O’TKIR BRONXIT BILAN BIRGA BOSHQA KOMORBID KASALLIKLARNING O’SMIR YOSHLARDA UCHRASHI

1668

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 5

O’TKIR BRONXIT BILAN BIRGA BOSHQA KOMORBID KASALLIKLARNING

O’SMIR YOSHLARDA UCHRASHI

Tog’aydullayeva Dildora Dilmurodovna

Fundamental Tibbiyot kafedrasi assistenti

Osiyo Xalqaro Universiteti, Bukhoro, O’zbekiston

https://doi.org/10.5281/zenodo.15536257

Annotatsiya. Ushbu maqolada bolalarda branxit kasalligi bilan boshqa komorbid

kasalliklarning uchrash chastotasi, turlari , kelib chiqish etiologiyasi, profilaktikasi va davolash
usullari samaradorligi haqida gap olib boriladi.Adabiytlardagi ma’lumotlarga ko’ra, atopik
dermatit fonida bronxit bronxial sekretsiyalarning haddan tashqari ko’payishi bilan kichadi,
hamda nafas olishning buzilishi bilan birga keladi, timomegaliya fonida esa bronhit uzoq
muddatli febril isitma bilan, shuningdek mikrosirkulyatsiyaning buzilishlari bilan kechadi.
Qo`shuvchi to’qima displaziyasi bo’lgan bolalarda bronxit yallig’lanish belgilarining uzoq
davom etishi bilan takrorlanuvchi xarakterga ega bo’ladi. Birgalikda kechgan patologiyaga ega
bo’lgan bronxit kasalligi aniqlanganda diagnostika va davolash kursiga qo’shimchalar kiritish
zarurligini anglatadi.

Kalit so’zlar: komorbidlik, bronxit, anemiya, xafv omillar, yashash sharoiti, anomaliya,

chastota va davolash.

Asosiy qism:

Bolada bronxitning sabablariBolalarda bronxitning asosiy sabablari virusli

infektsiyalar (90% hollarda), bakterial infektsiyalar, allergiya va bezovtalanish xususiyati
beruvchi moddalar (tamaki tutuni, ifloslangan havo).Immunitetning zaiflashishi, nafas olish
yo'llari infektsiyalari va surunkali kasalliklar ham bronxitga yordam beradi. Kasallikning
rivojlanish sabablari: Yuqumli moddalar yoki bezovtalanish xususiyati beruvchi moddalar nafas
yo'llariga kirganda bronxial shilliq qavatning yallig'lanishi sodir bo'ladi.Bu shish paydo
bo'lishiga, shilimshiqning ko'payishiga va bronxalarning torayishiga olib keladi, bu esa nafas
olishni qiyinlashtiradi va yo'talni keltirib chiqaradi.Yallig'lanishga javoban tana infektsiyaga
qarshi kurashish uchun immunitet tizimini faollashtiradi, bu isitma va umumiy bezovtalik
sifatida namoyon bo'ladi.

Bolalarda bronxit belgilari

Yutalish: Avval quruq, keyin samarali (balg'am bilan).
Harorat: Tana haroratining ko'tarilishi, ba'zan yuqori darajali
Xirillash: Nafas olayotganda, ayniqsa nafas chiqarayotganda eshitiladi.
Nafas qiyinlashuvi: Nafas olish qiyinlishuvi, ayniqsa jismoniy mashqlar paytida.
Umumiy bezovtalik: Zaiflik, charchoq, bosh og'rig'i.
Ko'krak og'rig'i: Ko'krak suyagi orqasida noqulaylik yoki og'riq hissi, yo'talayotganda

kuchayadi.

Bir vaqtning o'zida yoki ketma-ket ikki yoki undan ko'p kasallik yoki kasalliklar

mavjudligini ko'rsatadi. Qo'shimcha kasalliklarning boshqa shartlariga birgalikdagi holatlar,
birgalikda mavjud bo'lgan holatlar yoki bir nechta surunkali kasalliklar kiradi. Yo'ldosh
kasalliklar - bu yuqumli bo'lmagan kasalliklar bo'lib, ular butun dunyo bo'ylab o'limning uchdan
ikki qismini tashkil qiladi. Bu yiliga qariyb 36 million o'limga to'g'ri keladi. Yuqori qon bosimi,
qandli diabet, yurak-qon tomir kasalliklari, artrit, insult va malign kasalliklar - bularning barchasi
birgalikdagi kasalliklarga misoldir. o'pkada bronxlar (katta va oʻrta kattalikdagi havo yoʻllari)
yalligʻlanishi. Bu yoʻtalni keltirib chiqaradi. Bronxit odatda burun, quloq, tomoq yoki

1669

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 5

sinuslarda infeksiya sifatida boshlanadi. Keyin infeksiya bronxga tushadi. Alomatlar
orasida yo'tal, balg'am, xirillash, nafas qisilishi va koʻkrak ogʻrigʻi mavjud. Bronxit :oʻtkir yoki
surunkali boʻlishi mumkin.

Oʻtkir bronxit: Oʻtkir bronxitda odatda uch hafta davom etadigan yoʻtal kuzatiladi,

buni ko'krak qafasidagi shamollash deb ham atash mumkin. Ushbu kasallikka chalingan
insonlarning 90% dan koʻprogʻida kasallikning asosiy sababi virusli infeksiyadir. Ushbu viruslar
odamlar yoʻtalganda yoki toʻgʻridan-toʻgʻri aloqa qilganda havo orqali tarqalishi mumkin. Kam
holatlarda esa Mycoplasma pneumoniae yoki Bordetella pertussis kabi bakterial infektsiyadan
kelib chiqishi mumkin. Xavf omillariga tamaki tutuni, chang va boshqa havo ifloslanishi kiradi.
Oʻtkir bronxitni davolash odatda dam olishni, paratsetamol tabletkasini (asetaminofen) va isitma
uchun qoʻllaniladigan steroid boʻlmagan yalligʻlanishga qarshi dorilarni (NSAID) oʻz ichiga
oladi.

Surunkali bronxit
Surunkali bronxitda esa kasallangan odam yoʻtalganda balgʻam chiqaradi va bu jarayon

yiliga uch oy yoki undan koʻproq vaqt davom etishi mumkin

[6]

. Surunkali bronxit bilan ogʻrigan

koʻplab odamlarda surunkali obstruktiv oʻpka kasalligi (KOAH) mavjud

[7]

. Tamaki chekish eng

keng tarqalgan sabab boʻlib, havoning ifloslanishi va genetika kabi bir qator boshqa omillar ham
biroz rol oʻynaydi. Surunkali bronxit nafas aʼzolarining eng koʻp tarqalgan kasalliklaridan
hisoblanadi va u koʻproq erkaklarda kuzatiladi.

Eozinofil bronxit
Eozinofil bronxit surunkali quruq yoʻtal boʻlib, eozinofillar deb nomlanuvchi oq

qon hujayralari sonining koʻpayishi bilan tavsiflanadi. U rentgen nurida normal topilmaga ega
va havo oqimi cheklanmagan

.

Aspergillus bronxit— Aspergilloz kasalliklari spektridan biri

boʻlib, bronxlar qoʻziqorin infeksiyasiga duchor boʻladi. Bu oʻpka aspergillozining boshqa
holatlaridan farq qiladi, chunki u asosan immuniteti zaif odamlarga taʼsir qiladi

Tadqiqot maqsadi.

Turli xil komorbid patologiyasi bo’lgan bolalarda o’tkir bronxitning

kechish xususiyatlarini o`rganish.

Tadqiqot natijalari. Bizning klinikamiz ma’lumotlariga ko’ra, yillar davomida bolalar

o’rtasida o’tkir bronxitga chalingan somatik bo’limga yotqizilgan erta yoshli bolalar soni
kamaymagan, aksincha ko’paygan. Bu barcha somatik kasalliklar tarkibida 18-22% ni tashkil
qiladi. Shu bilan birga, bronxit bilan og’rigan bolalarning 45% dan ortig’i asosiy kasallik
kechishiga ta’sir ko’rsatadigan qo’shma patologiyaga ega, bu esa kasalxonada qolish muddatini
4-5 kunga uzaytirishga olib kelgan. Noqulay premorbid foni bo’lgan bolalarda nafas olish
kasalliklarining o’ziga xos xususiyati bir qator ilmiy tadqiqotlarda qayd etilgan, bu klinik
amaliyotda komorbidlik muammosining yuqori ahamiyatini tasdiqlaydi. Klinik tajribamiz va
klinikamizda olib borilgan tadqiqotlar shuni ko’rsatadiki, o’tkir bronxit timomegaliya bilan
birgalikda kechganida bolaning immunologik reaktivligining o’zgarishi, shuningdek bronxitning
uzoq davom etishga moyilligi tufayli og’irroq kechish bilan tavsiflanadi. Aniqlangan
holatlarning yarmidan ko’pida timomegaliya bilan og’rigan bolalarda bronxlarning o’tkir
yallig’lanishi febril isitma fonida sodir bo’ladi va isitma bir haftadan ko’proq davom etishi
mumkin. Anemiya eritrotsitlar va gemoglobinning kamayishi tufayli to’qimalarda kislorod
tashishning yomonlashishi bilan bog’liq bo`lgan gipoksiya bronxit klinik kechishini
og’irlashtiradi. Bizning kuzatishlarimizga ko’ra, bronxit paydo bo’lganda tana harorati anemiya
bilan og’rigan bolalarning deyarli uchdan ikki qismida past darajadagi, uchdan bir qismidaa
febril bo’lib, kasallikning to’rtinchi yoki beshinchi kunlarida uning normallashishi qayd etilgan.

1670

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 5

O’tkir bronxit va otitning kombinatsiyasi bilan, deyarli uchdan bir qismida obstruktsiya belgilari
aniqlandi, ular yuqori nafas yo’llarida yallig’lanish o’zgarishlarining og’irligi pasayishi bilan
parallel ravishda ikki kundan etti kungacha to’xtatildi. QTD bo’lgan bolalarga xos bo’lgan
giperkrinik variant barcha patternlarning sezilarli darajada oshishi bilan tavsiflanadi, bu bronxial
daraxtda keng tarqalgan patologik jarayonni ko’rsatadi va past chastotali spektrda aniqroq
akustik ish obstruktsiyaning «proksimal» xususiyatini ko’rsatadi. Klinik tiklanish davrida ham,
QTD bilan og’rigan bir qator bolalar past chastotali diapazonda nafas olishning akustik ishining
yuqori darajasini saqlab qolishadi, bu esa ularda traxeobronxial displaziya borligiga shubha
qilish imkonini beradi. Bu ixtisoslashtirilgan kasalxonada ushbu bolalarni yanada chuqur
tekshirish zarurligini belgilaydi. Bronxofonografiya bronxodilatator terapiyasini tanlashda,
bronxodilatatorlarni ingalatsiyadan oldin va keyin tekshirishni amalga oshirishda ham
qo’llanilishi kerak. Tadqiqotchilarning fikriga ko’ra, QTD belgilari bo’lgan har beshinchi bolada
yil davomida bronxitning takroriy epizodlari (qaytalanishi) mavjud bo’lib, ular mushak-skelet
tizimining displastik kasalliklari (ko’krak qafasi deformatsiyasi, diafragma va interkostal
mushaklar gipotoniyasi) va bronxial daraxtning displastik kasalliklari tufayli yig`ilgan balg’amni
evakuatsiya qilishning buzilishi tufayli yallig’lanish jarayonining uzoq davom etishi bilan
tavsiflanadi. Bronxitning og’ir va uzoq davom etadigan tendentsiyasi immunologik
reaktivlikning o’zgarishi bilan kechadigan kasalliklarda kuzatiladi. Masalan timomegaliya fonida
bronxit ko’pincha uzoq muddatli febril isitma bilan shuningdek mikrosirkulyatsiyaning buzilishi
bilan kechadi.

Xulosa.

Bollarda ayniqsa o’smir yoshidagi bolalarda kasalliklarga moyillik darajasi bu

yoshdagi bolalarning jinsiy tomonlama rivojlanish vaqtiga to’g’ri kelganligi uchun qolganlarga
nisbatan yuqoriroq bo’ladi. Komorbid anemiyaning mavjudligi bronxlar zararlanishining
nisbatan kam ifodalangan belgilari, ko`pincha to’qimalarda kislorod tashishning yomonlashishi
natijasida yuzaga keladigan gipoksyaning og’ir kechishi bilan tafsiflanadi. Anemiya va Bronxit
birgalikda to’qimalardagi kislorod almashunivining va oziq moddalar tashilishini yanada
og’irlashtiradi.Bronxitni quloqlarning yallig`lanishi, ayniqsa yiringli otit bilan birga kechganida,
jarayon og’ir isitma va intoksikatsiya belgilari bilan o’tkir kichadi. Shunday qilib, zamonaviy
tibbiyotda kasallarga individual yondashuv, birinchi navbatda, asosiy va yo`ldosh kasalliklarning
xususiyatlarini aniqlashga asoslangan bo’lib, ba’zi hollarda diagnostika va davolash dasturiga
qo’shimchalar kiritish zarurligini belgilaydi.

REFERENCES

1.

Togaydullaeva, D. D. (2022). ARTERIAL GIPERTONIYA BOR BEMORLARDA
KOMORBIDLIK UCHRASHI.

TA'LIM VA RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY

JURNALI

,

2

(11), 32-35.

2.

Togaydullaeva, D. D. (2022). Erkaklarda yurak ishemik kasalligining kechishida
metabolik

sindrom

komponentlarining

ta’siri.

Fan,

ta'lim,

madaniyat

va

innovatsiya

,

1

(4), 29-34.

3.

Dilmurodovna, T. D. (2023). MORPHOLOGICAL ASPECTS OF THE THYROID
GLAND IN VARIOUS FORMS OF ITS PATHOLOGY.

American Journal of Pediatric

Medicine and Health Sciences (2993-2149)

,

1

(8), 428-431.

4.

Dilmurodovna, T. D. (2023). Morphological Signs of the Inflammatory Process in the
Pancreas in Type I and Ii Diabetes Mellitus.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION

IN NONFORMAL EDUCATION

,

3

(11), 24-27.

1671

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 5

5.

Dilmurodovna, T. D. (2023). КЛИНИКО-МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ
ТЕЧЕНИЕ ВОСПАЛИТЕЛЬНОГО ПРОЦЕССА В ПОДЖЕЛУДОЧНОЙ ЖЕЛЕЗЕ
ПРИ САХАРНОМ ДИАБЕТЕ I И II ТИПА.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И

ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

,

33

(1), 173-177.

6.

Khafiza, J., & Dildora, T. (2023). Frequency of Comorbid Pathology among Non-
Organized Population.

Research Journal of Trauma and Disability Studies

,

2

(4), 260-

266.

7.

Dilmurodovna, T. D. (2023). Clinical and Diagnostic Features of the Formation of
Arterial Hypertension in Young People.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN

NONFORMAL EDUCATION

,

3

(12), 41-46.

8.

Dilmurodovna, T. D. (2024). DIABETES MELLITUS IN CENTRAL ASIA:
PROBLEMS AND SOLUTIONS.

Лучшие интеллектуальные исследования

,

12

(4),

204-213.

9.

Тогайдуллаева, Д. Д. (2024). ОБЩИЕ ОСОБЕННОСТИ ТЕЧЕНИЕ САХАРНОГО
ДИАБЕТА В СРЕДНЕЙ АЗИИ.

Лучшие интеллектуальные исследования

,

12

(4),

193-204.

10.

Tog‘aydullaeva, D. D. (2024). GIPERTENZIYA BOR BEMORLARDA MODDALAR
ALMASINUVINING BUZULISHI BILAN KELISHI.

Лучшие интеллектуальные

исследования

,

14

(4), 130-137.

11.

Dilmurodovna, T. D. (2024). FACTORS CAUSING ESSENTIAL HYPERTENSION
AND COURSE OF THE DISEASE.

Лучшие интеллектуальные исследования

,

14

(4),

138-145.

12.

Dilmurodovna, T. D. (2024). PREVALENCE INDICATORS OF ARTERIAL
HYPERTENSION

IN

THE

POPULATION.

ОБРАЗОВАНИЕ

НАУКА

И

ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

,

41

(4), 78-87.

13.

Тогайдуллаева, Д. Д. (2024). ИШЕМИЧЕСКАЯ БОЛЕЗНЬ СЕРДЦА, МЕТОДЫ
ЛЕЧЕНИЯ И ЭФФЕКТИВНОСТЬ ЛЕЧЕНИЯ СТЕНОКАРДИИ.

ОБРАЗОВАНИЕ

НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

,

39

(5), 107-115.

14.

Dildora, T. (2021, June). CHRONIC RENAL FAILURE. In

Archive of Conferences

(pp.

85-89).

15.

Tog’aydullayeva, D. D. (2024). MORPHOLOGICAL ASPECTS OF ANEMIA IN
SOMATIC

DISEASES.

EUROPEAN

JOURNAL

OFMODERNMEDICINEAND

PRACTICE

,

4

(4), 212-219.

16.

Nematilloyevna, X. M., & Qilichovna, A. M. (2024). MORPHO-FUNCTIONAL
CHANGES IN ACUTE FORMS OF APHTHOUS STOMATITIS: Yangi O'zbekiston
taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari.

Yangi O'zbekiston taraqqiyotida

tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari

,

6

(4), 177-186.

17.

Qilichovna, A. M., & Nematilloyevna, X. M. (2024). METABOLIK SINDROMI VA
QON BOSIMI BOR BEMORLARDA O'ZGARISH XUSUSIYATLARI BAHOLASH:
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari.

Yangi

O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari

,

6

(4), 187-196.

18.

Qilichovna, A. M., & Nematilloyevna, X. M. (2024). TIBBIYOT TILI
HISOBLANMISH LOTIN TILINI SAMARALI O’RGANISH OMILLARI: Yangi
O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari.

Yangi O'zbekiston

taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari

,

6

(4), 197-206.

1672

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 5

19.

Tog’aydullayeva, D. D. (2024). Embrional Davrda Gemopoez Va Unda Jigar Va
Taloqning Roli.

Journal of Science in Medicine and Life

,

2

(6), 132-134.

20.

Tog’aydullayeva, D. D. (2024). Occurrence of Combination Diseases in Ischemic Heart
Disease and Metabolic Syndrome and their Diagnosis.

Journal of Science in Medicine

and Life

,

2

(6), 126-131.

21.

TOG’AYDULLAYEVA,

D.

D.

(2024).

GLUCOSE

TOLERANCE

AND

HYPERTENSION.

Valeology: International Journal of Medical Anthropology and

Bioethics

,

2

(09), 132-136.

22.

Tog’aydullayeva, D. D. (2024). The Occurrence of Burning Diseases when Ischemic
Heart Disease and Metabolic Syndrome Come Together.

AMALIY VA TIBBIYOT

FANLARI ILMIY JURNALI

,

3

(5), 432-437.

23.

Tog’aydullayeva, D. D. (2024). THE FREQUENCY OF COMORBID PATHOLOGY
AMONG

THE

POPULATION

WITH

DIFFICULT

WORKING

CONDITIONS.

EUROPEAN

JOURNAL

OFMODERNMEDICINEAND

PRACTICE

,

4

(11), 510-514.

24.

Tog’aydullayeva, D. D. (2024). The Role of Immune Inflammation Processes in the
Pathogenesis of Types of Ischemic Heart Diseases.

American Journal of Bioscience and

Clinical Integrity

,

1

(10), 85-89.

25.

Халимова, Ю. С. (2021). MORPHOFUNCTIONAL ASPECTS OF THE HUMAN
BODY IN THE ABUSE OF ENERGY DRINKS.

Новый день в медицине

,

5

(37), 208-

210.

26.

Халимова, Ю. С. (2022). МОРФОФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ОСОБЕННОСТИ
ЯИЧНИКОВ

КРЫС

ПРИ

ВОЗДЕЙСТВИИ

КОФЕИН

СОДЕРЖАЩИХ

НАПИТОК.

Gospodarka i Innowacje.

,

23

, 368-374.

27.

Salokhiddinovna, X. Y. (2023). INFLUENCE OF EXTERNAL FACTORS ON THE
MALE

REPRODUCTIVE

SYSTEM.

EUROPEAN

JOURNAL

OF

MODERN

MEDICINE AND PRACTICE

,

3

(10), 6-13.

28.

Халимова, Ю. С., & Шокиров, Б. С. (2022). МОРФОФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ
ООБЕННОСТИ

ВНУТРЕННИХ

ОРГАНОВ

ПРИ

ХРОНИЧЕСКОМ

АЛКОГОЛИЗМЕ.

Scientific progress

,

3

(2), 782-789.

29.

Halimova, Y. S. (2023). Morphological Aspects of Rat Ovaries When Exposed to
Caffeine Containing Drink.

BEST JOURNAL OF INNOVATION IN SCIENCE,

RESEARCH AND DEVELOPMENT

,

2

(6), 294-300.

30.

Halimova, Y. S., Shokirov, B. S., & Khasanova, D. A. (2023). Reproduction and
Viability of Female Rat Offspring When Exposed To Ethanol.

Procedia of Engineering

and Medical Sciences

, 32-35.

31.

Salokhiddinovna, H. Y. (2023). Morphological Features of the Human Body in Energy
Drink

Abuse.

EUROPEAN

JOURNAL

OF

INNOVATION IN

NONFORMAL

EDUCATION

,

3

(5), 51-53.

32.

Халимова, Ю. С., & Шокиров, Б. С. (2022). СОВРЕМЕННЫЕ ДАННЫЕ О
МОРФО-ФУНКЦИОНАЛЬНЫХ АСПЕКТОВ ЧЕЛОВЕЧЕСКОГО ОРГАНИЗМА
ПРИ ЗЛОУПОТРЕБЛЕНИЕ ЭНЕРГЕТИЧЕСКИМИ НАПИТКАМИ.

PEDAGOGS

jurnali

,

4

(1), 154-161.

33.

Halimova, Y. S. (2023). Morphofunctional Aspects of Internal Organs in Chronic
Alcoholism.

AMALIY VA TIBBIYOT FANLARI ILMIY JURNALI

,

2

(5), 83-87.

1673

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 5

34.

Shokirov, B. S. (2021). Halimova Yu. S. Antibiotic-induced rat gut microbiota dysbiosis
and salmonella resistance Society and innovations.

35.

Халимова, Ю. С., & Шокиров, Б. С. (2021). Репродуктивность и жизнеспособность
потомства самок крыс при различной длительности воздействия этанола.
In

Актуальные вопросы современной медицинской науки и здравоохранения:

Материалы VI Международной научно-практической конференции молодых
учёных и студентов, посвященной году науки и технологий,(Екатеринбург, 8-9
апреля 2021): в 3-х т.

. Федеральное государственное бюджетное образовательное

учреждение высшего образования «Уральский государственный медицинский
университет» Министерства здравоохранения Российской Федерации.

36.

Khalimova, Y. S. BS Shokirov Morphological changes of internal organs in chronic
alcoholism.

Middle European scientific bulletin

, 12-2021.

37.

Шокиров, Б. С., & Халимова, Ю. С. (2022). ДИСБИОЗ ВЫЗВАННЫЙ
АНИБИОТИКАМИ КИШЕЧНОЙ МИКРОБИОТЫ КРЫС И УСТОЙЧИВОСТЬ К
САЛМОНЕЛЛАМ.

Scientific progress

,

3

(2), 766-772.

38.

Salokhiddinovna, X. Y. (2023). Clinical Features of the Course of Vitamin D Deficiency
in Women of Reproductive Age.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN

NONFORMAL EDUCATION

,

3

(11), 28-31.

39.

Шокиров, Б., & Халимова, Ю. (2021). Антибиотик-индуцированный дисбиоз
микробиоты кишечника крыс и резистентность к сальмонеллам.

Общество и

инновации

,

2

(4/S), 93-100.

40.

Salokhiddinovna,

X.

Y.

(2023).

MORPHOLOGICAL

CHANGES

IN

PATHOLOGICAL FORMS OF ERYTHROCYTES.

EUROPEAN JOURNAL OF

MODERN MEDICINE AND PRACTICE

,

3

(11), 20-24.

41.

Saloxiddinovna, X. Y. (2023). ERITROTSITLAR PATOLOGIK SHAKLLARINING
MORFOLOGIK O'ZGARISHLARI.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ

ИДЕИ В МИРЕ

,

33

(1), 167-172.

42.

Шокиров, Б., & Халимова, Ю. (2021). Antibiotic-induced rat gut microbiota dysbiosis
and salmonella resistance.

Общество и инновации

,

2

(4/S), 93-100.

43.

Шокиров, Б. С., & Халимова, Ю. С. (2021). Пищеварительная функция кишечника
после коррекции экспериментального дисбактериоза у крыс бифидобактериями.
In

Актуальные вопросы современной медицинской науки и здравоохранения:

Материалы VI Международной научно-практической конференции молодых
учёных и студентов, посвященной году науки и технологий,(Екатеринбург, 8-9
апреля 2021): в 3-х т.

. Федеральное государственное бюджетное образовательное

учреждение высшего образования «Уральский государственный медицинский
университет» Министерства здравоохранения Российской Федерации.

44.

Salokhiddinovna, X. Y. (2023). Anemia of Chronic Diseases.

Research Journal of

Trauma and Disability Studies

,

2

(12), 364-372.

45.

Salokhiddinovna, X. Y. (2023). MALLORY WEISS SYNDROME IN DIFFUSE LIVER
LESIONS.

Journal of Science in Medicine and Life

,

1

(4), 11-15.

46.

Salohiddinovna, X. Y. (2023). SURUNKALI KASALLIKLARDA UCHRAYDIGAN
ANEMIYALAR MORFO-FUNKSIONAL XUSUSIYATLARI.

Ta'lim innovatsiyasi va

integratsiyasi

,

10

(3), 180-188.

1674

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 5

47.

Халимова, Ю. С. (2024). КЛИНИКО-МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ
ВИТАМИНА

D

В

ФОРМИРОВАНИЕ

ПРОТИВОИНФЕКЦИОННОГО

ИММУНИТА.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В

МИРЕ

,

36

(3), 86-94.

48.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). CLINICAL FEATURES OF VITAMIN D EFFECTS ON
BONE METABOLISM.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В

МИРЕ

,

36

(5), 90-99.

49.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). CLINICAL AND MORPHOLOGICAL ASPECTS OF
AUTOIMMUNE THYROIDITIS.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ

ИДЕИ В МИРЕ

,

36

(5), 100-108.

50.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). MORPHOFUNCTIONAL FEATURES BLOOD
MORPHOLOGY IN AGE-RELATED CHANGES.

Лучшие интеллектуальные

исследования

,

14

(4), 146-158.

51.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). CLINICAL MORPHOLOGICAL CRITERIA OF
LEUKOCYTES.

Лучшие интеллектуальные исследования

,

14

(4), 159-167.

52.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). Current Views of Vitamin D Metabolism in the
Body.

Best Journal of Innovation in Science, Research and Development

,

3

(3), 235-243.

53.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). MORPHOFUNCTIONAL FEATURES OF THE
STRUCTURE AND DEVELOPMENT OF THE OVARIES.

EUROPEAN JOURNAL

OF MODERN MEDICINE AND PRACTICE

,

4

(4), 220-227.

54.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). Modern Views on the Effects of the Use of Cholecalciferol
on the General Condition of the Bod.

JOURNAL OF HEALTHCARE AND LIFE-

SCIENCE RESEARCH

,

3

(5), 79-85.

55.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2024). МОРФО-ФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ И
КЛИНИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ СТРОЕНИЯ И РАЗВИТИЯ ЯИЧНИКОВ (ОБЗОР
ЛИТЕРАТУРЫ).

TADQIQOTLAR. UZ

,

40

(5), 188-198.

56.

Халимова, Ю. С. (2024). Морфологические Особенности Поражения Печени У

Пациентов С Синдромом Мэллори-Вейса.

Journal of Science in Medicine and

Life

,

2

(6), 166-172.

57.

Xalimova, Y. S. (2024). Morphology of the Testes in the Detection of Infertility.

Journal

of Science in Medicine and Life

,

2

(6), 83-88.

58.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2024). ОСОБЕННОСТИ СОЗРЕВАНИЕ И
ФУНКЦИОНИРОВАНИЕ

ЯИЧНИКОВ.

ОБРАЗОВАНИЕ

НАУКА

И

ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

,

55

(2), 188-194.

59.

Хафизова, М. Н., & Халимова, Ю. С. (2024). МОТИВАЦИОННЫЕ МЕТОДЫ ПРИ
ОБУЧЕНИИ ЛАТЫНИ И МЕДИЦИНСКОЙ ТЕРМИНОЛОГИИ.

ОБРАЗОВАНИЕ

НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

,

55

(2), 165-171.

60.

Хафизова, М. Н., & Халимова, Ю. С. (2024). ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ЧАСТОТНЫХ
ОТРЕЗКОВ В НАИМЕНОВАНИЯХ ЛЕКАРСТВЕННЫХ ПРЕПАРАТОВ В
ФАРМАЦЕВТИКЕ.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В

МИРЕ

,

55

(2), 172-178.

61.

Saloxiddinovna, X. Y., & Ne’matillaevna, X. M. (2024). FEATURES OF THE
STRUCTURE

OF

THE

REPRODUCTIVE

ORGANS

OF

THE

FEMALE

BODY.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

,

55

(2),

179-183.

1675

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 5

62.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2024). КЛИНИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ЛИЦ
ЗЛОУПОТРЕБЛЯЮЩЕЕСЯ

ЭНЕРГЕТИЧЕСКИМИ

НАПИТКАМИ.

TADQIQOTLAR. UZ

,

40

(5), 199-207.

63.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2024). КЛИНИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ
ЗАБОЛЕВАНИЙ ВНУТРЕННИХ ОРГАНОВ У ЛИЦ, СТРАДАЮЩИХ
АЛКОГОЛЬНОЙ ЗАВИСИМОСТЬЮ.

TADQIQOTLAR. UZ

,

40

(5), 240-250.

64.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2024). кафедра Клинических наук Азиатский
международный университет Бухара, Узбекистан.

Modern

education

and

development

,

10

(1), 60-75.

65.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2024). МОРФО-ФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ И
КЛИНИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ФОРМИРОВАНИЯ КОЖНЫХ ПОКРОВОВ.

Modern

education and development

,

10

(1), 76-90.

66.

Nematilloevna, K. M., & Salokhiddinovna, K. Y. (2024). IMPORTANT FEATURES IN
THE FORMATION OF DEGREE OF COMPARISON OF ADJECTIVES IN
LATIN.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

,

55

(2),

150-157.

67.

KHALIMOVA, Y. S. (2024). MORPHOFUNCTIONAL CHARACTERISTICS OF
TESTICULAR AND OVARIAN TISSUES OF ANIMALS IN THE AGE
ASPECT.

Valeology: International Journal of Medical Anthropology and Bioethics

,

2

(9),

100-105.

68.

Salokhiddinovna, K. Y., Saifiloevich, S. B., Barnoevich, K. I., & Hikmatov, A. S. (2024).
THE INCIDENCE OF AIDS, THE DEFINITION AND CAUSES OF THE
DISEASE.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

,

55

(2),

195-205.

69.

Salokhiddinovna, K. Y. (2024). IMMUNOLOGICAL CRITERIA OF REPRODUCTION
AND VIABILITY OF FEMALE RAT OFFSPRING UNDER THE INFLUENCE OF
ETHANOL.

EUROPEAN

JOURNAL

OF

MODERN

MEDICINE

AND

PRACTICE

,

4

(10), 200-205.

70.

Nematilloyevna, X. M., & Saloxiddinovna, X. Y. (2024). TIBBIYOT FANLARIDA
MOTIVATSIYON METODLAR.

Modern education and development

,

16

(7), 31-42.

71.

Nematilloyevna, X. M., & Saloxiddinovna, X. Y. (2024). TURLI TIBBIY
TERMINLARNING

YASALISH

USULLARI.

Modern

education

and

development

,

16

(7), 68-78.

72.

Nematilloyevna,

X.

M.,

&

Saloxiddinovna,

X.

Y.

(2024).

TIBBIY

TERMINOLOGIYADA

TARJIMA

MASALALARI.

Modern

education

and

development

,

16

(7), 43-56.

73.

Nematilloyevna,

X.

M.,

&

Saloxiddinovna,

X.

Y.

(2024).

TIBBIY

TERMINOLOGIYADA

TARJIMA

MASALALARI.

Modern

education

and

development

,

16

(7), 43-56.

74.

Nematillaevna, K. M., & Salokhiddinovna, K. Y. (2024). NUMERALS IN THE
LATIN.

Modern education and development

,

16

(7), 57-67.

75.

Khalimova, Y. S. (2024). Features of Sperm Development: Spermatogenesis and
Fertilization.

American Journal of Bioscience and Clinical Integrity

,

1

(11), 90-98.