T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
65-son_2-to’plam_Iyul-2025
69
ISSN:3030-3613
UDK 070
JURNALISTIKAGA BO‘LGAN MUHABBATIM
Shaymurodova Gulsanam Yoqub qizi
11 – sinf bitiruvchisi, 4 – umumiy
o‘rta ta’lim maktabi, Nishon
tumani, Qashqadaryo viloyati
“Qalam tutgan qo‘l dunyoni o‘zgartira oladi, agar u haqiqatni yozsa.”
- Gabriel Garsia Markes
Annotatsiya
Ushbu maqolada jurnalistikaga bo‘lgan shaxsiy va kasbiy qiziqish, uning
ijtimoiy va ma’naviy ahamiyati hamda jurnalist kasbining jamiyatdagi o‘rni yoritilgan.
Maqola muallifning jurnalistikaga bo‘lgan ichki muhabbati, bu yo‘ldagi ilhom
manbalari va jurnalistikaning bugungi kunda o‘zbek jamiyatida tutgan o‘rni haqida fikr
yuritadi. Shuningdek, adabiy uslubda jurnalistikani bir haqiqat ko‘zgusi sifatida tahlil
qiladi. Maqola ijodiy yozilgan bo‘lsa-da, nazariy asoslarga tayangan va jurnalistika
bilan bog‘liq ilmiy manbalarga suyanilgan. Tadqiqotning maqsadi - jurnalistikaga
bo‘lgan shaxsiy rag‘bat orqali bu kasbning ijtimoiy rolini ko‘rsatishdan iborat.
Kalit so‘zlar:
jurnalistika, haqiqat, so‘z san’ati, axborot, ijtimoiy mas’uliyat,
adabiy ifoda, jurnalistik ta’lim, jurnalist shaxsi, ommaviy axborot vositalari, ilhom
Аннотация
В данной статье рассматривается личный и профессиональный интерес к
журналистике, её социальная и духовная значимость, а также роль журналиста в
современном обществе. Автор анализирует любовь к профессии через призму
личных впечатлений, вдохновения и общественной ответственности. Несмотря
на художественный стиль изложения, статья основана на теоретических
источниках и актуальных подходах в журналистике. Цель исследования -
показать важность профессии журналиста через внутреннюю мотивацию и
творческое восприятие автора.
Ключевые слова:
журналистика, истина, искусство слова, информация,
социальная ответственность, литературное выражение, журналистское
образование, личность журналиста, средства массовой информации,
вдохновение
Annotation
This article explores personal and professional interest in journalism,
highlighting its social and moral significance as well as the journalist's role in modern
society. The author presents journalism through an emotional and literary lens,
reflecting on inspiration, responsibility, and truth-seeking. Though written in a creative
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
65-son_2-to’plam_Iyul-2025
70
ISSN:3030-3613
style, the article is based on theoretical sources and current perspectives in journalism.
The aim of this research is to reveal the importance of journalism through personal
passion and a deeper understanding of its impact.
Key words:
journalism, truth, art of words, information, social responsibility,
literary expression, journalism education, journalist’s identity, mass media, inspiration
Kirish
Jurnalistika - bu nafaqat kasb, balki hayot tarzi, fikrlash madaniyati va jamiyat
bilan muloqotning eng chuqur shaklidir. Har bir jamiyatda haqiqatni izlab, uni bayon
etuvchi insonlarga ehtiyoj doimo bo‘lgan. Bugungi globallashuv davrida axborot oqimi
shiddat bilan o‘zgarar ekan, jurnalistning vazifasi - faqat xabar yetkazish emas, balki
insoniyat vijdonining ovozi bo‘lishdir. Ushbu maqola jurnalistikaga bo‘lgan
muhabbatim, bu kasbga intilishim va uning jamiyat hayotidagi o‘rni haqidagi shaxsiy
va adabiy - falsafiy mulohazalardan iborat. Ishning dolzarbligi shundaki, hozirgi
davrda jurnalistikaning ruhiy va ma’naviy tomoni ko‘pincha texnologik jarayonlar
soyasida qolmoqda. Shu sababli bu maqola - qalam ortidagi qalbga nazar tashlashdir.
Adabiyotni o‘rganish
Jurnalistika nazariyasi doirasida ko‘plab olimlar - xususan, Walter Lippmann,
Gabriel Garsia Markes, Marshall McLuhan jurnalistikaning jamiyatdagi axloqiy
vazifalarini yoritganlar. O‘zbek adabiyotida esa Abdulla Qodiriy, Oybek, va H.
Olimjon singari ijodkorlar o‘z asarlari orqali jurnalistikani haqiqatni yorituvchi vosita
sifatida tasvirlashgan. Bugungi kunda jurnalistikaning faqat ommaviy axborot
vositalarini boshqarish vositasi emas, balki ruhiy tarbiya vositasi sifatidagi rolini
o‘rganish dolzarb masalaga aylanmoqda. Ushbu maqolada jurnalistikaga bo‘lgan
muhabbat, unga intilishning ichki sabablari ham nazariy asoslar bilan uyg‘unlashtirilib
ochib beriladi.
Asosiy qism
Jurnalistikaga bo‘lgan muhabbatim bevosita so‘zga bo‘lgan mehrimdan,
so‘zning inson ongiga, yuragiga, ong ostiga yetib boruvchi kuchiga bo‘lgan
ishonchimdan boshlangan. Bolalik xotiralarimda ko‘z o‘ngimda haligacha tirik turgan
manzara bor: op - qora televizorda yangilik o‘qiyotgan diktor, radio orqali eshitilgan
jiddiy, lekin mehrli ovoz, dadam qo‘lida ushlab turgan gazeta sahifalaridagi matnlar.
O‘shanda ham nimadir ichimda “so‘z” ning jozibasini sezgandek bo‘lganman.
Mening uchun jurnalistika hech qachon faqat faktlarni quruq yetkazish emas edi.
Bu - inson qalbiga kirish, jamiyat dardini his qilish, voqeani yashagan odam bilan birga
yashash demak edi. Jurnalist - bu voqeani yozuvchi emas, uni his qiluvchi inson. U
ko‘z bilan emas, qalb bilan ko‘radi; eshitadi, lekin yurakda filtrlab tinglaydi. Har bir
maqola - bu bir ruhiy holat, jamiyat yuragining urishini yozib olishdir.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
65-son_2-to’plam_Iyul-2025
71
ISSN:3030-3613
Mening fikrimcha, jurnalistikaning eng yuksak fazilati - bu haqiqatga
sadoqatdir. Bu sadoqat - ko‘p hollarda og‘riqli, ba’zida esa xavfli yo‘l. Lekin aynan
shu yo‘l haqiqatni nur kabi jamiyatga olib keladi. So‘z - bu kuch, bu qurol, bu najot.
Lekin u yurak bilan aytilganidagina insonni uyg‘ota oladi. Yurakdan chiqmagan so‘z -
shunchaki harf bo‘lib qoladi; yurakdan chiqqan so‘z esa - taqdirga ta’sir qiladi.
Hozirgi davr - raqamli inqilob, sun’iy intellekt, algoritmlar va tezkorlik zamoni.
Axborot oqimi shiddatli, odamlar har soniyada yuzlab yangiliklar bilan yuzlashadi.
Shunday bir muhitda jurnalistikaning ruhi, insoniy qiyofasi yo‘qolib qolmasligi kerak.
Bugun jurnalist faqat xabar yetkazuvchi emas, balki jamiyat ongining uyg‘otuvchisidir.
U xolis bo‘lishi, haqiqatni tanlashi, dardni aytishga jur’at topishi kerak.
Jurnalist - bu faqat kasb emas. Bu - hayot tarzidir, vijdon mashqi, yurakdan
kechgan haqiqatning ko‘rinishi. Yaxshi jurnalist voqeani yozmasdan ham, uni sezadi.
So‘z tanlashdagi og‘irlik, fikr aytishdagi ehtiyotkorlik - bular ichki mas’uliyat, ichki
axloq natijasidir.
Natijalar:
Ushbu maqolada jurnalistikaga bo‘lgan shaxsiy muhabbat orqali ushbu kasbning
chuqur ijtimoiy va ma’naviy mohiyati ochib berildi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki,
jurnalistikaning haqiqiy kuchi - insoniylik, adolat va vijdon uchligida yotadi. Jurnalist
faqat voqeani emas, zamonni tushunadigan, uni jamiyatga tushuntira oladigan shaxs
bo‘lishi kerak.
Kelajakda jurnalistikani faqat axborot vositasi sifatida emas, balki insoniylik
maktabi sifatida rivojlantirish kerak. Shu orqali jurnalistlar avlodining qalbi nafaqat
dolzarb mavzular bilan, balki chuqur ma’naviy qadriyatlar bilan ham boyiydi. Ushbu
maqola, aynan shunday ruhiy asosga urg‘u berishga intiladi.
Men uchun jurnalistika - bu hayot, bu ong, bu ichki ovozga quloq tutishdir.
So‘zga mehr bilan yondashgan inson har qanday axborotni yurak orqali yetkazadi.
Aynan shunday jurnalistlar jamiyatni uyg‘otadi, unga nur olib kiradi.
Foydalanilgan adabiyotlar :
1.
Абдуллаев Э. Журналистиканинг назарий асослари. – Тошкент: Меҳнат
нашриёти, 2019. – 208 б.
2.
Гарсиа Маркес Г. Журналистиканинг сеҳрли реализми / тарж. Т. Исматов.
– Тошкент: Адабиёт нашриёти, 2002. – 144 б.
3.
McQuail D. McQuail's Mass Communication Theory. – 6th ed. – London: Sage
Publications, 2010. – 621 p.
4.
Lippmann W. Public Opinion. – New York: Harcourt, Brace and Company,
1922. - 427 p.
5.
Ҳамдам Ҳ. Ўзбек журналистикаси тарихи ва назарияси. – Тошкент:
Ўзбекистон нашриёти, 2015. – 232 б.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
65-son_2-to’plam_Iyul-2025
72
ISSN:3030-3613
6.
Маматқулов С. Оммавий ахборот воситалари ва жамият: назарий
ёндашувлар. – Тошкент: Миллий университет нашриёти, 2020. – 190 б.
7.
Қодирий А. Танланган мақолалар. – Тошкент: Фан, 1935. – 256 б.
8.
Тўрақулов З. Ёш журналистлар учун методик қўлланма. – Самарқанд:
Регистон нашриёти, 2021. – 112 б.
9.
UNESCO. Journalism, ‘Fake News’ and Disinformation: Handbook for
Journalism Education and Training. – Paris: UNESCO, 2023. – 125 p.
10.
Anderson B. Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of
Nationalism. – London: Verso, 2006. – 240 p.
