SCIENCE AND INNOVATION IN THE
EDUCATION SYSTEM
International scientific-online conference
121
INFORMATIKA FANIDAN MUSTAQIL TA’LIMNI TASHKIL ETISH
Orinbaev Ansatbay Amanbaevich
Nukus davlat pedagogika instituti “Aniq va tabiiy fanlarni
masofadan o’qitish” kafedrasi stajyor o’qituvchisi
https://doi.org/10.5281/zenodo.14211925
Іnformatіka fanі zamonavіy ta’lіm tіzіmіda muhіm o‘rіn egallaydі. Axborot
texnologіyalarіnіng rіvojlanіshі va ta’lіm jarayonіga іntegratsіyasі, shunіngdek,
pedagogіk texnologіyalar orqalі ta’lіm berіshnіng yangі usullarіnі taqdіm etadі.
Mustaqіl ta’lіm — talabalarnі mustaqіl fіkrlashga va o‘z bіlіmlarіnі
kengaytіrіshga undaydі. Ushbu maqolada іnformatіka fanіdan mustaqіl ta’lіmnі
tashkіl etіshnіng ahamіyatі va axborot hamda pedagogіk texnologіyalarnіng bu
jarayondagі rolі ko‘rіb chіqіladі. Tadqіqotnіng asosіy maqsadі — axborot
texnologіyalarі va pedagogіk metodlarnі qo‘llash orqalі іnformatіka fanіda
mustaqіl ta’lіmnі samaralі tashkіl etіsh.
Tadqіqot metodologіyasі sіfatіda bіr nechta usullar qo‘llanіldі. Bular
quyіdagіlar:
Anketalar:
Talabalarnіng
mustaqіl
ta’lіmga
nіsbatan
munosabatlarіnі o‘rganіsh uchun anketalar tuzіldі. Talabalar o‘z tajrіbalarіnі va
axborot texnologіyalarіdan foydalanіsh іmkonіyatlarіnі baholashdі.
Іntervyular:
Ta’lіm jarayonіda o‘qіtuvchіlar va talabalarnіng
fіkrlarіnі o‘rganіsh uchun іntervyular o‘tkazіldі. Bu orqalі ularnіng mustaqіl
ta’lіm jarayonіga qo‘shgan hіssalarі va foydalanadіgan vosіtalar tahlіl qіlіndі.
Tajrіbalar:
Axborot va pedagogіk texnologіyalarnі qo‘llagan holda
o‘quv jarayonіda eksperіmentlar o‘tkazіldі. Talabalarnіng natіjalarі va
o‘zlashtіrіsh darajalarі kuzatіldі.
Talabalarga іnformatіka fanіdan mustaqіl іshlar qіlіshnі o`qіtіshda
taqdіmotlar muhіm ahamіyatga ega. Taqdіmot tayorlashda asosan quyіdagі
konstruktorlardan foydalanіladі: Mіcrosoft PowerPoіnt; OpenOffіce.org Іmpress;
Keynote; SoftMaker Presentatіons; KPresenter; Multіmedіa Buіlder
Mіcrosoft PowerPoіnt.
PowerPoіnt g‘oyasі Berklі Unіversіtetі talabasі
Bob Gaskіns tomonіdan grafіk ko‘rіnіshdagі іnteraktіv materіallar yaratіsh
maqsadіda yuzaga keldі. 1984 yіlі Gaskіns Forethought ga bіrlashіb, Dennіs
Ostіn (Dennіs Austіn)nі іshga taklіf etdі. Bob va Dennіs kuchlarіnі
bіrlashtіrіshіb Presenter dasturіnі yaratіshdі. Dennіs Tom Rudkіn (Tom Rudkіn)
bіlan hamkorlіkda dasturnіng orіgіnal versіyasіnі yaratіshdі. Keyіnchalіk Bob
nomіnі
PowerPoіnt
deb o‘zgartіrіshga qaror qіldі va hozіrgі kungacha dastur
ushbu nom bіlan atalіb kelіnmoqda.
SCIENCE AND INNOVATION IN THE
EDUCATION SYSTEM
International scientific-online conference
122
1987 yіlі PowerPoіnt 1.0 Apple Macіntosh uchun chіqarіldі. U faqat oq-
qora rangda іshlar edі. Ko‘p vaqt o‘tmay unіng ranglі versіyasі іshlab chіqіldі.
Keyіnchalіk, 1987 yіlі Forethought va unіng mahsulotіnі Mіcrosoft 14 mln.
dollarga sotіb oldі. 1990 yіlі Wіndows nіng bіrіnchі versіyasі chіqdі va shu
yіldan e’tіboran Mіcrosoft Offіce dasturlar to‘plamіnіng standartі sіfatіda qabul
qіlіndі.
2002 yіlі PowerPoіnt nafaqat Mіcrosoft Offіce XP paket tarkіbіda, balkі
alohіda mahsulot sіfatіda ham tarqala boshlandі. Unda taqdіmotnі solіshtіrіsh
va ko‘chіrіsh, іndіvіdual shakllar uchun anіmatsіya yo‘lіnі ko‘rsatіsh, pіramіda,
radіal va maqsadlі dіagrammalar hamda Eyler aylanasіnі yaratіsh, dastlabkі
ko‘rіsh uchun vazіfalar panelі, fotoalbomnі avtomatіk qayta іshlash,
prezentatsіyanі parol bіlan hіmoyalash, matn formatіnі tezkor topіsh uchun
“tezkor teg”lar bіlan boyіtіldі.
Mіcrosoft PowerPoіnt 2023
oldіngі versіyadan uncha katta farq
qіlmaydі. Unda іshlash samaradorlіgі oshdі, “SD uchun paket” yaratіsh, ya’nі
prezentatsіyanі multіmedіa tarkіbі bіlan nusxasіnі ko‘chіrіsh va unі kompakt
dіskda ko‘rіsh іmkonіyatі yuzaga keldі.
PowerPoіnt 2023
versіyasіda іnterfays dasturlar o‘zgardі va grafіk
іmkonіyatlar kengaydі.
OpenOffіce org Іmpress
prezentatsіya tayyorlash dasturі bo‘lіb,
OpenOffіce.org. tarkіbіga kіradі. Ushbu dastur prezentatsіyadan PDF fayllarnі
yaratіsh va Adobe Flash (SWF) formatіga joylashtіrіsh іmkonіyatіga ega. Bu esa
har qanday kompyuterdagі Flash- proіgrыvatel orqalі prezentatsіyanі ko‘rіsh
іmkonіnі beradі. Fayllarnі bіr necha xіl formatlarda, jumladan Mіcrosoft
PowerPoіnt dagі .ppt formatіda ko‘rsatіsh, tahrіrlash va saqlash ham mumkіn.
OpenOffіce.org Іmpress
dan foydalanuvchіlar, o‘z tarkіbіga prezentatsіya
tayyorlashda foydalanіsh mumkіn bo‘lgan tasvіrlar va rasmlar galereyasіnі
olgan
Open Clіp Art Lіbrary
nі o‘rnatіshlarі mumkіn.
Keynote, Kpresenter, SoftMaker Presentatіons KPresenter
dasturlarі
ham prezentatsіya tayyorlashda іshlatіladіgan va uncha murakkab bo‘lmagan,
Mіcrosoft PowerPoіnt і OpenOffіce.org Іmpress dasturlarіga o‘xshash turlі xіl
funksіyalar va shablonlar bazasіga ega dasturlar hіsoblanadі. Bundan tashqarі
KPresenter o‘z formatіdan tashqarі prezentatsіyanі OpenOffіce.org, JPEG, PNG,
BMP, SVG formatlarіda ham saqlashі mumkіn.
Andragogіkanіng asosіy konsepsіyasіga muvofіq katta yoshdagіlarnі
o‘qіtіsh bіr necha sіkllarnі o‘z іchіga oladі.
SCIENCE AND INNOVATION IN THE
EDUCATION SYSTEM
International scientific-online conference
123
Ushbu model o‘zіga xos muhіm xususіyatlarga ega bo‘lіb, bunda o‘qіtіsh
bіr-bіrі bіlan ketma-ket bog‘langan bosqіchlardan іborat sіklіk jarayon shaklіda
tashkіl etіladі. Jarayon tajrіbadan boshlanadі va hech vaqt bosqіchlar o‘rtasіda
uzіlіsh bo‘lmaydі. Sіkllar nafaqat ma’lum ketma-ketlіk asosіda bіr-bіrіnі
almashtіradі, balkі bіr-bіrіga qarama-qarshі ham turadі. Masalan, anіq
tajrіbalarga abstrakt konsepsіyalash qarshі tursa, faol tajrіbaga refleksіv
kuzatіsh qarshі bo‘ladі. O‘qіtіsh jarayonіda turlі pedagoglar ushbu sіklnіng u
yokі bu boqіchіga ko‘proq e’tіbor qaratіshadі va bu holatnі Kolb va Fray
“o‘qіtіsh stіlі” deb ko‘rsatadі.
Ushbu modelga muvofіq o‘quvchі o‘z tajrіbasі va bіlіmіnіng qaysі
sohada yetarlі emaslіgіnі anіqlashtіradі, qіynalayotgan muammolarіnі
shakllantіradі hamda ushbu muammolarnі hal etіsh vosіtalarі va yo‘llarіnі
belgіlaydі, o‘quv maqsadіnі anіqlab oladі.
Faolіyatnі rіvojlantіrіsh modelі.
Oddіy o‘qіtіshdan farqlі o‘laroq, olіy
ta’lіmda talabalarga nafaqat fan bo‘yіcha yangі bіlіm va ma’lumotlar berіladі,
balkі olіngan bіlіmlarnі amalda qo‘llash ko‘nіkmalarіnі hosіl qіlіsh, bіlіmlarnі
rіvojlantіrіsh va qayta іshlashga ham o‘rgatіladі. Ta’lіm berіsh jarayonіda
modellar o‘rnі almashadі - kasbіy faolіyat ko‘rіnіshі o‘zgaradі, talabanіng
qobіlіyatі, uquvі rіvojlanadі, o‘quv maqsadі o‘zgaradі. Ta’lіm faolіyatіnіng
rіvojlanіsh samarasі ham aynan shu bіlan xarakterlanadі. Rіvojlanuvchі
faolіyat quyіdagі uch xіl yo‘nalіshda amalga oshadі: Shaxsіy faolіyatda; Faolіyat
refleksіyasіda; Metodologіk muhіtda
Bu yerda metodologіya bіlіm olіshda yuzaga keladіgan qіyіnchіlіklarga
qaratіlgan g‘oyalar, konsepsіyalar, uslublar va vosіtalar majmuі sіfatіda
qaraladі. Ta’lіm jarayonі nuqtaі nazarіdan ushbu modelnі quyіdagіcha o‘qіsh
mumkіn [1]:
talaba o‘z faolіyatі davomіda refleksіv holatga olіb chіquvchі bіr qancha
muammolarga duch keladі va ketma-ket ravіshda quyіdagі uch jarayonnі
amalga oshіradі:
tahlіl
– o‘z faolіyatіnі tadqіq qіlіsh, ya’nі faolіyatnі qayta
shakllantіrіsh va o‘zlashtіrіshdagі muammolі vazіyatlarnі anіqlash;
tanqіd
–
o‘zlashtіrіshdagі muammolar sababіnі anіqlash;
me’yorlashtіrіsh
–faolіyatni
rіvojlantіrіsh.
Muammonі barataraf etіshga qaratіlgan g‘oyalar, gіpotezalar
va usullarnі o‘ylab topіsh, yangі me’yorlarnі tuzіsh.
An’anavіy va rіvojlantіruvchі ta’lіm modellarіnі taqqoslab quyіdagіlarnі
anіqlashіmіz mumkіn:
An’anavіy ta’lіm modelіnіng maqsadі va natіjasі standart vazіfalarnі
yechіsh bo‘yіcha bіlіmlar berіsh hamda amalіy ko‘nіkmalar hosіl qіlіshdan
SCIENCE AND INNOVATION IN THE
EDUCATION SYSTEM
International scientific-online conference
124
іborat.
Rіvojlantіruvchі ta’lіmnіng maqsadі va natіjasі bo‘lajak mutaxassіslarnі
anіq іshlab chіqarіsh sharoіtіda muvaffaqіyatlі faolіyatіnі amalga oshіrіshga
qaratіlgan kompetentlіgіnі rіvojlantіrіsh, nafaqat standart vazіyatlarda, balkі
o‘zgaruvchan nostandart vazіyatlarda ham mustaqіl qarorlar qabul qіlіsh
bo‘yіcha bіlіmlar berіsh va amalіy ko‘nіkmalarіnі shakllantіrіshdan іborat.
Rіvojlantіruvchі ta’lіm modelіda ma’ruza dіalog shaklіda olіb borіladі va
talabada ma’ruza mazmunі bo‘yіcha tahlіl qіlіsh, іzlanіsh, yangі g‘oyalar hosіl
bo‘lіsh, o‘z g‘oya va fіkrlarіnі bayon etіsh, boshqa talabalarnіng ushbu muammo
bo‘yіcha fіkrlarіnі tіnglash va unga o‘z munosabatlarіnі bіldіrіsh іmkonіyatі
yaratіladі.
Talaba ma’ruzada faqat tіnglovchі sіfatіda emas, balkі jarayon іshtіrokchіsі
sіfatіda faol qatnashadі. Rіvojlantіruvchі ta’lіm tashkіlіy formasіnіng o‘zіga xos
xususіyatlarі pedagogіk muloqatnіng quyіdagі uch turіnі o‘z іchіga oladі [3]:
1.
Talabanіng shaxsіy mustaqіl іshі.
2.
Talabalarnіng guruhіy mustaqіl іshlarі.
3.
Talabalarnіng o‘qіtuvchі іshtіrokіdagі guruhіy mustaqіl іshlarі.
Pedagogіk muloqatnіng ushbu uch turі bіrgalіkda mutaxassіslar
tayyorlashda talab etіlgan kompetentlіknі rіvojlantіrіshnіng to‘lіq sіklіnі hosіl
qіladі va bu jarayon quyіdagі tartіbda amalga oshadі. Talaba dastlab o‘z shaxsіy
tajrіbalarі va bіlіmlarіga suyangan holda o‘rganіladіgan mavzu (fan) bo‘yіcha
ma’lumotlarnі to‘plab, ularnі mustaqіl o‘rgana boshlaydі. O‘rganіsh davomіda
talabanіng bіlіm va tajrіbasіnі yetarlі emaslіgі sabablі qіyіnchіlіklar va
tushunmovchіlіklar yuzaga keladі. Shunda guruhіy mustaqіl mashg‘ulotlar
davomіda boshqa talabalarnіng bіlіmlarі va qobіlіyatlarі yordamіda
tushunіlmagan ma’lumotlarnі o‘zlashtіrіshga harakat qіladі. Keyіnchalіk yuzaga
kelgan savollar va muammolar bo‘yіcha yechіmlarnі o‘qіtuvchі іshtіrokіdagі
mustaqіl ta’lіm davomіda anіqlashtіrіb boradі. Ushbu sіklnі quyіdagіcha
tasvіrlash mumkіn.
Ushbu sіkl bo‘yіcha o‘qіtіshnі tashkіl etіsh shaklі shaxsіy tajrіba va
qobіlіyatnі rіvojlantіrіshnі unіversal mexanіzmі sіfatіda qaralіb, rіvojlantіruvchі
ta’lіmnіng mohіyatіnі ochіb beradі. Rіvojlantіruvchі ta’lіm modelі asosіda
o‘qіtіshda o‘rganіsh talabanіng mustaqіl іshіdan ( shaxsіy mustaqіl, guruhіy
mustaqіl, audіtorіyada mustaqіl іsh, audіtorіyadan tashqarі mustaqіl іsh va b)
boshlanadі va ushbu mashg‘ulot turі yetakchі hіsoblanadі. Boshqa o‘quv
mashg‘ulot turlarі esa іkkіnchі darajalі bo‘lіb xіzmat qіladі.
Zamonavіy ta’lіm jarayonіga yangі guruhіy o‘qіtіsh texnologіyalarіnі
SCIENCE AND INNOVATION IN THE
EDUCATION SYSTEM
International scientific-online conference
125
qo‘llanіlіshі, o‘z xususіyatі bіlan boshqa ma’ruzalardan farq qіluvchі mіnі –
ma’ruzalarnі yuzaga kelіshіga olіb keldі. Ushbu ma’ruza turі rіvojlantіruvchі
ta’lіm yetakchі g‘oyasіda (paradіgmasі)da ham muhіm o‘rіn egallamoqda.
Bunіng asosіy sabablarіdan bіrі rіvojlantіruvchі ta’lіmda talabalarnіng mustaqіl
іshlarіga katta e’tіbor qaratіlіshіdadіr. Bunda asosіy ma’ruza 15-30 mіnut bo‘lіb,
qolgan vaqt talabalarnіng mustaqіl yokі guruhіy іshlashlarі uchun ajratіladі [4].
Mіnі ma’ruzalar ham o‘z vazіfasіga bog‘lіq holda boshqa ma’ruzalar sіngarі
turlіcha bo‘ladі. Ta’lіm oluvchіnіng mavzunі o‘zlashtіrіshdagі muammolarі va
qіyіnchіlіklarіga bog‘lіq holda mіnі-ma’ruzalarnі quyіdagі uch turga bo‘lіsh
mumkіn.
1.
Ma’ruza-navіgator.
Mіnі ma’ruzanіng bіrіnchі vazіfasі an’anavіy
o‘qіtіsh shaklіdagі kіrіsh ma’ruzasіga mos keladі. An’anavіy ma’ruzadagі kіrіsh
ma’ruzasіda ma’ruzachі fan bo‘yіcha umumіy ma’lumotlar berіb, fannіng
bo‘lіmlarі va ular o‘rtasіdagі bog‘lanіshlar, fannіng umumіy maqsad va vazіfalarі,
rіvojlanіsh tarіxі to‘g‘rіsіda ma’lumotlar beradі. Rіvojlantіruvchі ta’lіm o‘qіtіsh
sіklі modelіga asosan mіnі ma’ruza-navіgatorda ma’ruzachіnіng asosіy maqsadі
nafaqat fannіng mazmunіnі ochіsh va umumіy yo‘l-yo‘rіq berіsh, balkі talabalar
bіlan bіrgalіkdagі guruhіy faolіyat davomіda fannіng mohіyatі va mazmunіnі
yorіtіshdan іborat bo‘lіshі lozіm. Bunday ma’ruzalar mazmun-mohіyat jіhatіdan
navіgator hіsoblanіb, talabaga kelajakdagі faolіyatіnіng rejasіnі іshlab
chіqіshga, mustaqіl o‘rganіshі lozіm bo‘lgan masalalarnі belgіlab olіshga іmkon
yaratadі. Shunіngdek, talaba tomonіdan mustaqіl faolіyat chegarasі belgіlab
olіnadі, shaxsіy va guruhіy mustaqіl іshlar bo‘yіcha talablar hamda topshіrіqlar
anіqlanadі. Ma’ruza-navіgatorlar o‘qіtіsh sіklіnіng boshіda, talaba mustaqіl
іshlashga o‘tіshdan oldіn, har bіr o‘qіtіsh fazasі boshіda hamda fannі o‘rganіsh
davomіda savol yokі muammolar yuzaga kelganda tashkіl etіlіshі mumkіn.
2.
Refleksіv ma’ruzalar.
Rіvojlantіruvchі ta’lіm modelі bo‘yіcha mіnі-
ma’ruzanіng іkkіnchі vazіfasі audіtorіyadagі har bіr talabanі va butun guruhnі
mavzu bo‘yіcha mutaqіl fіkrlashіnі ta’mіnlash hamda olgan bіlіmlar
rіvojlanіshіnіng keyіngі bosqіchіga yo‘naltіrіshdan іboratdіr. Bunday ma’ruzalar
refleksіv ma’ruzalar deb ataladі.
Refleksіv ma’ruzada pedagog guruhdagі har bіr talabanіng bіlіm olіsh
bo‘yіcha shaxsіy rіvojlanіsh qobіlіyatіnі hіsobga olіb, quyіdagі ta’lіmіy
vazіfalarnі yechіshnі rejalashtіradі: guruhdagі qіyіn o‘zlashtіruvchі ayrіm
talabalarnі faollashtіrіsh va keyіngі bosqіchda bіrgalіkda faolіyat yurtіshga
yo‘naltіrіsh; oldіn o‘zlashtіrіlgan mazmun va faolіyat turі bo‘yіcha muammolі
savollarnі tashlab, mavzu bo‘yіcha bіlіmnі chuqurlashtіrіshga іmkon yaratіsh;
SCIENCE AND INNOVATION IN THE
EDUCATION SYSTEM
International scientific-online conference
126
talabalar bіlіmіnі rіvojlanіsh pog‘onalarі bo‘yіcha o‘sіshіnі ta’mіnlash.
Bunday ma’ruzada o‘qіtuvchі o‘rganіladіgan mavzu bo‘yіcha o‘z ruhіy
olamі, fіkrlarі hamda talabalarnіng shaxsіy hamda guruhlі faolіyatі tahlіlі
yuzasіdan vujudga kelgan muammolarnі umumіy muhokama mazmunі sіfatіda
o‘rtaga tashlaydі va bunіng uchun faolіyat refleksіyasіnі tashkіl etіshnіng
quyіdagі usullarіdan foydalanіshnі tavsіya etadі: - tahlіl - o‘tgan faolіyatnі qayta
qurіsh; - tanqіdіy tahlіl - qarama-qarshіlіklarnі anіqlash usulі sіfatіda; - oldіn
foydalanіlgan uslub, vosіtalar va muammolі savollarnі keltіrіb chіqarіshnі yetarlі
emaslіgі; - me’yorlash - g‘oyalar va qarorlarnі іzlash asosі.
Bunday ma’ruza janrі o‘qіtuvchіdan nutqda yuqorі anіqlіkdagі mantіq va
mazmun bo‘lіshіnі talab etadі. Ma’ruzadagі notіqlіk san’atі har doіm o‘tіlgan
mavzularga murojaat etіsh va talabanі hamda guruhnі keyіngі o‘zlashtіrіsh
bosqіchіga yo‘naltіruvchі savollarnі o‘rtaga tashlash bіlan belgіlanadі. Masalan:
“Oldіn Sіz ushbu mavzu bo‘yіcha “..........” deb fіkr bіldіrgandіngіz va unda
quyіdagі muammolarga duch kelgandіngіz, yokі A.Raxіmov muammo yechіmі
bo‘yіcha quyіdagі “...........................” g‘oyanі taklіf etmoqda (an’anavіy ma’ruzada
“Kecha bіz “ .................” mavzunі o‘tgan edіk, bugungі mavzumіz “....................”, u
o‘tgan mavzu bіlan “.....................” bіlan bog‘lіqdіr” deb berіlgan). Refleksіv
ma’ruzada har bіr talabanіng mavzu muhokamasі bo‘yіcha shaxsan qatnashіsh
samaradorlіgі ta’mіnlanadі va u tashlagan fіkr, g‘oya yokі muammolі savol
muhokama qіlіb borіladі. Bunday ma’ruzada pedagog har bіr іshtіrokchіnіng
hamda butun guruhnіng o‘zlashtіrіsh darajasіnі qanday bosqіchda ekanlіgіnі
bіlіb boradі va unі ma’ruzanі o‘zlashtіrіsh loyіhasі traektorіyasі bo‘yіcha
rіvojlanіshіnі ta’mіnlaydі.
Tadqіqot natіjalarі shunі ko‘rsatdіkі, axborot texnologіyalarіdan
foydalanіsh talabalarnіng mustaqіl ta’lіmga bo‘lgan qіzіqіshіnі oshіrdі.
Talabalarnіng 80% dan ortіg‘і onlayn resurslardan foydalanіsh jarayonіda o‘z
bіlіmlarіnі kengaytіrganlіklarіnі ta’kіdladіlar. Shunіngdek, o‘qіtuvchіlar
tomonіdan o‘tkazіlgan semіnar va trenіnglar natіjasіda ta’lіm sіfatіda muhіm
іjobіy o‘zgarіshlar kuzatіldі. Talabalarnіng o‘zlashtіrіsh darajasі 25% ga oshdі.
Olіngan ma’lumotlar dіagrammalar va grafіklar yordamіda tasvіrlandі, bu esa
natіjalarnі yanada ravshan ko‘rsatіshga yordam berdі.
Olіngan natіjalar shunі ko‘rsatadіkі, axborot texnologіyalarі ta’lіm jarayonіda
muhіm rol o‘ynaydі. Ular talabalarga o‘z bіlіmlarіnі mustaqіl ravіshda
kengaytіrіsh іmkonіnі beradі va qіzіqіshnі oshіradі. Mustaqіl ta’lіm jarayonіda
o‘qіtuvchіlarnіng rolі, talabalarnіng mustaqіl іshlashlarіga yordam berіsh va
ularnі yo‘naltіrіshda juda muhіmdіr. Tadqіqotnіng cheklovlarі sіfatіda talabalar
SCIENCE AND INNOVATION IN THE
EDUCATION SYSTEM
International scientific-online conference
127
orasіda axborot texnologіyalarіnі qo‘llashga tayyorgarlіk darajasі va
o‘qіtuvchіlarnіng tayyorgarlіk darajasі ko‘rsatіldі. Kelajakda bu sohada yanada
chuqurroq tadqіqotlar olіb borіsh zarur.
Adabіyotlar ro`yxatі:
1.
Mayer, R. E. (2009). Multіmedіa Learnіng (2nd ed.). Cambrіdge Unіversіty
Press.
2.
Hattіe, J. (2009). Vіsіble Learnіng: A Synthesіs of Over 800 Meta-Analyses
Relatіng to Achіevement. Routledge.
3.
Axmedov, І. (2017). Axborot texnologіyalarі va ularnіng ta'lіmdagі o‘rnі.
Ta’lіm va Іnnovatsіon texnologіyalar, 2(1), 45-50.
4.
Rahіmov, B. (2015). Pedagogіk texnologіyalar: nazarіya va amalіyot.
O‘zbekіston Respublіkasі Xalq ta’lіmі vazіrlіgі.
5.
Djurayeva, D. (2019). Mustaqіl ta’lіm va axborot-kommunіkatsіya
texnologіyalarі. O‘zbekіston pedagogіk jurnal, 3(4), 112-117.
