ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
1622
BUYUK BHARAT O'G'LONI: RUHIY UYG‘ONISH ELCHISI
Qodirova Gavhar Maratovna
https://doi.org/10.5281/zenodo.15306187
Kirish
Sharq sivilizatsiyasi beshiklaridan biri bo‘lgan Hindiston qadimdan buyuk madaniyat,
falsafa va ruhiy bilimlar makoni bo‘lib kelgan. O‘zbekiston bilan Hindiston o‘rtasidagi tarixiy
aloqalar, ayniqsa, Boburiylar davrida nihoyatda kuchli bo‘lgan. Ajdodlarimiz tomonidan barpo
etilgan me’moriy obidalar – Agra qal’asi, Humoyun maqbarasi, Dehli masjidi va boshqa ko‘plab
inshootlar bugungi kungacha hind xalqining faxri sanaladi.
Zamonaviy davrda esa bu tarixiy rishtalar yangi mazmun kasb etmoqda. O‘zbekiston
Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Hindiston bilan hamkorlik har
tomonlama rivojlanmoqda. Prezidentimiz ilgari surgan “Yangi O‘zbekiston – Yangi Renessans
sari” g‘oyasi doirasida ikki xalq o‘rtasidagi ma’naviy, ilmiy va madaniy aloqalar
mustahkamlanmoqda. Madaniyat haftaliklari, ilmiy ekspeditsiyalar, qo‘shma loyihalar orqali
xalq diplomatiyasi yangi bosqichga ko‘tarilmoqda.
Bu fon voqealari bizni yana bir bor qadimiy hind madaniyati va uning jahon
sivilizatsiyasiga qo‘shgan hissasini o‘rganishga undaydi. Ayniqsa, Vedik madaniyat elchisi
bo‘lgan buyuk avliyo – Shrila Prabhupadaning hayoti va merosi bunga yorqin misoldir.
Veda madaniyati – Ilohiy bilimlar manbai
Veda madaniyati insoniyat tarixidagi eng qadimiy ilohiy bilimlar tizimi sanaladi. "Veda"
sanskrit tilida “bilim” degan ma’noni anglatadi. To‘rt asosiy Veda – Rigveda, Yajurveda,
Samaveda va Atharvaveda orqali insonning tabiat, jamiyat, koinot va Xudo bilan bog‘lanishi
tushuntiriladi.
Vedik ta’limot insonni axloqiy hayot tarziga, ruhiy uyg‘onish sari yetaklaydi. Bu
madaniyatda san’at, tibbiyot (ayniqsa, Ayurveda), musiqa, arxitektura kabi sohalar chuqur o‘rin
egallagan. Bugungi kunda insoniyat duch kelayotgan ekologik inqiroz, stress va ma’naviy
bo‘shliqlarga qarshi Veda madaniyati nurli yo‘l ko‘rsatmoqda.
Shrila Prabhupada – Zamonaviy Veda elchisi
A. C. Bhaktivedanta Svami Shrila Prabhupada 1896-yilda Hindistonning Kolkata
shahrida tavallud topgan. U 1922-yilda ruhi ustoz – Shrila Bhaktisiddhanta Sarasvati Goswami
bilan uchrashib, Veda ilmini ingliz tilida tarqatish vazifasini oladi.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
1623
Keyingi yillarda “Bhagavad-gita”ga izohlar yozib, “Back to Godhead” jurnalini chiqaradi
va 1959-yilda sann’yasa (ruhoniy hayot) qabul qiladi.
Shrila
Prabhupada
Vrinavandagi
Radha-Damodara
ibodatxonasida “Shrimad
Bhagavatam” asari ustida ish boshlaydi. 1965-yilda “Shrimad Bhagavatam”ning dastlabki uch
jildini qo‘lga olib, AQShga boradi. 1966-yilda esa Nyu-Yorkda ISKCON – Krishna Ong‘illik
Xalqaro Jamiyatiga asos soladi. Uning qisqa umrida 50 dan ortiq asarlar, sharhlar yozildi, 14
marta dunyo bo‘ylab safar qildi, minglab odamlarga ma’naviy yo‘l ko‘rsatdi.
U asos solgan jamiyat bugungi kunda yuzdan ortiq mamlakatda faoliyat yuritmoqda.
Mayapur, Vrindavan, Mumbay va boshqa shaharlarda yirik ibodatxonalar, gurukulalar, muzey va
madaniyat markazlari qurilgan. Ammo eng muhim merosi – bu uning asarlari. O‘sha asarlar
bugun 80 dan ortiq tillarga tarjima qilingan va ko‘plab universitetlarda o‘quv qo‘llanma sifatida
foydalanilmoqda.
Jorj Harrison va Shrila Prabhupada: Musiqa va ruhiyatning uchrashuvi
Mashhur "The Beatles" guruhining a’zosi Jorj Harrison Shrila Prabhupadaning yaqin
izdoshi bo‘lgan. U Prabhupadaning falsafasidan ilhomlanib, “My Sweet Lord” qo‘shig‘ini
yaratdi. Bu qo‘shiq Krishna ongini G‘arb musiqasi orqali keng jamoatchilikka yetkazdi. Harrison
aytganidek:
“Prabhupada faqat dinga emas, hayotga yangicha qarash berdi. Bu hayot faqat tan uchun
emas – bu ruh uchun ham!”
ISKCON O‘zbekistonda O‘zbekistonda ham ISKCON jamiyati qonuniy faoliyat yuritib,
Veda madaniyatini targ‘ib qilmoqda. U turli madaniy dasturlar, seminarlar orqali jamiyatda
axloqiylik, tinchlik, murosani targ‘ib qiladi. Ruhiy hayotga qiziqish ortib borayotgan hozirgi
davrda bu harakat yoshlar orasida ijobiy ta’sir o‘tkazmoqda.
Xulosa
Bugungi jamiyatda inson axloqiy, ekologik va ruhiy sinovlarga duch kelmoqda. Shunday
bir davrda Shrila Prabhupada singari ulug‘ zotlarning hayoti, falsafasi va merosi – bu yo‘qotilgan
ma’naviy yo‘llarni topish uchun ishonchli yo‘lboshchidir.
Men bu mavzuga katta qiziqish bildirgan holda mazkur maqolani tayyorladim. Ko‘plab
yurtdoshlarimiz, ayniqsa yoshlar bu ulug‘ shaxs va Vedik meros haqida ko‘proq bilishlarini,
ilhom olishlarini istadim.
Shrila Prabhupada – bu bir insonning tarjimayi holi emas, bu insoniyat uchun yozilgan
ma’naviy darslikdir.
