak- qon tomir kasalligi bor bemorning holati xaqida
diagnostik tekshiruvlar oʻtkazishda jumladan EKG (elektrkardiyografiya) qulay Tibbiyotning
zamonaviy yutuqlaridan foydalangan holda bemor holatini monitoring qilish maqsadida
foydalanishimiz mumkin.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
874
Bu nafaqat bemorlar uchun ham shifokorlar uchun ham bir muncha qulayliklari mavjud.
Kardiologik bemorlar xattoki shifoxonalarga tashrif buyuryotganda uzoq navbatlar,
charchoq, stress, nojoʻya qilingan harakatlar ham ularni kasalliklarini qoʻgʻatib yuborishi mumkin,
bemorlar hayotiga xafv soladi. Bunday holatlar kuzatilishini oldini olish maqsadida bemorlarni
masofadan turib monitoring qilish maqsadga muvofiq boʻladi.
Eng zamonaviy usullardan yana biri EKG tashxisi boʻlib, yuqori diagnostika samaradorligi
quyidagilar
1. Raqamli maʼlumotlarni uzatish va yuqori sifatli EKGni tahlil etish, algoritimi 12ta
standart yoʻnalishda EKGni yozib olish.
2. Qurilmaning kechik oʻlchamlari va ulanish qulayligi samarfon yoki kamyutrlardan
foydalanish imkoniyatlari
3.Bepul dasturiy taʼminot va arxiv maʼlumotlarini saqlash
EKG yozuvlarini telemetrik uzatish uchun (Kardiometr-MT) majmuasi EKG usulining
mavjudligini oshiradi va shifokorning diagnostika imkoniyatlarini yaxshilaydi. Zamonaviy
texnologiyalar telemetriya tibbiyotining keng imkoniyatlarini beradi va Telemetrik tibbiyot
markazini tashkil etish imkonini beradi.
Tibbiy tashkilotning barcha shifokorlari uchun EKG arxivlaridan yagona foydalanish
EKGni kasalxonaning istalgan xonasida yoki tibbiy tashkilotdan tashqarida ro'yxatdan o'tkazish
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
875
imkonini beradi. EKGni o'z-o'zini nazorat qilish o’z vaqtida tibbiy maslahat olish, favqulodda
vaziyatlarda tez yordam chaqirish va qaytarilmas oqibatlarning oldini olish uchun turmush tarzini
tuzatishni taklif qilish imkonini beradi. Portativ qurilma istalgan vaqtda istalgan joyda natijalarni
olish imkonini beradi. "Kardiometer-MT" siz va oilangiz uchun o'z-o'zini aniqlash va nazorat
qilish tizimini ishlatish uchun qulaydir. EKGni o’z-o'zini nazorat qilish o'z vaqtida tibbiy maslahat
olish, favqulodda vaziyatlarda tez yordam chaqirish va qaytarilmas oqibatlarning oldini olish
uchun turmush tarzini tuzatishni taklif qilish imkonini beradi.
Texnologiya quyidagilarni ta’minlaydi:
Foydalanuvchi va uning oilasi uchun EKGni o'z-o'zidan olish, avtomatik
elektrokardiogrammani masofaviy serverga yuklash, EKG asosida yurak-qon tomir holatining
dastlabki avtomatlashtirilgan hisoboti va kerak bo'lganda bizning serverimizda ro'yxatdan o'tgan
har qanday tibbiy mutaxassisning tibbiy xulosasini olish imkoniyati.
Ushbu texnologiyadan foydalanishning texnik vositalariga "Kardiometer-MT" qurilmasi,
mobil telefon va internet-serverga kirish kiradi. EKGni o'z-o'zini nazorat qilish o'z vaqtida tibbiy
maslahat olish, favqulodda vaziyatlarda tez yordam chaqirish va qaytarilmas oqibatlarning oldini
olish uchun turmush tarzini tuzatishni taklif qilish imkonini beradi. EKGni istalgan joyda, istalgan
vaqtda olish mumkin
Qurilma kichik va og’irligi atigi 100 g ni tashkil qiladi, bu uni ochiq havoda, ish safarida
yoki ta'tilda olib borishni osonlashtiradi. "Kardiometer-MT" siz va oilangiz uchun o'z-o'zini
aniqlash va nazorat qilish tizimini ishlatish uchun qulaydir. Barcha protsedura 5 daqiqadan kamroq
vaqtni oladi. Avtomatlashtirilgan xulosa har bir EKGni olish bilan bir zumda yaratiladi va shaxsiy
foydalanuvchi hisobiga yuklanadi. Qurilmadan foydalanadigan oila a'zolaringizning EKG
arxivlari uchun alohida foydalanuvchi profillarini yaratishingiz mumkin.
Qabul qilingan barcha elektrokardiogrammalar shifokorga tashrif buyurish uchun chop
etilishi mumkin.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
876
Yurak-qon tomir kasalliklari bugungi kunda o'limning asosiy sababi bo'lib qolmoqda.
Bundan tashqari, miyokard infarkti ham, ishemik insult ham yosh guruhlarga ta’sir qiladi.
EKGni o'z-o'zini nazorat qilish uchun ko'rsatmalar:
Yurak-qon tomir kasalliklari bugungi kunda o'limning asosiy sababi bo'lib qolmoqda.
Bundan tashqari, miyokard infarkti ham, ishemik insult ham yosh guruhlarga ta'sir qiladi.
Hujumning daqiqalarida EKGni ro'yxatga olish sababni aniqlash va to'g'ri tashxis qo'yishga
yordam beradi.
Muntazam ravishda EKG - ro'yxatdan o'tish sizga dori dozasini to'g'rilash yoki
shifokoringiz bilan tegishli terapiya yo'nalishini tanlashga yordam beradi.
Tez-tez EKG-ro'yxatga olish ECS ishi bilan bog'liq muammolarni aniqlashi mumkin.
Diagnostika tibbiyot markazida davolovchi shifokor yoki kardiologdan masofaviy
maslahat olishingiz mumkin. Yozib olingan EKGlaringiz serverda saqlanadi"Kardiometer-MT"
yordamida siz istalgan vaqtda, istalgan joyda, kerakli
REFERENCES
1.
E-Health, telehealth, teamedicine Marlene M. Maheu Wiley San- Fransisco 2010
2.
Telemedicine and Telehealth: Principles, Policies Adam William Darkins, MD, MPH,
FRCS, Margaret Ann Cary, MD, MBA, MPH ·2000
3.
TELEMEDICINE
TECHNOLOGY
AND
APPLICATIONS
(MHEALTH,
TELEHEALTH R.S. KHANDPUR · 2017
4.
Telemedicine: The Computer Transformation of Healthcare Tanupriya Choudhury, Avita
Katal, Jung- Sup Um
·
2022 ·
5.
News-Medical https://www.news-medical.net ›
6.
Johns Hopkins Medicine https://www.hopkinsmedicine.org ›
7.
MedicalNewsToday https://www.medicalnewstoday.com ›
8.
Mayo Clinic https://www.mayoclinic.org › art-2
