Fevral, 2025-Yil
226
O‘LMAS UMARBEKOV HIKOYALARIDA OBRAZLAR TABIATINING POETIK
XUSUSIYATLARI
Bahromova Sorogul Maxmudjonovna
Buxoro davlat pedagogika instituti
O‘zbek tili va adabiyoti yo‘nalishi 3-kurs talabasi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14880775
Annotatsiya. Mazkur maqolada O‘lmas Umarbekovning “Odam bo‘lish qiyin”romanida
Abdulla obrazi, “Fotima va Zuhra” romanining bosh qahramonlaridan biri Zuhra
obrazi,”Nomus”dagi Zumrad,”Yer yonganda”dagi Solihabibi kabi obrazlar hikoya syujetida
o‘ziga xos xarakter va insonning qalb kechinmalari ayol obrazi tahlili berilgan.
Kalit so‘zlar: O‘lmas Umarbekov, syujat, obraz, xarakter, tip, evrilish, ayol obrazi, inson
psixologiyasi, badiiy vosita, personaj, detektiv roman, badiiy g‘oya, obrazlar talqini.
Abstract. In this article, the character of Abdullah in the novel "It's Hard to Be a Man" by
Olmas Umarbekov, the character of Zuhra, one of the main characters of the novel "Fatima and
Zuhra", in "Autumn Air" and Solihabibi in "Yer Yonganda" are in the plot of the story. The
analysis of the female image of the unique character and emotional experiences of a person is
given.
Key words: Olmas Umarbekov, plot, image, character, type, evolution, female image,
human psychology, artistic tool, character, detective novel, artistic idea, interpretation of images.
Аннотация. В данной статье рассмотрен персонаж Абдуллы в романе Олмаса
Умарбекова «Трудно быть мужчиной», персонаж Зухры, одного из главных героев романа
«Фатима и Зухра», в «Осенний воздух» и Солихабиби в «Йер Йонганда» находятся в
сюжете повести. Дан анализ женского образа неповторимого характера и душевных
переживаний человека.
Ключевые слова: Олмас Умарбеков, сюжет, образ, персонаж, тип, эволюция,
женский образ, психология человека, художественный инструмент, персонаж,
детективный роман, художественная идея, интерпретация образов.
O‘zbek xalqining yetuk yozuvchi va ijodkori bo‘lmish O‘lmas Umarbekov o‘zining
yaratgan hikoyalari va yozgan romanlari bilan o‘quvchi qalbining tub tubidan o‘rin olgan
ijodkorlardan biri sanaladi.O‘lmas Umarbekov o‘z kasbini jurnalistlikdan boshlagan bo‘lishiga
qaramay, o‘zbek nasriga o‘tgan asrning 60-yillarida hikoya janrida salmoqli ijod namunalarini
yaratib o‘z zamondoshlari va ustozlari e'tirofiga tushib ulgurgandi.
Fevral, 2025-Yil
227
O‘zbek hikoyachiligida yozuvchining o‘z uslubiga egaligi 60-yillar hikoyachiligimizning
e’tboriga tushgani yaqqol fikrimizni dalillaydi.Adibning “Yulduzlar”, “Oltin yaproqlar”,
“Charos”, “Yo‘lda”, “Ko‘prik”, “Qiyomat qarz” kabi o‘nlab hikoyalari va boshqa asarlarda
insonning yuksak oliyjanob fazilatlarini qalb dramalarini ochib berishga intiladi. Bu xususiyat
uning asarlarida yetakchi g‘oyaviy-estetik prinsip darajasiga ko‘tariladi. Xullas, yozuvchi
odamlardagi muhim ma'naviy-axloqiy xislatlarni gavdalantirish, turli xarakterlarni tadqiq etish
orqali keng ma'noda inson taqdiri, vijdoni, kelajak va zamon oldidagi burch mas'uliyati va e'tiqodi
masalarini yoritishga erishadi.
Yozuvchining, “Kuz havosi” dagi Sarvi xola, “Yer yonganda"dagi Solihabibi, “Fotima va
Zuhra” Zuhra, “Odam bo‘lish qiyin”dagi Abdulla kabi obrazlar hikoya va roman syujetida o‘ziga
xos xarakter va insonning qalb kechinmalari, tuyg‘ulari girdobidagi rang-baranglikni gavdalantirib
kitobxonni o‘yga to‘ldirib hikoya va roman qahramonlarining o‘ziga xos xislatlarini tushunishga
imkon yaratadi.O‘lmas Umarbekov hikoyalarida sotsialistik voqealar obrazlarning o‘ziga xos
xarakterida o‘z ifodasini ko‘rsatgan. “Yer yonganda” hikoyada jamiyatdagi ijtimoiy voqealar
zamirida Solihabibining o‘g‘li pora olib qamalganligi bunga onasi ishonmay tuhmat deb
hisoblaydi. Solihabibi va nevarasi o‘rtasidagi suhbatda bu jarayon ko‘rinadi, ular shaharga jiyani
oldida yordamga ketishayotgandi:
- Oyi, adamlarniyam ko‘ramizmi?
- Ko‘rsatsa, - dedi Solihabibi. - Ko‘rsatmasa, opang bilan tushganingda ko‘rasan.
-Oyi, To‘laganniyam dadasi poraxo‘rmi? - o‘tadi Tursun.
-Qaydam? Ikkilanib javob qildi Solihabibi. - Pora olganmi, pora berganmi, bilmayman.
Ikkalaviyam bir go‘r. Gunoh.To‘xta! - hushyor tortdi birdan u, -To‘laganniyam adasi
deganing nimasi? Adangni poraxo‘r deb o‘ylaysanmi?" Hikoyaning so‘nggida esa Solihabibi
ovqat qilmoqchi bo‘lib supaning burchagida turgan xumlarni kelganda kanop bilan o‘ralgan
sellofonni topib oladi. O‘ramda Nikolay podshoning suvrati tushilgan o‘n dona tilla tangalar
chiqadi: "Turg‘unboy bolam nima qilib qo‘yding? Nega qari onangga rahming kelmadi”.
Solihabibi bunga chidolmay, o‘ziga o‘t qo‘yib joniga qasd qiladi. Solihabibi obrazida or-
nomus ustunlik qiladi, jamiyatning qurboniga o‘g‘li emas, balki o‘zi qurbon bo‘ladi. Syujetda
tasvirlanayotgan voqelik yozuchining hayot haqiqatidagi bir inson kechmishida psixolgik
vaziyatning ustuvor kelishini ham ko‘rsatadi. Vaziyatdan chiqib ketishda hech qanday yo‘l
qidirmay osongina yo‘lni tanlaydi. Hikoya qahramonidagi bu evrilishlar uning ong ta'siri kuchliroq
ekanligini ko‘rsatadi. Bu esa obrazning yana bir ko‘rinishini talqin qiladi.
Fevral, 2025-Yil
228
“Nomus” hikoyasi qahramoni Zumrad orqali obrazlarning serqirra jilolarini ko‘rishimiz
mumkin. Adabiyotshunos, tanqidchi Umarali Normatov ham ushbu hikoya haqida quyidagilarni
yozadi: "Nomus"da hikoya qilinishicha, Komil degan yigit Zumrad ismli qiz bilan uchrashadi-yu,
orada samimiy sevgi muloqotlari boshlanadi. Biroq bu sevgining oqibati yo‘q bo‘lib chiqadi: yigit
ona ra'yiga ko‘ra boshqa qizga uylanadi, lekin ilk sevgidan ko‘ngil uzolmaydi: Zumrad bilan yana
uchrashadi, lekin bu uchrashuv qimmatga tushadi, Komil xuddi o‘tgan uchrashuv to‘y bergan
tasodifda nohaq ayblanib qamoqqa tushadi, yigit avval asl haqiqatni sir tutadi, so‘ng advokatga
yuragini ochadi advokat esa qiz huzuriga borib vaziyatning mushkulligini aytadi. "Uni faqat siz
qutqarishingiz mumkin" - deydi. Qiz ko‘p ikkilanishlardan keyin o‘zini nomusga qo‘yib bo‘lsa-
da, o‘ziga bevafolik qilgan kimsaga yaxshilik qiladi, sudda haqiqatni aytib nohaq jazodan qutqarib
qoladi..."7. Zumrad obrazi orqali yozuvchi o‘zining hikoya qahramonlariga xos bo‘lgan
xarakterlari ochishga harakat qilgan. Insoniy tuyg‘ularning aksi Zumradda mujassamlashganini
ko‘ramiz. Yozuvchi bu syujet talqinida Zumradning o‘z nomusini o‘ylamasdan qilgan xatti-haratai
tufayli sofdil, o‘zini sadoqatli (sevgisiga), tuyg‘ularini ko‘rsatgan obraz holda realistik obraz kashf
etadi.“Odam bo‘lish qiyin” romanida Abdulla chindan ham samimiy, tirishqoq, insofli bola edi.
Uning shuhratparast bo‘lib qolishiga, amalga intilishiga maktab payti orttirgan ruhiy
jarohati sabab bo‘ldi. Otasi amal otidan tushgandan so‘ng unga nisbatan o‘qituvchilarning
muomalasi o‘zgarishi, ayniqsa, otasining do‘sti Husan amakining ikkiyuzlamachiliklari Abdullani
butunlay o‘zgartirib yuborgandi. U bu dunyoda eng zo‘ri bo‘lsanggina seni hurmat qilishadi, senga
tavallo etishadi degan fikrga borgan edi.U o‘z ustida tinmay ishlaydigan, eng zo‘ri bo‘lishga
intiladigan bo‘lib qolgandi. Uning Gulchehraga bo‘lgan munosabatlari ham jiddiy edi, toki
Sayyoraga uylanish mavzusi ko‘tarilmagungacha. Aynan shu nuqta, ya’ni va’dasiga vafo qilib,
Gulchehraga uylangan holda qizni qiyin vaziyatdan qutqarish yoki Sayyoraga uylanib porloq
kelajakni ta’minlashdan birini tanlash nuqtasi Abdullaning hayotidagi bir imtihon edi. Afsuski,
qanchadan qancha imtihonlarni a’lo baholarga topshirgan, oltin medalli o‘quvchi, eng aqlli talaba,
olimlikka da’vogar shaxs bo‘lgan Abdulla hayotning, odamiylikning shu sinovidan qoqildi.
Hayotda yaxshi talaba bo‘lolmadi.Hamma ham odam bo‘lib tug‘iladi, lekin shu nomga
loyiq bo‘lishni har kim ham uddasidan chiqolmaydi. Odamiylik nomli xislat bor-a? Bu so‘z
odamga, chin insonga xos xislat sanaladi.Gulchehra bilan oralarida jiddiyroq bir gap bo‘lmagan
taqdirda ham insoniylik jihatidan Abdullaning nomardlik qilishga haqqi yo‘q edi. Gulchehrani
ishontirib, dil rozini olib, boshqaga uylanishga odamiylik huquqi mavjud emas edi.
Shuhratparastlik yomon xususiyatlar sirasiga kiritiladi. Buning sababi shundaki, odamlar
ko‘pincha shu xislat sabab ko‘plab qabihliklarga, ikkiyuzlamachiliklarga qo‘l uradi.
Fevral, 2025-Yil
229
Qanchalab insonning baxtsizliklariga, dilxiraliklariga sabab bo‘ladi. Bulardan yorqin
namuna esa Abdulla va Gulchehra timsolida ko‘rilib turibdi. Asarda Abdullaning otasi G‘ofur aka
o‘g‘liga qarama-qarshi taqqoslangan obraz hisoblanadi. U umri davomida qancha ishda ishlagan
bo‘lsa-da, amalga intilmadi, amal tekkanda esa o‘zini yo‘qotmadi. Hech kimning haqini xurjuniga
urmadi.
Dang‘illama uylar solmadi. Doim qo‘lidan kelgancha barchaga yaxshilik qildi. Qo‘li ochiq
bo‘ldi. Uning moddiy tomondan orttirgani bo‘lmasa-da, odamiylik jihatdan orttirgan obro‘si
anchagina edi. Abdulla o‘tkinchi obro‘-e’tiborga yetishaman deb vijdonini yutqazib qo‘ydi, guldek
bir qizning hayotiga zomin bo‘ldi.
Yozuvchi O‘lmas Umarbekovning “Fotima va Zuhra” romani kitobxonlar va adabiyot ahli
tomonidan iliq kutib olindi. Sababi, asarda qalamga olingan mavzuning dolzarbligi, roman
g‘oyasining har jihatdan mustahkam asosga qurilganligi, qahramonlarning murakkab va fojeali
hayot yo‘llaridagi kurashlari har bir o‘quvchini befarq qoldirmasligi aniq edi. Roman detektiv
janrda yaratilgan. Romandagi personajlar sistemasi tahliliga nazar tashlaganimizda turli
xarakterdagi murakkab va oddiy obrazlarga duch kelamiz va har bir obrazning romanda tutgan
o‘rni juda ahamiyatli ekaniga guvoh bo‘lamiz. Ularning ba’zi birlari bir qarashda ahamiyatsizdek
tuyulsa-da, vaqti kelganda detektiv roman uchun eng zarur bo‘lgan qimmatli ma’lumotlarni berishi
yoxud asosiy voqealarning guvohi yoki ishtirokchisi bo‘lib chiqishi mumkin. Misol uchun oddiy
bir yo‘lovchi cholning asardagi qisqagina ishtiroki va bergan ko‘rsatmasi bosh qahramon mayor
Aliyevning jinoyat qidiruvidagi ishi uchun yaxshigina foyda beradi. Bunday personajlar romanda
talaygina. Biroq asosiy voqealar bosh qahramonlar tegrasida sodir bo‘lar ekan yozuvchining obraz
yaratishdagi mahorati, maqsadi va ularning tahliliga to‘xtalib o‘tish joiz.
Romandagi kuchli xarakterga ega bo‘lgan ayol obrazi hisoblanmish Zuhra esa boshiga
tushgan kulfatlarning ya’ni, egizak opasi Fotima, otasi, akasining fojeali o‘limi sababchilarini
qidirib topish va qasos olish istagi bilan yonadi. Sujet linyasi shu uch bosh qahramonlarning
shiddatli harakatlari bilan qiziqarli tus olib boradi va o‘quvchini adolatli yechim tomon boshlaydi.
O‘lmas Umarbekov ham “Fotima va Zuhra” romanidagi Zuhra personajini xarakter
darajasiga ko‘tara olgan. U maktabni endigina bitirgan 17yoshli qiz. Hali qalbidan bolalikka xos
beg‘uborlik, samimiy sho‘xlik ketib ulgurmasidan taqdirning kutilmagan zarbalariga uchraydi.
Yaqinlarini birin-ketin fojeali tarzda yo‘qotadi. Hayotning achchiq-chuchugini erta tatib ko‘rgan
qiz esa tubdan o‘zgaradi. Aslida u o‘g‘il bolalar kabi qat’iyatli, irodali, kuchli fe’l-atvorga ega qiz
edi. Hayot sinovlari esa uni yanada toblaydi, irodasini mustahkamlaydi. Uboshqa ayol-qizlar kabi
ojizaligini tan olib, tushkunlikka tushib qolmaydi.
Fevral, 2025-Yil
230
To‘xtamurod nimadandir qattiq qo‘rqib ketgan edi. Ammo mastligidan oyoqda
turolmadi. Yostiqqa o‘ralshib yiqildi.
-Seni qayerda ko‘rganman? Ayt, kimsan?
To‘xtamurod o‘rnidan turishga intilib, emaklay boshladi. Shu holida u
beso‘naqay hayvonga o‘xshab ketardi.
-Men Fotimaman!
Zuhra shunday deb yuborganini o‘zi sezmay qoldi.
-Sen iflos qiynab o‘ldirgan Fotima bo‘laman men. O‘ch olgani keldim endi.
To‘xtamurod taxta bo‘lib tili gapga kelmay qoldi[7.415].
Yana bir o‘rinda kelgan qizning militsiya xodimi bilan bo‘lgan suhbatini olaylik:
-Rais Teshaboy Sultonov boshqa ayolga ham xuddi shunday soat sovg‘a qilgan.
-Kimga?
-Shohida Luqmonova degan ayol. Durkentdagi klub mudirasi.
-Bilaman. Havaskorlar bilan tez-tez kelib konsert berib turardi. Yo‘qolgan ayolda,
shundaymi?
-Eri shu xo‘jalik fermasida zootexnik bo‘lib ishlar ekan. Biz u kishi bilan
gaplasha olmadik. Tallinda ekan. Qaytishini kutyapmiz. Balki sovg‘aning sababini
bilar.
-U bilmasa ham xalq biladi.
-Labbay?-Tushunmay, yoki yaxshi eshitmay so‘radi Ismoilov.
-Shohida Luqmonova raisning o‘ynashi edi.Zuhra bu gapni xotirjamlik bilan aytdi. Erkak
kishi bilan gaplshayotganidan uyalmadi ham.
-Buni isbot qilish kerak.
-Isbot…nahotki isbotlash shunchalik qiyin bo‘lsa? Xo‘p, isbot qildinglar deylik.
Keyin nima qilasizlar? Bu isbot bilan raisni javobgarlikka tortib bo‘larmidi? O‘zi rozi
edi desa, nima qilasizlar? Ismoilov Zuhraning ochiq va aniq gaplariga qoyil qoldi va
shunday qizning boshiga ketma-ket kulfat tushganiga yana bir bor achindi. Hali akasi nima
bo‘lganini bilmaydi. Qodir Aliyev haq. Bu ishni to‘xtatib bo‘lmaydi. To‘xtatish jinoyat[8.340-
bet].
Yuqoridagi dialogda Zuhraning yosh bo‘lsada aqlli, har bir ishga chuqur tafakkur ila
yondosha oladigan shaxs hamda o‘z fikrini qo‘rqmasdan ayta oladigan darajadagi dadil inson
ekanligiga guvoh bo‘lamiz. U kerak bo‘lsa erkak kishilarni ham o‘z qat’iyati bilan xayratga soladi
Fevral, 2025-Yil
231
va o‘zining jasorati orqali ularni o‘zi bilmagan holda har qanday qiyin vaziyatda ham
chekinmaslikka undaydi.
Xulosa qilib aytganda, O‘lmas Umarbekov hikoyalarida ayol obrazining turli xil xarakter
va tiplarini ko‘ramiz. Hayot haqiqatini ayol obrazi ruhiyatiga sigdirib yuborgan yozuvchi niyati
badiiy, ijtimoiy, siyosiy obrazli tafakkurni yuzaga keltirdi. Badiiy obrazning tabiati tasnifi
serqirradir, natijada tip hosil bo‘ladi. Tahlil qilgan hikoyalarimizda umumiylik shundaki,
tasvirlanayotgan obrazlarning ruhiy holati o‘quvchi assotsiyalarini inson psixologiyasini teran
anglashga yozuvchining uslubi o‘ziga xosligini ko‘rsatadi. Shu o‘rinda alohida ta'kidlash kerakki,
jamiyat omili kishilar ruhiyatiga o‘z ta'sirini o‘tkazibgina qolmay uning xarakterini ochishda ham
muhim badiiy vosita sanaladi. O‘lmas Umarbekovning „Odam bo‘lish qiyin“ romanida hayot,
hayotning haqiqatga to‘la nafasi ufurib turadi. Asar tilining soddaligi, voqealarining jonliligi
etiborga loyiq. O‘tgan asrning ikkinchi yarmidagi o‘zbek nasri rivojida O‘lmas Umarbekovning
o‘ziga xos o‘rni bor. Uning „Odam bo‘lish qiyin“ romani yoshlar hayoti, maʼnaviy-axloqiy
muammolar, insonlarning murakkab munosabatlari haqida yaratilgan va bugungi kunda ham ko‘p
o‘qiladigan asarlar sirasiga kiradi. “Fotima va Zuhra” romanidagi Zuhra personaji yozuvchi
tomonidan asar yaratilgan davr uchun nisbatan yangilik bo‘lib kirgan bo‘lsa ne ajab.Tan olish
kerak o‘zbek adabiyotidagi boshqa asarlarda ham ayollarning mardonavorligini, favqulotda
tantiligini ko‘rsata olgan obrazlar mavjud. Biroq detektiv janrda o‘z qo‘rquvni yengib, izquvarlik
qilgan ayol personaji deyarli uchramaydi. O‘lmas Umarbekovning badiiy ijoddagi yangiligi ham,
obraz yaratishdagi mohirligi ham Zuhra qahramonida yaqqol aks etgan.
REFERENCES
1.
Normamatov U. Yetuklik maqolalar. T: 1982.www.ziyouz.com kutubxonasi.
2.
O‘lmas Umarbekov. Tanlangan asarlar.l-jild. www.ziyouz.com kutubxonasi.
3.
Yulchiyev, Q. (2019). The development of lyric chronotop in Uzbek poetry. Scientific
journal of the Fergana State University, 2(2), 77-81.
4.
Azimovich, R. Z. Chronotope Image in the Novel" Ulugbek Treasure" by Odil Yakubov.
International Journal on Integrated Education, 3(11), 183-186.
5.
O‘lmas Umarbekov.Tanlangan asarlar .1-jild. www.ziyouz.com kutubxonasi
6.
Jabborova M. HEAVENLY ATTRIBUTES FOUND IN FOLKLORE AND THEIR
IMPORTANCE IN EVERYDAY LIFE //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. –
№. 10. – С. 159-162.
Fevral, 2025-Yil
232
7.
Valiyevna J. M., Atoyevna O. F. SHODIQUL HAMRONING «HOVLIDAGI DARAXT»
TIMSOLINIG SHAXS SIFATLARIGA EPITET BOLIB KELISHI //ОБРАЗОВАНИЕ
НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ. – 2024. – Т. 44. – №. 8. – С. 57-60.
8.
Jabborova, M., & Safoyeva, S. (2024). THE IMAGE OF THE SUN IN EPIC
WORKS.
Solution of social problems in management and economy
,
3
(4), 165-168.
9.
Jabborova,
M.
(2023).
THEORETICAL
INTERPRETATION
OF
STUDENTS'ACADEMIC ACHIEVEMENT.
Solution of social problems in management
and economy
,
2
(12), 36-40.
10.
Jabborova, M., & Safoyeva, S. (2024). THE IMAGE OF THE SUN IN EPIC
WORKS.
Solution of social problems in management and economy
,
3
(4), 165-168.
11.
Valiyevna, J. M. (2024). The Artistic Perfection of Cosmic Images in the Works of Yusuf
Khos Hajib and Navoi.
Journal of Intellectual Property and Human Rights
,
3
(4), 153-158.
12.
Jabborova, M. (2024). MUMTOZ SHE’RIYATDA UCHRAYDIGAN OY, YULDUZ,
QUYOSH TIMSOLLARINING SHAXS QIYOFASIDA TIMSOLLANISHI.
Theoretical
aspects in the formation of pedagogical sciences
,
3
(1), 48-52.
13.
SHE’RIYATIDA, M. J. Z., & TIMSOLLARMUSHTARAKLIGI, I. I. V. K.
PEDAGOGICAL SCIENCES AND TEACHING METHODS.–2022.
Т
,
2
(18), 209-211.
14.
Baxshilloyevna, S. M. (2024). ARXAIK EPOSNING SUJET STRUKTURASIDA
MOTIVLAR TAHLILI.
SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR
JURNALI
,
2
(4), 343-349.
15.
Шарипова, М. Б. (2024). НАУЧНО-ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ ИЗУЧЕНИЯ
ГЕРОИЧЕСКОГО ЭПОСА.
International Journal of Formal Education
,
3
(4), 77-82.
16.
Bakhshilloevna, S. M., & Akmalovna, A. M. M. (2024, February). SCIENTIFIC AND
THEORETICAL FOUNDATIONS OF AESTHETIC EDUCATION OF CHILDREN OF
PRESCHOOL AGE. In
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL E-
CONFERENCE" MODERN TENDENCIES OF DIGITAL EDUCATION AND WAYS OF
IMPLEMENTING THEM IN THE EDUCATIONAL PROCESS"–Brno, Czech
(Vol. 1, pp.
49-51).
17.
qizi Hamidova, U. F., & Sharipova, M. B. (2024, February). METHODOLOGY OF
DEVELOPMENT OF CREATIVE ABILITIES OF CHILDREN OF PRESCHOOL AGE.
In
INTERNATIONAL CONFERENCE: PROBLEMS AND SCIENTIFIC SOLUTIONS.
(Vol.
3, No. 1, pp. 73-82).
Fevral, 2025-Yil
233
18.
Шарипова, М. Б., & Неъматуллоева, М. (2024, February). ТЕОРИЯ РАЗВИТИЯ
ЛИЧНОСТИ ЭРИКА ЭРИКСОНА СРЕДИ ДРУГИХ ПОДХОДОВ И НАУЧНОЙ
МЕТОДОЛОГИИ. In
INTERNATIONAL
SCIENTIFIC
AND
PRACTICAL
E-
CONFERENCE" MODERN TENDENCIES OF DIGITAL EDUCATION AND WAYS OF
IMPLEMENTING THEM IN THE EDUCATIONAL PROCESS"–Brno, Czech
(Vol. 1, pp. 6-
13).
19.
Шарипова, М. Б., & Неъматуллоева, М. (2024, February). КОМПЛЕКСНАЯ
КОНЦЕПЦИЯ РАЗВИТИЯ ЛИЧНОСТИ И ЕЕ НАУЧНО-ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ
ОСНОВЫ. In
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL E-CONFERENCE"
MODERN TENDENCIES OF DIGITAL EDUCATION AND WAYS OF IMPLEMENTING
THEM IN THE EDUCATIONAL PROCESS"–Brno, Czech
(Vol. 1, pp. 18-25).
20.
Sharipova,
M.
(2023).
“ALPOMISH”
EPOSINING
QADIMIYLIGI
VA
AN’ANAVIYLIGI.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
44
(44).
21.
Sharipova, M. (2024). EPOS HAMDA MAROSIM MUNOSABATINING QADIMIYLIGI
VA AN’ANAVIYLIGI.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
46
(46).
22.
Sharipova, M. (2024). EPOS HAMDA MAROSIM MUNOSABATINING QADIMIYLIGI
VA AN’ANAVIYLIGI.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
46
(46).
23.
Sharipova, M. (2023). “ALPOMISH” DOSTONIDA NIKOH MAROSIMINING ARXAIK-
BAIIY XUSUSIYATLARI.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
44
(44).
24.
Sharipova, M. (2023). MAKTABGACHA TA’LIM TIZIMIDA ETNIK-MADANIY
TA'LIM TIZIMI.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
32
(32).
25.
Sharipova, M. (2023). “ALPOMISH” DOSTONI BADIIY STRUKTURASIDA
MAROSIMLARNING O ‘RNI.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
30
(30).
26.
Sharipova, M. B., & Farmonova, G. S. Q. (2021). NIKOHDAN SO’NG ADO
ETILADIGAN
URF-ODATLAR
TASVIRI
(“ALPOMISH”
DOSTONI
MISOLIDA).
Scientific progress
,
2
(7), 1125-1129.
27.
qizi Hamidova, U. F., & Sharipova, M. B. (2024, February). METHODOLOGY OF
DEVELOPMENT OF CREATIVE ABILITIES OF CHILDREN OF PRESCHOOL AGE.
In
INTERNATIONAL CONFERENCE: PROBLEMS AND SCIENTIFIC SOLUTIONS.
(Vol.
3, No. 1, pp. 73-82).
28.
Шарипова, М. Б., & Неъматуллоева, М. (2024, February). ТЕОРИЯ РАЗВИТИЯ
ЛИЧНОСТИ ЭРИКА ЭРИКСОНА СРЕДИ ДРУГИХ ПОДХОДОВ И НАУЧНОЙ
МЕТОДОЛОГИИ. In
INTERNATIONAL
SCIENTIFIC
AND
PRACTICAL
E-
Fevral, 2025-Yil
234
CONFERENCE" MODERN TENDENCIES OF DIGITAL EDUCATION AND WAYS OF
IMPLEMENTING THEM IN THE EDUCATIONAL PROCESS"–Brno, Czech
(Vol. 1, pp. 6-
13).
29.
Шарипова, М. Б., & Неъматуллоева, М. (2024, February). КОМПЛЕКСНАЯ
КОНЦЕПЦИЯ РАЗВИТИЯ ЛИЧНОСТИ И ЕЕ НАУЧНО-ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ
ОСНОВЫ. In
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL E-CONFERENCE"
MODERN TENDENCIES OF DIGITAL EDUCATION AND WAYS OF IMPLEMENTING
THEM IN THE EDUCATIONAL PROCESS"–Brno, Czech
(Vol. 1, pp. 18-25).
30.
Sharipova,
M.
(2023).
“ALPOMISH”
EPOSINING
QADIMIYLIGI
VA
AN’ANAVIYLIGI.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
44
(44).
31.
Sharipova, M. (2024). EPOS HAMDA MAROSIM MUNOSABATINING QADIMIYLIGI
VA AN’ANAVIYLIGI.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
46
(46).
32.
Sharipova, M. (2023). “ALPOMISH” DOSTONIDA NIKOH MAROSIMINING ARXAIK-
BAIIY XUSUSIYATLARI.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
44
(44).
33.
Sharipova, M. (2023). MAKTABGACHA TA’LIM TIZIMIDA ETNIK-MADANIY
TA'LIM TIZIMI.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
32
(32).
34.
Sharipova, M. (2024). ABDUNAZAR POYONOVNING 70 YILLIK YUBILEYI
DOIRASIDA “ABDUNAZAR POYONOVNING BAXSHICHILIK SAN’ATIDA
TUTGAN O ‘RNI” MAVZUSIDA RESPUBLIKA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA
(Ilmiy
maqolalar
to’plami):
ABDUNAZAR
POYONOVNING
KUYLAGAN
“ALPOMISH” VARIANTIDA MAROSIMLAR BADIIY IFODASI.
Buxoro davlat
pedagogika instituti jurnali
,
4
(4).
35.
Baxshilloyevna, S. M., & Firuzovna, R. S. (2024). KITOBXONLIK MADANIYATI
ORQALI TALABALAR MA'NAVIYATINI YUKSALTIRISHNING ILMIY-NAZARIY
ASOSLARI.
36.
Sharipova, M., & Jabborova, D. (2024). COMMONALITIES IN THE RELATIONSHIPS
OF FOLKLORE GENRES WITH LITERATURE.
Modern Science and Research
,
3
(9),
170-177.
37.
Sharipova, M., & Rajabova, S. (2024). SCIENTIFIC AND THEORETICAL BASIS OF
IMPROVING THE SPIRITUALITY OF STUDENTS THROUGH LIBRARY
CULTURE.
Modern Science and Research
,
3
(9), 148-155.
38.
Sharipova, M., & Saidova, S. (2024). THE SKILL OF CHARACTER DEVELOPMENT IN
ABDULLA QAHHOR'S STORIES.
Modern Science and Research
,
3
(9), 156-162.
Fevral, 2025-Yil
235
39.
qizi Hamidova, U. F., & Sharipova, M. B. (2024, February). METHODOLOGY OF
DEVELOPMENT OF CREATIVE ABILITIES OF CHILDREN OF PRESCHOOL AGE.
In
INTERNATIONAL CONFERENCE: PROBLEMS AND SCIENTIFIC SOLUTIONS.
(Vol.
3, No. 1, pp. 73-82).
40.
Azimov, Y., To’xsanov, Q., Adizov, B., Sharipova, M., & Hojiyeva, N. (2024). Statistical
analysis of thrift and ecological education concepts in elementary school students. In
E3S
Web of Conferences
(Vol. 587, p. 02020). EDP Sciences.
41.
Sharipova,
M.
(2023).
“ALPOMISH”
EPOSINING
QADIMIYLIGI
VA
AN’ANAVIYLIGI.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
44
(44).
42.
Sharipova, M. (2024). EPOS HAMDA MAROSIM MUNOSABATINING QADIMIYLIGI
VA AN’ANAVIYLIGI.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
46
(46).
43.
Sharipova, M. (2024). EPOS HAMDA MAROSIM MUNOSABATINING QADIMIYLIGI
VA AN’ANAVIYLIGI.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
46
(46).
44.
Sharipova, M. (2023). “ALPOMISH” DOSTONIDA NIKOH MAROSIMINING ARXAIK-
BAIIY XUSUSIYATLARI.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
44
(44).
45.
Sharipova, M. (2023). “ALPOMISH” DOSTONI BADIIY STRUKTURASIDA
MAROSIMLARNING O ‘RNI.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
30
(30).
46.
Sharipova, M. (2020). Вестник магистратуры.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ
(buxdu. uz)
,
1
(1).
47.
Sharipova, M. B., & Inoyatova, F. I. (2018). USE OF PROBLEM-BASED LEARNING IN
THE CLASSROOM.
УЧЕНЫЙ XXI ВЕКА
, (11), 69.
48.
Sharipova, M. B., & qizi Shokirova, N. Z. «ALPOMISH» DOSTONI–BADIIY
BARKAMOL ASAR.
49.
Sharipova, M. B., & qizi Salimova, K. R. “ALPOMISH” DOSTONIDA “KAMPIR O’LDI”
MAROSIMI TASVIRI.
50.
Sharipova, M. B. Ritual and Epic Relations in the Epic" Alpomish".
MIDDLE EUROPEAN
SCIENTIFIC BULLETIN
.
