Жамият ва инновациялар –
Общество и инновации –
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
The importance of prosecutor’s control in the educational
process of higher education institutions
Ikhtiyor DJURAEV
1
Tashkent State University of Law
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received March 2021
Received in revised form
20 March 2021
Accepted 15 April 2021
Available online
20 May 2021
The article analyzes the importance of prosecutor's control
over legislative compliance in higher educational institutions in
the Prevention of violations and educational process. In this
deeply understood the reforms carried out in the higher
educational institutions on the basis of a special concept aimed
at the organization of educational work aimed at increasing the
legal culture along with the educational process, the formation of
a healthy moral and pedagogical-psychological environment, as
well as the development of the Republic of Uzbekistan, issues
related to the content and essence of the prosecutor's control
over the training of the new generation of personnel capable of
making a worthy contribution to the changes carried out in the
chosen sphere and compliance with the legislation in higher
education institutions have been scientifically analyzed and
relevant proposals in this regard have been put forward.
2181-1415/© 2021 in Science LLC.
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
educational process,
personnel of the modern
new generation,
moral and pedagogical-
psychological healthy
environment,
education,
upbringing,
system of internationally
recognized advanced
training,
legal consciousness, legal
culture,
legal education,
patriotism,
prevention of the occurrence
of violations,
prosecutor’s control,
honesty,
reform,
respect for the rights of
others,
compliance with legislative
acts,
modern educational services
1
Candidate in Law, assistant professor, Deputy Director of Specialized branch Tashkent State University of Law,
Tashkent, Uzbekistan.
E-mail: djurayev@sbtsul.uz.
Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations
Special Issue – 4 (2021) / ISSN 2181-1415
788
Олий таълим муассасалари ўқув-тарбия жараёнида
прокурор назоратининг аҳамияти
АННОТАЦИЯ
Калит сўзлар:
ўқув-тарбия жараёни,
замонавий янги авлод
кадрлар,
ахлоқий ва педагогик-
психологик соғлом муҳит,
таълим,
тарбия,
халқаро тан олинган
илғор ўқитиш тизими,
ҳуқуқий онг,
ҳуқуқий маданият,
ҳуқуқий таълим,
ватанпарварлик,
ҳуқуқбузарликлар
профилактикаси,
прокурор назорати,
ҳалоллик,
ислоҳот,
ўзгалар ҳуқуқини ҳурмат
қилиш,
қонунчиликка риоя этиш,
замонавий таълим
хизматлари
Мақолада олий таълим муассасаларида қонунчиликка
риоя
этилиши
устидан
прокурор
назоратининг
ҳуқуқбузарликларни
олдини
олиш
ва
ўқув-тарбия
жараёнидаги аҳамияти таҳлил этилган. Бунда олий таълим
муассасаларида ўқув жараёни билан бир қаторда ҳуқуқий
маданиятни оширишга йўналтирилган тарбиявий ишларни
ташкил этиш, ахлоқий ва педагогик-психологик соғлом
муҳитни шакллантиришга қаратилган алоҳида концепция
асосида чора-тадбирларни амалга ошириш, шунингдек,
Ўзбекистон Республикасининг ривожланиши йўлида олиб
борилаётган ислоҳотларни чуқур англаган, танлаган
соҳасида амалга оширилаётган ўзгаришларга ўзининг
муносиб ҳиссасини қўшишга қодир янги авлод кадрларни
тарбиялаш ва олий таълим муассасаларида қонунчиликка
риоя этилиши устидан прокурор назоратининг мазмун-
моҳиятига оид масалалар илмий таҳлил қилинган ҳамда бу
борада тегишли таклифлар илгари сурилган.
Значение прокурорского надзора в учебно-воспитательном
процессе высших учебных заведений
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
образовательно-
воспитательный процесс,
современные кадры
нового поколения,
нравственно,
психолого-педагогическая
здоровая среда,
образование,
воспитание,
признанная система
международно-
инновационного
образования,
правовое сознание,
правовая культура,
правовое воспитание,
патриотизм,
профилактика
правонарушений,
прокурорский надзор,
честность,
реформа,
уважение прав других,
соблюдение
законодательства,
современные
образовательные услуги
В статье анализируется важность прокурорского надзора
за соблюдением законодательства в высших учебных
заведениях в образовательном процессе по направлению
профилактики правонарушений. При этом, наряду с
процессом обучения в высших учебных заведениях,
рассматривается вопрос об организации воспитательной
работы, направленной на повышение правовой культуры по
реализации
мероприятий
на
основе
специальной
концепции, вмещающий создание морально-этической,
психолого-педагогической здоровой среды. А также
проведен научный анализ содержания прокурорского
надзора за воспитанием кадров нового поколения в высших
учебных заведениях, глубоко разбирающихся в реформах по
развитию Республики Узбекистан способных внести
достойный вклад в изменении избранной ими сфере и
соблюдением законодательств.
Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations
Special Issue – 4 (2021) / ISSN 2181-1415
789
Ҳар томонлама ривожланган, эркин ва фаровон, қонун устувор бўлган, замонавий
демократик давлатлар қаторига қўшилиш бугунги Ўзбекистоннинг стратегик
мақсадларидандир. Бу йўлда изчиллик билан ислоҳотлар амалга оширилмоқдаки,
уларнинг пировард мақсади ҳуқуқий онгни ўстиришга боғланади. Бу ҳақда Ўзбекистон
Республикаси
Президенти
Шавкат
Мирзиёев
ҳам
Ўзбекистон
Республикаси
Конституцияси қабул қилинганининг 26 йиллигига бағишланган тантанали маросимдаги
маърузасида: “Биз жамиятимизда шундай ҳуқуқий маданиятни шакллантиришимиз
керакки, унга мувофиқ Конституция ва қонунларга амал қилиш, бошқаларнинг ҳуқуқ ва
эркинликлари, шаъни ва қадр-қимматини ҳурмат қилиш мажбурият эмас, балки кундалик
қоида ва одатга айланиши шарт”, алоҳида таъкидлаган эди. Дарҳақиқат, қонун
устуворлиги ҳуқуқий маданият маҳсули бўлган жамиятнинг тараққиёт пойдевори
мустаҳкам бўлади. Яхши биламизки, ҳуқуқий саводхонлик, ҳуқуқий маданият ва ҳуқуқий
онг тушунчаларини таълим тизимидан айри тасаввур этиб бўлмайди. Инсон ҳаётининг
таълим-тарбияга йўналтирилган давридаёқ ҳуқуқий онг ва маданиятни шакллантиришга
урғу бериш, бу даврдан самарали фойдаланиш жуда кўп нарсани ҳал этади. Зеро,
Президент Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон ўқитувчи ва мураббийларига байрам табригида:
“Ҳаммамизга аёнки, тараққиётнинг тамал тоши ҳам, мамлакатни қудратли, миллатни
буюк қиладиган куч ҳам, бу – илм-фан, таълим ва тарбиядир. Эртанги кунимиз,
Ватанимизнинг ёруғ истиқболи, биринчи навбатда, таълим тизими ва фарзандларимизга
бераётган тарбиямиз билан чамбарчас боғлиқ” [1], – деб бежиз таъкидламади.
Дарҳақиқат, Ватанимиз тақдири ва келажаги, дунё давлатлари рейтингида барча
соҳалар бўйича муносиб ўрин эгаллаши олий таълим муассасалари томонидан
тайёрланаётган ватанпарвар, илму маърифатли, замонавий фикрлайдиган, кенг
дунёқарашга эга, ҳалол ва фидойи кадрларга боғлиқ.
Олий таълим муассасаларининг кадрлар тайёрлаш бўйича юқори натижага
эришишида ўқув-тарбия жараёнининг тўғри йўлга қўйилиши, халқаро тан олинган илғор
ўқитиш тизими ва методларининг жорий этилиши, моддий-техник базанинг
мустаҳкамлиги, профессор-ўқитувчи ва ходимлар таркибининг сифати ва салоҳияти ҳамда
ҳуқуқий саводхонлик даражаси муҳим аҳамият касб этади.
Таълим, шу жумладан олий таълим, бу шахс тафаккурини ўзгартириш ва тарбиялаш,
унга олдиндан таниш бўлмаган янги билимлар, фазилатлар ва хусусиятларни бериш
кўникмасидир. Олий касбий таълимнинг асосий вазифаси нафақат ишлаб чиқариш билан
боғлиқ фаолиятнинг айрим соҳаларида, меҳнат усуллари ва воситаларидан фойдалана ва
қўллай оладиган мутахассисларни, балки янги глобаллашув – бозор иқтисодиёти
шароитида рақобатбардош, олган билимларини қўллай оладиган мутахассисларни
шакллантиришдир [2]. Жаҳон тажрибасида ҳам бу тажрибага кенг ўрин берилади.
Жумладан, М.И. Колдина, И.Е. Барабина ҳам узоқ йиллик кузатувлар натижасида
“Ҳуқуқий тарбия кенг маънода бу одамларнинг айрим гуруҳлари ўртасида ҳуқуқий
маданиятни шакллантириш жараёни” эканлигини, юридик таълим эса ўқувчиларнинг
ҳуқуқий маданияти ва ҳуқуқий онгини ривожлантиришга қаратилган, ҳуқуқий
саводхонлик, қонуний хатти-ҳаракатлар, ахлоқий ва ҳуқуқий хатти-ҳаракатларга риоя
қилишда ишонч каби фазилатларда бевосита намоён бўладиган педагогик жараён деган
хулосага келади [3].
Ўзбек олимлари С.С. Тўраева, З.С. Шоимқулова ҳуқуқий маданият тушунчасини
миллий менталитет призмаси асосида таърифлайдики, дарҳақиқат: “Ҳуқуқий
маданиятлилик нафақат ўз ҳақ-ҳуқуқларини билиш, уни англаб етиш, балки эл-юртга
Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations
Special Issue – 4 (2021) / ISSN 2181-1415
790
фидойилик, ҳалоллик, ўзгалар ҳуқуқини ҳурмат қилиш, Ватанга садоқат ва эзгу ишларни
ҳаётий тамойилга айлантириб олинганлигини ҳам билдиради” [4].
Г.И. Ҳошимованинг илмий фаразларига таянадиган бўлсак: “Фуқароларнинг
ҳуқуқий маданияти юксак даражада бўлиши ҳуқуқий давлатнинг ўзига хос хусусиятидир...
Шу билан бирга, ҳуқуқий маданият савияси қабул қилинган қонунлар сони билан эмас,
балки ушбу қонунларнинг барча даражаларда ижро этилиши билан белгиланади. Ушбу
муҳим ишда барча фуқароларда қонунларга ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга нисбатан
чуқур ҳурмат ҳиссини тарбиялаш алоҳида аҳамиятга эгадир. Зеро, ҳуқуқий нормалар
фуқаролар онгига сингган ва улар амал қилган тақдирдагина яшайди ва рўёбга чиқади” [5].
Г.М. Қурбонованинг қайд этишича, “Олий таълим тизимида талабаларнинг ҳуқуқий
маданиятини шакллантириш жараёнида фақат қонунларнинг ўзи етарли бўлмайди, бунда
ҳуқуқий ташвиқот ва тарғибот, ҳуқуқий маданият, ижтимоий институтлар томонидан
ҳуқуқий мавзуга бағишланган тадбирлар ҳам яқиндан ёрдам беради” [6].
Ғ.Н. Пирназаров эса мазкур тушунчани ижтимоий-сиёсий зарурат сифатида талқин
этади: “Талаба-ёшларнинг ҳуқуқий маданиятини ошириш масалаларини тадқиқ этиш
зарурати, бир томондан, тинмай ўзгариб бораётган ижтимоий-сиёсий жараёнлар,
демократик ислоҳотлар, мамлакатни замонавийлаштириш эҳтиёжлари жамият олдига
янгидан янги муаммолар қўяётгани, иккинчи томондан, талаба-ёшлар онги, дунёқараши,
ҳаёт тарзида жамиятдаги ўзгаришларга мувофиқ ўзгаришлар содир бўлаётгани билан
боғлиқ” [7].
Шу ўринда Қ. Ибайдуллаевнинг фикрини келтириш ўринли: “Агар ҳуқуқий тарғибот
етарли даражада ташкил қилинмаса, қонунийлик таъминланмайди. Шунинг учун ҳам
таълим муассасаларида қонунийлик масаласига, қонунларнинг ижросига жуда катта
эътибор бериш ва бу масалани чуқур ўрганиш муҳим. Таълим-тарбия жараёнида ўқувчи-
ёшларга ва талабаларга қонунийликнинг бир неча тамойиллари:
–
қонуннинг устуворлиги;
–
фуқароларнинг қонун олдида тенглиги;
–
қонунийликнинг ягоналиги;
–
қонунийликнинг мақсадга мувофиқлиги;
–
қонунийликнинг демократия билан боғлиқлиги;
–
қонунийликда халқ иштироки;
–
юридик нормаларни бузганлик учун барча субъектларнинг жавобгарлиги ва
бошқаларни ўргатиш талаб қилинади” [8].
Таълим жараёнининг янги мақсади – ўзлаштирилган ўқув тажрибаси ва муайян
вазиятни етарли даражада баҳолаш асосида, келажакка йўналтирилган, одатдаги
муаммолар ва вазифаларни кўриб чиқишга қодир бўлган малакали шахсни тарбиялаш
вазифаси пайдо бўлади [9].
Университет талабаларининг ҳуқуқий тарбияси бу таълим ташкилоти ва биринчи
навбатда, ўқитувчилар томонидан амалга ошириладиган мураккаб ишдир. Ҳуқуқий
таълим зарур, чунки у қонунга бўйсунишни талаб қилиб, қонун устуворлигини таъминлаш
ва қонун устуворлигини ривожлантириш билан бевосита боғлиқдир [10].
Олий таълим муассасаларида таълим олувчиларнинг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий
маданиятини ривожлантиришга қаратилган ҳуқуқий-тарбиявий тадбирларни ўтказишда
профессор-ўқитувчилар асосий куч ҳисобланади. Шу боис, олий таълим муассасасида
фаолият олиб бораётган профессор-ўқитувчиларнинг ҳуқуқий саводхонлик даражасини
ошириб бориш, соҳа қонунчилигини пухта ўзлаштиришига эришиш муҳим аҳамият касб
Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations
Special Issue – 4 (2021) / ISSN 2181-1415
791
этади. Бу йўналишдаги ишларни ташкил этиш жараёнида прокуратура органлари билан
яқиндан ҳамкорликни йўлга қўйиш, кўп йиллик иш стажига эга, тажрибали прокуратура
ходимларини ўқув-тарбиявий тадбирларга кенг жалб этиш лозим.
К.В. Астраханкина, О.В. Глебоваларнинг таъкидлашича, “Ватанпарварлик руҳидаги
тарбия – бу давлат ва жамоат ташкилотларининг фуқароларда юқори ватанпарварлик
онгини, ўз Ватанига садоқат, фуқаролик бурчини ва Ватанни ҳимоя қилиш бўйича
конституциявий мажбуриятни бажаришга тайёрлик ҳиссини шакллантириш бўйича
тизимли ва мақсадга мувофиқ фаолиятидир” [11].
А.И. Петров эса ҳуқуқий тарбиянинг ўзигагина таяниш тўғри эмас деб баҳолайди:
“...ҳуқуқий тарбия жиноятчиликнинг олдини олишнинг ягона воситаси бўлмаслиги керак.
У бошқа воситалар билан биргаликда қўлланилиши, ҳар қандай вазиятда бошқа
имкониятларни сиқиб чиқармаслиги лозим” [12].
В.Ю. Шобухиннинг таъкидлашича, аҳолини ҳуқуқий тарбиялаш мақсадида,
қонунчиликни аниқлаштириш бўйича прокуратура фаолияти жиноятчиликка қарши
курашиш, фуқароларнинг ҳуқуқий саводсизлиги олдини олиш ва бартараф қилиш учун
катта профилактик аҳамиятга эга.
Бу, айниқса, ёшлар учун жуда муҳимдир, чунки ушбу тоифадаги талабалар
эндиликда ҳуқуқий маданият ва фуқаролик позициясини ривожлантирмоқдалар, чунки
улар ҳаётий тажрибага эга бўлган, қарашлари ва ўз ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг тўлиқ
қобилияти мавжуд бўлган катта ёшларникидан фарқли ўлароқ, ҳуқуқларнинг
бузилишидан кам ҳимояланган ва қонуний манфаатлари чекланган, жиноий ҳаракатларга
кириш хавфига мойил бўладилар. Шу муносабат билан, биринчи навбатда, прокуратура
органларининг таълим ташкилотлари билан ҳамкорлигига эътибор қаратиш лозим [13].
А.И. Петровнинг таъкидлашича, “Ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш учун
прокурорга қандай қонуний воситалар тақдим этилишини тушуниш муҳимдир. Ушбу
воситалардан бири, албатта, аҳолини ҳуқуқий тарбиялаш бўйича фаолиятдир” [14].
Фикримизча, аҳолининг, шу жумладан олий таълим муассасалари мансабдор
шахслари, профессор-ўқитувчи ва ходимлари ҳамда таълим олувчилари ҳуқуқий онги ва
маданиятини ошириш орқали улар билан ҳуқуқбузарликларни олдини олиш йўналиши
бўйича олиб борилаётган ишларда ижобий ўзгаришларга эришиш мумкин. Ўзбекистон
Республикаси Бош прокуратураси, тизимида олий таълим муассасалари бўлган вазирлик
ва идоралар, шунингдек, олий таълим муассасаларининг расмий веб сайтларида
ҳуқуқбузарликларга оид статистик маълумотлар, ҳуқуқбузарликлар ва уларнинг
оқибатларига оид аудио ва видеоматериалларнинг бериб борилиши ҳам олий таълим
муассасасида қонунийликни янада мустаҳкамлашга, ҳуқуқбузарликлар содир этилишини
олдини олишга хизмат қилади.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 2019 йил
9 январдаги “Жамиятда ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни юксалтириш тизимини
тубдан такомиллаштириш тўғрисида”ги ПФ–5618-сон Фармонида бу ҳақда янада изчил
кўрсатмалар берилади. Ушбу Фармонда аҳолининг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини
юксалтиришга, жамиятда фуқароларнинг ҳуқуқий саводхонлиги даражасини оширишга
тўсқинлик қилувчи қуйидаги муаммо ва камчиликлар сақланиб қолинаётганлиги санаб
ўтилди:
–
жумладан, ҳуқуқий маданиятни юксалтиришда, энг аввало, ҳуқуқий таълим ва
тарбия борасидаги ишлар тизимли ва узвий олиб борилмаяпти. Узоқ йиллар давомида бу
масала ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ва айрим давлат органларининг иши
Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations
Special Issue – 4 (2021) / ISSN 2181-1415
792
сифатида қараб келиниб, бунда оила, маҳалла ва фуқаролик жамияти бошқа
институтларининг иштироки етарлича таъминланмаган;
–
ёшларнинг ҳуқуқий тарбиясига салбий таъсир кўрсатувчи омилларга нисбатан
ҳуқуқий иммунитетни шакллантириш, ҳар бир шахсда қонунларга ва одоб-ахлоқ
қоидаларига ҳурмат, миллий қадриятларга садоқат, ҳуқуқбузарликларга нисбатан
муросасизлик ҳиссини уйғотиш ишига комплекс тарзда ёндашилмади;
–
аҳолининг ҳуқуқий билимларини оширишга доир вазифаларнинг умумий тусда
белгиланганлиги ҳамда уларни амалга оширишнинг аниқ таъсирчан механизми мавжуд
эмаслиги жамиятда ҳуқуқий маданиятни юксалтириш борасидаги ишларнинг самарасиз
олиб борилаётганлигини кўрсатади;
–
ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни юксалтиришда шахсий манфаатлар ҳамда
жамият манфаатлари ўртасидаги мувозанатни сақлаш ғояларини аҳоли онгига сингдириш
ишларининг етарли олиб борилмаслиги ҳам қонун устуворлигини таъминлашга ўзининг
жиддий салбий таъсирини кўрсатмоқда.
Дарҳақиқат, шахс, давлат ва жамиятнинг ўзаро муносабатларида қонун, ундаги
ҳуқуқий меъёрлар ҳал қилувчи аҳамият касб этади. Бу ҳар бир шахснинг жамият ва давлат
олдидаги ижтимоий масъулиятини белгилайди.
Таъкидлаш лозимки, танлаган мутахассислигини ҳар томонлама пухта эгаллаган,
рақобатбардош кадрларни тайёрлаш олий таълим муассасалари томонидан замонавий
таълим хизматларининг кенг жорий этилишини, тегишли йўналиш бўйича хорижий
таълим йўналишлари тажрибаси ҳамда илғор хорижий олий таълим муассасаларининг
ўқитиш шакл ва усуллари доимий таҳлил қилиб борилишини тақозо этади.
Ўзбекистон Республикасининг ривожланиши йўлида олиб борилаётган
ислоҳотларни чуқур англаган, ҳуқуқий саводхон, танлаган соҳасида амалга оширилаётган
ўзгаришларга ўзининг муносиб ҳиссасини қўшишга қодир замонавий янги авлод
кадрларни тарбиялаш олий таълим муассасаси олдида турган энг муҳим вазифадир. Олий
таълим муассасаларида қонунчиликка риоя этилиши устидан прокурор назоратининг
мазмун-моҳияти ҳам шу мақсадга қаратилган.
Олий таълим муассасаларида ўқув жараёни билан бир қаторда ҳуқуқий тарбияга
йўналтирилган тарбиявий ишларни ташкил этиш, ахлоқий ва педагогик-психологик
соғлом муҳитни шакллантиришга қаратилган алоҳида концепция асосида чора-
тадбирларни амалга ошириш ҳам олий таълим муассасаларининг қонунчилик
ҳужжатларига риоя этиш ва ўқув-тарбия жараёни сифатига ижобий таъсир этади.
ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ:
1.
“Халқ сўзи” газетаси. 2020 йил 1 октябрь, № 207 (7709), – Б. 1 (“Khalk suzi”
newspaper. October 1, 2020, № 207 (7709), – P. 1) (“Xalq so‘zi” gazetasi. 2020-yil
1-oktyabr, № 207 (7709), – B. 1).
2.
Солонин С.И, Кортов С.В. Качество образования: проблемы и задачи изменения
внутренней среды ВУЗа (Solonin S.I., Kortov S.V. Quality of education: problems and challenges
of changing the internal environment of the University) (Solonin S.I., Kortov S.V. Kachestvo
obrazovaniya:
problemi
i
zadachi
izmeneniya
vnutrenney
sredi
VUZa)
//
https://elar.urfu.ru/bitstream/10995/52616/1/UM_2003_2_012.pdf.
3.
Колдина М.И, Барабина И.Е. Современные проблемы правового воспитания
студентов // Инновационная экономика: перспективы развития и совершенствования,
№4 (46), 2020 (Koldina M.I., Barabina I.E. Modern problems of legal education of students //
Innovative economy: prospects for development and improvement, No. 4 (46), 2020) (Koldina M.I.,
Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations
Special Issue – 4 (2021) / ISSN 2181-1415
793
Barabina I.E. Sovremennie problemi pravovogo vospitaniya studentov // Innovatsionnaya
ekonomika:
perspektivi
razvitiya
i
sovershenstvovaniya,
№4
(46),
2020)
//
https://cyberleninka.ru/article/n/sovremennye-problemy-pravovogo-vospitaniya-
studentov/viewer.
4.
Тўраева С.С, Шоимқулова З.С. Таълим тизимида ёшларнинг ҳуқуқий маданиятини
шакллантириш усуллари // Замонавий таълим / Современное образование 2016, № 4. – Б.
5 (Torraeva S.S, Shoimkulova Z.S. Methods of formation of legal culture of young people in the
educational system // modern education, 2016, № 4. – P.5) (To‘rayeva S.S, Shoimqulova Z.S. Ta’lim
tizimida yoshlarning huquqiy madaniyatini shakllantirish usullari // Zamonaviy ta`lim /
Sovremennoe obrazivanie 2016, № 4. – B. 5).
5.
Ҳошимова Г.И. Фуқароларнинг ҳуқуқий маданиятни оширишда ҳуқуқий
нашрларнинг ўрни ва роли // Евразийский научный журнал (Hoshimova G.I. The role and
role of legal publications in increasing the legal culture of citizens // Eurasian scientific journal)
(Hoshimova G.I. Fuqarolarning huquqiy madaniyatini oshirishda huquqiy nashrlarning o‘rni va roli
// Yevraziyskiy nauchniy jurnal) // https://cyberleninka.ru /article/n/fu-arolarning-u-u-iy-
madaniyatni-oshirishda-u-u-iynashrlarning-rni-va-roli/viewer
6.
Қурбонова Г.М. Олий таълим муассасалари талабаларида ҳуқуқий маданиятни
шакллантиришнинг назарий жиҳатлари // Замонавий таълим / Современное образование
2014, № 11. – Б. 18 (Kurbanova G. Location Theoretical aspects of the formation of legal culture in
the students of higher education institutions // modern education, 2014, № 11. – P.18)
(Qurbonova G.M. Oliy ta’lim muassasalari talabalarida huquqiy madaniyatni shakllantirishning
nazariy jihatlari // Zamonaviy ta’lim / Sovremennoe obrazovanie 2014, № 11. – B. 18).
7.
Пирназаров Ғ.Н. Талаба-ёшлар ҳуқуқий маданияти: социопедагогик таҳлил //
Замонавий таълим / Современное образование 2019, №2 (75). – Б. 4 (Pirnazarov G‘. N.Y.
Student-youth legal culture: sosiopedagogic analysis // modern education, 2019, №2 (75). – P.4)
(Pirnazarov G‘.N. Talaba-yoshlar huquqiy madaniyati: sotsiopedagogik tahlil // Zamonaviy ta’lim /
Sovremennoe obrazovanie 2019, № 2 (75). – B. 4).
8.
Ибайдуллаев Қ. Ёшларда ҳуқуқий маданиятни юксалтириш – таълим тизимининг
устувор йўналиши // Замонавий таълим / Современное образование, 2019, № 5 (78). – Б. 93
(Ibaydullaev K. Raising the legal culture in young people-the priority direction of the educational
system // modern education, 2019, № 5 (78). – P. 93) (Ibaydullayev Q. Yoshlarda huquqiy
madaniyatni yuksaltirish – ta’lim tizimining ustuvor yo‘nalishi // Zamonaviy ta’lim / Sovremennoe
obrazovanie, 2019, № 5 (78). – B. 93).
9.
Орлова Л.В. Компетентностный подход в образовательном процессе вуза //
Известия Самарского наужного еентра Российской академии наук, т. 13, №2, 2011
(Orlova L.V. Competence approach in the educational process of the University // Izvestiya
Samarskogo nauzhnogo eentra of the Russian Academy of Sciences, vol. 13, № 2, 2011) (Orlova L.V.
Kompetentnostniy podxod v obrazovatelnom protsesse vuza // Izvestiya Samarskogo naujnogo
eentra
Rossiyskoy
akademii
nauk,
t.
13,
2011)
//
https://cyberleninka.ru/article/n/kompetentnostnyy-podhod-v-obrazovatelnom-prot
sesse-
vuza/viewer.
10.
Колдина М.И, Барабина И.Е. Современные проблемы правового воспитания
студентов // Инновационная экономика: перспективы развития и совершенствования,
№4 (46), 2020 (Koldina M.I., Barabina I.E. Modern problems of legal education of students //
Innovative economy: prospects for development and improvement, №4 (46), 2020) (Koldina M.I,
Barabina I.E. Sovremennie problemi pravovogo vospitaniya studentov // Innovatsionnaya
ekonomika:
perspektivi
razvitiya
i
sovershenstvovaniya,
№4
(46),
2020)
//
Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations
Special Issue – 4 (2021) / ISSN 2181-1415
794
https://cyberleninka.ru/article/n/sovremennye-problemy-pravovogo-vospitaniya-stu
dentov/viewer
11.
Астраханкина К.В, Глебова О.В. Роль государственных программ в реализации
патриотического
воспитания
граждан
Российской
Федерации.
ПРАВО.
НОРМОТВОРЧЕСТВО. ЗАКОН: сборник статей по итогам Международной научно
практической конференции (Казань, 23 апреля 2019 г.). – Стерлитамак: АМИ, 2019
(Astrakhankina K.V., Glebova O.V. the Role of state programs in the implementation of Patriotic
education of citizens of the Russian Federation. Right. Rulemaking. Law: collection of articles on the
results of the International scientific and practical conference (Kazan, April 23, 2019). – Sterlitamak:
AMI, 2019) (Astraxankina K.V, Glebova O.V. Rol gosudarstvennix program v realizatsii
patrioticheskogo vospitaniya grajdan Rossiyskoy Federatsii. Pravo. Normotvorchestvo. Zakon:
sbornik statey po itogam Mejdunarodnoy nauchno prakticheskoy konferensii (Kazan, 23 aprelya
2019 g.). – Sterlitamak: AMI, 2019) // https://ami.im/sbornik/MNPK-YUR-49.pdf.
12.
Петров А.И. Деятельность прокуратуры по правовому просвещению как средство
профилактики правонарушений и преступлений // Oeconomia et Jus. 2018. № 3 (Petrov A.I.
Activity of the Prosecutor’s office on legal education as a means of prevention of offenses and crimes
// Oeconomia et Jus. 2018. № 3) (Petrov A.I. Deyatelnost prokuraturi po pravovomu
prosveshaniyu kak sredstvo profilaktiki pravonarusheniy i prestupleniy // Oeconomia et Jus. 2018.
№ 3) // https://cyberleninka.ru/article/n/deyatelnost-prokuratury-po-pravovomu-prosvesch
eniyu-kak-sredstvo-profilaktiki-pravonarush eniy-i-prestupleniy/viewer
13.
Шобухин В.Ю. Правовое просвещение как перспективное направление
прокурорской деятельности // Электронное приложение к «Российскому юридическому
журналу», 2016. № 5 (Shobukhin V.Y. Legal education as a promising direction of Prosecutor’s
activity // Electronic Supplement to the Russian legal journal, 2016, № 5) (Shobuxin V.Yu.
Pravovoe prosveshenie kak perspektivnoe napravlenie prokurorskoy deyatelnosti //
Elektronnoe prilojenie k “Rossiyskomu yuridicheskomu jurnalu”, 2016. № 5) // https://
cyberleninka.ru/article/n/pravovoe-prosveschenie-kak-perspektivnoe-napravlenie-
prokurorskoy-deyatelnosti/viewer.
14.
Петров А.И. Деятельность прокуратуры по правовому просвещению как
средство профилактики правонарушений и преступлений // Oeconomia et Jus. 2018.
№ 3 (Petrov A.I. Activity of the Prosecutor’s office on legal education as a means of
prevention of offenses and crimes // Oeconomia et Jus. 2018. № 3) (Petrov A.I.
Deyatelnost prokuraturi po pravovomu prosveshaniyu kak sredstvo profilaktiki
pravonarusheniy i prestupleniy // Oeconomia et Jus. 2018. № 3) //
https://cyberleninka.ru/article/n/deyatelnost-prokuratury-po-pravovomu-prosvesch
eniyu-kak-sredstvo-profilaktiki-pravonarush eniy-i-prestupleniy/viewer.
