2025
MAY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 5
82
MUSTAQILLIK SHAROITIDA O'ZBEKISTONNING GENDER MUAMMOLARI
Naurizbaev Zinatdiyin
Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universiteti talabasi
Muratbaeva Yulduz
Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universiteti talabasi
Quwanıshbaeva Muqaddas
Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universiteti talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15346315
Annotatsiya.
Mazkur maqolada O‘zbekiston mustaqillikka erishgan davrdan boshlab
mamlakatdagi gender muammolari, ularning sabablari va bartaraf etish yo‘llari tahlil qilinadi.
Gender tenglikka erishish yo‘lida amalga oshirilgan qonunchilik islohotlari, ta’lim va mehnat
sohalarida ayollar va erkaklar uchun teng imkoniyatlar yaratish borasidagi harakatlar
yoritiladi. Shuningdek, gender stereotiplari, madaniy cheklovlar va iqtisodiy to‘siqlar kabi
mavjud muammolar milliy va xalqaro tajribalar asosida baholanadi. Maqolada gender
tenglikni ta’minlash bo‘yicha takliflar ilgari suriladi.
Kalit so‘zlar.
Gender, tenglik, stereotiplar, qonunchilik, islohotlar, ayollar huquqlari
GENDER ISSUES IN UZBEKISTAN IN THE CONTEXT OF INDEPENDENCE
Abstract.
This article analyzes gender issues in Uzbekistan since gaining independence,
focusing on their causes and potential solutions. It highlights legislative reforms implemented
to promote gender equality, as well as efforts to ensure equal opportunities for women and men
in education and employment. Moreover, the article evaluates existing problems such as
gender stereotypes, cultural constraints, and economic barriers, based on national and
international experiences. Recommendations are proposed to strengthen gender equality in the
country.
Keywords:
Gender, equality, stereotypes, legislation, reforms, women's rights.
ГЕНДЕРНЫЕ ПРОБЛЕМЫ УЗБЕКИСТАНА В УСЛОВИЯХ НЕЗАВИСИМОСТИ
Аннотация.
В данной статье анализируются гендерные проблемы в
Узбекистане с момента обретения независимости, их причины и пути их устранения.
Освещаются законодательные реформы, направленные на достижение гендерного
равенства, а также меры по обеспечению равных возможностей для женщин и мужчин
в сфере образования и труда. Кроме того, рассматриваются существующие проблемы,
такие как гендерные стереотипы, культурные ограничения и экономические барьеры,
2025
MAY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 5
83
на основе национального и международного опыта. В статье предложены
рекомендации по обеспечению гендерного равенства в стране.
Ключевые слова:
Гендер, равенство, стереотипы, законодательство, реформы,
права женщин.
O‘zbekiston mustaqillikka erishgach, mamlakatda inson huquqlari, xususan ayollar
huquqlarini ta’minlash, gender tenglikni qaror toptirish masalalari davlat siyosatining ustuvor
yo‘nalishlaridan biriga aylandi. Shunga qaramay, mustaqillik yillarida jamiyatda mavjud bo‘lgan
gender muammolari hanuz dolzarbligicha qolmoqda. Ushbu maqolada O‘zbekistonda mustaqillik
sharoitida gender tenglikka erishish yo‘lidagi yutuqlar va dolzarb muammolar kompleks tarzda
tahlil qilinadi.
O‘zbekistonda gender tenglikni ta’minlashga qaratilgan bir qator normativ-huquqiy hujjatlar
qabul qilindi. Jumladan, O‘zbekistonda mustaqillikdan so‘ng ayollar va erkaklar uchun teng huquq
va imkoniyatlarni ta’minlashga qaratilgan huquqiy bazalar shakllandi. 2019-yilda qabul qilingan
“Ayollar va erkaklar uchun teng huquq va imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risida”gi Qonun gender
tenglikni qonuniy asosda mustahkamladi. Shuningdek,
2022–2030-yillarga mo‘ljallangan Gender
tenglik strategiyasi
qabul qilinib, davlat siyosatining muhim yo‘nalishiga aylandi, BMT va boshqa
xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikda olib borilayotgan loyihalar mavjud. Shunga qaramay,
amaliyotda gender tenglikka erishish borasida bir qator to‘siqlar mavjud. Masalan, ayollarning
siyosiy hayotdagi ishtiroki pastligicha qolmoqda, mehnat bozorida ayollar ko‘proq past maoshli va
an’anaviy kasblarda band bo‘lmoqda. Ta’lim tizimida ham qiz bolalarning ba’zi fanlar yoki
sohalarda kam ishtirok etishi gender stereotiplari bilan bog‘liq.
Madaniy qadriyatlar va patriarxal dunyoqarash gender muammolarining ildizi hisoblanadi.
Ba’zi hollarda oiladagi qarorlar faqat erkaklar tomonidan qabul qilinadi, bu esa ayollarning ijtimoiy
faolligini cheklaydi. Xalqaro tajribalar ko‘rsatadiki, gender tenglikka erishish uchun faqat
qonunchilik emas, balki ongni o‘zgartirish, gender madaniyatni shakllantirish, ayollarning ijtimoiy
faolligini qo‘llab-quvvatlash muhim ahamiyatga ega.
Xulosa qilib aytganda, O‘zbekistonda mustaqillik yillarida gender tenglik sohasida muhim
yutuqlar qayd etilgan bo‘lsa-da, hali ham ijtimoiy stereotiplar, madaniy cheklovlar va iqtisodiy
tengsizliklar mavjud. Ushbu muammolarni bartaraf etish uchun qonunchilikni takomillashtirish
bilan birga, aholining gender madaniyatini oshirish, ta’lim tizimi va ommaviy axborot vositalarining
rolini kuchaytirish zarur. Bu yo‘nalishda olib boriladigan chora-tadbirlar jamiyatda tenglik, adolat
va farovonlikni mustahkamlashga xizmat qiladi.
2025
MAY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 5
84
REFERENCES
1.
Turemuratova, Aziza, Rita Kurbanova, and Barno Saidboyeva. "EDUCATIONAL
TRADITIONS IN SHAPING THE WORLDVIEW OF YOUNG PEOPLE IN FOLK
PEDAGOGY." Modern Science and Research 2.10 (2023): 318-322.
2.
Kurbanova, R. J., and B. E. Saidboeva. "MAKTAB VA OILADA ESTETIK
TARBIYANI
SHAKLLANTIRISH
JARAYONIDA
O'QUVCHILARNING
AKSIOLOGIK DUNYOQARASHINI RIVOJLANTIRISH." Inter education & global
study 9 (2024): 114-121.
3.
Jarasovna, Kurbanova Rita. "The Role of National Values in Shaping the Aesthetic
Worldview of Schoolchildren." International Journal of Pedagogics 5.03 (2025): 55-
58.
4.
Asamatdinova, J., and B. Saidboeva. "Diagnosis and Correction of the Development of
Value Orientation in Students in the Process of Moral and Aesthetic Education."
JournalNX 9.6 (2023): 274-277.
5.
Turemuratova,
Aziza,
and
Kamola
Yoldasheva.
"PSYCHOLOGICAL
CONFIDENTIALITY OF THE FORMATION OF STUDENTS'COLLABORATIVE
SKILLS BASED ON MULTI-VECTOR APPROACHES IN EDUCATION." Modern
Science and Research 4.4 (2025): 262-269.
6.
Turemuratova, Aziza, Shahlo Matmuratova, and Nargisa Tajieva. "THE
DEPENDENCE OF MULTI-VECTOR APPROACHES ON PEDAGOGICAL
METHODS
AND
PSYCHOLOGICAL
TRAINING
IN
IMPROVING
STUDENTS'COLLABORATIVE SKILLS BASED ON THE EDUCATIONAL
PROGRAM." Modern Science and Research 4.4 (2025): 50-55.
