2025
MARCH
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 3
428
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI HUDUDINI REJALASHTIRISH SXEMASINI
ISHLAB CHIQISHNING DOLZARBLIGI VA АHАMIYATI
Lapasov Abdag‘ani Abdusaitovich
Toshkent arxitektura-qurilish universiteti.
https://doi.org/10.5281/zenodo.15106328
“O’zbekiston Respublikasi hududini rejalashtirish sxemasini ishlab chiqishda ilmiy
yondashuv va tahlil” mavzusining dolzarbligi bir necha asosiy jihatlarda namoyon bo‘ladi:
1. Rivojlanish
strategiyalari
: O‘zbekistonning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishini
ta’minlash uchun samarali rejalashtirish zarur. Bunday sxemalar mamlakatning barqaror
rivojlanishini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega.
2. Tabiiy resurslarni boshqarish
: Mamlakatdagi tabiiy resurslar, xususan, suv, yer va
boshqa resurslarni samarali boshqarish uchun to‘g‘ri rejalashtirish zarur. Bu resurslarning
barqarorligi va samaradorligi uchun ilmiy yondashuvlar juda muhim.
3. Shaharlashtirish va infratuzilma
: O‘zbekistonda shaharlashtirish jarayonlari tez
sur’atlar bilan rivojlanmoqda. Shuning uchun shaharlarning arxitekturasi, transport infratuzilmasi
va ijtimoiy ob’ektlari uchun to‘g‘ri rejalashtirish zarur.
4. Ekologik barqarorlik
: Rivojlanish jarayonida ekologik muammolarni inobatga olish
muhim. Ilmiy yondashuvlar ekologiyani muhofaza qilish va tabiat bilan o‘zaro aloqalarni
yaxshilashga yordam beradi.
5. Ijtimoiy barqarorlik
: Rejalashtirish jarayonida ijtimoiy tenglik va aholining turmush
darajasini oshirishga e’tibor qaratish muhim. Bu ijtimoiy barqarorlikni ta’minlashga xizmat qiladi.
6. Texnologik
inovatsiyalar
:
Zamonaviy
texnologiyalarni
integratsiya
qilish,
yangiliklarni joriy etish va ilmiy tadqiqotlarni amalga oshirish uchun rejalashtirish sxemalari
muhimdir.
Ushbu jihatlar mamlakatning rivojlanishini ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi va shundan
kelib chiqib, mazkur mavzudagi tadqiqotlar dolzarb hisoblanadi.
O’zbekiston Respublikasi hududini rejalashtirish sxemasini ishlab chiqishda ilmiy
yondashuv va tahlil bo‘yicha dissertatsiya yozish jarayonida quyidagi bir necha muhim omillarga
e’tibor qaratish lozim bo‘ladi.
Demografik tahlil
: Aholi soni, yosh tarkibi, migratsiya jarayonlari va oilalarning tarkibi
haqida ma’lumotlar yig‘ish.
Iqtisodiy rivojlanish
: Mahalliy iqtisodiyotni tahlil qilish, ish o‘rinlari yaratish,
investitsiyalarni jalb qilish va tadbirkorlikni rivojlantirish.
2025
MARCH
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 3
429
Transport infratuzilmasi
: Avtomobil, temir yo‘l, jamoat transporti va piyodalar uchun
infratuzilmani rejalashtirish.
Ekologik omillar
: Tabiatni muhofaza qilish, yashil maydonlarni ko‘paytirish va atrof-
muhitni muhofaza qilish choralarini ko‘rish.
Ijtimoiy infratuzilma
: Ta’lim muassasalari (maktablar, bog’cha, kollej, texnikum, oliy
ta’lim va b.), shifoxonalar, sport inshootlari va ijtimoiy xizmatlar uchun zarur bo‘lgan ob’ektlarni
rejalashtirish.
Arxitektura va shahar dizayni
: Shaharning estetik ko‘rinishi, bino va inshootlarning
arxitekturasi, shahar landshafti.
Texnologik innovatsiyalar
: Smart shahar konsepsiyalari, raqamli texnologiyalar va
avtomatlashtirishni joriy qilish.
Savdo va xizmat ko‘rsatish
: Savdo markazlari, bozorlar va xizmat ko‘rsatish ob’ektlarini
joylashtirish.
Jamoatchilik ishtirokini ta’minlash
: Fuqarolarning fikrlari va takliflarini olish,
jamoatchilik muhokamalari o‘tkazish.
Qonunchilik va normativ hujjatlar
: Shaharsozlikni tartibga soluvchi qonunlarni va
standartlarni inobatga olish.
Bu omillarni hisobga olish, shaharsozlik rejasining samaradorligini oshirishga yordam
beradi.
2025
MARCH
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 3
430
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
O‘zbekiston Respublikasining 2021 yil 22 fevraldagi O‘RQ-676-son qonuni bilan
tasdiqlangan “O‘zbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi”.
2.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 27-noyabrdagi PF-6119-son Farmoni.
3.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014 yil 3-iyundagi 140-son qarori.
4.
O‘zbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligining 2024 yil
11 sentabrdagi 01/2-66-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan ShNQ 1.03.02-23.
