MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARGA HASHAROTLAR BILAN TANISHTIRISH ORQALI EKOLOGIK TARBIYA BERISHNING ILMIY-NAZARIY ASOSLARI

484

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARGA HASHAROTLAR BILAN

TANISHTIRISH ORQALI EKOLOGIK TARBIYA BERISHNING ILMIY-NAZARIY

ASOSLARI

Yo‘ldosheva Muattar Jamol qizi

Buxoro davlat pedagogika instituti

Maktabgacha ta’lim yo‘nalishi birinchi kurs magistanti

https://doi.org/10.5281/zenodo.15190570

Annotatsiya.

Ushbu maqolada

maktabgacha yoshdagi bolalarga hasharotlar bilan

tanishtirish orqali ekologik tarbiya berish mazmuni va ahamiyati haqida fikr-mulohaza

bildirilgan.

Kalit so‘zlar:

maktabgacha yoshdagi bolalar, hasharotlar, ekologik tarbiya, metodika,

hayvonlar, tanishtirish metodikasi.

СОДЕРЖАНИЕ ЭКОЛОГИЧЕСКОГО ОБРАЗОВАНИЯ ДЕТЕЙ ДОШКОЛЬНОГО

ВОЗРАСТА ПУТЕМ ЗНАКОМСТВА С НАСЕКОМЫМИ

Аннотация.

В данной статье даются отзывы о содержании и важности

предоставления экологического образования детям дошкольного возраста путем

знакомства их с насекомыми.

Ключевые слова:

дети дошкольного возраста, насекомые, экологическое

образование, методика, животные, методика знакомства.

CONTENT OF PROVIDING ECOLOGICAL EDUCATION TO PRESCHOOL

CHILDREN THROUGH INTRODUCTION TO INSECTS

Abstract.

This article provides feedback on the content and importance of ecological

education for preschool children through introduction to insects.

Keywords:

preschool children, insects, ecological education, methodology, animals,

introduction methodology.

Kirish.

Jahon ilm-fanida global ekologik muammolarning barcha sohalar rivojiga, atrof-

muhit barqarorligiga, ekologik vaziyat xususiyatlari va munosabatlar xarakteriga ta’sirini ilmiy-

nazariy o‘rganish, uning ijtimoiy munosabatlardagi rolini tadqiq etish, barqarorlikni ta’minlashda

inson ekologik madaniyatini shakllantirishga oid tadqiqotlar olib borilmoqda. Turli ilmiy-nazariy

va mafkuraviy jarayonlardan tahlil etilgan tadqiqotlar, ekologik madaniyat modellariga oid

nazariyalar, ta’limotlar va g‘oyalar ekologik globallashuv jarayonida yoshlar ekologik

madaniyatini yanada takomillashtirishni, uning ekologik ta’lim-tarbiyasiga alohida e’tibor

qaratishni va xalqaro standartlarga moslashtirishni ilgari surmoqda.

485

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

Shu munosabat bilan o‘quvchilar ekologik madaniyatini yuksaltirishning, ta’lim

muassasalari va ekologik tarbiyaga aloqador subyektlar vazifalarini optimallashtirishning

ijtimoiy mexanizmlarini tadqiq etish zarurati ortib bormoqda.

Asosiy qism.

Maktabgacha yoshdagi bolalarga hasharotlar bilan tanishtirish orqali

ekologik tarbiya berishda xulq-atvorida ekologik madaniyat, ekologik bilimlar, amaliy

ko‘nikmalar, estetik tajribalar asosida shakllanadi.

Mamlakatimizda atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish,

sanitariya va ekologik holatni yaxshilashni ta’minlash shuningdek, 2030 yilgacha bo‘lgan davrda

barqaror rivojlanish sohasidagi Milliy maqsad va vazifalarga erishishni ta’minlash maqsadida

izchil ishlar olib borilmoqda. “Eng muhim masala – aholining ekologik madaniyatini oshirish

haqida jiddiy bosh qotirishimiz zarur. Albatta, bunday muammolarni faqat ma’muriy yo‘l bilan

hal etib bo‘lmaydi, bunga yosh avlod qalbida ona tabiatga mehr-muhabbat, unga daxldorlik

hissini tarbiyalash orqali erishish mumkin. …Ushbu yo‘nalishda fuqarolar, fuqarolarning o‘zini

o‘zi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlar hamda ommaviy axborot vositalari bilan

jamoat ekologik nazoratini amalga oshirishda hamkorlik qilish samarasini ta’minlashga doir

muvofiqlashtirish ishlarini tizimli yo‘lga qo‘yish zarur”[1. B.392.] Shu sababli baraqaror

ekologik muhitni yaratishning, o‘quvchilar ekologik madaniyatini shakllantirishning yangi

zamonaviy modelini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etishning hamda “ekologik shaxs”ni

tarbiyalashning ijtimoiy-falsafiy xususiyatlarini asoslab berish muhim ahamiyat kasb etmoqda.

O‘zbekistonda ekologik soha bilan bog‘liq ilmiy-falsafiy muammolar atroflicha tadqiq qilingan.

Jumladan, H.Ahmedov, S.Mamashokirov, H.Salomova, O‘.Tilavov ishlarida barqaror

ekologik taraqqiyot va xavfsizlikning milliy, hududiy va global muammolari bayon etilgan.

A.Berdimurotova, B.N.Omonov o‘z asarlarida Orolbo‘yi mintaqasidagi ekologik muammolarga

doir ilmiy qarashlarini bayon qilganlar. A.Q.Aymatov, Z.Y.Adilov, S.U.Kistaubayev,

Sh.B.Samanova, Z.SH.Yazdonov, U.G’.Saidova, X.Juraqulov, F.Qilichev, A.Qo’ldoshev

dissertatsiyalarida esa shaxs ekologik ongini shakllantirish masalalari talqin etilgan.

Maktabgacha yoshdagi bola tirik mavjudotlarga hamdard bo‘lishni o‘rganishi kerak: jonli

mavjudot xafa bo‘ladi, uni sevish kerak, hayvonlarga ozor berish mumkin emas, tabiat yaratgan

narsalarni yo‘q qilishga haqqimiz yo‘q. Biz bolalar ongiga o‘zimizni o‘rab turgan olam,

barchamiz yashaydigan ulkan uy kabi tuyg‘uni uyg‘otishimiz kerak. Ekologik ta’limning asosiy

shakllari:



To‘g‘ridan-to‘g‘ri ta'lim faoliyati-Faoliyat bolalarni tabiat bilan tanishtirish ishlarini

tashkil etishning yetakchi shaklidir.



Ekskursiyalar



Ekologik bayramlar va hordiq

486

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4



Kundalik hayotda bolalarni tabiat bilan tanishtirish Bugungi kunda yurtimizda

maktabgacha ta’lim sohasiga alohida e’tibor qaratilmoqda. Jumladan “Ilk qadam” davlat o‘quv

dasturi, Maktabgacha ta’lim davlat ta’lim standarti, Maktabgacha ta’lim konsepsiyalarining

ishlab chiqilishi va tadbiq qilinishi umumiy pedagogik jarayonning muhim qismidir. Har qanday

jarayonda bo‘lgani kabi tarbiyachilar ham o‘zlarida mavjud bo‘lgan barcha ta'lim usullari va

usullaridan foydalanishga harakat qilishadi. Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida ekologik ta’lim

berishning bir necha shakllari mavjuda.

Bular: Vizual, amaliy, og‘zaki.

Vizual usul –

yuz marta aytishdan ko‘ra, bir marta ko‘rsatgan ma'qul, ayniqsa, bolalar va

ularning tabiat bilan munosabatlari haqida. Ekologik ta'limda vizual usullar: kuzatishlar,

rasmlarni ko‘rish, modellarni namoyish qilish, slaydshou.

Vizual usullar

– bolalarning bilim faoliyati imkoniyatlariga to‘liq mos keladi, ularga

tabiat to‘g‘risida jonli, aniq g‘oyalarni shakllantirishga imkon beradi.

Amaliy usul –

o‘yinlar, tajribalar, modellashtirish. Ushbu usullardan foydalanish

o‘qituvchiga alohida ob'ektlar va tabiat hodisalari o‘rtasidagi aloqalar va munosabatlarni

o‘rnatish orqali fikrlarni aniqlashtirish va chuqurlashtirish, tizimga olgan bilimlarini kiritish

imkonini beradi. Amaliy usullar bolalarni ekologik madaniyatga to‘liq qo‘shilishi uchun juda

muhimdir:

1. Modellashtirish.

Modellashtirish usuli boshlang‘ich va ikkinchi darajali bolalar uchun

juda mos keladi. Bu sxemalar, belgilar, figuralar yoki tasvirlar yordamida haqiqiy narsalarni

(hodisalarni) almashtirish. Simulyatsiya bolalarga o‘rganilayotgan obyekt to‘g‘risida umumiy

tushuncha berishga yordam beradi.

2. Tajribalar va tajribalar.

Ekologik ta'limdagi tajriba - bu o‘rganilayotgan obyektni

maxsus yaratilgan sharoitlarda kuzatish. Tajribaning maqsadi va maqsadi bo‘lishi kerak. Tajriba

jarayoni, shuningdek texnologiyalar va vositalarni o‘ylab ko‘rish kerak. Tajribaning o‘zi

mantiqiy ravishda og‘zaki yoki yozma ravishda to‘ldiriladi.

3. Atrof-muhit o‘yinlari.

Didaktik, mobil, ish stoli yoki og‘zaki - o‘yin, bu materialni

bilish, bilish va mustahkamlashdir. O‘yin ekologik tarbiya usuli sifatida bolalar bog‘chasi

o‘qituvchilari tomonidan keng qo‘llaniladi, chunki o‘yin maktabgacha yoshdagi etakchi

faoliyatdir.

Og‘zaki usul

– hikoyalar, badiiy asarlar, suhbatlar, og‘zaki usullar bolalarda tabiatga

nisbatan emotsional ijobiy munosabatni shakllantirishga yordam beradi.

Tajriba-

Bu maxsus tashkil etilgan sharoitda olib boriladigan kuzatuv.

487

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

Tajriba nafaqat bolalarda tabiatga bo‘lgan qiziqishni shakllantirishga yordam beradi,

balki kuzatuvchanlikni, aqliy faoliyatini rivojlantiradi. Har bir eksperimentda kuzatilgan

hodisaning sababi aniqlanadi, bolalar hukmlarga, xulosalarga olib boriladi.

Ekskursiya-

asosiy faoliyat turlaridan biri va maktabgacha yoshdagi bolalarni ekologik

tarbiyalash bo‘yicha ishlarni tashkil etishning maxsus shakli. Ekskursiyalarning afzalligi

shundaki, ular bolalarni tabiiy sharoitda tabiat obyektlari va hodisalari bilan tanishtirishga imkon

beradi.

Ekskursiyalarda bolalar o‘simliklar, hayvonlar va shu bilan birga ularning yashash

sharoitlari bilan tanishadilar, bu esa tabiatdagi munosabatlar to‘g‘risida birlamchi g‘oyalarni

shakllantirishga yordam beradi. Bolalarni estetik tarbiyalashda, ularning tabiat hodisalari va

obyektlariga estetik munosabatini shakllantirishda ekskursiyalarning o‘rni katta.

Davlat tomonidan bolalarning maktabga tayyorgarlik darajasiga qo‘yiladigan minimal

talablarga shaxsni o‘rab turgan barcha narsalar tabiat ekanligini anlash hamda bunga mevali

daraxtlar (olma, uzum, shaftoli, nok, gilos, olcha va boshqalar), gullar (atirgul, rayhon, ra’no,

sadbarg, lola), sabzavot va poliz ekinlari (pomidor, bodring, kartoshka, piyoz, sabzi, karam,

qovun, tarvuz, qovoq va boshqalar) va xonaki o‘simliklarni farqlash; uy hayvonlari (qo‘y, sigir,

ot, eshak, it, mushuk, echki); yovvoyi hayvonlar (bo‘ri, tulki, ayiq); hasharotlar (ninachi, arii,

kapalak, chumoli, qo‘ng‘iz va boshqalar); qushlar (qaldirg‘och, chumchuq, musicha, kabutar,

bulbul, qarg‘a, to‘ti va boshqalar)ni bir-biridan farqli ekanligini ajrata olish, tog‘, daryo, ko‘l,

bog‘, buloq, gulzor, yaylov, ekin maydonlari, havo, suv, quyosh, shamol, qor, yomg‘ir, bulut,

yulduz, oy haqida yoshiga mos ravishda tasavvurga ega bo‘lish singarilar kiradi.

Demak, yoshlarda tabiatga nisbatan muhabbat uyg‘otish masalasi o‘tmishning ham,

bugungi kunning ham, kelajagimizning ham dolzarb muammolari bo‘lib qolaveradi. Ekologik

tarbiya inson hayotida ham ijtimoiy, ham biologik, ham estetik ahamiyat kasb etadi. Ekologik

tarbiyaning ijtimoiy ahamiyati shundan iboratki, inson bevosita tabiat qo‘ynida yashaydi,

tabiatdagi barcha moddiy resurslar bilan doimiy muloqotda va munosabatda umr kechiradi. Ular

orasida ana shu murakkab munosabatlar tizimi «hayot» degan nom bilan ataladi. Tabiat inson

hayoti mavjudligining, davomiyligining garovidir.

Lekin ayni paytda inson ham tabiatning saqlab qolinishida, asrab-avaylanishida eng

muhim rol o‘ynovchi asosiy kuch sohibidir. U o‘zining ongi, aql-idroki bilan tabiatni yanada

boyitish, uning resurslaridan oqilona, tejaktergab foydalanish, tabiat predmetlarining buzilib,

yo‘qolib, ifloslanib ketmasligiga kafolat berish zarur. Agar inson va tabiat orasidagi ijtimoiy

munosabat muvozanati buzilsa, bundan yo tabiat, yo inson albatta qattiq zarar qiladi.

488

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

Ekologik tarbiyaning ekologik ahamiyati shundaki, inson tabiatning bir bo‘lagi

bo‘lganligi bois, uning tabiiy-biologik ehtiyojlari ham to‘g‘ridan-to‘g‘ri ona tabiatning moddiy

boyliklari va go‘zalliklari orqali qoniqish topadi.

Insonning biologik yashashi uchun muhim bo‘lgan asosiy vositalar – yer, havo, suv,

o‘simliklar va hayvonot dunyosidan olinadigan oziq-ovqat hamda kiyim-kechak mahsulotlari;

yorug‘lik va issiqlik manbalari barchasi tabiatning odamzotga ko‘rsatgan bebaho sahovatidir.

Ularsiz shu inson yashay olmaydi. Shunday ekan, birlamchi zaruriyatlarning har qancha

tozaligi, ifloslanmasligi, yo‘qolib, nobud bo‘lib ketmasligi inson umrining ham uzayishiga

kafolatdir. Qolaversa, inson ulardan ma’naviy zavq va bahra olib yashaydi. Go‘zal tabiat

manzaralari inson hiy-tuyg‘ulariga shu qadar ta’sir ko‘rsatishga qodirki, buning natijasida inson

qalbida yo shogirdlik hissi jo‘sh uradi, yo u mo‘y qalamni olib, shu go‘zallikni qog‘ozda abadiy

muhrlab qolishga jazm etadi. Inson o‘zining tabiat bilan yaqinligini azaldan his etib keladi.

Shuning uchun imkon qadar unga yaqinlashishga, u bilan til topishishga xarakat qiladi.

Inson chuqur qayg‘uga botganida ham, aksincha, juda quvongan kezlarida ham o‘zini

faqat tabiat og‘ushiga otgisi keladi. Tabiat quyidagi: suvliklar bo‘yidami, qir-adirgami chiqibmi,

toshloqni kezibmi- dilidagi orzu-quvonchiga yoki dardu g‘amiga tabiatni o‘ziga oshno tutib

sirlashadi.

Birorta xonadon yo‘qki, uyida yo biror jonivor boqmasa, yo biror o‘simlik ekib

undirmasa.

Bundan insoniyat nafaqat iqtisodiy balki o‘z tabiiy, ma’naviy e’htiyojlarini ham

qondiradi.

Odamlar foydali va chiroyli jonivor va o‘simliklarni, hasharotlarni uy sharoitida parvarish

qilib, bunday har tomonlama bahra oladilar va o‘z estetik didlarini tarbiyalab boradilar.

Insonning tabiat sahovatini his etishi, uning sahovatidan ta’sirlanish ekologik tarbiyani nafaqat

ijtimoiy-biologik, balki estetik zaruriyatga ham aylantirib qo‘yadi. Chunki, tabiat insonning his-

tuyg‘ulariga ta’sir etuvchi asosiy manbaadir. Inson tabiat go‘zalliklaridan zavqlansa, bag‘ri dili

ochiladi, ijodkorlik qobiliyati rivoj topadi. Aksincha, inson tabiatdagi ko‘rimsiz, xunuk

narsalarga duch kelsa yoki uning go‘zal manzarasi toptalganining guvohi bo‘lsa, dili xufton

bo‘ladi, g‘azabi jo‘sh uradi. Shuning uchun tabiat go‘zalliklarini asrab-avaylash inson hayoti

uchun muhimdir.

Ayniqsa, tabiatga munosabat hasharotlar bilan tanishtirish orqali bolalarda tabiatga estetik

munosabat uyg‘otish o‘ta muhimdir.

Xullas,

maktabgacha ta’limda hasharotlar orqali ekologik tarbiya berish

tarbiyalanuvchilarning sog‘lom, go‘zallikka oshno bo‘lib yashashida muhim o‘rin tutadi.

489

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

Maktabgacha yoshdagi bolalarda ekologik tarbiyaning asosiy maqsadi ham ularga

tabiatga nisbatan kuchli muhabbat uyg‘otishdan iboratdir.

Hasharotlar orqali ekologik tarbiya vositalarini yuqori saviyada o’qitish lozim. Bu borada

MTT tarbiyalanuvchilarini O‘zbekiston tabiati, tabiiy resurslari, o‘simliklar dunyosi, hayvonot

olamiga bag‘ishlangan asarlar ko‘rgazmalarining muntazam tashkil etilishi katta ahamiyat kasb

etgan bo‘lardi hamda mamlakatning muzeychilik borasidagi imkoniyatlaridan hasharotlar orqali

ekologik tarbiya vositasi sifatida foydalanishni takomillashtirish zarur.

REFERENCES

1.

Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi – Toshkent: “O‘zbekiston”, 2021. –

B.392.

2.

“Ilk qadam” davlat o‘quv dasturi. T. 2022 yil.

3.

Рахимов Ф. Б., Шарипова М. Б. МЕСТО ИННОВАЦИЙ В РЕШЕНИИ

СОВРЕМЕННЫХ ПРОБЛЕМ НЕПРЕРЫВНОГО ОБРАЗОВАНИЯ //Academy. –

2020. – №. 5 (56).

4.

Шарипова М. Б., Садуллоева М. Б. К. ПРОФЕССИЯ «УЧИТЕЛЬ» И ЕЁ РОЛЬ В

ОБЩЕСТВЕ //Проблемы педагогики. – 2020. – №. 1 (46)

5.

Шарипова М. Б., Мустакимова Г. А. Наследие мыслителей в эстетическом

воспитании учащихся начальной школы //Вестник магистратуры. – 2019. – №. 10-5.

– С. 48-49.

6.

Ахмедова М. Ш., Шарипова М. Б. ВОСПИТАНИЕ РЕБЕНКА НА ОСНОВЕ

НАРОДНЫХ ТРАДИЦИЙ //Молодежь в науке и культуре XXI в.: материалы

междунар. науч. – 2016. – С. 118.

7.

Шарипова М. Б., Истамова З. Особенности этического воспитания детей

дошкольного возраста //Вестник магистратуры. – 2020. – №. 1-5. – С. 39.

8.

Шарипова М. Б., Саьдуллаева М. Б. К. РАЗВИТИЕ ТВОРЧЕСКИХ

СПОСОБНОСТЕЙ ДЕТЕЙ В ДОШКОЛЬНОМ ОБРАЗОВАНИИ //Проблемы

педагогики. – 2020. – №. 6 (51).

9.

Шарипова М. Б., Ашурова Ф. А. Межличностные отношения в дошкольном

возрасте //Вестник магистратуры. – 2020. – №. 1-5. – С. 35

10.

Шарипова М. Б., Неьматова Ш. Н. Формирование эстетической культуры

воспитанников дошкольных образовательных учреждений //Вестник магистратуры.

– 2020. – №. 3-3. – С. 113.

490

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

11.

Камилова, Г. А., Курбанова, Г. Р., & Джаббарова, С. З. (2020). Особенности

формирования

педагогических

навыков

у

воспитателей

дошкольно-

образовательных учреждений.

Academy

, (5 (56)), 25-27.

12.

Камилова, Г. А., & Тураева, О. С. К. (2021). ФОРМИРОВАНИЕ

ДИАГНОСТИЧЕСКИХ

НАВЫКОВ

У

СТУДЕНТОВ

ДОШКОЛЬНОГО

ОБРАЗОВАНИЯ.

Проблемы науки

, (4 (63)), 50-52.

13.

Камилова, Г. А., & Курбонова, Г. Р. (2020). Эффективность экологического

образования:

образование

дошкольников

с

помощью

педагогических

технологий.

Academy

, (12 (63)), 60-62.

14.

Камилова,

Г.

А.,

&

Курбонова,

Г.

Р.

(2020).

ЭФФЕКТИВНОСТЬ

ЭКОЛОГИЧЕСКОГО ОБРАЗОВАНИЯ: ОБРАЗОВАНИЕ ДОШКОЛЬНИКОВ С

ПОМОЩЬЮ ПЕДАГОГИЧЕСКИХ ТЕХНОЛОГИЙ.

Academy

, (12), 60-62.

15.

Камилова, Г. А. (2021). Развитие системы дошкольного образования.

Вестник науки

и образования

, (16-2 (119)), 86-88.

16.

Alimovna, K. G. (2022). Laws of Ecological Education.

EUROPEAN JOURNAL OF

INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION

,

2

(2), 241-244.

17.

KAMILOVA, G. (2024). EKOLOGIK TARBIYADA PAREMIOLOGIYA VA UNING

XUSUSIYATLARI.

News of the NUUz

,

1

(1.1), 83-86.

18.

Kamilova, G. A. (2024). PARAMERIK JANRLAR VOSITASIDA EKOLOGIK

MADANIYATNI

SHAKLLANTIRISHDA

PSIXOLOGIK

YONDASHUV.

Inter

education & global study

, (5), 565-5574.

19.

Камилова, Г. А. (2023). Мактабгача Таълим Ташкилотларида Экологик

Тарбия.

Miasto Przyszłości

,

42

, 330-333.

20.

Kamilova, G. A., & Rozieva, Z. E. (2022). Botirova.

Nю A. Maktabgacha talim

tashkilotlarida bolalarni ekologik-gigienik tarbiyalash imkoniyatlari. Maktabgacha

talim-Maktab-Oliy talim konsepsiyasi muammo, yechimlar va istiqbollar xalqaro ilmly-

amaliy anjuman materiallarl. Buxoro

, 46-48.

21.

Kamilova, G. A., & Rozieva, Z. E. (2022). Botirova.

Nю A. Maktabgacha talim

tashkilotlarida bolalarni ekologik-gigienik tarbiyalash imkoniyatlari. Maktabgacha

talim-Maktab-Oliy talim konsepsiyasi muammo, yechimlar va istiqbollar xalqaro ilmly-

amaliy anjuman materiallarl. Buxoro

, 46-48.

22.

Kamilova, G. (2020). Maktabgacha talim muassasalarida ekologik tarbiyani tashkil

etishda integrativ yondashuv.

ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)

,

1

(1).

491

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

23.

Камилова, Г. А., & Нарзиева, Д. Б. (2022). Повышение экономической грамотности

у детей дошкольного возраста с помощью развития коммуникативных

компетенций.

Вестник науки и образования

, (8 (128)), 44-46.

24.

Камилова, Г. А., & Нарзиева, Д. Б. (2022). КОМММУНИКАТИВНЫЕ

КОМПЕТЕНЦИИ И ЭКОНОМИЧЕСКАЯ ГРАМОТНОСТЬ.

Вестник науки и

образования

, (8 (128)), 47-50.

25.

Kamilova, G. A. Go’Zal Rajab Qizi Qurbonova (2021).

MAKTABGACHA TA’LIM

TASHKILOTlARIGA RAHBARLIK VA BOSHQARISHDA ZAMONAVIY YONDASHUV.

Scientific progress

,

2

(7), 1149-1153.

26.

Kamilova, G. A. (2021). MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTlARIGA

RAHBARLIK

VA

BOSHQARISHDA

ZAMONAVIY

YONDASHUV.

Scientific

progress

,

2

(7), 1149-1153.

27.

Камилова, Г. А., Султонова, М. И., & Бобожонова, М. А. (2023). ПРЕИМУЩЕСТВА

ИСПОЛЬЗОВАНИЯ НОВОЙ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ ТЕХНОЛОГИИ STEAM В

ДОШКОЛЬНОМ ОБРАЗОВАНИИ.

Вестник науки и образования

, (5 (136)-2), 41-44.

28.

Safarova, S., & Kamilova, G. (2024). MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNING

ERKIN FIKIRLASHINI SHAKLLANTIRISHDA INTERFAOL USULLARNING

AHAMIYATI.

Modern Science and Research

,

3

(12), 504-507.

29.

Камилова, Г. А., Мухаммедова, М. М., & Жабборова, О. С. К. (2023). МЕТОДИКА

СИСТЕМАТИЧЕСКОГО ВКЛЮЧЕНИЯ МЕНТАЛЬНОЙ АРИФМЕТИКИ ЧЕРЕЗ

ИГРЫ В ДОШКОЛЬНЫХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ОРГАНИЗАЦИЯХ.

Вестник

науки и образования

, (5 (136)-2), 38-41.

30.

Камилова, Г. А., & Кулиева, Х. Г. (2023). ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ ВОЗМОЖНОСТИ

ИСПОЛЬЗОВАНИЯ МУЛЬТИМЕДИЙНЫХ ТЕХНОЛОГИЙ В ДОШКОЛЬНЫХ

ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ОРГАНИЗАЦИЯХ.

Вестник науки и образования

, (4 (135)),

82-84.

31.

Jabbarov,

I.

A.

U.

(2022).

TYPOLOGY

AND

FUNCTIONS

OF

A

COMPLIMENT.

Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social

sciences

,

2

(6), 854-860.

32.

Alimovna, K. G., & Abduraufovna, B. A. (2025). INNOVATIVE APPROACHES TO

CREATING

A

DEVELOPMENTAL

ENVIRONMENT

FOR

PRESCHOOL

CHILDREN.

Web of Teachers: Inderscience Research

,

3

(3), 1-5.

33.

Камилова, Г. А., & Тохирова, Ш. Б. К. (2023). ДИДАКТИЧЕСКИЕ

ВОЗМОЖНОСТИ

ОБУЧЕНИЯ

ВТОРОМУ

ЯЗЫКУ

В

РАЗВИТИИ

ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНОГО

ПОТЕНЦИАЛА

ДЕТЕЙ

В

ДОШКОЛЬНЫХ

492

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ УЧРЕЖДЕНИЯХ.

Вестник науки и образования

, (4 (135)),

84-88.

34.

Kamilova, G. A., & Jo’rayeva, D. R. (2022). Maktabgacha yoshdagi bolalarni sifatli

maktab ta’limiga tayyorlash imkoniyatlari,“.

Maktabgacha ta’lim-maktab-oliy ta’lim”

konsepsiyasi: muammo, yechimlar va istiqbollar xalqaro ilmiy-amaliy anjuman

materiallari

.

35.

Rahmidinovna, Z. D. (2024). THE GOALS AND OBJECTIVES OF INTEGRATED

CLASSES IN ELEMENTARY SCHOOL TECHNOLOGY CLASSES AND THE

IMPORTANCE

OF

INTERDISCIPLINARY

COMMUNICATION.

European

International Journal of Pedagogics

,

4

(11), 50-55.