ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
464
ABDULLA QAHHORNING “DAXSHAT” HIKOYASIDA AYOLLAR OBRAZI
Ibodullayeva Mahliyo Bahodirovna
Termez iqtisodiyot va servis universiteti talabasi.
Sobirjon Bektashivich Bazarov
Termiz iqtisodiyot va servis unversiteti Pedagogika va ijtimoiy gumanitar fanlar fakulteti dekani,
fffd, dotsent.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14869144
Annotatsiya.
Ushbu maqolada abbdulla Qahhorning “Daxshat” hikoyasidagi ayollar
obrazi, ularning o’sha davrda jamiyatdagi o’rni, qiyinchiliklari va oila bilan munosabatlari
haqida fikr yuritiladi.
Kalit soʻzlar:
personaj, gender munosabatlari, voqea, obraz.
THE PORTRAIT OF WOMEN IN ABDULLA QAHHOR'S STORY "DAXSHAT"
Abstract.
This article discusses the portrayal of women in Abbdulla Qahhor's story
"Daxshat", their role in society at that time, their difficulties, and their relationships with the
family.
Keywords:
character, gender relations, story, image.
ПОРТРЕТ ЖЕНЩИН В РАССКАЗЕ АБДУЛЛЫ КАХХОРА «ДАКСШАТ»
Аннотация.
В статье рассматривается образ женщины в повести Абдуллы
Каххора «Дахшат», ее роль в обществе того времени, ее трудности и ее отношения с
семьей.
Ключевые слова:
персонаж, гендерные отношения, событие, образ.
Kirish:
“Hikoyalar ustasi” deb atalgan va bu janr asoschisi bo’lgan Abdulla qahhor turli
mazzularda asarlar yaratgan. Uning qalamiga mansub hikoyalarning kopchiligida ayollar va
ularning qayg’uli qistamati, zamon va davr bilan konfliktlari aks etgan.
Ayniqsa adibning “Daxshat” hikoyasi gender munosabatlari qurboni bo’lgan hali o’n
gulidan bir guli ochilmagan, ko’plab taziyqlarga uchragan yosh va go’zal ayollar haqida. Abdulla
Qahhorning "Daxshat" nomli hikoyasidagi ayollar obrazi, umuman olganda, qorong'u va noaniq
dunyo orqali insonning ichki azoblari, psixologik og'riqlari va ruhiy kuchli kurashlarini tasvirlaydi.
Daxshat" hikoyasida Abdulla Qahhor o‘zbek ayollarining o‘sha davrda boshiga tushgan
xo‘rlik, musibat va kulfatlarni tasvirlaydi. Ayollar, ayniqsa Nodirmohbegim va Unsin, o‘z
hayotlaridagi qorong‘u voqealar va ichki kurashlarni boshdan kechirishadi. Hikoya, shuningdek,
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
465
erksiz va ozodlikdan mahrum insonlarning ozodlikka erishish uchun qilgan mashaqqatli
kurashlarini ko‘rsatadi.
Qahhorning bu asari, nafaqat ayollarning ruhiy iztiroblarini, balki ijtimoiy adolatsizlikka
qarshi kurashayotgan kishilarning umid va jahon haqidagi qarashlarini ham aks ettiradi.
Abdulla Qahhorning "Daxshat" hikoyasidagi yozuvchilik uslubi va obrazlarning chuqurligi
juda yaxshi ifodalangan. Unsinning qabristonda boshidan kechirgan voqealari, uning ruhiy holatini
va dahshatli tajribalari, ayniqsa, uning ichki iztiroblari va qo'rquvlarini tasvirlashda yozuvchining
nozik va detallarga e'tibor berishi aniq ko'rinadi.
Hikoyada Unsinning
qabristonga yo'l olganida atrof-muhitni tasvirlash masalan,
"Osmonning chekasi sariq-kir uvadaga o‘xshaydi", "Shu‘la qo‘ynida past-baland uylar, shamolga
egilayotgan daraxtlar qop-qora ko‘rinadi" juda diqqat bilan ishlangan. Bu tasvirlar, shuningdek,
hikoyaning atmosferasini kuchaytiradi, o‘quvchini voqealarga chuqurroq jalb qiladi.Unsinning
qabristondagi qo‘rquvli tajribalari ham yozuvchining psixologik ta'sirlarni mukammal ko‘rsata
olishining namunasidir. Unsin o‘ziga dalda berib "O‘likning joni yo‘q" deb aytganida, uning ichki
kurashi va qo‘rquvi bilan bog‘liq boshqarilmas his-tuyg‘ulari yaxshi aks ettirilgan. Hikoyaning
oxirida Unsinning o‘limi ham, aslida, o‘zining ruhiy va jismoniy azoblaridan qochish va
boshqalarning zulmidan xalos bo‘lishi sifatida tasvirlanadi. O‘lim nafaqat yakun, balki uning
boshqalarga qarshi kurashdagi muvaffaqiyatsizlik va hayotining dahshatli tomonlaridan
qochishidir.
Xulosa qilib aytganda, "Daxshat" hikoyasida Abdulla Qahhor o‘zining yozuvchilik
mahoratini va personajlarning ichki dunyosini nozik tasvirlashda yuqori darajada muvaffaqiyatga
erishgan. Bu hikoya ayollarning ruhiy iztiroblari, zulm, va o‘limning qorong‘u tomonlarini chuqur
anglashga yordam beradi.
REFERENCES
1.
Qoʻchqorov R. Men bilan munozara qilsangiz. -T. Maʼnaviyat nashr. 1999.
2.
Karimov N. va boshqalar. XX asr oʻzbek adabiyoti tarixi. —T.: „Oʻqituvchi“, 1999.
