T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
63-son_2-to’plam_Iyun-2025
235
ISSN:3030-3613
"MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA OTA-ONALAR VA
MAHALLIY HAMJAMIYAT BILAN HAMKORLIK ISHLARINING
TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI".
Maxmudova Munira Miralimovna.
Toshkent shaxar Sergeli tumanidagi
565-DMTT tarbiyachi.
Annotatsiya
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlari faoliyatida ota-onalar va
mahalliy hamjamiyat bilan hamkorlikni tashkil etishning ahamiyati, dolzarbligi va
samaradorligini oshirishga doir masalalar yoritilgan. Shuningdek, hamkorlik shakllari,
mavjud muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari haqida fikr yuritiladi
Kalit so‘zlar:
maktabgacha ta’lim, hamkorlik, ota-onalar, mahalliy hamjamiyat,
ta’lim sifati, ijtimoiy sheriklik.
Kirish
Zamonaviy ta’lim jarayonida bolani har tomonlama rivojlantirish, uni hayotga
tayyorlash, ijtimoiy muhitga moslashtirishda nafaqat pedagoglar, balki ota-onalar va
mahalliy hamjamiyat vakillari ham muhim rol o‘ynaydi. Ayniqsa, maktabgacha ta’lim
davrida bola shaxsining shakllanishi uchun oilaviy muhit bilan ta’lim muassasasi
o‘rtasidagi hamkorlik uzviy bo‘lishi kerak.
Asosiy qism
1. Ota-onalar bilan hamkorlikning ahamiyati
Ota-onalar – bolaga eng yaqin insonlar sifatida uning tarbiyasi, axloqiy qoidalarni
o‘zlashtirishi va ta’lim jarayoniga moslashuvida beqiyos ta’sirga ega. Maktabgacha
ta’lim tashkilotlarida ota-onalar bilan quyidagi shakllarda hamkorlik amalga oshiriladi:
Ota-onalar yig‘ilishlari;
Ochiq eshiklar kuni;
Seminar va treninglar;
Uyga tashriflar (pedagogik monitoring maqsadida);
Onlayn platformalar orqali muloqot.
Bu shakllar orqali pedagoglar bolalarning oilaviy tarbiyasidan boxabar
bo‘lishadi, ota-onalarga esa bolasi rivojlanishidagi roli haqida aniq tushunchalar
beriladi.
2. Mahalliy hamjamiyat bilan ishlashning dolzarbligi
Mahalliy hamjamiyat – bu mahalla fuqarolar yig‘inlari, ijtimoiy tashkilotlar,
yoshlar ittifoqi, sog‘liqni saqlash tizimi vakillari, tadbirkorlar va boshqalardan iborat
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
63-son_2-to’plam_Iyun-2025
236
ISSN:3030-3613
bo‘lishi mumkin. Ularning ta’lim muassasalari bilan hamkorligi quyidagi sohalarda
namoyon bo‘ladi:
Tarbiyaviy tadbirlar va loyihalarni qo‘llab-quvvatlash;
Tarbiyachilar va psixologlar bilan birgalikda maslahat markazlari tashkil etish;
Imkoniyati cheklangan bolalar uchun ijtimoiy himoya choralari ko‘rish;
Moddiy-texnik bazani mustahkamlashga hissa qo‘shish.
Mahalliy hamjamiyat vakillari maktabgacha ta’lim tashkilotida ko‘ngilli sifatida
qatnashish orqali bolalar tarbiyasiga bevosita hissa qo‘shishi mumkin.
3. Hamkorlikdagi mavjud muammolar
Ota-onalarning vaqt yetishmasligi yoki befarqligi;
Mahalliy hamjamiyat vakillarining ta’lim jarayonidan yiroqligi;
Pedagoglar tomonidan interaktiv usullarning yetarli qo‘llanilmasligi;
Hamkorlik rejasining tizimli tashkil etilmasligi.
4. Taklif va tavsiyalar
Har chorakda ota-onalar bilan interaktiv seminarlar tashkil etish;
Mahalla bilan hamkorlik memorandumi imzolash;
“Ota-onalar maktabi” loyihasini yo‘lga qo‘yish;
Mahalliy ommaviy axborot vositalari orqali hamkorlik tashabbuslarini yoritish;
Pedagoglar uchun “ijtimoiy sheriklik” bo‘yicha malaka oshirish kurslarini tashkil
qilish.
Xulosa
Maktabgacha ta’lim tashkilotlarining samarali faoliyati, avvalo, jamiyatning
barcha bo‘g‘inlari – ota-onalar, pedagoglar va mahalliy hamjamiyat o‘rtasidagi izchil,
tizimli hamkorlik orqali ta’minlanadi. Mazkur maqolada ilgari surilgan tavsiyalarni
amaliyotga tatbiq etish orqali bolalar tarbiyasida sifat o‘zgarishiga erishish
mumkin.Albatta, maqolangiz uchun mos va zamonaviy adabiyotlar ro‘yxatini taqdim
etaman. Bu ro‘yxatdagi manbalar sizning mavzuingiz — maktabgacha ta’limda ota-
onalar va mahalliy hamjamiyat bilan hamkorlikni takomillashtirish —ga bevosita
taalluqlidir.
Adabiyotlar ro‘yxati
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 6-noyabrdagi PF–5870-son
Farmoni “Maktabgacha ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi
to‘g‘risida”.
2.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 9-apreldagi 181-son
qarori “Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida ota-onalar bilan hamkorlikni yo‘lga
qo‘yish tartibi to‘g‘risida”.
3.
Karimova, M. A. (2020). Maktabgacha ta’limda oilaviy hamkorlikning psixologik-
pedagogik asoslari. Toshkent: “Fan va texnologiya” nashriyoti.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
63-son_2-to’plam_Iyun-2025
237
ISSN:3030-3613
4.
Axmedova, Z. R. (2018). Maktabgacha ta’lim muassasalarida ijtimoiy sheriklik
asoslari. Pedagogik innovatsiyalar jurnali, 2(3), 45–49.
5.
Usmonova, D. M. (2021). Mahalliy hamjamiyat bilan pedagogik hamkorlikning
samarali yo‘llari. Ta’lim va tarbiya, 1(4), 78–82.
6.
Qo‘chqorova, S. N. (2019). Ota-onalar bilan samarali muloqot madaniyati.
O‘qituvchi, 3(2), 90–93.
7.
Xodjieva, N. B. (2022). Maktabgacha yoshdagi bolalarni ijtimoiylashtirishda oila
va jamiyatning o‘rni. Pedagogik mahorat jurnali, 6(1), 55–60.
8.
ЮНЕСКО. (2020). Партнёрство между семьей и дошкольным образованием:
международный опыт. Париж: ЮНЕСКО издания.
9.
Bronfenbrenner, U. (1979). The Ecology of Human Development: Experiments by
Nature and Design. Cambridge, MA: Harvard University Press.
10.
Epstein, J. L. (2011). School, Family, and Community Partnerships: Preparing
Educators and Improving Schools. New York: Routledge.
