ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
18
DOIMIY QON TOPSHIRUVCHI DONORLARDA LIPOPROTEIDLAR
ALMASHINUVINI O‘RGANISHNING DOLZARBLIGI
Badriddinov Oyatillo Usmonjon o‘g‘li
1
FJSTI “Patologik fiziologiya va patologik anatomiya” kafedrasi assistenti.
oyatillobadriddinov250@gmail.com
Ashuraliyeva Shoxsanam G‘ayratjon qizi
2
FJSTI Davolash ishi yo‘nalishi talabasi.
ashuraliyevashoxsanam@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.15345322
Annotatsiya. Ushbu ishning dolzarbligi doimiy donorlar qonida past zichlikdagi
lipoproteidlarni aniqlash va o'rganish qon aylanish tizimi va tarkibi bilan bog'liq moddalar
almashinuvining buzilish yog'lar almashinuvi va xolesterin miqdorining o’zgarishi bilan bog'liq
kasalliklar jumladan yurak-qon tomir tizimidagi kasalliklar: ateroskleroz, yurak ishemik
kasalliklari, arterial gipertenziya, mikrosirkulyator tizim kasalliklari, periferik a’zolarda
tromboz, emboliya, ishemiya kabi o'g'ir asoratlarga olib keluvchi o'zgarishlarning donor
bo'lmagan insonlarga nisbatan kam uchrashini ilmiy-amaliy jihatdan yoritib berishdir.
Ateroskleroz va uning asoratlari jiddiy tibbiy-ijtimoiy muammo bo'lib, bemorlar soni bo'yicha u
boshqa yurak qon tomir tizimi kasalliklarga nisbatan dunyoda birinchi o'rinlardan birini
egallaydi. PZL (past zichlikdagi lipoproteidlar) bilan bog'liq patologiyalar birinchi marta klinik
jihatdan eng mehnatga layoqatli yoshda (30-50 yosh) namoyon bo'ladi va asorat berish
tendentsiyasiga ega. So'nggi yillarda yoshlik davrida ateroskleroz va uning asoratlari bilan
bog’liq yurak qon tomir kasalliklari o'sishiga nisbatan barqaror tendentsiya kuzatilmoqda.
Kalit so'zlar: ateroskleroz, qon donori, PZL (past zichlikdagi lipoproteidlar), YZL
(yuqori zichlikdagi lipoproteidlar), xolesterin, trigletseridlar.
АКТУАЛЬНОСТЬ ИЗУЧЕНИЯ МЕТАБОЛИЗМА ЛИПОПРОТЕИДОВ У
ПОСТОЯННЫХ ДОНОРОВ КРОВИ
Аннотация. Актуальность данной работы заключается в выявлении и изучении
липопротеидов низкой плотности в крови регулярных доноров, в научном и практическом
плане пролить свет на тот факт, что изменения в системе кровообращения и ее
составе, нарушения обмена веществ, липидного обмена и изменения уровня холестерина,
в том числе при заболеваниях сердечно-сосудистой системы: атеросклерозе,
ишемической
болезни
сердца,
артериальной
гипертензии,
заболеваниях
микроциркуляторной системы, тромбозах, эмболиях, ишемии периферических органов, у
недоноров встречаются реже, чем у недоноров. Атеросклероз и его осложнения
представляют собой серьезную медицинскую и социальную проблему, а по числу больных
занимают первое место в мире среди других сердечно-сосудистых заболеваний.
Патологии, связанные с липопротеинами низкой плотности (ЛПНП), впервые клинически
проявляются у большинства людей трудоспособного возраста (30–50 лет) и, как правило,
вызывают осложнения. В последние годы наблюдается устойчивая тенденция к росту
сердечно-сосудистых заболеваний, связанных с атеросклерозом и его осложнениями, у
лиц молодого возраста.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
19
Ключевые слова: атеросклероз, донор крови, ЛПНП (липопротеины низкой
плотности), ЛПВП (липопротеины высокой плотности), холестерин, триглицериды.
THE RELEVANCE OF THE STUDY OF LIPOPROTEID EXCHANGE IN REGULAR
BLOOD DONORS
Abstract. The relevance of this work is the identification and study of low-density
lipoproteins in the blood of regular donors, which is associated with metabolic disorders related
to the circulatory system and its composition, changes in lipid metabolism and cholesterol levels,
including diseases of the cardiovascular system: atherosclerosis, ischemic heart disease, arterial
hypertension, diseases of the microcirculatory system, changes leading to serious complications
such as thrombosis, embolism, ischemia in peripheral organs, etc. is to shed light on the
scientific and practical significance of atherosclerosis and its complications, which are less
common in people without it. Atherosclerosis and its complications are a serious medical and
social problem, and in terms of the number of patients it ranks first in the world compared to
other cardiovascular diseases. Pathologies associated with low-density lipoproteins (LDL) are
first clinically manifested in the most working-age age (30-50 years) and have a tendency to
cause complications. In recent years, a steady trend towards an increase in cardiovascular
diseases associated with atherosclerosis and its complications in young people has been
observed.
Keywords: atherosclerosis, blood donor, low-density lipoproteins (LDL), high-density
lipoproteins (HDL), cholesterol, triglycerides.
Kirish
: Bir qancha tadqiqotlarda muntazam qon topshirish lipid profili parametrlarning
pasayishi bilan bog'liq ekanligini ko‘rsatdi. Lipid profilini baholash - bu shaxsni baholashning
qabul qilingan usuli
koronar yurak kasalligi xavfini aniqlashga yordam beradi. Muntazam qon topshirish temir
zahiralarini kamaytirishi mumkin va bu o'z navbatida lipid peroksidatsiyasini kamaytiradi. Bu
tadqiqot qon donorligining lipid profiliga ta'sirini aniqlash uchun amalga oshiriladi.
Materiallar va usullar:
76 nafar ishtirokchi qatnashishga rozi bo'ldi va ro'yxatga olindi,
tadqiqotga kiritildi, ulardan 44 nafari muntazam qon donorlari (tadqiqot guruhi) va 32
nafari donor bo'lmaganlar (nazorat guruhi). Har bir ob'ektdan venoz qon (10 ml) yangi vintli
qopqoqli bir martalik plastik naychalarga olindi. Bu zardobni tarkibidagi umumiy xolesterin,
triglitseridlar, past zichlikdagi lipoprotein va yuqori zichlikdagi lipoproteinlarni aniqlash uchun
ishlatildi.
Natijalar
: O'rtacha umumiy xolesterin (4.66 ± 0.86 mmol/l), triglitseridlar (1.22 ± 0.64
mmol/l), va past zichlikdagi lipoprotein (2.32) 0.73 mmol/l) muntazam qonda ancha past edi
nazorat guruhiga nisbatan donorlar (5.61 ± 1.26 mmol/l, 1.77 ± 2.9 mmol/l va 3.06 ± 0.89
mmol/l)., mos ravishda; P<0,05, barcha holatlarda). Bundan tashqari, tadqiqot guruhining 42%
past/yuqori zichlikka ega edi lipoprotein nisbati kamida uchta, nazorat guruhining taxminan 57%
kamida uchta nisbatga ega edi(P = 0.21).
Xulosa:
muntazam qon topshirish yurak-qon tomir kasalliklaridan himoya qilishi
mumkin.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
20
Donorlar bo'lmaganlarga qaraganda muntazam qon donorlarida o'rtacha umumiy
xolesterin va past zichlikdagi lipoprotein darajasining sezilarli darajada pastligi bilan aks etadi.
Qon banki cheklangan donorlik tufayli butun dunyo bo'ylab qon tanqisligidan aziyat
chekmoqda. Umuman olganda, qon topshirishning ko'plab sog'liq uchun foydali tomonlari
mavjud. Biroq, buni ko'rsatib beruvchi ilmiy tadqiqotlar yetarli emas.
Donorlik bu fidoiylikdir. Tibbiyot tilida aytganda donorlik bir organizm- „donor“dan
qabul qiluvchi organizm „retsipient“ ga toʻqimaning bir qismi, masalan qon, organ qismini
koʻchirib oʻtkazishdir. Hozirgi kunda donorlik tibbiyotning rivojlangan yoʻnalishlari qatoridan
joy olmoqda. Donorlik aslida insoniylik naʼmunalaridandir. Davlat tomonidan doimo donorlar
roʻyxatida turadigan sogʻlom kishilar ogʻir kasalliklarga chalingan bemorlarning misoli „najot
farishtasi“dir.
Davlat tomonidan donorlar uchun huquq va imtiyozlar tayinlagan boʻlib, bu orqali
donorlar har yili tibbiy koʻriklar orqali oʻz sogʻliqlarini nazorat qilib turishadi.
Bugungi kunda mamlakatimizda donorlik faoliyati ommalashmaganligi, aholi orasida
donorlik faoliyati to'g'risida salbiy fikrlarning mavjudligi, tibbiyotda bu faoliyatga bo'lgan
talabning yuqoriligi alohida ahamiyat kasb etadi.
Muntazam qon topshiruvchi donorlar organizmida lipidlar almashinuvini o'rganish hamda
uning holatini baholash orqali doimiy donorlarda yurak-qon tomir tizimi kasaliklari va ularning
asoratlari(miokard infarkti, nostabil stenokardiya, ishemik va gemorragik insult, gipertoniya
kasalligi), ateroskleroz, jigar va boshqa parenximatoz a’zolarda distrofik xastaliklar,
metobalizmni buzilshi bilan bog'liq xastalilkalar, markaziy nerv tizimida qon aylanishining
buzilishlari, tayanch harakatlanish apparati buzilishlari(revmotoid artrit, poliartrit, osteoxondroz,
artroz) nisbatan kam uchrashini ilmiy asoslash orqali ushbu faoliyatni inson salomatligi va
ko‘plab kasalliklar profilaktikasida ahamiyatini yoritib berishdir.
Tadqiqotlar natijasida shu narsa ma’lum bo‘ldiki, oddiy qon donorlarida o‘rtacha umumiy
xolesterin, triglitseridlar va past zichlikdagi lipoproteinlar donor bo‘lmaganlarga qaraganda
ancha past. Doimiy qon topshirish yurak-qon tomir kasalliklaridan himoya qilishi mumkin, bu
oddiy qon donorlaridagi umumiy xolesterin va past zichlikdagi lipoproteinlarning o‘rtacha
darajasi donor bo‘lmaganlarga qaraganda ancha past bo‘lishi mumkin.
Muntazam qon topshirish ko'p jihatdan foydali deb topildi. Bu suyak iligi faoliyatini
stimullaydi, qon shaklli elementlari hosil bo‘lishini ko‘paytiradi. Bundan tashqari, tanada
temirining to'planishiga(gemosideroz) to'sqinlik qiladi, patologiyalarda tanada temir bilan
bog‘liq erkin radikallar hosil bo‘lishini kamaytiradi.
Muntazam qon topshirishning palzma tarkibida xolesterin darajasiga ta'siri ateroskleroz
rivojlanishiga to‘sqinlik qiladi. Tadqiqotlar natijasida ma’lum bo‘ldiki, har 6 haftaqa qon
topshirish, oksidlanish jarayonlarini pasaytirishi, past zichlikdagi lipoprotein (LDL)lar hosil
bo‘lishini kamaytirib, ateroskleroz rivojlanish xavfini pasaytiradi.
Ayrim tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, oksidlanish jarayonida temirning yuqori darajasi rol
o'ynashi mumkin, bu atersklerozning ilk belgisi hisoblanadi. Boshqa tadqiqotlar shuni
ko'rsatadiki, muntazam qon topshirish, bunday xavf omillarini kamaytirishga yordam berishi
mumkin.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
21
Shunga muvofiq, ushbu tadqiqot muntazam qon donorlarida va donor bo'lmaganlar yoki
birinchi marta donorlar bilan zardob lipidlarini baholashga qaratilgan.
Materiallar va usullar
Tadqiqot jami 76ta tekshiriluvchida o'tkazildi, unda 44ta doimiy donor (o'quv guruhi) va
32ta donor bo'lmagan yoki birinchi marta donorlar (nazorat guruhi).
Kamida ikki marta qon topshirgan 20-58 yosh so'nggi 12 oy ichida, so'nggi 24 oy ichida
to'rt marta yoki so'nggi 36 oy ichida kamida olti marta. Istisno mezonlari tamaki iste'mol qilish
tarixi bo'lgan donorlar, gipertoniya, diabet mellitus va yurak-qon tomir kasalliklari, shuningdek
homilador va emizikli ayollar.
HDLni aniqlash uchun Roche Diagnostics (Bazel, Shveytsariya) tomonidan ishlab
chiqarilgan tijorat tahlil to'plamlari ishlatilgan (HDL-xolesterin va 3-avlod to'plami), umumiy
xolesterin (Xolesterin chod-Pap to'plami), LDL (LDL-xolesterin plyus 2-avlod to'plami) va
triglitseridlar (triglitseridlar to'plami).
Barcha tahlillar Hitachi 902 autoanalyzer yordamida amalga oshirildi (Hitachi Ltd,
Tokio, Yaponiya).
Natijalar
Tadqiqotga jami 76 ta tekshiriluvchi kiritildi, 44 tasi doimiy qon donorlari (tadqiqot
guruhi) va 32 kishi birinchi marta qon topshiraytoga donorlar (nazorat guruhi). 1-jadvalda
ko'rsatilganidek, tekshiriluvchilar 19-59 yoshda edi. Muhim farq yo'q edi ikki guruh o'rtasidagi
o'rtacha yosh (35.29 ± 7.94 tadqiqot guruhida va 33.77 ± 9.15 yil nazorat guruh; P = 0.461).
1-jadval. Tekshiriluvchilarning yosh taqsimoti
Yosh guruhi
O‘rganilayotgan
guruh
Nazorat
guruhi
Umumiy
20 yoshgacha
0
1
1
20 – 29 yoshlilar
10
13
23
30 – 39 yoshlilar
19
12
31
40 – 49 yoshlilar
12
5
17
50 yoshdan yuqorilar
3
1
4
Umumiy
44
32
76
O‘rtacha yosh
35.29 ± 7.94
33.77 ± 9.15
34.70 ± 8.4
Eslatma
: P = 0.461.
Tadqiqot guruhida 36 erkak va 8 ayol bor edi, va nazorat guruhida 28 erkak va 4 ayol bor
edi. Ikkala guruhdagi jinslar o'rtasida sezilarli farq yo'q.
(P = 0,281; 2-Jadval)
2-jadval. Tekshiriluvchilarning jins bo‘yicha taqsimoti
Jins
O‘rganilayotga
n guruh
Nazorat
guruhi
Umumiy
Erkaklar
29
17
46
Ayollar
15
15
30
Umumiy
44
32
76
Eslatma
: P = 0,281.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
22
Tadqiqot guruhining o'rtacha tana massasi indeksi (26.50 ± 4.20 kg/m2) sezilarli
darajada farq mavjud emas edi (26.30 ± 4.00 kg/m2) nazorat guruhidan (P = 0.744). Tadqiqotda
o'rtacha zardob tarkibidagi lipidlarini taqqoslash va nazorat guruhlari 3-jadvalda keltirilgan.
O'rganilayotgan guruhda umumiy xolesterin (4.66 ± 0.86), triglitseridlar (1.22 ± 0.64) va LDL
(2.32 ± 0.73) bilan taqqoslaganda 0.64) va LDL (0.73) bilan taqqoslaganda nazorat guruhi (5.61
± 1.26, 1.77 ± 2.91, va 3.06 ± 0.89, navbati bilan). Biroq, faqat umumiy xolesterin va LDL
uchun qiymatlar ikkala holatda ham statistik farqni ko'rsatdi (P = 0,000). Nazorat guruhida (1.00
± 0.26 mm/L) o'rganish guruhi (0.86 ± 0.24 mm/L) bilan solishtirganda zardobda HDL darajasi
sezilarli darajada yuqori edi (P = 0.016). LDL/HDL nisbati nazorat guruhi bilan taqqoslaganda
(3.22 ± 1.04 mm/L), o'rganish guruhida past edi (2.90 ± 1.28 mm/L), lekin ahamiyat berilmadi (P
= 0.247).
3-jadval. O'rtacha zardob lipidlarini (mmol/L) (n = 44) o‘rganilayotgan va nazorat
guruhlarini (n = 32) taqqoslash
Plazma lipidlari
O‘rganilayotga
n guruh
Nazorat
guruhi
P qiymati
Umumiy xolesterin
4.66 ± 0.86
5.61 ± 1.26
0.000
Trigleseridlar
1.22 ± 0.64
1.77 ± 2.91
0.119
HDL
0.86 ± 0.24
1.00 ± 0.26
0.016
LDL
2.32 ± 0.73
3.06 ± 0.89
0.000
HDL/LDL nisbati
2.90 ± 1.28
3.22 ± 1.04
0.247
Qisqartmalar
: HDL - yuqori zichlikdagi lipoprotein; LDL - past zichlikdagi lipoprotein.
Statistik farq bo'lmasa ham umumiy xolesterin, triglitseridlar va LDL tadqiqot guruhida
nazorat guruhi bilan taqqoslaganda ushbu ko‘rsatgichlardan pastroq ekanligi aniqlandi (4-
jadval). O‘rganilayotgan guruhda o'rtacha ayollarning umumiy xolesterin, triglitseridlari va LDL
miqdori (4.79 ± 0.75 mmol/L, 1.04 ± 0.43 mmol/L, va 2.40 ± 0.77 mmol/L, mos ravishda)
nazorat guruhidagi ayollarning umumiy xolesterin, triglitseridlari va LDL miqdoridan (5.24 ±
0.98 mmol/L, 2.21 ± 4.27 mmol/L, and 2.84 ± 0.76 mmol/L, mos ravishda) past edi. Xuddi
shunday, bu qiymatlar erkaklarda ham o‘rganilayotgan guruhda (4.59 ± 0.91 mmol/L, 1.15 ±
0.73 mmol/L, va 2.28 ± 0.71 mmol/L, mos ravishda) ularning nazorat guruhidagilarga nisbat
pastroq (5.94 ± 1.44 mmol/L, 1.39 ± 0.47 mmol/L, and 3.24 ± 0.98 mmol/L mos ravishda)(4-
jadval).
Zardob
lipidlari
O‘rganilayotgan guruh
Nazorat guruhi
P qiymati
Ayoll
ar
N=15
Erkakl
ar
N=29
Umum
iy
N=44
Ayoll
ar
N=15
Erkakl
ar
N=17
Umum
iy
N=32
*
**
***
***
Umumiy
xolesterin
4.79
± 0.75
4.59 ±
0.91
4.66 ±
0.86
5.24
± 0.98
5.94 ±
1.41
5.61 ±
1.26
0.4
00
0.8
22
0.1
65
0.1
60
Trigleseri
dlar
1.04
± 0.43
1.15 ±
0.73
1.11 ±
0.64
2.21
± 4.27
1.39 ±
0.47
1.77 ±
2.91
0.4
98
0.4
81
0.3
15
0.1
69
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
23
HDL
0.89
± 0.22
0.84 ±
0.25
0.86 ±
0.24
0.99
± 0.28
1.00 ±
0.26
1.00 ±
0.26
0.4
64
0.9
21
0.2
91
0.0
45
LDL
2.40
± 0.77
2.28 ±
0.71
2.32 ±
0.73
2.84
± 0.76
3.24 ±
0.98
3.06 ±
0.89
0.5
85
0.2
19
0.1
17
0.0
00
Izohlar
: * tadqiqot guruhidagi ayollar va erkaklarni taqqoslash; * * nazorat guruhidagi
ayollar va erkaklarni taqqoslash; ** * tadqiqot guruhidagi ayollarni ayollar bilan taqqoslash
nazorat guruhi; * * * * tadqiqot guruhidagi erkaklarni nazorat guruhidagi erkaklar bilan
taqqoslash.
Qisqartmalar
: HDL – yuqori zichlikdagi lipoprotein; LDL – past zichlikdagi lipoprotein.
Muhokama
Muntazam qon donorlarida donor bo‘lmaganlar yoki birinchi marta qon topshirayotgan
donorlar bilan taqqoslaganda yurak-qon tomir kasalliklari xavfi pastroq ekanligi aniqlangan.
Ushbu tadqiqot jami 76 ta tekshiriluvchida o‘rganildi – 44 ta muntazam donorlar va 32
doimiy bo'lmagan yoki birinchi marta donorlar. Ushbu tadqiqot umumiy Xolesterolni (P = 0,000)
va LDL (P = 0.000) tadqiqot guruhida nazorat guruhiga nisbatan pastroq. Tadqiqot guruhida
nazorat guruhiga nisbatan triglitserid darajasi ham past edi (P = 0.119). O'rtacha HDL miqdori
nazorat guruhida tadqiqot guruhiga nisbatan ancha yuqori edi (P = 0.016).
Mavjud adabiyotlar shuni ko'rsatadiki, LDL/HDL qiymatlari yuqori bo‘lganda yurak-qon
tomir kasalliklari xavfning oshishi bilan bog'liq holatlar kuzatiladi. Ushbu ishda nazorat
guruhining 57%i o‘rganilayotgan guruhning 42% bilan solishtirganda zardob lipidlarining
miqdorida katta farq aniqlanmadi. Ammo doimiy qon topshirish va sog ‘lom turmush tarziga
amal qilish yurak qon tomir tizimi koronar tomirlar patologiyalari rivojlaninsh xavfini
kamaytiradi.
Xulosa
Doimiy qon donorlari birinchi marta qon topshirayotgan donorlar bilan taqqoslaganda aks
ettirilgan
umumiy xolesterin va LDL darajasini sezilarli darajada past ekanligi ularda yurak-qon
tomir kasalliklari xavfi kamligini ko'rsatadi.
Shunday qilib, muntazam qon topshirish zardob lipidlarining pasayishiga olib keladi.
Biroq, ushbu xulosalarni asoslash uchun kengroq tadqiqotlar o'tkazish kerak.
REFERENCES
1.
Xoliqov, Q., & Badriddinov, O. (2023). A STUDY OF LIPID METABOLISM IN
REGULAR BLOOD DONORS.
Евразийский журнал медицинских и естественных
наук
,
3
(12), 35-38.
2.
Usmonjon o‘g‘li, B. O. LIPOPROTEIN METABOLISM OF REGULAR BLOOD
DONORS.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
24
3.
Хамракулов, Т. З., & Бадридинов, О. У. ИЗМЕНЕНИЯ ГЕМОРЕОЛОГИИ В
ПАТОГЕНЕЗЕ МИКРОЦИРКУЛЯТОР-НЫХ РАССТРОЙСТВ ПРИ ТЕЧЕНИЕ
ГИПОКСИЧЕСКОЙ ГИПОКСИИ.
4.
Хамракулов, Т. З., Бадридинов, О. У., & Шерназаров, А. Т. ИЗМЕНЕНИЯ В
ПАТОГЕНЕЗЕ МИКРОЦИРКУЛЯЦИИ ПОДЖЕЛУДОЧНОЙ ЖЕЛЕЗЫ ПРИ
ГИПОКСИЧЕСКОЙ ГИПОКСИИ.
5.
Nematillaevna, K. Y. (2022). CAUSES OF OCCURRENCE AND METHODS OF
TREATMENT OF STRABISMUS.
World Bulletin of Public Health
,
17
, 45-47.
6.
Khamrakulov, T.Z., & Badridinov, O.U. Changes in hemorheology in the pathogenesis
of microcirculatory disorders during hypoxic hypoxia. [Хамракулов, Т. З., &
Бадридинов, O. У. Изменения гемореологии в патогенезе микроциркулятор-ных
расстройств при течение гипоксической гипоксии.] JCPM 2023. №3. 61-66.
7.
Khamrakulov, T. Z., Badridinov, O. U., & Shernazarov, A. T. Changes in the
pathogenesis of pancreatic microcirculation during hypoxic hypoxia. [Хамракулов, Т. З.,
Бадридинов, О. У., & Шерназаров, А. Т. Изменения в патогенезе микроциркуляции
поджелудочной железы при гипоксической гипоксии.] JCPM 2023. №4. 180-185.
8.
Nematillaevna, K. Y. (2022). Causes of occurrence and methods of treatment of
strabismus. World Bulletin of Public Health, 17, 45-47. /Xolmatova Yo.N., Badriddinov
O.U.//.
9.
Karim, O. M. (2024). Pathophysiology of viral hepatitis in children, hepatitis a. Journal of
healthcare and life-science research, 3(6), 108-111.
10.
Badriddinov, O., & Kholmatova, Y. (2022). Miopiya violation of the refraction is a
illness. [Евразийский журнал медицинских и естественных наук.]2(12), 200-204.
11.
Kholmatova, Y. N., Khamdamov, Kh. O., Badriddinov, O. U., & Sharapova, M. B.
(2021). Modern views on the pathogenesis of uveitis in children. Economy and society.
[Холматова, Ё. Н., Хамдамов, Х. О., Бадриддинов, О. У., & Шарапова, М. Б. (2021).
Современные взгляды на патогенез увеитову детей. Экономика и социум], (11-2
(90)), 620-624.
12.
National Blood Transfusion Services Nigerian National Blood Policy: Revised
November 2005 Abuja: Federal Ministry of Health; 2006Available from:
http://www.fmh.gov.ng./images/PolicyDoc/FMOH_Nigerian_National_Blood_Pol...Acce
ssed December 22, 2009
13.
World Health Organization Management of blood transfusion services [webpage on the
Internet]
Geneva:
World
Health
Organization;
1990Available
from:
www.who.int/iris/handle/10665/39295Accessed November 22, 2009
14.
van Jaarsveld H, Pool GF. Beneficial effects of blood donation on high density
lipoprotein concentration and the oxidative potential of low density lipoprotein.
Atherosclerosis. 2002;161(2):395–402. - PubMed
15.
Bharadwaj RS. A study of lipid profiles among male voluntary blood donors in Chennai
city. Indian J Community Med. 2005;30(1):16–17.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
25
16.
Meyers DG, Strickland D, Maloley PA, Seburg JK, Wilson JE, McManus BF. Possible
association of a reduction in cardiovascular events with blood donation. Heart.
1997;78(2):188–193. - PMC – PubMed
17.
Islamova, S. T., Nazarova, M. A., Burkhanov, A. U., Khamraev, F., Isagova, B. U.,
Xamdamov, S., ... & Badriddinov, O. U. (2025). Antibacterial and antioxidant effects of
Punicalagin extracts from Punica granatum peels. Caspian Journal of Environmental
Sciences, 1-10.
