Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
The advantage of cloud technology in education
Akbar KHALIKOV
1
Jizzakh state pedagogical institute
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received February 2021
Received in revised form
28 February 2022
Accepted 20 March 2022
Available online
15 April 2022
This article focuses on the important aspects of cloud
technology in our current lives as well as the future role of
cloud technology. In addition, we are talking about the role and
prospects of cloud-based theories in the modern educational
system. In order to reveal the topic of the article, more practical
recommendations were used. The results from the article
mainly reflect the advantages of cloud theology in our education
system.
2181-
1415/©
2022 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol3-iss3/S-pp
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
cloud technology,
digital,
life,
data,
storage,
technology,
resource,
advantage in education,
perspective education,
digital education.
Bulutli texnologiyaning ta
’
limdagi afzalligi
ANNOTATSIYA
Kalit
so‘zlar
:
Bulutli texnologiya,
raqamli,
hayot,
ma
’
lumot,
saqlash,
texnologiya,
resurs,
ta
’
limda afzalligi,
istiqbolli ta
’
lim,
raqamli ta
’
lim.
Ushbu maqolada bulutli texnologiyalarning hozirgi hayoti-
mizdagi muhim jihatlari hamda bulutli texnologiyaning kelajak-
dagi
o‘
rni haqida fikr yuritilgan.Bundan tashqari xozirgi zamo-
naviy ta
’
lim tizimida bulutli tehnologiyalarning
o‘
rni va istiq-
bolli haqida s
o‘
z yuritiladi. Maqola mavzusini ochib berish
maqsadida amaliy tavsiyalardan k
o‘
proq foydalanildi. Maqola-
dan olingan natijalarda asosan bulutli tehnologiyalarning ta’lim
tizimizdagi afzalliklari aks etgan.
1
lecturer, department of Distance learning in natural and applied sciences, Jizzakh state pedagogical
institute, Jizzakh, Uzbekistan
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2022) / ISSN 2181-1415
549
Преимущество облачных технологий в образовании
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
облачные технологии,
цифровые,
жизнь,
информация,
хранилище,
технология,
ресурс, преимущество в
образовании,
перспективное
образование,
цифровое образование.
В этой статье рассматриваются важные аспекты
облачных технологий в нашей нынешней жизни, а также
будущая роль облачных технологий. Кроме того, речь идет
о роли и перспективах облачных технологий в
современной системе образования. В целях раскрытия
темы статьи в большей степени были использованы
практические рекомендации. Результаты, полученные из
статьи, в основном отражают преимущества облачных
технологий в нашем образовании.
Raqamli texnologiyalar hayotimizga shunchalik singib ketdiki, bugungi kunda
nafaqat kundalik faoliyatimiz, balki ijtimoiy-iqtisodiy sohalar rivojini ham ularsiz
tasavvur qilib b
o‘
lmaydi. Tabiiyki, boshqa sohalarda b
o‘
lgani singari kabi raqamli
texnologiyalarni soliq ma
’
murchiligida joriy etish ham uning faoliyatini tubdan
o‘
zgar-
tirmoqda. Bu nafaqat soliq t
o‘
lovchilar va soliq organlari
o‘
rtasidagi munosabatlar bilan
bo
g‘
liq b
o‘
lib qolmay, balki deklaratsiyalarni taqdim etishdan tortib, to soliqlarni t
o‘
lash
va ma
’
lumotlarni saqlash usullarigacha ham yangilikliklar kirityapti.
Axbotot texnologiyalari tobora hayotimizni ajralmas qismiga aylanib bormoqda.
Buning isboti sifatida zamonaviy ma’lumot saqlash tizimlarini keltirsak bo‘la
di. Bir necha
yildan beri rivojlanishda davom etib kelayotgan cloud (bulut) texnologiyasi, ish
boshqarish, ma
’
lumotlar almashish jarayoni yaxshilash hamda foydalanuvchilarga
qulaylik yaratish maqsadida foydalanilmoqda. Ushbu texnologiya
o‘
n yillikdan keyin
odatiy vositaga aylanishi va usiz hech bir sohani tasavvur qilib b
o‘
lmay qolishi aniq.
Bulutli dasturlar
–
bu turli xil Internet xizmatlarini bajarish. Bunday vazifalarga
misol qilib, ma’lumotlarni saqlash, serverlar, ma’lumotlar bazalari, dasturlar va ij
timoiy
tarmoqlar kiradi. Bulutli dasturlar ma’lumotlarni saqlashni kompyuter fayllariga yoki
qattiq diskka emas, balki markaziy tarmoqqa saqlashga imkon beradi. K
o‘
p sabablarga
k
o‘
ra, Cloud Computing
–
bu jismoniy shaxslar va kompaniyalar uchun mashhur variant,
jumladan vaqtni tejash, samaradorlikni oshirish, tezlik va himoya.
BULUT TEXNOLOGIYASI NIMA?
Bulut texnologiyasi bu ommabop texnologiya b
o‘
lib, unda foydalanuvchilar
Internet-platformada IT-
resurslarda ma’lumot kiritish yoki olish uchun ishlatadilar.
Bu
texnologiya ma’lumotlar va resurslarni onlayn
-serverda saqlaydigan va foydalanuvchi
t
o‘g‘
ridan-t
o‘g‘
ri kompyuterning qattiq diskida saqlash
o‘
rniga xavfsiz foydalanish uchun
ishlatiladi. Bulutli texnologiyalarining yana bir yaxshi tarafi bu online serverlardan
dunyonining xohlagan nuqtasida turib ma’lumotlarni kiritish yoki qabul qilish mumkin.
Bulutli texnologiyalarning turli xil xizmatlari mavjud b
o‘
lib, ular juda mashhur va
bugungi kunda dunyoda keng q
o‘
llanilayotgan katta hajmdagi saqlash va uni zaxiralash,
dasturlarni sinash va texnik xizmat k
o‘rsatish, ma’lumotlarni tahlil qilish va kerakli
dasturlarni yetkazib berish mumkin.
NIMA UCHUN BIZ UNI ISHLATAMIZ?
Bulutli dasturlar texnologiyasi
–
bu Internetga asoslangan platforma, bu resurslar
serverdan mijozga tarmoqlar kanallari orqali ma
’
lumot yetkazadi. Shu sababli,
texnologiya yoru
g‘
lik tezligida yangilanayotgan hozirgi dunyoda qaysi texnologiyaga
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2022) / ISSN 2181-1415
550
o‘
tish kerakligini va texnologiyadan t
o‘g‘
ri foydalanishni bilish juda muhimdir. Shunday
qilib
, bulutli texnologiyalarning mashhurligi va Internetning salbiy ta’siriga qaramay, u
eng tezkor texnologiya b
o‘
lib qoladi va u bugungi bozorning s
o‘
nggi tendentsiyasiga
aylandi.
Demak, undan foydalanishning maqsadi butun dunyo b
o‘
ylab xaridorlarni bir-
biriga bo
g‘
lash orqali resurslarni diversifikatsiya qilish va
o‘
z vaqtida kerakli
resurslardan foydalangan holda ushbu sohadagi mijozlarini saqlab qolish orqali biznes
foydalanuvchilariga
o‘
z bozorlarini kengaytirishga imkon berishdir. Mening fikrimcha,
hamma bulutli dasturlarni nima uchun ishlatadi, bu bizga har qanday hajmdagi fayllarni
zaxira qilishning eng z
o‘
r tizimini taqdim etadi. Axborot texnologiyalari mutaxassislari
uchun bu dunyodagi istalgan joydan resurslarga kirish va ishlash imkoniyatiga ega
b
o‘
lgan s
o‘
nggi texnologiya tendentsiyasining ulkan
o‘
sishi b
o‘
ldi va mijozlar bilan ishlash
va ishlashni yanada moslashuvchan qildi.
Bulutli texnologiyalar
–
bu Internet-foydalanuvchiga Internet-xizmat sifatida
kompyuter resurslari taqdim etiladigan ma’lumotl
arni qayta ishlash texnologiyalari.
“
Bulut
”
s
o‘
zi bu erda barcha texnik tafsilotlarni yashiradigan murakkab infratuzilmani
ifodalovchi metafora sifatida mavjud.Bulutli hisoblash (bulutli hisoblash), shuningdek,
“
bulutli hisoblash
”
atamasi ham q
o‘
llaniladi)
ma’lumotlarni qayta ishlash texno
-
logiyasidir, unda foydalanuvchiga Internet xizmati sifatida kompyuter resurslari va
imkoniyatlari taqdim etiladi
Foydalanuvchi
o‘z ma’lumotlariga kirish huquqiga ega, ammo uni boshqarolmaydi
va infratuzilma, operatsion tizim va
o‘zi ishlayotgan dasturiy ta’minot haqida qayg‘
ur-
masligi kerak.
“
Bulut
”
atamasi kompyuter tarmo
g‘
i diagrammasidagi Internet tasviriga
asoslangan metafora sifatida yoki barcha texnik tafsilotlar yashiringan murakkab
infratuzilma tasviri sifatida ishlatiladi. 2008-yilda nashr qilingan IEEE hujjatiga k
o‘
ra,
"Bulutli hisoblash bu paradigma b
o‘lib, unda ma’lumot Internet serverlarida doimiy
ravishda saqlanadi va mijoz tomonidan vaqtincha saqlanadi, masalan, shaxsiy kompyu-
terlarda,
o‘
yin pris
tavkalari, noutbuklar, smartfonlarda va hokazo. Bulutli ma’lumotlarni
kontseptsiya sifatida qayta ishlash quyidagilarni
o‘
z ichiga oladi:
1) xizmat sifatida infratuzilma
2) xizmat sifatida platforma
3) dastur sifatida xizmat sifatida
4) ma
’
lumotlar xizmat sifatida
5) xizmat sifatida ish joyi
Internetning foydalanuvchilarga ma
’
lumotlarni qayta ishlashga b
o‘
lgan ehtiyoj-
larini qondira olishiga umumiy ishonch mavjud b
o‘
lgan boshqa texnologik tendentsiyalar.
Bulutli texnologiyalar uchun eng muhim xususiyat foydalanuvchilarning Internet-manba-
larini notekis talab qilishidir. Ushbu notekislikni bartaraf etish uchun yana bir oraliq
qatlam q
o‘
llaniladi
–
serverni virtualizatsiya qilish. Shunday qilib, yuk virtual serverlar va
kompyuterlar
o‘
rtasida taqsimlanadi.
Bulutli texnologiyalar
–
Bu xizmatlarni taqdim etuvchi turli xil tushunchalarni
o‘
z
ichiga olgan bitta katta tushunchadir. Masalan, dasturiy ta’minot, infratuzilma, platforma,
ma’lumotlar, ish joyi va boshqalar.
Bularning barchasi nima uchun kerak? Bulutli
hisoblash deb nimaga aytilmaydi?
Birinchisi
–
mahalliy kompyuterda oflayn hisoblash.
Ikkinchidan,
xizmatga ayniqsa murakkab hisob-kitoblarni bajarish yoki ma
’
lumotlar
qatorini saqlash buyurilganida,
“
kommunal hisoblash
”
(kommunal hisoblash).
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2022) / ISSN 2181-1415
551
Uchinchidan,
bu kollektiv (tarqatilgan) hisoblash (gridcomputing). Amalda, ushbu barcha
turdagi hisob-kitoblar orasidagi chegaralar etarlicha loyqa. Biroq, bulutli hisoblashning
kelajagi yordamchi va tarqatilgan tizimlarga qaraganda ancha katta.
Bulutli ma
’
lumotlarni saqlash
–
Onlayn saqlash modeli, unda ma
’
lumotlar
tarmoqda tarqatilgan k
o‘
plab serverlarda saqlanadi va mijozlar, asosan uchinchi tomon
tomonidan foydalanish uchun taqdim etiladi.
O‘
zining maxsus serverlarida ma
’
lumotlarni
saqlash uchun ushbu maqsadlar uchun maxsus sotib olingan yoki ijaraga olingan
modeldan farqli
o‘
laroq, serverlar soni yoki har qanday ichki tuzilishi umuman mijozga
k
o‘
rinmaydi.
Ma’lumotlar mijoz nuqtai nazaridan bitta yirik virtual serverni ifoda
etadigan bulut deb nomlangan holda saqlanadi va qayta ishlanadi. Jismoniy jihatdan,
bunday serverlar bir-
biridan uzoqroq, turli qit’alar joylashgan joyga qadar joylashgan
b
o‘
lishi mumkin.
“
Bulut
”
nima ekanligini tushunish uchun ushbu sonning tarixidan
boshlash kerak. Siz tushunishingiz kerak: bu texnologiya haqiqatan ham yangi
g‘
oyalar
toifasiga kiradimi yoki bu
g‘
oya unchalik yangi emasmi. Bulutli xizmatlarning afzalliklari.
Boshlash uchun, keling, mavjud plyuslarga t
o‘
xtalib
o‘
tamiz, ular quyidagilardan iborat:
Ma’lumotni
saqlash uchun siz qimmatbaho kompyuter va aksessuarlarni sotib
olishingiz shart emas, chunki hamma narsa
“
bulutda
”
saqlanadi. Kompyuterning ishlashi
yaxshilanadi, chunki ofis ishlarida va boshqa sohalarda bulutli texnologiyalar masofadan
turib dasturlarni boshqaradi, shuning uchun kompyuterda juda k
o‘
p b
o‘
sh joy qoladi.
Har yili texnik xizmat k
o‘
rsatish bilan bo
g‘
liq muammolar kamayadi, chunki
jismoniy serverlar soni doimiy ravishda kamayib boradi va dasturiy ta’minot doimo
yangilanib turadi. Dasturni sotib olish narxi kamayadi, chunki dasturni
“
bulut
”
uchun
faqat bir marta sotib olish kerak va bu hammasi, va ba’zida siz uni ijaraga buyurtma
qilishingiz ham mumkin.
Bulutli texnologiyalar saqlanadigan ma’lumotlar miqdorida
cheklovlarga ega emas. Aksariyat hollarda bunday xizmatlar hajmi millionlab gigabaytni
tashkil qiladi.
Dasturlar avtomatik ravishda yangilanadi, shuning uchun yuklab olingan dastur-
larda b
o‘
lgani kabi, bunga rioya qilishning hojati y
o‘
q.
“
Bulut
”
dan har qanday operatsion
tizimda foydalanish mumkin, chunki dasturlarga kirish veb-brauzerlar orqali amalga
oshiriladi. Yangi bulutli texnologiyalar sizga har doim hujjatlarga kirish huquqini beradi,
chunki asosiysi Internetning mavjudligi. Yaxshi xavfsizlik va ma
’
lumotlarni y
o‘
qotishdan
himoya qilish, chunki yuborilgan ma
’
lumotlar avtomatik ravishda saqlanadi va nusxalari
zaxira serverlarga tashlanadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
https://fighters.ru/.
2.
fayllar.org.
3.
hozir.org.
4.
https://fighters.ru/.
5.
https://newtravelers.ru/.
