T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_3-to’plam_Aprel-2025
83
ISSN:3030-3613
AXBOROT TEXNOLOGIYALARINING ZAMONAVIY TA'LIMDAGI ROLI
Fargʻona davlat universiteti,rus tili metodikasi oʻqituvchisi
Mizaakbarov Dilshod Dovlatboyevich
Fargʻona davlat universiteti, chet tillari fakulteti, filologiya va tillarni oʻqitish:
ingliz tili yoʻnalishi 1-bosqich talabasi
Soliyeva Nozimaxon Foziljon qizi
Annotatsiya
: Mazkur maqolada zamonaviy dunyoda axborot texnologiyalari va
informatika fanining o‘rni hamda ular hayotning turli sohalarida qanday ahamiyat kasb
etayotgani yoritilgan. Ta’lim, tibbiyot, iqtisodiyot, davlat boshqaruvi kabi
yo‘nalishlarda informatikaning amaliy qo‘llanilishi, AT vositalarining inson
faoliyatiga ijobiy ta’siri hamda ularning xavfsizlik bilan bog‘liq muammolari
muhokama qilingan. Maqolada informatika fanining raqamli davrdagi strategik
ahamiyati haqida fikr yuritiladi.
Kalit so‘zlar
: informatika, axborot texnologiyalari, raqamli dunyo, sun’iy
intellekt, ta’limda AT, tibbiy informatika, kiberxavfsizlik, algoritmik tafakkur,
elektron hukumat, texnologik savodxonlik
Zamonaviy dunyoda axborot texnologiyalari (AT) hayotning barcha sohalarida
muhim ahamiyat kasb etmoqda
Bugungi kunda insoniyat taraqqiyotining ajralmas qismi sifatida axborot
texnologiyalari (AT) tobora keng ko‘lamda qo‘llanilmoqda. AT faqatgina kompyuter
va internet bilan cheklanib qolmay, balki iqtisodiyot, tibbiyot, ta’lim, qishloq xo‘jaligi,
transport, xizmat ko‘rsatish sohasi va hatto kundalik turmush tarzimizgacha o‘z
ta’sirini ko‘rsatmoqda. Shu boisdan, bu texnologiyalarni to‘g‘ri yo‘lga qo‘yish, ularni
har bir jabhada samarali qo‘llash har bir jamiyat uchun dolzarb masalaga aylanmoqda.
Avvalo, ta’lim sohasida ATning o‘rni beqiyos. Masofaviy ta’lim, onlayn kurslar,
interaktiv darsliklar, virtual laboratoriyalar talabalarga bilim olishda yangicha
imkoniyatlar yaratmoqda. Ayniqsa, pandemiya davrida AT yordamida ta’lim jarayoni
to‘xtab qolmasdan davom etgani bu texnologiyalar hayotimizda qanchalik muhim o‘rin
tutishini yaqqol ko‘rsatdi.
Tibbiyotda esa AT orqali tashxis qo‘yish, davolash jarayonlarini
avtomatlashtirish, bemorlar haqidagi ma’lumotlarni saqlash va tezkor tahlil qilish
imkoniyatlari kengaymoqda. Sun’iy intellekt asosida ishlovchi tizimlar ayrim
kasalliklarni dastlabki bosqichdanoq aniqlashda shifokorlarga katta yordam bermoqda.
Iqtisodiyot va biznesda AT vositalari ishlab chiqarish samaradorligini oshiradi,
resurslardan oqilona foydalanishga zamin yaratadi. Elektron tijorat, moliyaviy
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_3-to’plam_Aprel-2025
84
ISSN:3030-3613
texnologiyalar (fintech), raqamli to‘lov tizimlari bugungi global bozorning ajralmas
bo‘lagiga aylangan.
Shuningdek, davlat boshqaruvida ham AT keng joriy etilmoqda. Elektron
hukumat tizimi orqali fuqarolarga ko‘rsatiladigan xizmatlar soddalashtirilmoqda,
shaffoflik va tezkorlik ta’minlanmoqda. Bu esa jamiyatda ishonch va qulaylik muhitini
yaratadi.
Axborot texnologiyalarining salbiy jihatlari ham mavjud — kibertahdidlar, shaxsiy
ma’lumotlarning xavfsizligi, internetga qaramlik va yolg‘on axborotlar tarqalishi
kabilar. Biroq bu muammolarni hal qilish yo‘llari ham AT yordamida topilmoqda.
Xulosa qilib aytganda, axborot texnologiyalari zamonaviy dunyoning rivojlanish
motoriga aylangan. Ularni to‘g‘ri yo‘naltirish, samarali va xavfsiz foydalanish har bir
inson va jamiyat oldida turgan muhim vazifadir. Kelajakda AT yanada kengayib, inson
salohiyatini yanada yuksaltirishga xizmat qilishi shubhasiz.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – T.: Ma’naviyat, 2008.
2.
Abdurahmonov K. R., Karimov T. I. Informatika va axborot texnologiyalari. – T.:
“Fan va texnologiya”, 2020.
3.
To‘xtasinov M. A. Axborot texnologiyalarining zamonaviy yo‘nalishlari. – T.:
Iqtisodiyot, 2022.
4.
Qodirov A. Raqamli transformatsiya va uning ijtimoiy hayotga ta’siri. //
“Innovatsion rivojlanish” jurnali, 2023, №2.
5.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Raqamli O‘zbekiston – 2030”
strategiyasi to‘g‘risidagi farmoni. – 2020 yil 5-oktabr.
6.
Stallings W. Computer Organization and Architecture. – Pearson Education, 2021.
7.
Laudon K.C., Laudon J.P. Management Information Systems: Managing the
Digital Firm. – Pearson, 2020.
8.
ACM Digital Library – www.dl.acm.org
9.
UNESCO. ICT in Education: A Critical Analysis. – 2021.
10.
World Economic Forum. The Future of Jobs Report 2023. – www.weforum.org
