“YANGI O‘ZBEKISTONDA ZAMONAVIY PSIXOLOGIYA VA PEDAGOGIKAGA DOIR
MUAMMOLARNI TADQIQ ETISHNING TRANSFORMATSION IMKONIYATLARI”
Xalqaro ilmiy - amaliy konferensiyasi, 2025-yil 24-aprel
59
MAKTAGACHA YOSHDAGI BOLALAR TA’LIMIDA MAKTABGACHA TA’LIMNI
BOSHQARISH TIZIMLARINING XALQARO TAJRIBADAGI INTEGRATSION
AHAMIYATI
Arafat Akramjanovna Salimova
TMCI institute Pedagogika va psixologiya kafedrasi
o‘qituvchisi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15268075
Annotatsiya. Maktagacha yoshdagi bolalar ta’limida maktabgacha ta’limni boshqarish
tizimlarining ahamiyati. Maktabgacha bolalik davridagi ta’lim bolaning rivojlanishidagi hal
qiluvchi bosqich bo‘lib, uning kelajakdagi o‘qishi va muvaffaqiyati uchun poydevor qo‘yadi.
Yosh tarbiyalalanuvchilarga yuqori sifatli ta’lim berish uchun maktabgacha ta’lim tashkilotlari
o‘z faoliyatini samarali boshqarish uchun samarali vositalar va tizimlarga muhtoj. Maktabgacha
ta’lim tashkilotlarini boshqarish tizimlari zamonaviy maktabgacha bolalik ta’limining muhim
tarkibiy qismi sifatida paydo bo‘ldi. Ushbu tizimlar nafaqat ma’muriy vazifalarni
soddalashtiradi, balki talabalar va tarbiyachilar uchun umumiy ta’lim tajribasini yaxshilaydi.
Ushbu blogda biz maktabgacha ta’limni boshqarish tizimlarining ahamiyati va ular
maktabgacha bolalik ta’limi dunyosiga olib keladigan foydalarni o‘rganamiz.
Kalit so‘zlar: Maktagacha yosh, maktabgacha ta’limni boshqarish tizimlari, maktagacha
ta’lim tashkiloti, davomatni kuzatish, ota-onalar va tarbiyachilar o‘rtasidagi muloqot, aholash
va
taraqqiyotni
kuzatish, Boshqaruv
menejmenti,
maktabgacha
ta`lim,
tarbiyachi,
tarbiyalanuvchi, texnologiya, talim.
Аннотация. Значение систем управления дошкольным образованием в дошкольном
образовании. Дошкольное образование является важнейшим этапом в развитии ребенка,
закладывающим основу его будущего обучения и успеха. Чтобы обеспечить качественное
образование для маленьких детей, дошкольным учреждениям необходимы эффективные
инструменты и системы для эффективного управления своей деятельностью. Системы
управления дошкольным образованием стали важным компонентом современного
дошкольного образования. Эти системы не только упрощают административные
задачи, но и улучшают общий процесс обучения для студентов и преподавателей. В этом
блоге мы рассмотрим важность систем управления дошкольным образованием и
преимущества, которые они приносят в сферу дошкольного образования.
Ключевые слова: Раннее детство, системы управления дошкольным
образованием, организация дошкольного образования, мониторинг посещаемости,
общение родителей и учителей, мониторинг численности и успеваемости детей,
Управление, дошкольное образование, педагог, ученик, технологии, образование.
Abstract. The Importance of Preschool Management Systems in Early Childhood
Education. Early childhood education is a crucial stage in a child’s development, laying the
foundation for their future learning and success. To provide high-quality education to young
learners, preschools need effective tools and systems to effectively manage their operations.
Preschool management systems have emerged as an essential component of modern early
childhood education. These systems not only simplify administrative tasks, but also improve the
overall learning experience for students and teachers. In this blog, we will explore the
“YANGI O‘ZBEKISTONDA ZAMONAVIY PSIXOLOGIYA VA PEDAGOGIKAGA DOIR
MUAMMOLARNI TADQIQ ETISHNING TRANSFORMATSION IMKONIYATLARI”
Xalqaro ilmiy - amaliy konferensiyasi, 2025-yil 24-aprel
60
importance of preschool management systems and the benefits they bring to the world of early
childhood education
1
.
Keywords: Early childhood, preschool education management systems, preschool
education organization, attendance monitoring, parent-teacher communication, population and
progress monitoring, Management, preschool education, educator, student, technology,
education.
Boshqaruv -
bu tartibga solish darajasini oshirish orqali ijtimoiy tizim
faoliyatini takomillashtirishga yo’naltirilgan, faoliyatning maxsus shakli
2
.
KIRISH
Ma`lumki, ta’lim - bu muayyan ijtimoiy ahamiyatga ega ma’lumotlarni yosh avlodga
etkazish jarayoni. Maktabgacha ta’lim tashkilotsida u sinfda, sayrlarda, o‘yinlarda, ota-onalar
bilan muloqotda amalga oshiriladi. Inson faoliyatining eng qadimiy turlaridan biri - bolalar
tarbiyasi o‘zining ko‘p asrlik rivojlanish tarixi davomida sezilarli o‘zgarishlarni boshdan
kechirdi, kundalik jarayondan ijodiy va ijodiy faoliyat natijalariga asoslangan ilmiy asoslangan
tizimli o‘zaro ta’sir majmuasiga aylandi. Jarayonda pedagogik texnologiyalarni joriy etish
sharoitida maktabgacha ta’lim tashkilotsida pedagogik jarayonni boshqarishni o‘rganish lozim.
Maqolada ham shu jarayonlar tadqiq qilindi.
Darxaqiqat, ta’limning boshlang‘ich bosqichi bolalar bog‘chasi bo‘lib, bu erda bola axloq
saboqlarini oladi, kattalar va tengdoshlar bilan muloqot qilish tajribasini oladi, o‘yinda, jamoaviy
ishda ijodiy salohiyatini ochib beradi va ta’lim faoliyatida elementar ko‘nikmalarni oladi. Biz
pedagogik texnologiyalarni joriy etish sharoitida maktabgacha ta’lim tashkilotsida pedagogik
jarayonni boshqarishni o‘rganib chiqdik va boshqaruv modelini tuzdik. Pedagogik jarayonni
boshqarishning
yaratilgan
modeliga
asoslangan
boshqaruv
harakatlarining
algoritmi
tarbiyachilar, ota-onalar va bolalar jamoasini bolalarning yoshiga mos ravishda rivojlanishi va
hissiy farovonligini ta’minlaydigan yagona ta’lim makonida birlashtiradi. Taklif etilayotgan
modelning o‘zagi maktabgacha ta’lim tashkilotsida pedagogik texnologiyalarni joriy etish
bosqichida pedagogik jarayonni tashkil etishga dinamik, ijobiy o‘zgarishlar olib keladigan
menejerning boshqaruv harakatlaridir
3
.
METODOLOGIYA
Ma’muriy vazifalarni soddalashtirish
Ro‘yxatdan o‘tish
Maktabgacha ta’lim tashkilotlarini boshqarish tizimlari ota-onalar va ma’murlar uchun
ro‘yxatga olish jarayonini soddalashtiradi. Ota-onalar ro‘yxatdan o‘tish shakllarini onlayn tarzda
qulay tarzda to‘ldirishlari mumkin, bu esa qog‘ozbozlikni qisqartiradi va vaqtni tejaydi.
1
https://bubblebudkids.com/importance-of-preschool-management-system/
2
ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES VOLUME 2 | ISSUE 4 | 2021 ISSN: 2181-1385
Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723
3
Muhammadiyeva N.Sh. Qarshi davlat universitetining Pedagogika institute o`qituvchisi Qodirov U.I. Toshkent
irrigatsiya va qishloq xo`jaligini mexanizatsiyalash muhandislri instituti Qarshi filiali MAKTABGACHA
TA`LIMDA BOSHQARUV MENEJMENTI. "Экономика и социум" №12(91)-1 2021 www.iupr.ru 372
“YANGI O‘ZBEKISTONDA ZAMONAVIY PSIXOLOGIYA VA PEDAGOGIKAGA DOIR
MUAMMOLARNI TADQIQ ETISHNING TRANSFORMATSION IMKONIYATLARI”
Xalqaro ilmiy - amaliy konferensiyasi, 2025-yil 24-aprel
61
Ma’murlar har bir bolaning tegishli dasturga joylashtirilishini ta’minlab, guruh topshiriqlarini
samarali boshqarishi mumkin.
Davomatni kuzatish
Davomatni qo‘lda boshqarish ko‘p vaqt talab qilishi va xatolarga moyil bo‘lishi mumkin.
Maktabgacha ta’lim tashkilotlarini boshqarish tizimlari raqamli davomatni kuzatishni taklif
qiladi, bu tarbiyachilarga kunlik davomatni qayd etish, namunalarni kuzatish va davomat
hisobotlarini yaratishni osonlashtiradi.
To‘lovni yig‘ish
Ushbu tizimlar, shuningdek, yig‘im yig‘ish va to‘lovlarni qayta ishlashni osonlashtiradi.
Ota-onalar onlayn to‘lovlarni amalga oshirishlari mumkin, bu naqd pul va cheklar bilan
ishlashning ma’muriy yukini kamaytiradi. Avtomatlashtirilgan eslatmalar to‘lovlar o‘z vaqtida
to‘lanishini ta’minlab, maktabning moliyaviy barqarorligini oshiradi.
Muloqot va ota-onalarning ishtiroki
Ota-onalar va tarbiyachilar o‘rtasidagi muloqot
Maktabgacha yoshdagi bolalarni tarbiyalashda ota-onalar va tarbiyachilar o‘rtasidagi
samarali muloqot juda muhimdir. Maktabgacha taʼlim tashkilotlarini boshqarish tizimlari
toʻgʻridan-toʻgʻri muloqot qilish platformasini taʼminlaydi, bu esa ota-onalarga farzandining
taraqqiyoti, kundalik faoliyati va maxsus voqealar haqida xabardor boʻlish imkonini beradi.
Tarbiyachilar fotosuratlar, videolar va xabarlarni baham ko‘rishlari mumkin, bu esa tariyachi va
ota-onalarning kuchli hamkorligini rivojlantirishi mumkin.
Ota-onalar uchun ilovalar
Ushbu tizimlardagi ota-ona ilovalari ota-onalarga real vaqt rejimida farzandlarining o‘quv
va rivojlanish yutuqlaridan foydalanish imkonini beradi. Ular o‘z farzandlarining ta’limida
shaffoflik va faollikni ta’minlovchi hisobot kartalari, davomat qaydlari va muhim e'lonlarni
ko‘rishlari mumkin.
O‘quv dasturini rejalashtirish va baholash
Darsni rejalashtirish
Maktabgacha ta’lim tashkilotlarini boshqarish tizimlari tarbiyachilarga mashg‘ulot
rejalarini tuzish va tashkil etishda yordam beradi. Tarbiyachilar oldindan tayyorlangan manbalar
kutubxonasidan foydalanishlari mumkin, bu ularga o‘z tarbiyalalanuvchilari uchun qiziqarli va
yoshga mos tadbirlarni ishlab chiqishda yordam beradi. Ushbu tizimlar tarbiyachilarga o‘z dars
rejalarini o‘quv rejasi va o‘quv maqsadlariga moslashtirish imkonini beradi.
Baholash va taraqqiyotni kuzatish
Bolaning rivojlanishini kuzatish kuchli tomonlari va yaxshilanishi kerak bo‘lgan
sohalarni aniqlash uchun juda muhimdir. Maktabgacha ta’lim tashkilotlarini boshqarish tizimlari
har bir bolaning rivojlanishini baholash va kuzatish vositalarini o‘z ichiga oladi, bu esa o‘qitishni
individual ehtiyojlariga moslashtirishni osonlashtiradi va ota-onalarga o‘z vaqtida javob beradi.
Xavfsizlik va xavfsizlik
Bolalar xavfsizligi
Maktabgacha ta’lim tashkilotlari tarbiyalalanuvchilarning xavfsizligi va farovonligini
birinchi o‘ringa qo‘yishlari kerak. Boshqaruv tizimlari bolalarni olib ketish huquqiga ega bo‘lgan
“YANGI O‘ZBEKISTONDA ZAMONAVIY PSIXOLOGIYA VA PEDAGOGIKAGA DOIR
MUAMMOLARNI TADQIQ ETISHNING TRANSFORMATSION IMKONIYATLARI”
Xalqaro ilmiy - amaliy konferensiyasi, 2025-yil 24-aprel
62
shaxslar to‘g‘risida aniq ma’lumotlarni saqlashga yordam beradi, bu esa faqat vakolatli
shaxslarning talabalarga kirishini ta’minlaydi.
Favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlik
Favqulodda vaziyatlarda maktabgacha ta’lim tashkilotlarini boshqarish tizimlari ota-
onalar va vasiylar bilan tezkor muloqot qilish imkonini beradi. Favqulodda aloqa ma’lumotlariga
osongina kirish mumkin va tizim muhim yangilanishlarni translyatsiya qilish uchun ishlatilishi
mumkin, bu esa oilalarga xotirjamlik beradi.
Ma’lumotlar va tahlillar
Ma’lumotlarga asoslangan qarorlar qabul qilish
Maktabgacha ta’lim tashkilotlarini boshqarish tizimlari tarbiyalalanuvchilar faoliyati,
davomati va boshqa ko‘rsatkichlar bo‘yicha qimmatli ma’lumotlarni yaratadi. Maktablar ushbu
ma’lumotlardan asoslangan qarorlar qabul qilish, o‘qitish usullarini yaxshilash va umumiy ta’lim
sifatini yaxshilash uchun foydalanishi mumkin.
Hisobot va tahlil
Batafsil hisobotlar va tahliliy vositalar maktablarga o‘z faoliyatini nazorat qilish,
takomillashtirish yo‘nalishlarini aniqlash hamda ta’lim standartlari va qoidalariga rioya qilishda
yordam beradi.
Masshtablilik va o‘sish
O‘zgaruvchan ehtiyojlarga moslashish
Maktabgacha ta’lim tashkilotlari o‘sib borishi yoki o‘zgarishi sababli, ushbu boshqaruv
tizimlari o‘zgaruvchan talablarni qondirish uchun moslashuvchan va kengaytirilishi mumkin.
Yangi dasturlarni qo‘shish, imkoniyatlarni kengaytirish yoki talabalar sonining ko‘payishi
bo‘ladimi, tizim tashkilot ehtiyojlariga moslasha oladi.
Bugungi jadal rivojlanayotgan dunyoda maktabgacha ta’lim tashkilotlarini boshqarish
tizimlari maktagacha yoshdagi bolalarni tarbiyalashda ajralmas vositaga aylandi. Ushbu tizimlar
ma’muriy samaradorlikni oshiradi, muloqotni soddalashtiradi va o‘quv dasturlarini
rejalashtirishni qo‘llab-quvvatlaydi, shu bilan birga yosh tarbiyalalanuvchilarning xavfsizligi va
farovonligini birinchi o‘ringa qo‘yadi. Ushbu boshqaruv tizimlarini o‘z ichiga olgan
maktabgacha ta’lim tashkilotlari nafaqat o‘z tarbiyalalanuvchilari uchun yaxshiroq ta’lim
tajribasini ta’minlabgina qolmay, balki muammosiz va yaxshi tashkil etilgan faoliyatni ham
ta’minlaydi.
“Maktabgacha ta’lim tashkilotlarini boshqarish tizimi” iborasi shunchaki dasturiy
ta’minotdan ko‘proq narsadir; u maktabgacha bolalik ta’limiga transformativ yondashuvni
ifodalaydi. Raqamli asrda rivojlanishda davom etar ekanmiz, texnologiyaning maktabgacha
ta’lim tashkilotlariga integratsiyalashuvi nafaqat ularning dolzarbligini ta’minlabgina qolmay,
balki tarbiyalalanuvchilarni texnologiya savodxonligi muhim bo‘lgan kelajakka tayyorlaydi.
Maktabgacha ta’lim tashkilotlarini boshqarish tizimlarini qamrab olish ta’lim kelajagi va
jamiyatimizning eng yosh a’zolarining muvaffaqiyati uchun sodiqlikdir.
Bubble Bud Kids
maktabgacha ta’lim tashkilotlarini boshqarish tizimi butun dunyo
bo‘ylab yuzlab maktabgacha ta’lim tashkilotlariga sezilarli ta’sir ko‘rsatdi.
Bizning keng qamrovli yechimimiz tufayli bog‘cha ma’muriy samaradorlik, ota-onalar va
tarbiyachilar o‘rtasidagi muloqot va umumiy ta’lim sifati sezilarli darajada yaxshilandi. Lekin bu
“YANGI O‘ZBEKISTONDA ZAMONAVIY PSIXOLOGIYA VA PEDAGOGIKAGA DOIR
MUAMMOLARNI TADQIQ ETISHNING TRANSFORMATSION IMKONIYATLARI”
Xalqaro ilmiy - amaliy konferensiyasi, 2025-yil 24-aprel
63
hammasi emas; Shuningdek, biz ta’limni boshqarishning ilg‘or tizimimizni joriy qilishdan
xursandmiz. Ushbu integratsiyalashgan platforma har qanday maktabgacha ta’lim tashkilotining
o‘ziga xos ehtiyojlarini qondirish uchun moslashtirilishi mumkin bo‘lgan bir qator raqamli ta’lim
o‘yinlari va o‘quv mashg‘ulotlarini o‘z ichiga oladi.
XULOSA
Ushbu tizim interfaol darslardan tortib qiziqarli tadbirlargacha bo‘lgan davrda yosh
tarbiyalalanuvchilarning dinamik va shaxsiylashtirilgan ta’lim tajribasiga ega bo‘lishini
ta’minlaydi. Bundan tashqari, bizning maktabgacha ta’lim tashkilotlarini boshqarish tizimi
tarbiyachilarga o‘quv materiallari va o‘quv qo‘llanmalarini almashishning qimmatli xususiyatini
taklif etadi, bu esa tarbiyachilarga turli maktablar yoki filiallar bo‘ylab ilg‘or tajribalarni olish va
almashish imkonini beradi. Siz individual maktabgacha taʼlim tashkiloti boʻlasizmi yoki katta
maktab tarmogʻining bir qismi boʻlasizmi, bizning tizimimiz jarayonlarni soddalashtirish va
maktabgacha taʼlim sifatini oshirish uchun moʻljallangan
4
.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
“Ilk qadam” davlat o‘quv dasturi. T-2022
2.
Beruni Abu Rayxan. Indiya. Soch., t.2. – T.: «Fan», 1963. – S. 8–125.
3.
Forobiy Abu Nasr. Fozil odamlar shahri. – T.: A.Qodiriy nomidagi xalq merosi
nashriyoti, 1993. – B 167–170.
4.
Yusuf Xos Hojib. Qutadg‘u bilig. – T.: “Fan”, 1972. – B. 163.
5.
O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi. 10-jild. Sharq – Qizilqum. – T.: “O‘zbekiston milliy
ensiklopediyasi” Davlat ilmiy nashriyoti, 2005. – B. 169– 170.
6.
O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi. 1-jild. A – Beshbaliq. – T.:
7.
“O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi” Davlat ilmiy nashriyoti, 2000. – B. 217– 723.
8.
O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi. 9-jild. To‘ychi Hofiz – Sharshara. – T.: “O‘zbekiston
milliy ensiklopediyasi” Davlat ilmiy nashriyoti, 2005. – B. 288– 292.
9.
Hayitov O.E. Oliy ta'lim muassasasi o‘rta bo‘g‘in rahbarlari psixologik kompetentligini
modellashtirish: Psixol. fan. dok. ... dis.: 19.00.05. – Toshkent: ToshDPU, 2020. – 318 b.
10.
Urakov Sh. R. Oliy ta'lim muassasalarida bo‘lajak o‘qituvchilarni tayyorlashning
kompetent yondashuvga asoslangan pedagogik tizimini takomillashtirish: P. f. f.d.
Avtoreferati.: 13.00.01. – Samarqand: SamDU, 2018. – 48 b
4
Erta
yoshdagi
bolalar
ta'limida
maktabgacha
ta'limni
boshqarish
tizimlarining
ahamiyati.
https://bubblebudkids.com/importance-of-preschool-management-system/
