ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
291
RAQAMLI MUHITDA INTELLEKTUAL MULK HUQUQLARINI HIMOYA QILISH
Boymirzayeva Dilshoda To’xtaboy qizi
Xususiy huquq fakulteti 2-kurs talabasi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.15032988
Annotatsiya.
Ushbu maqola bugungi kundagi raqamli texnologiya va internetda
intellektual mulk huquqlari tushunchalarining paydo bo’lishi va rivojlanishi, uni himoya
qilishning dolzarb muammolari ko’rib chiqiladi, shuningdek muhofaza qilinishi, nazariy-huquqiy
asoslari va o’ziga xos jihatlari, qonunchillikka ta’siri hamda intellektual mulk turlari – mualliflik
huquqlari, patentlar va boshqa aqliy mulk obyektlari raqamli muhitda qanday tahdidlarga duch
kelyotgani tahlil qilinadi va xalqaro hamkorlik tajribalari aks ettiriladi.
Kalit so’zlar
: Intellektual mulk, Raqamli muhit, Dijital himoya, DRM (Digital Rights
Management), Monitoring, Tarqatish, Ta'lim dasturlari, Innovatsion platformalar, Xalqaro
hamkorlik.
PROTECTION OF INTELLECTUAL PROPERTY RIGHTS IN THE DIGITAL
ENVIRONMENT
Abstract.
This article examines the emergence and development of the concepts of
intellectual property rights in today's digital technology and the Internet, the current problems of
its protection, as well as its protection, theoretical and legal foundations and specific aspects, the
impact on legislation and intellectual property rights. types of property - copyrights, patents and
other intellectual property objects are analyzed, what threats they face in the digital environment,
and the experiences of international cooperation are reflected.
Key words:
Intellectual Property, Digital Environment, Digital Protection, DRM (Digital
Rights Management), Monitoring, Copying, Distribution, Education programs, Innovation
platforms, International cooperation.
ЗАЩИТА ПРАВ ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНОЙ СОБСТВЕННОСТИ В ЦИФРОВОЙ
СРЕДЕ
Аннотация.
В данной статье рассматриваются возникновение и развитие
концепций права интеллектуальной собственности в современных цифровых технологиях
и Интернете, современные проблемы ее защиты, а также ее охрана, теоретико-правовые
основы и конкретные аспекты, влияние на законодательство и интеллектуальную
собственность. виды собственности - анализируются авторские права, патенты и другие
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
292
объекты интеллектуальной собственности, с какими угрозами они сталкиваются в
цифровой среде, а также отражается опыт международного сотрудничества.
Ключевые слова:
Интеллектуальная собственность, Цифровая среда, Цифровая
защита, DRM (Управление цифровыми правами), Мониторинг, Распространение,
Образовательные
программы,
Инновационные
платформы,
Международное
сотрудничество.
"Intellektual mulk ijodiy sohalarni bir-biriga bog'lab turadigan ko'rinmas yelimdir". -
Jeyms Boyl, "The Public Domain" muallifi.
Kirish
Raqamli muhitning jadal rivojlanishi, axborot texnologiyalarining keng tarqalishi va
internetning global sharoitda mavjudligi intellektual mulk huquqlariga yangi chaqiriqlarni keltirib
chiqardi. Intellektual mulk huquqlari – bu ijodkorlarning o'z asarlarini himoya qilishga bo'lgan
huquqidir. Ushbu maqolada intellektual mulk huquqlarining asosiy tushunchalari, ularning
raqamli muhitda himoya qilish usullari, mavjud muammolar va yechimlar ko'rib chiqiladi.
Material va metodlar
1.
Mavzuga oid normativ huquqiy hujjatlar: Raqamli muhitda intellektual mulkni turlari
2.
Boshqa hamkorlik tashkilotlar bilan solishtirish: Xalqaro hamkorlik va intellektual mulk
huquqlarini boshqarish
3.
Intellektual mulkni himoya qilish: Kiberxavfsizlik va intellektual mulkni himoya qilish
jihatlari
Natija
1.
Intellektual mulk huquqlari: tushunchalar va turlari
Intellektual mulk huquqlari – bu ijodiy va ixtirochilik faoliyati natijasida yuzaga kelgan
asarlar, ixtirolar va boshqa mahsulotlarga nisbatan qonuniy himoya tizimini ifodalaydi.
Intellektual mulk huquqlari bir necha asosiy turlarga bo'linadi; Mualliflik huquqi
Mualliflik huquqi – bu ijodkorning o'z asarini yaratganida, uning nomi bilan bog'liq
ravishda o'z ijodiy mehnatining natijalaridan foydalanish huquqidir. Mualliflik huquqi, asar
yaratilgandan so'ng avtomatik ravishda amal qiladi, ya'ni ro'yxatga olish talab etilmaydi. Raqamli
muhitda mualliflik huquqi asarlarning nusxalanishi va tarqatilishi bilan bog'liq muammolarni
keltirib chiqaradi.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
293
Misol uchun, onlayn platformalarda asarlarning noqonuniy tarqatilishi mualliflar uchun
katta xavf tug'diradi.
Patent – bu ixtirochilarga o'z ixtirolarini himoya qilish huquqidir. Patent, ixtirochi
tomonidan ishlab chiqilgan yangi g'oya yoki mahsulotni himoya qiladi va uni tijorat maqsadlarida
foydalanish uchun qonuniy asosni taqdim etadi. Raqamli muhitda patentlar dasturiy ta'minot va
texnologiyalar bo'yicha muhim ahamiyatga ega. Ixtirochilar o'z ixtirolarini patentlashtirib,
raqobatbardoshligini oshirishlari mumkin.
Tovar belgisi – bu mahsulot yoki xizmatni boshqa brendlardan ajratish uchun mo'ljallangan
belgi, so'z yoki tasvir. Raqamli muhitda tovar belgilari brendlar orasida farqni yaratadi va
iste'molchilarni jalb qilishda muhim rol o'ynaydi. Tovar belgilari raqamli reklama va marketing
strategiyalarida muhim ahamiyatga ega.
Savdo sirlariga oid huquqlar – bu kompaniyaning raqobatbardoshligini ta'minlaydigan
maxfiy ma'lumotlar, masalan, formulalar, usullar yoki strategiyalarni himoya qiladi. Raqamli
muhitda savdo sirlarini himoya qilish kompaniyaning raqobatdagi ustunligini saqlab qolish uchun
zarurdir.
1
2.
Xalqaro hamkorlik va intellektual mulkni boshqarish
Tahliliy tadqiqotlar turli mamlakatlarda intellektual mulk huquqlarini himoya qilish
bo'yicha o'zaro solishtirishlar o'tkazilib, muammolar aniqlanadi. Misol uchun, Yevropa Ittifoqi,
AQSh va Osiyo mamlakatlaridagi qonunlar va qoidalar farqlari o'rganiladi. Bu tadqiqotlar
ijodkorlar uchun huquqiy muhitni yaxshilashga qaratilgan strategiyalarni ishlab chiqishda yordam
beradi.
Ijodkorlar va mualliflardan olingan ma'lumotlar orqali ularning tajribalari, muammolari va
kutgan yechimlari o'rganiladi. So'rovnomalar ijodkorlarning intellektual mulk huquqlarini himoya
qilishdagi muammolari va tajribalari haqida muhim ma'lumotlar taqdim etadi. Ushbu ma'lumotlar
asosida mualliflar o'z huquqlarini yanada samarali himoya qilish bo'yicha o'z strategiyalarini ishlab
chiqishlari mumkin.
Amaliy tadqiqotlar intellektual mulk huquqlarini himoya qilish sohasida muvaffaqiyatli
tajribalar va usullarni aniqlashga qaratilgan. Masalan, muvaffaqiyatli mualliflar va ijodkorlar o'z
asarlarini qanday himoya qilayotgani, qanday qiyinchiliklarga duch kelayotgani va qanday
yechimlar topayotgani o'rganiladi.
1
"Intellektual mulkni himoya qilish to'g'risida" O'zbekiston Respublikasi qonuni
- O'zbekistondagi
intellektual mulk huquqlari to'g'risida huquqiy ma'lumotlar.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
294
Ushbu tadqiqotlar ijodkorlar uchun foydali ma'lumotlar taqdim etishi mumkin.
Ijodkorlar va iste'molchilar o'rtasida intellektual mulk huquqlari haqida bilimlarni oshirish
zarur. Ta'lim va ongli iste'mol ma'lumotlariga ega bo'lgan iste'molchilar mualliflik huquqlariga
hurmat bilan qarashlari mumkin. Bu, o'z navbatida, ijodkorlar va ularning asarlarini himoya
qilishga ijobiy ta'sir ko'rsatadi.
Xalqaro darajada intellektual mulk huquqlarini himoya qilish muhim ahamiyatga ega.
Davlatlar o'rtasida qonunlar va qoidalarni muvofiqlashtirish, hamkorlik qilish va tajriba
almashish intellektual mulk huquqlarini himoya qilishning samaradorligini oshirishi mumkin
3.
Raqamli muhitda intellektual mulk huquqlarini himoya qilish usullari
Raqamli
muhitda intellektual mulk huquqlarini himoya qilish uchun bir qancha usullar mavjud:
Dijital himoya – bu asarlarni raqamli formatda himoya qilish, masalan, DRM (Digital
Rights Management) texnologiyalaridan foydalanish. Bu texnologiya asarlarning noqonuniy
nusxalanishining oldini olishga yordam beradi.
DRM tizimlari asarlarni tarqatish va foydalanuvchilarning foydalanishini nazorat qilish
imkonini beradi. Biroq, DRM tizimlari ham tanqidga uchraydi, chunki ular ba'zan
iste'molchilarning huquqlarini cheklaydi.
Ijodkorlar o'z asarlarini mualliflik huquqi bilan ro'yxatga olib, ularni rasmiy ravishda
himoya qilishlari mumkin. Ro'yxatga olish jarayoni ijodkorning o'z huquqlarini isbotlashda zaruriy
bo'lib xizmat qiladi.
Agar muallif o'z asarini himoya qilmasa, uning asari boshqa shaxslar tomonidan noqonuniy
ravishda ishlatilishi mumkin. Mualliflik huquqlarini ro'yxatga olish jarayoni ko'plab
mamlakatlarda sodda va tez amalga oshirilishi mumkin.
Ijtimoiy tarmoqlar va boshqa onlayn platformalarda o'z asarlaringizning qanday
ishlatilishini kuzatish va noqonuniy foydalanishga qarshi choralar ko'rish muhimdir. Raqamli
muhitda ijodkorlar o'z asarlarini monitoring qilish uchun turli xil vositalardan foydalanishlari
mumkin.
Bu usul yordamida mualliflar o'z asarlarini qonuniy ravishda tarqatayotgan yoki
foydalanayotgan shaxslarni aniqlashlari mumkin.
Texnologik innovatsiyalar
Blokcheyn texnologiyasi mualliflik huquqlarini samarali ravishda himoya qilishda yordam
berishi mumkin. Bu texnologiya asarlarning tarixini va ularning muallifligini isbotlashda
foydalidir.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
295
Blokcheyn asosidagi platformalar ijodkorlarning asarlarini qachon va qanday yaratilganini
aniq ko'rsatishi mumkin, bu esa ularga o'z huquqlarini isbotlashda yordam beradi.
2
Internet orqali asarlarning oson nusxalanishi va tarqatilishi mualliflik huquqlarini
buzishning keng tarqalishiga olib keladi.
Noqonuniy nusxalash va tarqatish asarlarning qiymatini pasaytiradi va ijodkorlarni
iqtisodiy jihatdan zararlaydi. Raqamli muhitda asarlarni himoya qilishda mualliflarning o'z
huquqlarini amalga oshirishlari qiyinlashadi.
Muhokama
O’zaro muammolar nimalarda namoyon bo’ladi?
Davlatlar o'rtasidagi qonunlar va qoidalar farqlari intellektual mulk huquqlarini himoya
qilishni murakkablashtiradi. Har bir mamlakatda o'ziga xos qonuniy
Ijtimoiy tarmoqlar va platformalardagi mas'uliyat nima?
Ijtimoiy tarmoqlar va boshqa platformalar o'z foydalanuvchilari tomonidan joylashtirilgan
kontent uchun mas'uliyatni qanchalik o'z zimmalariga olishlari muhim masala. Ko'plab
platformalar o'z foydalanuvchilari tomonidan joylashtirilgan kontentni monitoring qilish va
nazorat qilishda cheklovlarga ega. Bu esa mualliflar uchun intellektual mulk huquqlarini himoya
qilishda qo'shimcha qiyinchiliklar yaratadi.
Ma`lumki, texnika taraqqiyoti jadallashgan bugungi kunda mualliflik huquqi bilan
muhofaza qilinadigan asarlar himoyasini ta`minlash masalasi dolzarb hisoblanadi. Zero, muallif
yoki huquq egasi tomonidan asarni himoyasini ta`minlash juda qiyin va moliyaviy jihatdan juda
qimmat, kerak bo`lsa aytish mumkinki imkonsiz hisoblanadi. Zero, simsiz aloqa vositalaridan
foydalanish darajasi va doirasi juda keng. Har bir foydalanuvchi bilan kelishish va monitoring
qilish masalalari haqida o`ylab ko`rishning o`zi yetarlidir. Ayniqsa chegara bilmas internet
(virtual) muhitining rivojining o`zi buni yaqqol tasdiqlaydi. Bu jarayonda o`z-o`zidan bozor
munosabatlari elementlari ham muhim rol o`ynaydi. Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda
boshqarish tashkilotlari yuqoridagu muammoni hal qilishda hamda bozor munosabatlari
ishtirokchisi sifatida bu borada muhim o`rin tutadi. Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda
boshqaruvchi tashkilotlar – bu huquq egalarining nomidan harakat qiluvchi tashkilot hisoblanadi.
2
Harvard Law Review
- Mualliflik huquqlari va intellektual mulk masalalari bo'yicha maqolalar talablarga amal
qilish zarur. Bu holat xalqaro biznes va savdo uchun muammolar tug'dirishi mumkin, chunki ijtimoiy va iqtisodiy
omillar har bir mamlakatda turlicha bo'ladi.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
296
Huquq egalari nomidan bu kabi tashkilotlar foydalanuvchilar bilan tariflarni kelishadi,
muhofaza qilinadigan asarlardan foydalanish bo`yicha litsenziyalarni beradi, asarlardan
foydalanishdan tushgan mablag`larni o`z a`zolari o`rtasida taqsimlaydi hamda foydalanish
tartibini nazorat qiladi.
3
Shuni ta`kidlash kerakki, bu kabi tashkilotlar tuzish tashabbusi bilan aynan muallif va
huquq egalari chiqishlari lozim. Xususan, O‘zbekiston Respublikasining “Mualliflik huquqi va
turdosh huquqlar to‘g‘risida”gi Qonuni 56-moddasida fan, adabiyot va san’at asarlarining
mualliflari, ijrochilar, fonogrammalarni tayyorlovchilar yoki boshqa huquq egalari o‘z mulkiy
huquqlarini amalga oshirish maqsadida o‘z mulkiy huquqlarini jamoaviy asosda boshqaradigan
tashkilotlar tuzishga haqli ekanligi belgilangan.
Raqamli muhitda intellektual mulk huquqlarini himoya qilish uchun tavsiyala
r
Ijodkorlar
va ixtirochilar o'z huquqlarini himoya qilishda qonuniy yordam olishlari tavsiya etiladi.
Mutaxassislar va huquqshunoslar bilan maslahatlashish, mualliflik huquqlarini ro'yxatga
olish va patentlar olish jarayonida yordam berishi mumkin.
Ijodkorlar va talabalar uchun intellektual mulk huquqlari bo'yicha ta'lim dasturlarini ishlab
chiqish va amalga oshirish zarur. Bu dasturlar ijodkorlarga o'z huquqlarini tushunish va himoya
qilish imkonini beradi.
Innavatsion platforma yaratish qanday imkoniyatlar beradi
?
Innovatsion platformalar yaratish orqali mualliflar o'z asarlarini himoya qilish va tarqatish
jarayonini soddalashtirishi mumkin. Bu platformalar ijodkorlarga o'z asarlarini qonuniy ravishda
tarqatish va monitoring qilish imkonini beradi.
Raqamli muhitda intellektual mulk huquqlarini himoya qilishda texnologik innovatsiyalar
muhim ahamiyatga ega.
DRM (Digital Rights Management)
texnologiyasi raqamli asarlarni
noqonuniy nusxalanishdan himoya qilishga yordam beradi. Shuningdek, O'zbekistonda blokcheyn
texnologiyasini joriy etish bo'yicha loyihalar amalga oshirilmoqda. Hamda Ijodkorlarni va
iste'molchilarni intellektual mulk huquqlari haqida xabardor qilish muhimdir. Oliy o'quv yurtlarida
intellektual mulk huquqlari bo'yicha ta'lim dasturlari va seminarlar o'tkazilmoqda. Bu dasturlar
ijodkorlarga o'z huquqlarini tushunish va himoya qilish imkonini beradi. Himoyada esa
O'zbekistonda onlayn platformalarda ijodkorlarning asarlarini monitoring qilish va noqonuniy
foydalanishga qarshi choralar ko'rish tizimlari mavjud.
3
WIPO (World Intellectual Property Organization)
- Intellektual mulk huquqlari haqida keng ma'lumotlar:
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
297
Bu ijodkorlarga o'z huquqlarini himoya qilishda yordam beradi. Mulkiy huquqlarni
jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlar va mualliflar o`rtasidagi huquqiy munosabatlar
topshiriq shartnomasi xarakteriga ega hisoblanadi. O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksi
817-moddasiga ko`ra, topshiriq shartnomasi bo‘yicha bir taraf (vakil) ikkinchi taraf (topshiriq
beruvchi)ning nomidan va uning hisobidan muayyan yuridik harakatlarni sodir etish majburiyatini
oladi. Vakil tuzgan bitim bo‘yicha huquq va majburiyatlar bevosita topshiriq beruvchida vujudga
keladi. Topshiriq vakil tomonidan bir yoki bir necha muayyan yuridik harakatlarni sodir etish
haqida yoki topshiriq beruvchining ishlarini uning ko‘rsatmalariga muvofiq yuritish haqida
berilishi mumkinligi belgilangan. Yana shuni qayd etish lozimki, odatda amaliyotda mulkiy
huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlar ko`proq muallif va bastakorlar mulkiy
huquqlarini himoyachisi sifatida ko`riladi. Bunga sabab ijrochilarning daromad olish manbalari
ko`pligi, xususan bunda musiqiy “nashriyot”lar alohida o`rin tutishligi qayd etiladi.[8] Sababi
musiqiy “nashriyot”lar asosan ijrochi yoki fonogramma tayyorlovchi yoki ovoz yozuvchi
studiyalar bilan ishlaydi hamda daromad mansi sifatida ijtimoy tarmoqlar ko`rsatiladi (Youtube,
Instagram kabi). Vaholanki, mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlar ham
turdosh huquqlar subyektlari mulkiy manfaatlari ifodachisi hisoblanishadi. Xususan, ushbu jihat
Jahon savdo tashkilotining TRIPS bitimi normalariga muvofiq keladi.
4
Xulosa
Raqamli muhitda intellektual mulk huquqlarini himoya qilish o'zining dolzarbligini
yo'qotmaydi. Raqamli texnologiyalar va internet rivoji bilan birga, ijodkorlar va ularning asarlarini
himoya qilish bo'yicha yangi usullar va yechimlar ishlab chiqilishi zarur. Mualliflik huquqlari,
patentlar va tovar belgilari intellektual mulkning asosiy turlari sifatida ajralib turadi. Intellektual
mulk huquqlarini himoya qilishda texnologik innovatsiyalar va ta'limning roli muhim ahamiyatga
ega bo'lib, bu sohada amalga oshirilishi kerak bo'lgan ko'plab tadqiqotlar va amaliy ishlar
mavjud. Kelajakda intellektual mulk huquqlarini samarali himoya qilish raqamli asrda ijodkorlar
va innovatorlar uchun katta imkoniyatlar yaratadi.
5
4
OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development)
- Intellektual mulk va innovatsiyalar
bo'yicha hisobotlar.
5
"O'zbekistonda intellektual mulkni himoya qilish" maqolalari
- Mahalliy jurnal va nashrlarda chop etilgan
maqolalar.
Qirg‘izpatent tomonidan mualliflar va huquq egalari uchun foydalanuvchilardan mualliflik haqlarini yig‘ish va
taqsimlash ishlari amalga oshiriladi.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
298
Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlarga qo‘yiladigan asosiy
talablardan biri bu – ular faoliyatidagi shaffoflik va yig‘ilgan mualliflik haqlarini belgilangan
shartlarda va muddatda to‘lanishi hisoblanadi. Shunga ko‘ra hamda so‘nggi yillarda
O‘zbekistonda ham bu kabi tashkilotlar soni ortib borayotganligi munosabati bilan Hukumatning
“Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish va
ular faoliyatini tartibga solish to‘g‘risida”gi qarorini qabul qilish va ro‘yxatdan o‘tkazish tartibi
aynan mualliflik sohasidagi vakolatli organga yuklatilishi har tomonlama maqsadga muvofiq
bo‘ladi. Xususan, Belarus Respublikasi, Singapur, Filippin kabi mamlakatlarda intellektual mulk
bo‘yicha vakolatli organi tomonidan mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi
tashkilotlarni ro‘yxatdan o‘tkazish (akkreditatsiya) tajribasi mavjud. Shu bilan birga, taklif
etilayotgan ushbu qarorda mualliflik huquqi egalarining manfaatlarini himoya qilish maqsadida
mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlar ta’sischilarining minimal soni
hamda ustav kapitalini belgilab o‘tilishi maqsadga muvofiq bo‘ladi. Zero “Mualliflik huquqi va
turdosh huquqlar to‘g‘risida”gi Qonunda ham ushbu tashkilotlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish
shartlari va tartibi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanishi aytib o‘tilgan. Hozirda
mamlakatimizda bir qator bu turdagi jamoat birlashmalari faoliyat boshlagan bo‘lib, bugungi
kunga kelib ularning soni o‘sib, (6 ta) shu bilan birga faoliyati takomillashib bormoqda. Xususan,
birgina 2019 yilda 3 ta mualliflik jamiyati O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligidan nodavlat
notijorat tashkiloti sifatida ro‘yxatdan o‘tkazildi. Taqqoslash uchun bunday tashkilotlar
Ozarbayjonda 2 ta, Turkiyada 28 ta, Tojikistonda 2 ta, Qozog‘istonda 8 tani tashkil etmoqda,
Qirg‘izistonda esa
REFERENCES
1.
WIPO (World Intellectual Property Organization)
- Intellektual mulk huquqlari haqida
keng ma'lumotlar:
2.
OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development)
- Intellektual mulk
va innovatsiyalar bo'yicha hisobotlar.
3.
Harvard Law Review
- Mualliflik huquqlari va intellektual mulk masalalari bo'yicha
maqolalar.
4.
The Electronic Frontier Foundation (EFF)
- Raqamli huquqlar va mualliflik huquqlari
haqida resurslar:
5.
Journal of Intellectual Property Law & Practice
- Intellektual mulk huquqlari bo'yicha
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
299
ilmiy maqolalar.
6.
"Intellektual mulkni himoya qilish to'g'risida" O'zbekiston Respublikasi qonuni
-
O'zbekistondagi intellektual mulk huquqlari to'g'risida huquqiy ma'lumotlar.
7.
"Mulk huquqi: nazariya va amaliyot"
- O'zbek mualliflari tomonidan yozilgan kitoblar.
8.
O'zbekiston Respublikasi Ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot vazirligi saytida
- Intellektual
mulk huquqlari bo'yicha ma'lumotlar.
9.
"O'zbekistonda intellektual mulkni himoya qilish" maqolalari
- Mahalliy jurnal va
nashrlarda chop etilgan maqolalar.
