https://scientific-jl.com/luch/
Часть-40_ Том-2_ Март-2025
140
KELAJAK PEDAGOGLARINI RIVOJLANTIRISHDA RAQAMLI
TA’LIM PLATFORMALARINING ROLI
Qosimova Ozoda Xudoynazarovna
Oʻzbekiston-Finlandiya pedagogika
instituti “Pedagogika”kafedrasi dotsenti
Berdiyorova Orzigul Qirjigit qizi
O‘zbekiston-Finlandiya pedagogika instituti
“Pedagogika” kafedrasi assistenti
Annotatsiya:Ushbu maqolada “Raqamli platformalar” orqali ta’lim olish
va o‘qitish usullari keskin o‘zgarib, an'anaviy darslar va metodlar o‘rnini onlayn
resurslar, interaktiv platformalar, va masofaviy o‘qish usullari yoritilgan.
Pedagogika sohasidagi eng yangi yondashuvlar, raqamli texnologiyalarni o‘z
ichiga olgan ta’lim jarayonlari orqali rivojlanayotgan bo‘lib, kelajak
pedagoglari
uchun
ulardan
samarali
foydalanish
zarurati
oshib
bormoqda.Raqamli ta’lim platformalarining pedagogik faoliyatdagi roli
nihoyatda keng va ko‘p qirralidir. blended learning (aralash ta’lim) usuli, ya’ni
an’anaviy o‘qish va onlayn o‘qishning uyg’unlashgan shakli, ta’lim jarayonini
yanada samarali va interaktiv qilish imkonlari Flipped classroom (orqaga
qaytgan sinf) usuli ham raqamli ta’lim platformalarida yoritib berilgan.
Kalit so‘zlar: an'anaviy darslar, blended learning, aralash ta’lim, Flipped
classroom, orqaga qaytgan sinf, sun’iy intellect, Global ta’lim.
Annotation: This article discusses how the methods of learning and teaching
are changing through "Digital Platforms," where traditional lessons and methods
are being replaced by online resources, interactive platforms, and distance
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-40_ Том-2_ Март-2025
141
learning. The latest approaches in pedagogy, incorporating digital technologies,
are developing the educational process, and the need for future educators to use
them effectively is increasing. The role of digital educational platforms in
pedagogical activities is vast and multifaceted. The article highlights methods
such as blended learning, which combines traditional and online learning,
providing opportunities to make the learning process more effective and
interactive, as well as the Flipped Classroom method, which is also explored
within digital educational platforms.
Keywords: traditional lessons, blended learning, Flipped Classroom,
artificial intelligence, global education.
Аннотация: В данной статье рассматривается, как с помощью
"Цифровых платформ" изменяются методы обучения и преподавания, где
традиционные уроки и методы уступают место онлайн-ресурсам,
интерактивным платформам и дистанционному обучению. Новейшие
подходы в педагогике, включающие цифровые технологии, способствуют
развитию образовательного процесса, и необходимость их эффективного
использования для будущих педагогов возрастает. Роль цифровых
образовательных платформ в педагогической деятельности крайне
широкая и многогранная. Рассматриваются такие методы, как blended
learning (смешанное обучение), то есть сочетание традиционного и
онлайн-обучения, которые позволяют сделать образовательный процесс
более эффективным и интерактивным, а также метод Flipped classroom
(перевернутый класс), который также раскрыт на цифровых
образовательных платформах.
Ключевые слова: традиционные уроки, blended learning, смешанное
обучение, Flipped classroom перевернутый класс, искусственный
интеллект, глобальное образование.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-40_ Том-2_ Март-2025
142
Pedagoglarning malakalarini doimiy ravishda oshirish zarurati kundan-
kunga ortib bormoqda. Zamonaviy ta’lim tizimi o‘zgaruvchan talablar va
texnologik yangiliklar bilan doimiy yangilanishni talab qiladi. Pedagogik
malakalar faqatgina pedagogik bilimlar bilan cheklanmaydi, balki zamonaviy
ta’lim texnologiyalari, pedagogik yondashuvlar va o‘quvchilar bilan ishlashning
yangi usullari bo‘yicha bilim va ko‘nikmalarni ham o‘z ichiga oladi.Raqamli
ta’lim platformalari pedagoglarga o‘z malakalarini oshirish va yangi pedagogik
yondashuvlarni o‘rganish imkoniyatini taqdim etadi. Misol uchun, Coursera, edX,
Udemy, va Khan Academy kabi platformalar pedagoglar uchun maxsus kurslar,
vebinarlar va onlayn materiallar taklif etadi. Bu kurslar o‘qituvchilarga ta’lim
metodlarini rivojlantirish, texnologiyalarni samarali qo‘llash, sinfni boshqarish va
boshqa ko‘nikmalarni egallashda yordam beradi. Raqamli platformalar pedagogik
innovatsiyalarni tezda tatbiq etishga imkon yaratadi. Pedagoglar onlayn kurslar
orqali yangi metodlarni o‘rganib, sinfda yangi texnologiyalarni qo‘llashlari
mumkin. Masalan, blended learning (aralash ta’lim) usuli, ya’ni an’anaviy o‘qish
va onlayn o‘qishning uyg’unlashgan shakli, ta’lim jarayonini yanada samarali va
interaktiv qilish imkonini beradi. Flipped classroom (orqaga qaytgan sinf) usuli
ham raqamli ta’lim platformalarida keng qo‘llanilmoqda. Bu usulda, darsning
asosiy materiali uyda o‘qiladi va darsda faqatgina amaliy mashg'ulotlar, tahlil va
muhokamalar bo‘lib o‘tadi. Raqamli ta’lim vositalari bu usulni o‘qituvchilarga
o‘rgatish va amalga oshirishda yordam beradi.Raqamli platformalar orqali sun’iy
intellekt va ma’lumotlarni tahlil qilish vositalari yordamida o‘quvchilarning
individual ehtiyojlariga moslashtirilgan o‘quv rejalari va metodikalar ishlab
chiqish mumkin. Bu o‘z navbatida ta’lim sifatini oshiradi va o‘qituvchilarning
pedagogik faoliyatini yuqori darajaga olib chiqadi.Raqamli ta’lim platformalari
pedagoglarga nafaqat bilim olish imkoniyatini, balki dunyo bo‘ylab o‘z
hamkasblari bilan tajriba almashish, hamkorlik qilish va tarmoq yaratish
imkoniyatini ham taqdim etadi. Xalqaro onlayn platformalar pedagoglar uchun
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-40_ Том-2_ Март-2025
143
turli pedagogik va metodik yondashuvlarni o‘rganish, shuningdek, o‘z
tajribalarini boshqalar bilan bo‘lishish imkoniyatini yaratadi.Global ta’lim
tarmog'iga kirish orqali pedagoglar o‘zlarining o‘quvchilari uchun eng samarali
va ilg'or usullarni o‘rganadilar. Bu orqali pedagoglar ta’limning har bir jihatini
yanada mukammal qilish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Masalan, Google for
Education va Microsoft Education kabi platformalar o‘qituvchilarga o‘zlarining
darslarini interaktiv va innovatsion tarzda tashkil etish uchun maxsus vositalarni
taqdim etadi. Bundan tashqari, bu platformalar orqali pedagoglar global ta’lim
jamiyatiga qo‘shilib, yangi pedagogik yondashuvlar haqida fikr almashishlari
mumkin.
Raqamli ta’limning qulayligi va tejamkorligi: Raqamli platformalarning
eng katta afzalliklaridan biri ularning qulayligi va tejamkorligidir. Pedagoglar va
talabalar uchun raqamli ta’lim materiallari va resurslari doimo mavjud bo‘lib,
ta’lim jarayonini yanada osonlashtiradi. Bundan tashqari, raqamli ta’limning
asosiy afzalliklaridan biri unga doimiy ravishda kirish mumkin bo‘lishidir.
Pedagoglar o‘z ish jadvaliga mos ravishda o‘rganishlari va malakalarini
oshirishlari mumkin. Raqamli platformalar orqali o‘qish, nafaqat vaqt va joyni
tejashga yordam beradi, balki o‘qituvchilarga ko‘p xarajatlarni ham tejash
imkonini beradi. Ta’lim resurslari onlayn tarzda taqdim etilsa, ularni tarqatish,
yangilash va boshqarish ancha oson va samarali bo‘ladi.Bugungi kunda ta’lim
tizimi tez-tez o‘zgarib turadi va yangi texnologiyalar, metodikalar va pedagogik
yondashuvlar kiritilmoqda. Raqamli platformalar pedagoglarga o‘zgaruvchan
ehtiyojlarga tezda javob berish imkoniyatini yaratadi. Pedagoglar yangi
texnologiyalarni o‘rganish, o‘quvchilarning individual ehtiyojlariga mos ta’lim
rejalarini ishlab chiqish va ta’lim jarayonini samarali tashkil etish imkoniyatiga
ega bo‘ladilar.Shuningdek, raqamli platformalar yordamida pedagoglar o‘zaro
fikr almashish, turli mintaqalarda ta’limni qanday tashkil etilishi haqida bilish va
o‘z tajribalarini boshqalar bilan o‘rtoqlashish imkoniyatiga ega. Bu nafaqat
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-40_ Том-2_ Март-2025
144
pedagoglarning rivojlanishiga, balki ta’lim tizimining umumiy sifatini
yaxshilashga yordam beradi.Kelajak pedagoglari uchun tavsiyalar: Kelajakda
raqamli ta’lim platformalarining roli yanada ortishi kutilmoqda. Pedagoglar o‘z
malakalarini yangilab borish, zamonaviy texnologiyalarni o‘zlashtirish va
innovatsion pedagogik metodlarni qo‘llash uchun raqamli platformalardan keng
foydalanishlari kerak. Shuningdek, o‘qituvchilar o‘zlarini doimiy ravishda global
ta’lim jamiyatining bir qismi sifatida rivojlantirishlari va o‘zaro tarmoq
yaratishlari zarur.Raqamli ta’lim resurslaridan samarali foydalanish uchun
o‘qituvchilar texnologiyalarni o‘rganish, interaktiv metodlarni qo‘llash, onlayn
tarmoq va hamkorlikni rivojlantirishda davom etishlari kerak. Shunday qilib,
raqamli platformalar pedagoglarni yanada yuqori malakali va zamonaviy ta’lim
tizimiga moslashtirishda muhim vosita bo‘lib xizmat qiladi.
Xulosa.
Raqamli ta’lim platformalari kelajak pedagoglarini
rivojlantirishda ajralmas vositaga aylanmoqda. Ular pedagoglarning professional
malakalarini oshirish, pedagogik innovatsiyalarni amaliyotga tadbiq etish, global
hamkorlik va tajriba almashish imkoniyatlarini yaratishda katta rol o‘ynaydi.
Ta’lim tizimi va pedagogik faoliyatni modernizatsiya qilishda raqamli
platformalar yangi yondashuvlar va metodlarni ishlab chiqishga imkon beradi,
shuningdek, ta’limning sifatini yaxshilash va o‘quvchilarning ehtiyojlariga
samarali javob berishda yordam beradi. Raqamli ta’limning imkoniyatlaridan
to‘liq foydalanish, kelajak pedagoglari uchun yangi yuksalish nuqtasi bo‘ladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 21-iyundagi
“Pedagogik ta’lim sifatini oshirish va pedagog kadrlar tayyorlovchi oliy ta’lim
muassasalari faoliyatini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” PQ-
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-40_ Том-2_ Март-2025
145
2. Abdullayev, A. (2019). Blended Learning: Aralash ta'lim usulining
pedagogik mohiyati va imkoniyatlari. Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti.
3. Xolmatov, S. (2021). Raqamli ta'lim texnologiyalari va ularning
pedagogik samaradorligi. Toshkent: O‘zbekiston pedagogika universiteti.
4. Madatov I.Y. Blended learning taʼlim texnologiyasi asosida talabalarning
mustaqil taʼlimini samarali tashkil etishni takomillashtirish/ PhD Dissertatsiya . –
Samarqand, 2023. – 133 b.
