2025
MAY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 5
639
РЕЦИДИВЛАНГАН ҚОРИН ОЛД ДЕВОРИ ЧУРРАЛАРИДА ЁШГА ДОИР
ПАТОМОРФОЛОГИК ЎЗГАРИШЛАР
Асатуллаев Гуломжон Шукуруллаевич
Фарғона жамоат саломатлиги тиббиёт институти. Ассистент.
Мўйдинов Жавлон Иброхимович
Фарғона жамоат саломатлиги тиббиёт институти., PhD., доцент.
https://doi.org/10.5281/zenodo.15512174
Кириш
Қорин олд девори чурралари (QОDC) хирургик амалиётлар орасида энг кенг
тарқалган патологиялардан бири бўлиб, уларнинг рецидивланиши муаммоли масала
сифатида аҳамият касб этади. Айниқса, чурранинг рецидив шакллари беморларда ҳаёт
сифатини кескин пасайтиради, қайта жарроҳлик эҳтимолини оширади ва асоратлар
кўламини кенгайтиради. Бу ҳолат клиник амалиётда нафақат операция техникаси, балки
бемор тўқималарида кечаётган морфологик ўзгаришлар ва уларнинг ёшга боғлиқ
хусусиятларини чуқур ўрганиш заруратини туғдиради.
Ёшга боғлиқ биологик ўзгаришлар тўқималардаги тикланиш қобилиятига,
коллаген синтезига, микросиркуляцияга ва яллиғланиш реакцияларига таъсир кўрсатади.
Шу сабабли, рецидивланган QОDCларда патоморфологик ўзгаришларни ҳар хил
ёш гуруҳларида таҳлил қилиш орқали чурра рецидивининг патогенезини яхшироқ
англаш ва индивидуал ёндашувни ишлаб чиқиш мумкин.
Муаммо долзарблиги
Сўнгги йилларда турли ёш гуруҳларида рецидивланган чурралар сони ортиб
бораётгани кузатилмоқда. Айниқса, кекса ва қария ёшдаги беморларда чурра
қайталаниши ҳолатлари кўпроқ рўй бермоқда. Бу нафақат операция усулларининг
самарадорлиги, балки тўқималарнинг биологик хусусиятлари, яъни уларнинг қайта
тикланиш салоҳияти билан ҳам боғлиқ. Шу боис, рецидивланган QОDCларда ёшга доир
патоморфологик ўзгаришларни ўрганиш, уларни клиник натижалар билан боғлаш ва даво
тактикасини индивидуал равишда белгилаш бугунги кунда долзарб масала ҳисобланади.
Материал ва усуллар
2025
MAY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 5
640
Тадқиқот доирасида Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази Фарғона
филиалида рецидивланган қорин олд девори чурраси бўйича қайта жарроҳлик
ўтказилган 40 нафар беморнинг биопсия материаллари таҳлил қилинди. Беморлар ёши
25 ёшдан 80 ёшгача бўлиб, улар 3 та асосий гуруҳга бўлинди: 25–40 ёшли (ёш гуруҳи),
41–60 ёшли (ўрта ёш гуруҳи) ва 61 ёш ва ундан юқори (кекса гуруҳ).
Гистологик таҳлиллар гемотоксилин-эозин ва Массонинг трихром бўёқлари билан
амалга оширилди. Бириктирувчи тўқимадаги коллаген толалар ҳолати, фибробластлар
фаоллиги, қон томирларнинг ҳолати ва яллиғланиш инфильтрацияси даражаси
баҳоланди. Морфометрик таҳлилда коллаген I ва III типларининг нисбатига алоҳида
эътибор қаратилди.
Натижалар
Ёш гуруҳидаги беморларда бириктирувчи тўқиманинг структураси анча
сақланган, фибробластлар фаол, капилляр ангиогенез намоён бўлган ва коллаген толалар
тартибли жойлашгани аниқланди. Уларда яллиғланиш белгилари камроқ бўлиб, қайта
тикланиш потенциали юқори баҳоланди.
Ўрта ёш гуруҳида коллаген толаларнинг тарқоқлиги, эпителий ости қатламда
микроциркулятор шикастланишлар, лимфоцитар инфильтрация ва фиброзлашув
белгилари қайд этилди. Фибробластлар фаоллиги пасайган, тикланиш жараёнлари секин
кечаётгани кўрилди.
Кекса ёшли беморларда эса коллаген толалар ноқис, фрагментланган ва гомоген
тузилмани йўқотган ҳолда аниқланди. Микроциркулятор руслаларда стаз, қон қуйилиш
ўчоқлари, сидерофаглар, фибриноид некроз ва суюлган матрикс тузилиши кузатилди. Бу
эса тикланиш жараёнининг сустлиги, патологиянинг узоқ давом этиши ва рецидивлашиш
хавфининг юқорилигини кўрсатади.
Хулоса
Рецидивланган қорин олд девори чурраларида тўқималарда кечаётган
патоморфологик ўзгаришлар беморнинг ёшига боғлиқ равишда яққол фарқланади. Ёш
беморларда тикланиш салоҳияти юқори бўлиб, қайта жарроҳликдан кейинги прогресс
яхшироқ. Катта ёшли ва кекса беморларда эса тўқималардаги фиброз, микроциркуляция
бузилишлари ва яллиғланиш давомийлиги туфайли жарроҳлик натижалари кўпроқ
рецидив билан якунланиши мумкин.
2025
MAY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 5
641
Шу боис, чурранинг рецидив шаклларини даволашда ёшга мос индивидуал
ёндашув, тўқималар ҳолатини ҳисобга олган ҳолда пластика усулларини танлаш ва
регенерацияни рағбатлантирувчи воситалардан фойдаланиш мақсадга мувофиқ
ҳисобланади.
Фойдаланилган адабиётлар
1.
Абуясинова, Г.К., & Жумабаев, С.Х. (2020). Патогенетические аспекты рецидивов
вентральных грыж у пожилых пациентов.
Хирургия Восточной Европы
, №2, 35–39.
2.
Шапкин, Ю.Г., & Малахов, С.Н. (2018). Реконструктивная герниопластика при
рецидивных вентральных грыжах: клинико-морфологический анализ.
Вестник
хирургии имени Грекова
, №177(5), 44–49.
3.
Тимофеев, Ю.С. (2019). Возрастные изменения соединительной ткани и их
значение в хирургии грыж.
Медицинская патология
, №4, 12–17.
4.
Junge, K., Klinge, U., & Klosterhalfen, B. (2006). Mesh biocompatibility and tissue
response in hernia repair.
Hernia
, 10(6), 472–477. https://doi.org/10.1007/s10029-006-
0130-z
5.
Muysoms, F.E. et al. (2012). European Hernia Society guidelines on the closure of
abdominal wall incisions.
Hernia
, 16(3), 239–248. https://doi.org/10.1007/s10029-012-
0901-3
6.
Шахназаров, Б.Г. (2021). Регенеративные процессы в тканях передней брюшной
стенки при грыжах у пациентов старшей возрастной группы.
Проблемы
клинической хирургии
, №2, 58–62.
