SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN
MANAGEMENT AND ECONOMY
International scientific-online conference
152
ЎРТА СИНФ-МУЛКДОРЛАР СИНФИНИ ШАКЛЛАНТИРИШ
Шодмонқулова Муборак Маҳаматқуловна
Гулистон давлат университети тарих
кафедраси доценти
Тел +998 99 826 91 61
https://doi.org/10.5281/zenodo.15267040
Аннотация:
Маколада демократик бозор ислоҳотлари ва ва
иқтисодиётни либераллаштиришни янада чуқурлаштиришда ўрта синфни
шакллантириш борасидаги масалалар ўрганилган.
Таянч сўзлар:
Жамият, демократия, иқтисодиёт, бозор ислохотлари,
мулкчилик муносабатлари, хусусий мулк, либераллаштириш, кичик
бизнес, ўрта синф, босқичма-босқич, тадбиркорлик
Демократик
бозор
ислоҳотларини
иқтисодиётни
либераллаштиришни
янада
чуқурлаштириш
мамлакатимизда
борилаётган иқтисодий ислоҳотларнинг самарасини таъминлашда асосий
Омил бўлиб ҳисобланади. Юртимизда тадбиркор ва ишбилармонларнинг
эмин-эркин фаолият юритишлари учун яратиб берилаётган қонуний
имконият ва имтиёзлар, қулай инвестициявий муҳит туфайли жаҳон
молиявий-иқтисодий инқирозининг салбий оқибатларини бартараф этиш
ва барча соҳаларда иқтисодий ўсиш суръатлари таъминланмоқда
1
.
Бугунги кунда тадбиркорлик фаолиятини амалга оширишда хўжалик
юритувчи субъектларнинг виждонан рақобатчилик қилишлари, мол-мулк
орттиришлари учун ҳар томонлама кенг шароитлар яратиб берилмоқда.
Бозор муносабатларини ривожлантиришга қаратилган Ўзбекистон
иқтисодиётининг негизини хилма-хил шакллардаги мулк ташкил этади.
Давлат истеъмолчилар ҳуқуқлари устунлигини ҳисобга олиб, иқтисодий
фаолият, тадбиркорлик ва меҳнат қилиш эркинлиги, барча мулк
шаклларининг тенг ҳуқуқлилиги ва ҳуқуқий жиҳатдан баб-баробар
муҳофаза этилишини кафолатлайди.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев “Шуни айтиш
керакки, бизда ҳар доим бош ислоҳотчи - давлат бўлиб келган ва бу сиёсат
даражасига кўтарилган, барчаси “юқори”дан белгиланар эди. Энди эса
ислоҳот жамиятдаги ҳақиқий ҳолатдан келиб чиқиб белгиланади. Халқни
қийнаётган муаммолар эса ОАВ, ижтимоий тармоқлардаги кайфиятлар,
1
История политеческих и правовых учений. Учебник для вузов. Под общей редакцией
членакорреспондента РАН В.С.Нерсесянца. –М: ИНФРА. 1996.
SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN
MANAGEMENT AND ECONOMY
International scientific-online conference
153
халқ қабулхоналари ва бошқа “барометрлар” орқали аниқланади”
2
. деб
алоҳида тўхталиб ўтдилар.
Бизнинг эътиборимиз марказида туриши керак бўлган энг муҳим
масалалардан яна бири - бу Конституциямизга мувофиқ кўп тармоқли
иқтисодиётимизнинг устувор соҳалари бўлмиш хусусий мулк ва хусусий
тадбиркорликни тез суръатлар билан ривожлантириш йўлидан барча ғов
ва тўсиқларни йўқ қилиш, уларнинг эркинлигини таъминлашдир.
2011-йилни “Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик йили” деб эълон
қилиниши давлатнинг мулкдорлар синфини шакллантиришга нисбатан
юксак эътибор бераётганлигини англатади. англатади. Концепцияда
хусусий мулкка нисбатан давлат томонидан берилаётган асосий
кафолатларни мустаҳкамлашга қаратилган “Хусусий мулкни Ҳимоя қилиш
ва мулкдорлар ҳуқуқларининг кафолатлари тўғрисида”ги Қонунни қабул
қилиш, хусусий мулкни ривожлантириш мақсадида бошқарув тизимини
такомиллаштириш, ортиқча бюрократик тўсиқларни бартараф этишга
қаратилган “Тадбиркорлик фаолияти соҳасида рухсат бериш тартиб-
қоидалари тўғрисида”ги Қонунни қабул қилиш, бу қонунда тадбиркорлик
фаолиятини юритиш учун зарур бўлган рухсат бериш тартиб-
қоидаларининг катъий чекланган рўйхати ва турларини аниқ белгилаб
қўйиш, қонунда назарда тутилмаган ортиқча рухсатнома ва рухсат бериш
тартиб қоидаларининг янги турлари киритилишини қонун билан кескин
тақиқлаш каби ҳуқуқий асосларини шакллантириш мулкдор қатламни
фуқаролик жамиятининг ҳақиқий иқтисодий асосига айлантиришга кенг
имкониятлар яратди.
Бугун жамиятимизнинг аввало иқтисодий ҳаётида тобора кенгайиб
кучга тўлиб бораётган тадбиркорлик ва ишбилармонлар кичик бизнесу
ўрта бизнес фермерлар ҳаракати эл-юрт тараққиётини мамлакатимизнинг
ҳал қилувчи соҳалари ва йўналишларда олиб бораётган ислоҳотларни
кескин суратлар билан ривожланиши олдимизда тўсиқ бўлиб турган барча
ғов ва нуқсонларни бартараф қилиш маҳсулиятини ўз зиммасига олиш
учун улар сиёсий майдонини очиб бериш жамиятимиз ҳаётининг кун
тартибига долзарб масала бўлиб кирмоқда. Шунинг учун ҳам барча
партияларнинг асосий мақсадлари ўз ҳаётининг маъносини ҳам, юрт
фаровонлигини ҳам тадбиркорлик ривожи ва самараси билан боғлаб
келган одамларни барчасини бирлаштириш лозим.
2
SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN
MANAGEMENT AND ECONOMY
International scientific-online conference
154
Агар биз юртимизда барқарор иқтисодиёт қурмоқчи бўлсак, дунёдаги
ривожланган мамлакатлар каби бой ва фаровон яшамоқчи бўлсак, юзаки
эмас, балки қанчалик қийин ва мураккаб бўлмасин, ҳақиқий бозор
иқтисодиётига ўтишимиз шарт. Ягона йўлимиз шу. Бу - Асосий қонунимиз
талаби. Бошқа йўл йўқ. Биз бошлаган ислоҳотларимизни қатъий давом
еттирамиз ва улар албатта ўзининг ижобий натижасини беради -деб
президентимиз ўз фикрларини билдирган эдилар
3
.
Мамлакатимиз ўз мустақиллиги дастлабки йилларидан бошлаб
жамиятнинг
иқтисодий
негизини
ташкил
этувчи
мулкчилик
муносабатларига катта эътибор қаратди маъмурий буйруқбозлик, режали
тақсимот тизимидан воз кечиб бозор иқтисодиётига ўтишининг ўзига хос
тараққиёт йўли “тараққиёт стратегияси” танлаб олинди бозор
иқтисодиётининг ҳуқуқий асосларини шакллантириш учун кенг
шароитлар яратилди.
Хулоса қилиб айтганда, демократик ва бозор ислоҳотларни йўлидаги
изчил ҳаракатларимизнинг мантиқи биздан доимо илгарилаб боришини
талаб этаётганини таъкидлаш лозим. Бу борада жаҳон бозорида кескин
рақобат кучайиб бораётгани ҳам муҳим аҳамият касб этмоқда чунки
бундай вазият Ўзбекистонда хусусий мулк, кичик бизнес ва хусусий
тадбиркорликни жадал ривожлантириш учун уларнинг йўлидаги, шуни
яна такидлаш керак, ҳар қандай қаршиликни олиб ташлашни долзарб
вазифа қилиб қўймоқда.
Фойдаланилган адабиётлар:
1.
История государства и права зарубежных стран: Учебник для вузов: В
2 ч. Ч. 1 / Под общ. ред. д. ю. н., проф. О. А. Жидкова и д. ю. н., проф. Н. А.
Крашенинниковой. — 2-е изд., стер. — М.: Норма, 2004.
2.
Штокмар В.В. История Англии в Средние века. СПб.: Издательство
«Алетейя», 2000
3.
Хрестоматия по истории государства и права зарубежных стран и
римскому праву / ред. И.А. Исаев, сост. Е.В. Поликарпова, И.Н. Мележик, Т.П.
Филиппова. - М.: НОРМА: ИНФРА-М, 2018.А. Л. Мортон. История Англии. М.:
Издательство иностранной литературы, 1950 г
4.
Уинстон Черчилль - Рождение Британии / издательство Русич, 2007.
5.
История государства и права зарубежных стран: учебник для
бакалавров / К. И. Батыр, И. А. Исаев [и др.]; ред.: И. А. Исаев, Т. П. 76
3
https://www.gazeta.uz/oz/2018/12/07/nutq/.
2018-yil, 7-dekabr.
SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN
MANAGEMENT AND ECONOMY
International scientific-online conference
155
Филиппова; Моск. гос. юрид. ун-т им. О.Е. Кутафина (МГЮА). - 2-е изд.,
перераб. и доп. - М.: Проспект, 2016.
6.
Гутнова Е.В. Возникновение английского парламента М., М. 1960
7.
А. Л. Мортон. История Англии. М.: Издательство иностранной
литературы, 1950 г 8. Памятники истории Англии / Пер. и введ. акад. Д. М.
Петрушевского. Москва 1936.
8.
Galiyev, S. (2024, September). O ‘ZBEKISTONDA IMKONIYATI
CHEKLANGAN BOLALAR MAXSUS TA'LIMI. In CONFERENCE ON THE ROLE AND
IMPORTANCE OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD (Vol. 1, No. 8, pp. 110-114).
9.
Galiyev, S. (2024). O ‘ZBEKISTONDA INKLYUZIV TA'LIM ASOSLARINING O
‘RNATILISHI VA RIVOJLANISHI. Journal of science-innovative research in
Uzbekistan, 2(9), 70-74.
10.
Маргилоний, М. А. (1999). Тарихи Азизий. Тошкент: Маънавият.
11.
Сангирова, Д. Х. (2000). Тарихи Азизи. важный источник по истории
изучения царского колониального периода: автореф.... канд. ист. наук.
Ташкент, 1-2.
12.
Sangirova, D. (2019). Hajj and the ruling pilgrims. A look at the past, (18),
27.
13.
Mavlyanov, U. N. (2020). Problems of Ontology in the Heritage of Ali Safi.
International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding, 7(7),
540-545.
14.
Mavlyanov, U. N. (2021). FAHRUDDIN ALI SAFI'S TEACHING ABOUT
BEING. Bulletin of Gulistan State University, 2021(2), 61-67.
15.
Мавлянов, У. Н. (2020). ПРОБЛЕМЫ ОНТОЛОГИИВ НАСЛЕДИИ АЛИ
САФИ. Вестник Российского философского общества, (1-2), 200-209.
16.
Мирзаева, Н. Д., & Расулова, М. А. К. (2016). К вопросу о религиозном
составе населения русских поселков в Голодной степи (начало XX века).
Проблемы современной науки и образования, (11 (53)), 44-45.
17.
Kurambayev, B., & Freedman, E. (2020). Ethics and journalism in Central
Asia: A comparative study of Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan and Uzbekistan.
Journal of Media Ethics, 35(1), 31-44.
18.
Nematov, R. A., & Almanov’s, Q. O. (2022). The role of historical sources in
the study of the history of the turkish empire. American Journal Of Social
Sciences And Humanity Research, 2(10), 25-31.
19.
Неъматов, Р. (2023). Илк ўрта асрлар Хоразм тарихшунослигининг
бугунги ҳолати. История и культура центральной Азии, 1(1), 122-125.
SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN
MANAGEMENT AND ECONOMY
International scientific-online conference
156
20.
Неъматов, Р. (2023). Хоразм Африғийлар сулоласи–Турк хоқонлиги
сиёсий алоқалари. Journal of Fundamental Studies, 1(7), 16-23.
