Mart, 2025-Yil
502
TÁBIYIY APATLAR HÁM QÁWIPSIZLIK QAǴIYDALARI
B. Bekpolatov
Moynaq rayoni Ayriqsha jaǵdaylar bólimi operativ bólekshesi basliǵi, leytenant.
https://doi.org/10.5281/zenodo.15098921
Anotatsiya. Bul maqalada tábiyiy apatlar hám qáwipsizlik qaǵıydaları, jer silkiniwi payda
bolǵanda isleniwi tiyis bolǵan qáwipsizlik qaǵıydaları haqqında sóz etilgen.
Gilt sózler: Jer silikiniw, tábiyiy apatlar, qáwipsizlik qaǵıydaları.
NATURAL DISASTERS AND SAFETY RULES
Annotation. This article discusses natural disasters and safety rules, safety rules that
should be followed when an earthquake occurs.
Keywords: Earthquake, natural disasters, safety rules.
СТИХИЙНЫЕ БЕДСТВИЯ И ПРАВИЛА БЕЗОПАСНОСТИ
Аннотация. В данной статье рассматриваются стихийные бедствия и правила
безопасности, в том числе правила безопасности, которые следует соблюдать при
землетрясении.
Ключевые слова: Землетрясение, стихийные бедствия, правила безопасности.
Jer silikiniw payda bolǵanda jerdiń ústingi bólim onsha uzaq bolmaǵan waqit terbelip
turadı. Jer silkiniw dáwiri-silkiniw jer qatlaminiń betinde ham jaqin araliqta bolsa bir neshe
sekund, tereńrek ham uzaqta bolsa, 2-3 minutqa shekem dawam etiwi mumkin bul terbelisler
adamǵa qolaysizliq tuwdirip albiritadi. Biraq jer silkiniwdiń toxtawin kútiwden basqa ilaj joq.
Sonin ushin hawliqpawǵa hareket etiń. Jer silkingen waqitta eger siz bólmeniń ishinde bolsańiz;
1.Eger siz jer yaki imarattiń silkiniwin sezseńiz, darhal qáwipten qutiliwǵa haraket etiń, eń
ulken qawipti joqaridan tusiwshi daneler payda etiwi mumkin bolǵan qawipten saqlaniń.
2. Eger siz kóp qabatli uydiń birinshi qabatinda yamasa jeke uylerde jasaytuǵin bolsańiz
jer silkiniw baslaniwdan darriw 15-20 sekunt ishinde uydiń ishinde sirtqa shiǵip ketin hám biyik
imaratlardiń astinan uzaqraq ashiq jerge ótiń.
3. Eger bólmeniń ishinde qalip qoysańiz aldinnan belgilengen qawipsiz jerge turip alin.
Eger joqaridan sibaw bólekleri jaqtilandiriw asbaplari ayna siniqlari tusetuǵin bolsa stol yamasa
krovatlardiń astina jasiriniń Mektep oqiwshilari partalardiń astina kirip baslari hám betlerin qollari
menen basip aliwlari zarur.
Mart, 2025-Yil
503
4. Eger siz kóp qabatli turaq jaylardiń birinshi qabatinan joqarida bolsaniz, hesh qashan lift
yamasa baspaldaqlarǵa qaray juwirmay sebebi kóp jaǵdaylarda jer silkiniw waqtinda baspaldaqlar
birinshi bolip qulap tusedi.
5. Har qanday imarattiń aynali diywallarinan uzaqraqda tiykarǵI diywali jaqinda turiwǵa
hareket etiń. Ayna tosiqlarinan abayli bolin.
6. Ekinshi hám onnan joqari qabatlarda bolsańiz hesh qashan aynadan tómenge sekirmeń,
sebebi imartqa ziyan jetpese de, siz jaraqatlaniwiniz mumkin.
7.Adamlar menen jiynalǵan orinlarda mektep, joqari oqiw orni, albirawshiliqqa tuspeń,
imarattiń tiykarǵi diywallarina baǵanalarǵa jaqinraq asilip turǵan buyimlardan qandil,
konditsioner, reklama taxtalarinan uzaqraq turiw kerek.
8. Ozińizden arqayin tutiń, átirapińizdaǵilardi albiratuǵin háreketler etpeń esik hám
jollardan paydalaniw waqtinda tiǵilisqa jol qoyań.
Paydalanıǵan ádebiyatlar:
1.
0' zbekiston Respublikasi QonunI: "Fuqaro muh0 fazas i to' g'risida", 2000. 20.05.
2.
15. Tojiev M, NigmatOY I, Ilxomov M. "Favqulodda vazlyatlar va fuqaro muhofazasi".
O'quv qo'llanma. T ,2002
3.
Rahmonov I, Vahobov U, Yoqubov H "Favqulodda holatlarda shikastlanganlarga
birlamchi tibbiy yordam ko'rsansh", T: "FAN", 2004
