Том 40 № 2 (2025)

Том 40 № 2 (2025)
Опубликован: 02-06-2025

Статьи

3-6 21 6

YUZ-JAG` SOHASI TRAVMALARIDAN KEYINGI CHANDIQLARINI DAVOLASHNI OPTIMALLASHTIRISH.

Abdullayeva Dilrabo Abdulla qizi, Fattayeve.D.R, Xalmatova Matluba Artikovna

Annotatsiya: Yuz-jag`  sohasi travmalaridan keyingi chandiqlarini davolash, tibbiyot va estetik sohalarda muhim masala hisoblanadi. Chandiqlar, teridagi jarohat yoki operatsiyalar natijasida paydo bo'lib, ko'pincha bemorlar uchun estetik noqulaylik tug'diradi. Shuningdek, chandiqlar funksional muammolarni ham keltirib chiqarishi mumkin. Ushbu maqolada chandiqlarni davolashni optimallashtirish uchun zarur bo'lgan yondashuvlar va usullar haqida batafsil ma'lumot beriladi.

106-110 13 7

YASHASH UCHUN KURASH VA UNING SHAKLLARI

Abdushukurova Gulzoda Bekmirza qizi

Annotatsiya: Mazkur maqolada yashash uchun kurashning turli shakllari va 
ularning ekologik va evolyutsion ahamiyati tahlil qilingan. Tabiatda har bir tirik 
organizm yashab qolish va ko‘payish uchun kurash olib boradi, bu jarayonni tabiiy 
tanlanish boshqaradi. Yashash uchun kurashning asosiy shakllari ichki tur 
kurashi, turlararo kurash va tabiiy kuchlarga qarshi kurashdir. Tabiiy muhitga 
inson faoliyatining ta’siri ham keltirilgan, bu omillar o‘zgaruvchan ekologik 
sharoitlarni keltirib chiqaradi. Maqolada shuningdek, biologik xilma-xillik va 
ekosistemalarning himoyasi masalalari ham yoritilgan.

111-115 19 9

САХАРНЫЙ ДИАБЕТ И ВИТАМИН B₉.

М.У.Джалилов, Т.А. Узоков

Витамин В₉. (фолиевая кислота) обычно не принимается во внимание 
при диабете, но она важна. Организму приходится постоянно пополнять его 
с помощью пищи и или добавок, поскольку он не может его хранить. 

19-24 21 15

ICHKI KASALLIKLAR FANI MISOLIDA TIBBIY TA'LIM MUASSASALARIDA INTEGRATSIYALASHGAN TA'LIM METODIKALARINI TAKOMILLASHTIRISH

Roxibjonov Adhamjon Raxmatjon o’gli

Annotatsiya. Ushbu maqola integratsiyalashgan ta'lim metodikasining ichki 
kasalliklar fani bo‘yicha tibbiy ta'lim muassasalarida qo‘llanishini o‘rganadi. 
Maqolaning asosiy maqsadi integratsiyalashgan ta'lim metodikasining nazariy va 
amaliy jihatlarini tahlil qilish, uning ichki kasalliklar fani kontekstida qanday 
qo‘llanilishini ko‘rsatish va bu yondashuvning ta'lim jarayoniga qo‘shgan 
qiymatini baholashdir. 

94-105 28 27

НАУЧНОЕ ПРЕДВИДЕНИЕ И ЕГО РОЛЬ В НАУЧНОМ ИССЛЕДОВАНИИ: ПРОГНОЗИРОВАНИЕ НАУЧНЫХ ИССЛЕДОВАНИЙ

Туленова К.Ж, Обидова М.Х.магистранка

Аннотация: Данная статья посвящена исследованию роли научных прогнозов в современной науке, уделяя особое внимание методам и практике прогнозирования научных исследований. В условиях стремительного развития науки и технологий способность к прогнозированию становится решающей, необходимо обеспечить планирование и распределение ресурсов, а также для будущих исследований.

90-93 23 10

MUQADDAS AYOL – MEHRIBON ONA

Ahadova Jahona Jahongir qizi

Annotatsiya: Ushbu maqola onalarning hayotimizdagi muqaddas o'rni, ularning mehribonligi va fidoyiligi haqida hikoya qiladi. Maqolada onalarning farzandlar tarbiyasidagi o'rni, oila mustahkamligini ta'minlashdagi hissasi, shuningdek, jamiyatdagi faoliyati va yutuqlari tahlil qilinadi. Maqola onalarning cheksiz mehr-muhabbati, fidoyiligi va sabr-toqati inson hayotida muhim o'rin tutishini ta'kidlaydi va ularga bo'lgan chuqur hurmatimizni namoyon etadi.


Annotatsiya: This article tells the story of the sacred role of mothers in our lives, their kindness, and dedication. The article analyzes the role of mothers in raising children, their contribution to ensuring family stability, as well as their activities and achievements in society. The article emphasizes that the boundless love, dedication, and patience of mothers play a crucial role in human life and demonstrates our deep respect for them.

85-89 20 5

MUSIQA O’ZI NIMA VA UNING HAYOTIMIZDAGI O’RNI

Muhammadova Mardona Vahobjon qizi

Annotatsiya: Ushbu maqola musiqaning inson hayotidagi o'rni va ahamiyatini o'rganadi. Maqolada musiqaning ta'sir doirasi, uning inson ruhiyatiga, fiziologiyasiga va ijtimoiy hayotiga ta'siri tahlil qilinadi. Shuningdek, musiqaning turli janrlari, ularning xususiyatlari va insonlar tomonidan qabul qilinishi ko'rib chiqiladi. Maqola musiqaning inson hayotini boyituvchi, unga ma'no beruvchi va uni kamolot sari yetaklovchi qudratli kuch ekanligini ta'kidlaydi.


Annotatsiya: This article explores the role and significance of music in human life. The article analyzes the scope of music's influence, its impact on the human psyche, physiology, and social life. It also examines various genres of music, their characteristics, and their reception by people. The article emphasizes that music is a powerful force that enriches human life, gives it meaning, and leads it to perfection.

80-84 22 16

ONA -HAYOTNING ENG BUYUK MO’JIZASI

Abduhamidova Farzona Dilshodbek qizi

Annotatsiya:Ushbu maqola onalarning hayotimizdagi bebaho o'rni, ularning hayotimizning eng buyuk mo'jizasi ekanligini o'rganadi. Maqolada onalarning farzandlar tarbiyasidagi o'rni, oila mustahkamligini ta'minlashdagi hissasi, shuningdek, jamiyatdagi faoliyati va yutuqlari tahlil qilinadi. Maqola onalarning mehr-muhabbati, fidoyiligi va sabr-toqati inson hayotida muhim o'rin tutishini ta'kidlaydi va ularga bo'lgan hurmatimizni namoyon etadi.


Annotatsiya:This article explores the invaluable role of mothers in our lives, recognizing them as the greatest miracle of life. The article analyzes the role of mothers in raising children, their contribution to ensuring family stability, as well as their activities and achievements in society. The article emphasizes that the love, dedication, and patience of mothers play a crucial role in human life and demonstrates our respect for them.

76-79 16 11

TEXNOLOGIYA VA IJTIMOIY TARMOQLARNING FOYDALI VA ZARARLI JIHATLARI

OBIDJONOVA KIBRIYOXON G'ULOMJON qizi

Annotatsiya: Ushbu maqola texnologiya va ijtimoiy tarmoqlarning zamonaviy hayotdagi o'rnini, ularning foydali va zararli jihatlarini tahlil qiladi. Maqolada texnologiyalarning ta'lim, muloqot, axborot almashinuvi va biznes sohalaridagi ijobiy ta'siri, shuningdek, ijtimoiy tarmoqlarning psixologik, ijtimoiy va axloqiy muammolarga olib kelishi mumkin bo'lgan salbiy oqibatlari ko'rib chiqiladi. Maqola texnologiya va ijtimoiy tarmoqlardan oqilona foydalanishning ahamiyatini ta'kidlaydi va ularning salbiy ta'sirini kamaytirish bo'yicha tavsiyalar beradi.


Annotatsiya: This article analyzes the role of technology and social networks in modern life, examining their beneficial and harmful aspects. The article discusses the positive impact of technology in education, communication, information exchange, and business, as well as the negative consequences of social networks that can lead to psychological, social, and ethical problems. The article emphasizes the importance of responsible use of technology and social networks and provides recommendations for minimizing their negative impact.

70-75 20 19

TIJORAT BANKLARIDA KOMPLAENS NAZORATNI TAKOMILLASHTIRISH

Muminova Marguba Mamirkulovna

Tijorat banklari iqtisodiyotning asosiy moliyaviy institutlaridan biri bo‘lib, ularning samarali va barqaror faoliyati iqtisodiy o‘sish va moliyaviy barqarorlik uchun muhim omildir. So‘nggi yillarda bank tizimida turli xildagi moliyaviy firibgarliklar, korrupsiya, qonunbuzarliklar va mijozlar manfaatlariga zid bo‘lgan amaliyotlar aniqlandi. Ushbu xavf-xatarlarni kamaytirish va bank faoliyatining qonuniy, shaffof hamda etika me’yorlariga mos bo‘lishini ta’minlash uchun komplaens nazorat tizimi muhim rol o‘ynamoqda.

62-69 21 14

CHALLENGES AND BENEFITS OF LEARNING A SECOND LANGUAGE

Ma'murjonova Marxaboxon Olimjon qizi

Annotation:  Learning a second language is the most common trend among people these days. It is a complex but rewarding process which illustrates both challenges and benefits. On the one hand, learners may struggle with difficulties such as mastering grammar rules, memorising and enhancing vocabulary, and overcoming pronunciation barriers. In addition to this, cognitive overload, lack of immersion, and fear of making mistakes can hinder progress. However, despite these challenges, acquiring a second language offers several advantages. It enhances cognitive skills, boosts memory, and improves problem-solving abilities. Furthermore, it opens doors to better career opportunities, assists cross-cultural communication, and enriches deeper understanding of different backgrounds. while learning a second language demands effort and dedication, the long-term benefits make it a valuable and raising experience.


Аннотация: Изучение второго языка – это самый распространённый тренд среди людей в наши дни. Это сложный, но полезный процесс, который демонстрирует как трудности, так и преимущества. С одной стороны, учащиеся могут сталкиваться с такими трудностями, как освоение грамматических правил, запоминание и расширение словарного запаса, а также преодоление проблем с произношением. Кроме того, перегрузка когнитивных способностей, нехватка языковой среды и страх совершения ошибок могут затруднять прогресс. Однако, несмотря на эти трудности, изучение второго языка предоставляет множество преимуществ. Оно развивает когнитивные навыки, улучшает память и повышает способность к решению проблем. Более того, знание второго языка открывает двери к лучшим карьерным возможностям, способствует межкультурной коммуникации и помогает глубже понимать разные культуры. Хотя изучение второго языка требует усилий и преданности, его долгосрочные преимущества делают этот процесс ценным и вдохновляющим опытом.

53-61 16 11

Si(Li) p-i-n TUZILMALARI ASOSIDAGI YADROVIY NURLANISHLARNI QAYD QILUVCHI 8 TA TASMALI DETEKTORNING TOQ TASMALARI VOLT-AMPER XARAKTERISTIKALARINI MODELLASHTIRISH

G‘.J.Ergashev, Yo.K.Toshmurodov, F.K.Islomova

Annotatsiya. Ushbu maqolada zamonaviy elektron texnologiyalar sohasida katta ahamiyatga ega bo‘lgan yarim o'tkazgichli yadroviy nurlanish detektorlarini xarakteristikalari matematik va kompyuter modellashtirish yordamida tahlil qilingan. Matematik modeldan foydalanib, katta o'lchamdagi sakkiz tasmali yarim o'tkazgichli koordinataga sezgir yadroviy nurlanish detektorlarining volt-amper xususiyatlari taqqoslangan. Tanlangan ketma-ketlikdagi tasmalarning volt-amper xususiyatlari taqqoslandi, bunda bu jarayon MATLAB dastur paketi yordamida amalga oshirildi. Matematik modellashtirishda eng kichik kvadratlar usuli qo‘llanildi. Olingan natijalar taklif etilgan ekvivalent elektr sxemasi Si(Li) p-i-n tuzilmalarining tok va kuchlanish qiymatlarini yuqori aniqlik bilan tasvirlash imkonini berishini ko‘rsatdi. Tadqiqotlar natijasida tajriba va modellashtirish yo‘li bilan olingan natijalar orasidagi eng katta tok kuchi nisbatidagi farq 0,26 ga teng ekanligi aniqlangan.

45-52 39 18

ADVERSE EFFECTS OF GLUCOCORTICOID THERAPY IN RHEUMATOID ARTHRITIS

Khamrayev Khamza Khamidullayevich, Khamraev Botirjon

Abstract: Glucocorticoids are widely used in the management of rheumatoid arthritis (RA) due to their potent anti-inflammatory and immunosuppressive properties. While these agents offer significant symptomatic relief and are often used as bridging therapy alongside disease-modifying antirheumatic drugs (DMARDs), their long-term use is associated with a broad spectrum of adverse effects. This article reviews the most common complications linked to glucocorticoid therapy in RA patients, including osteoporosis, adrenal suppression, metabolic disturbances, cardiovascular risks, ocular disorders, gastrointestinal effects, neuropsychiatric symptoms, and increased susceptibility to infections. Recognizing and managing these complications is essential to optimize patient outcomes and minimize treatment-related risks. The article emphasizes the importance of individualized therapy, dose minimization strategies, and preventive measures to reduce the burden of glucocorticoid-induced side effects.

41-44 22 6

THE IMPORTANCE OF BETA-BLOCKERS IN THE TREATMENT OF HYPERTENSION

Khamrayev Khamza Khamidullayevich, Normuradov Alisher
Abstract: Beta-blockers have played a crucial role in the management of hypertension for several decades. This article explores the pharmacological effects, commonly used agents, clinical applications, indications and contraindications, and adverse effects associated with beta-blockers in hypertension therapy.
37-40 34 17

EVALUATION OF THE EFFECTIVENESS OF CHONDROPROTECTORS IN THE TREATMENT OF OSTEOARTHRITIS

Khamrayev Khamza Khamidullayevich, Husinov Akobir

Abstract: Osteoarthritis (OA) is one of the most prevalent degenerative joint diseases, characterized by progressive cartilage degradation, joint pain, and functional limitation. Chondroprotectors, including glucosamine sulfate and chondroitin sulfate, have been widely used as therapeutic agents aimed at protecting cartilage, reducing inflammation, and improving joint function. This article aims to evaluate the clinical efficacy of chondroprotective agents in the management of osteoarthritis based on recent studies and clinical observations. Findings suggest that chondroprotectors may provide moderate pain relief and improve physical function in some patients, particularly during early stages of OA. However, variations in study results emphasize the need for standardized guidelines and further high-quality trials.

33-36 19 14

ADVERSE EFFECTS OF HYDROXYCHLOROQUINE (PLAQUENIL) IN THE TREATMENT OF RHEUMATOID ARTHRITIS

Khamrayev Khamza Khamidullayevich, Normurodov Jahongir

Abstract: Hydroxychloroquine (Plaquenil) is an antimalarial drug commonly used in the management of autoimmune diseases such as rheumatoid arthritis (RA). While generally considered safe and well-tolerated, hydroxychloroquine is associated with a range of adverse effects, some of which can be serious. This article reviews the common and rare side effects of hydroxychloroquine when used in the treatment of RA, along with mechanisms, risk factors, and clinical implications.

25-32 18 8

INTEGRATSIYA ASOSIDA TASVIRIY SAN’AT VA MUSIQA DARSLARINI TASHKIL ETISH

Sultanov Xaytboy Eraliyevich,, Baynazarova Nilufar Xikmatullayevna,, Giyasova Nilufar Barotbayevna,

Annotatsiya: Mazkur maqolada asosiy etibor amaliy mashg‘ulotlarda musiqa va  tasviriy san’at   o‘rtasidagi integratsiyalashuvga qaratilgan. Maqolada musiqa va tasviriy san’atning estetik tamoyillari, ularning badiiy mazmuni va san’atning turli sohalaridagi o‘zaro aloqalar keng yoritilgan. Musiqa va tasviriy san’at o‘rtasidagi badiiy uyg‘unlik, ularning ifoda vositalarining o‘zaro ta’siri va bir-birini to‘ldirish jarayonlari tahlil qilinadi. Musiqa va tasviriy san’atning o‘ziga xos badiiy va estetik imkoniyatlarini ochib berish orqali talabalarga amaliy mashg‘ulotlar jarayonida kreativ yondashuvlarni shakllantirish ko‘zda tutilgan.

15-18 14 18

MANDIBULYAR SINISHLARNING YALLIG'LANISH ASORATLARINING OLDINI OLISH

Xojiaxmedova Sitorabonu Ahmadjon qizi, Musayev Sh.Sh, Xalmatova M.A

Annotatsiya: Mandibulyar sinishlar, ya'ni pastki jag'ning sindirilishi, tibbiyotda jiddiy muammo hisoblanadi. Ushbu jarohatlar ko'pincha sport faoliyati, avtohalokatlar yoki boshqa turdagi jarohatlar natijasida sodir bo'ladi. Mandibulyar sinishlar nafaqat og'riq va noqulaylikni keltirib chiqaradi, balki yallig'lanish va boshqa asoratlar rivojlanishiga ham olib kelishi mumkin. Yallig'lanish jarayoni, organizmning jarohatga javob berish mexanizmi sifatida muhim rol o'ynaydi, ammo nazoratsiz davom etsa, salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Shuning uchun, mandibulyar sinishlar jarohatidan so'ng yallig'lanish asoratlarining oldini olish juda muhimdir.

11-14 16 17

YONOQ-ORBITAL KOMPLEKS JAROHATLARIDA YUZAGA KELADIGAN ASORATLARNI OLDINI OLISH

Muxtarov Bekzod Baymurat oʻgʻli, Husanov Doston Rustamovich, Agzamova Sayyora Saidazimovna, Xalmatova Matluba Artikovna

Annotatsiya: Yonoq-orbital kompleks jarohatlari, yuz va boshning murakkab anatomik tuzilmalari tufayli, jarohatlangan shaxslar uchun jiddiy asoratlarni keltirib chiqarishi mumkin. Ushbu maqolada yonoq-orbital jarohatlarining sabablari, ularning turlari, yuzaga keladigan asoratlar va ularni oldini olish choralari haqida ma'lumotlar berilgan.

7-10 15 15

BITIKTIRUVCHI TO'QIMA HUJAYRALARINI O'Z ICHIGA OLGAN YARA QOPLAMALARINI QO'LLASH ASOSLARI

Karimova Sitora Yusufovna, Xalmatova Matluba Artikovna, Хramova Natalya Vladimirovna, Fayziyev Baxtiyor Ravshanovich

Annotatsiya: Bitiktiruvchi to'qima hujayralarini o'z ichiga olgan yara qoplamalari zamonaviy tibbiyotda jarohatlarni davolashda muhim rol o'ynaydi. Yara qoplamalari, asosan, jarohat yoki operatsiya natijasida yuzaga kelgan to'qimalarning tiklanishini tezlashtirish, infeksiyani oldini olish va og'riqni kamaytirish maqsadida qo'llaniladi. Bitiktiruvchi to'qima hujayralari esa organizmning tabiiy tiklanish jarayonlarini qo'llab-quvvatlaydigan muhim elementlardir.

164-166 14 14

ХАВФСИЗЛИК СОҲАСИДА “ТАРЖИМАШУНОСЛИК ” ФАНИНИ ҚОИДАЛАРИНИ ЎҚИТИШНИНГ САМАРАДОРЛИГИ

Нурматова Мастура Маҳмудовна, Абраев Исматулла Муҳаммадиевич

Аннотация: 
Мамлакатимиз  
ривожланиш 
палласида 
таржимашунослик  фанини пухта ўрганишга алоҳида эътибор қаратмоқда 
.шу боисдан дунё сахналарида пешқадам бўлиши учун мутахасисларимиз 
ушбу соҳани мукаммал ўрганишлари зарур.  

227-231 19 11

ROSSIYA ARMIYASI TOMONIDAN UKRAINAGA QARSHI O‘TKAZILAYOTGAN MAXSUS HARBIY OPERATSIYADA MUHANDISLIK TA’MINOTINING TASHKILLASHTILISHI.

Bozorov G‘iyosjon Abdug‘ani o‘g‘li

Anotatsiya: Bugungi kunda dunyoda xususan, harbiy mojorolar avj olib 
bormoqda. Shu sababli bugungi kunda mamlakatning Qurolli Kuchlar mustaqil va 
osuda hayot garovi bo‘lib qolmoqda. Mazkur maqolada Rossiya armiyasining 
Ukrainaga qarshi olib borayotgan maxsus harbiy operatsiyasida muhandislik 
ta’minotining amalga oshirlishi va muhandislik ta’minotning samarali 
qo‘llanilishi jangovar harakatlarga ta’siri yoritib o‘tilgan.
Аннотация: Сегодня в мире, в частности, нарастают военные 
конфликты. Поэтому сегодня Вооруженные Силы страны остаются 
гарантом независимой и мирной жизни. В данной статье описывается 
реализация инженерного обеспечения в специальной военной операции 
https://scientific-jl.com/luch/                                   
227 
Часть-40_ Том-2_ Март-2025 
Российской армии против Украины и влияние эффективного использования 
инженерного обеспечения на боевые действия. 
Abstract: Today, in particular, military conflicts are on the rise in the world. 
Therefore, today the Armed Forces of the country remain the guarantee of an 
independent and peaceful life. This article describes the implementation of 
engineering support in the special military operation of the Russian army against 
Ukraine and the impact of the effective use of engineering support on combat 
operations.

219-226 257 28

NUTQ TOVUSHLARINING UMUMIY TAVSIFI. UNLI VA UNDOSH TOVUSHLAR

Hamdullayeva Mahliyo, Kurbanov Elbek Elmurodovich.

Anniotatsiya: maqolada ona tili mashg‘ulotlarida unli va undosh tovushlarni 
o‘qitish orqali o‘quvchilarda adabiy talaffuz ko‘nikmalarini rivojlantirish usullari, 
mashq turlari, tarkibi va mazmuni tahlil qilingan. Shuningdek, metodika sohasida 
mazkur yo‘nalishda ilmiy tadqiqot olib borgan ayrim metodist olimlar fikriga 
qisman munosabat bildirilgan. 
Аннотация: в статье проанализированы методы, виды упражнений, 
состав и содержание развития навыков литературного произношения у 
учащихся посредством обучения гласным и согласным звукам на занятиях по 
родному языку. Также частично выражено отношение к мнению некоторых 
ученых-методистов, проводивших научные исследования в этом 
направлении в области методики.
Abstract: The article analyzes methods, types of exercises, structure, and 
content for developing students' literary pronunciation skills through teaching 
vowels and consonants in native language lessons. Additionally, it partially 
addresses the views of some methodologist scholars who have conducted scientific 
research in this area of methodology.

213-218 29 12

TEXNOLOGIYA FANI KONSEPSIYASINING ASOSIY MAQSAD VA VAZIFALARI, RIVOJLANISHINING USTUVOR YО‘NALISHLARI

Mamajonova Gulzuro Abdurashidovna, Turgʻunboyeva Nozigul Ilxomjon qizi, Abdupattoyeva Nazokat Baxtiyorjon qizi

ANNOTASIYA:Mazkur maqola texnologiya fanining konsepsiyasi, uning 
asosiy maqsad va vazifalari hamda rivojlanishining ustuvor yo‘nalishlariga 
bag‘ishlangan. Unda texnologiya fanining inson hayotidagi ahamiyati, zamonaviy 
muammolarni hal etishda tutgan o‘rni va innovatsiyalarni joriy etishdagi roli keng 
yoritilgan. Shuningdek, maqolada raqamli transformatsiya, barqaror rivojlanish 
texnologiyalari, biotexnologiya, yangi materiallar yaratish hamda ta'lim va 
texnologiya integratsiyasi kabi yo‘nalishlar batafsil tahlil qilinadi. Texnologiya 
fanining ustuvor maqsadlari sifatida ishlab chiqarish samaradorligini oshirish, 
atrof-muhitni muhofaza qilish, resurslardan tejamkor foydalanish va jamiyat 
turmush sifatini yaxshilash kabi masalalar ko‘rib chiqilgan. Mazkur maqola 
texnologiya fanining hozirgi va kelajakdagi imkoniyatlari to‘g‘risida chuqur 
tasavvur hosil qilishga yordam beradi. 
АННОТАЦИЯ:Данная статья посвящена понятию технологической 
науки, ее основным целям и задачам, а также приоритетным направлениям 
ее развития. Широко освещается значение технологической науки в жизни 
человека, ее роль в решении современных проблем, роль во внедрении 
инноваций. В статье также подробно анализируются такие области, как 
цифровая 
трансформация, 
технологии 
устойчивого 
развития, 
биотехнологии, создание новых материалов, интеграция образования и 
технологий. Приоритетными целями технической науки считались такие 
вопросы, 
как 
повышение эффективности производства, охрана 
окружающей среды, эффективное использование ресурсов, улучшение 
качества жизни общества. Эта статья поможет создать глубокое 
представление о текущих и будущих возможностях технической науки  

204-212 20 7

UMUMIY O`RTA TA`LIM MAKTABLARIDA O`QUVCHILARNI TEXNIK IJODKORLIGINI RIVOJLANTIRISH METODLARI

Mamajonova Guluzro Abdurashidovna, Abdupattoyeva Nazokatxon Baxtiyorjon qizi, Abdulxafizova Mubina Avazbek qizi

Annotatsiya: Texnik ijodkorlik va  dizayn fani o‘quvchilar texnik ijodkorligini 
rivojlantirishning ijtimoiy-pedagogik  muammolari, texnik ijodkorlik faoliyatining 
tashkiliy asoslari, ixtiro, kashfiyot,  ratsionalizatorlik takliflari va patent axboroti, 
texnik ijodkorlik masalalarini yechish  metodlari, dizayn va modellashtirish, dizayn 
asoslari, texnik modellashtirish va  
konstruktsiyalash, o‘quvchilar texnik 
ijodkorligi faoliyatiga rahbarlik qilish, sinfdan  
va maktabdan tashqari 
muassasalarda texnik ijodkorlik faoliyatini tashkil qilish,  o‘quvchilar texnik 
ijodkorligini rivojlantirish metodlariga oid mavzular yoritilib,  bilim berish ko‘zda 
tutilgan. Kundalik hayotda ijodkorlik oʻzini zukkolik — maqsadlarga erishish, 
atrof-muhit, ob’ektlar va vaziyatlardan gʻayrioddiy tarzda foydalanib, umidsiz 
boʻlib tuyulgan vaziyatdan chiqish yoʻlini topish qobiliyati sifatida namoyon 
boʻladi. Keng maʼnoda, muammoni maxsus boʻlmagan vositalar yoki resurslar 
bilan aniq va mohirona hal qilish. Bu, shuningdek, muammolarga jasur, 
nostandart yechimlar qobiliyatini ham anglatadi. Ijodiy  qobiliyatlarning  paydo   
boʻlishi haqida bir qancha farazlar mavjud. Birinchisiga koʻra, ijodiy qobiliyatlar 
aqlli odamda asta-sekin, uzoq vaqt davomida paydo boʻlgan va insoniyatdagi 
madaniy va demografik oʻzgarishlar, xususan, aholi sonining koʻpayishi, eng aqlli 
kishilarning qobiliyatlarini qoʻshish natijasida yuzaga kelgan deb ishoniladi. 
Аннотация: 
социально-педагогические 
проблемы 
развития 
технического творчества студентов технического творчества и дизайна, 
организационные основы деятельности технического творчества, 
изобретение, открытие, рационализаторские предложения и патентная 
информация, методы решения задач технического творчества, 
конструирование и моделирование, основы проектирования, технические 
моделирование 
и 
конструирование, 
руководство 
деятельностью 
технического творчества учащихся, организация технического творчества 
учащихся в классных и внешкольных учреждениях, техническое творчество 
учащихся освещаются темы, связанные с методами развития, и 
обеспечивается образование. В повседневной жизни творчество 
проявляется как изобретательность – способность достигать целей, 
необычно использовать окружающую среду, предметы и ситуации, 
находить выход из, казалось бы, безвыходной ситуации. В широком смысле, 
точное и умелое решение проблемы с помощью неспециализированных 
инструментов или ресурсов. Это также означает способность 
придумывать смелые, нестандартные решения проблем. Существует 
несколько гипотез возникновения творческих способностей. Согласно 
первому, творческие способности, как полагают, развивались у разумного 
человека постепенно, в течение длительного периода времени и в 
результате культурных и демографических изменений в человечестве, 
https://scientific-jl.com/luch/                                   
205 
Часть-40_ Том-2_ Март-2025 
особенно роста численности населения, увеличивая способности наиболее 
умных людей. 
Abstract: The subject of technical creativity and design is intended to 
provide knowledge on the socio-pedagogical problems of developing students' 
technical creativity, the organizational foundations of technical creativity, 
inventions, discoveries, rationalization proposals and patent information, methods 
for solving technical creativity problems, design and modeling, design basics, 
technical modeling and construction, guiding students' technical creativity 
activities, 
organizing technical creativity activities in classrooms and 
extracurricular institutions, and methods for developing students' technical 
creativity. In everyday life, creativity manifests itself as ingenuity - the ability to 
achieve goals, use the environment, objects and situations in an unusual way, and 
find a way out of a seemingly hopeless situation. In a broad sense, it is a clear and 
skillful solution to a problem with non-special tools or resources. It also means the 
ability to bold, non-standard solutions to problems. There are several hypotheses 
about the emergence of creative abilities. According to the first, it is believed that 
creative abilities arose in an intelligent person gradually, over a long period of 
time, and were the result of cultural and demographic changes in humanity, in 
particular, population growth, which combined the abilities of the most intelligent 
people. 

197-203 14 19

TEXNIK KONSTRUKSIYALASH VA MODELLASHTIRISHNING MODDIY SHAROITLARI HAMDA UNI O‘RGANISHDA QO‘LLANILADIGAN METODLAR

Mamajonova Guluzro Abdurashitovna,, Maxamatova Mohizar Akmaljon qizi,, Mamatqulova Xosiyatxon Shavkatbek qizi,

ANNOTATSIYA: O‘quvchilar yuqori darajada rivojlangan texnika 
namunasi sifatidagi u yoki bu texnik modelni yasashda hozirgi sanoat ishlab 
chiqarishiga xos konstruktorlik, texnologik va ishlab chiqarish faoliyatining 
asoslarini o‘rganadilar. 
АННОТАЦИЯ: Студенты изучают основы конструкторской, 
технологической и производственной деятельности, характерной для 
современного промышленного производства при создании той или иной 
технической модели как образца высокоразвитой техники.


ANNOTATION: Students will learn the basics of design, technological and 
production activities inherent in modern industrial production when creating a 
technical model of a highly developed technique. 

191-196 15 29

EFFECTIVE METHODS OF TEACHING ENGLISH TO YOUNG LEARNERS

Tilovova Mahliyo

Abstract: This paper explores contemporary methodologies for teaching 
English to young learners, highlighting the ongoing evolution of instructional 
strategies in educational settings. The field of English language pedagogy has 
undergone significant advancements, integrating diverse approaches tailored to 
learners' cognitive and linguistic needs. By examining both traditional and 
innovative techniques, this study aims to identify the most effective strategies that 
foster engagement, comprehension, and long-term language retention. 
Furthermore, the discussion emphasizes the role of interactive, task-based, and 
technology-enhanced learning environments in optimizing the acquisition of 
English as a second language. 

181-190 27 13

THE EFFECT OF THORACOSCOPIC PLEURODESIS IN PRIMARY SPONTANEOUS PNEUMOTHORAX

Abdumajidov Axrorjon Akramlon o’g’li

Background: The standard operative treatment of primary spontaneous 
pneumothorax (PSP) is thoracoscopic wedge resection, but necessity of 
pleurodesis still remains controversial. Nevertheless, pleural procedure after 
wedge re- section such as pleurodesis has been performed in some patients who 
need an extremely low recurrence rate. Materials and Methods: From January 
2020 to July 2024, 207 patients who had undergone thoracoscopic wedge resection 
and pleurodesis were enrolled in this study. All patients were divided into two 
groups according to the methods of pleurodesis; apical parietal pleurectomy 
(group A) and pleural abrasion (group B). The recurrence after surgery had been 
checked by reviewing medical record through follow-up in ambulatory care clinic 
or calling to the patients, directly until January 2024. Results: Of the 207 patients, 
the recurrence rate of group A and B was 9.1% and 12.8%, respectively and there 
was a significant difference (p=0.01, Cox’s proportional hazard model). There was 
no significant difference in age, gender, smoking status, and body mass index 
between two groups. Conclusion: This study suggests that the risk of recurrence 
after surgery in PSP is significantly low in patients who underwent thoracoscopic 
wedge resection with parietal pleurectomy than pleural abrasion.

174-180 13 8

YASHIRIN IQTISODIYOT VA KORRUPSIYANING BOG’LIQLIGI

Janabaeva Aqsungul Kuralbaevna, Akbarova Barno

Annotatsiya:   
Mazkur maqolada yashirin iqtisodiyot va korrupsiya 
o‘rtasidagi bog‘liqlik tahlil qilinadi. Yashirin iqtisodiyot davlat nazoratidan 
tashqarida bo‘lgan iqtisodiy faoliyatni o‘z ichiga oladi va aksariyat hollarda 
korrupsiya bilan chambarchas bog‘liq bo‘ladi. Korrupsiya davlat tizimlarining 
zaiflashishiga, soliq tushumlarining kamayishiga va iqtisodiy o‘sishning 
sustlashishiga olib keladi. Maqolada korrupsiyaning yashirin iqtisodiyotga ta’siri, 
ularning o‘zaro bog‘liqligi hamda ushbu muammolarni bartaraf etish yo‘llari 
muhokama qilinadi.

167-173 22 15

CRITICAL THINKING – A KEY ASPECT IN PRIMARY EDUCATION

Avazova Mushtari Alisherovna, Авазова Муштари Алишеровна,, Avazova Mushtari Alisherovna

Abstract: In the modern world, where information is rapidly disseminated and 
widely accessible, critical thinking is one of the most essential competencies 
developed from an early age. Primary education plays a crucial role in fostering 
this skill, laying the foundation for successful learning and active participation in 
society. This article discusses the significance of critical thinking, effective methods 
for its development among primary school students, and its long-term benefits for 
personal and professional growth. 
Аннотация: В современном мире, где информация распространяется с 
огромной скоростью, критическое мышление становится одной из ключевых 
компетенций, формируемых с раннего возраста. Начальное образование 
играет важную роль в развитии этого навыка, закладывая основу для 
успешного обучения и жизни в обществе. В данной статье рассматривается 
значение критического мышления, эффективные методы его развития у 
https://scientific-jl.com/luch/                                   
167 
Часть-40_ Том-2_ Март-2025 
младших школьников и долгосрочные преимущества для личностного и 
профессионального роста. 
Annotatsiya: Zamonaviy dunyoda, ma'lumot tez tarqalib, keng mavjud 
bo'lgan sharoitda tanqidiy fikrlash erta yoshdan rivojlantiriladigan eng muhim 
ko'nikmalardan biri hisoblanadi. Boshlang'ich ta'lim ushbu ko'nikmani 
shakllantirishda muhim rol o'ynaydi va muvaffaqiyatli ta'lim hamda jamiyatda faol 
ishtirok etish uchun asos yaratadi. Ushbu maqolada tanqidiy fikrlashning 
ahamiyati, boshlang'ich sinf o'quvchilari orasida uni rivojlantirishning samarali 
usullari va shaxsiy hamda kasbiy o'sish uchun uzoq muddatli foydalari muhokama 
qilinadi.

232-239 20 7

ЭТИЧЕСКИЕ И БОГОСЛОВСКИЕ ВОЗЗРЕНИЯ ИМАМА АН НАВАВИ

Абдурахмонова Дилдорахон Рахматилло кизи, Хакимова Нигора

Аннотация: В данной статье рассматривается богословское 
наследие выдающегося исламского ученого имама ан-Навави, с акцентом на 
его богословские и этические воззрения. Актуальность изучения его трудов 
обусловлена необходимостью ответов на вызовы современности и 
стремлением к истине. Несмотря на значительное количество 
исследований, его учение остается неисчерпанным. Наследие ан-Навави 
обладает высокой практической ценностью, способствуя развитию 
исламского богословия, нравственного воспитания и толерантности. Он 
подчеркивал важность образования и воспитания как ключа к осознанной и 
гармоничной жизни.


Annotation: This article explores the theological legacy of the eminent 
Islamic scholar Imam An-Nawawi, focusing on his theological and ethical views. 
The relevance of studying his works lies in the need to address contemporary 
https://scientific-jl.com/luch/                                   
232 
Часть-40_ Том-2_ Март-2025 
challenges and the pursuit of truth. Despite the vast number of studies, his 
teachings remain inexhaustible. An-Nawawi's legacy holds great practical value, 
contributing to the development of Islamic theology, moral education, and 
tolerance. He emphasized the importance of education and upbringing as the key 
to a conscious and harmonious life. 

159-163 20 18

METHODS FOR DETERMINING THE SCIENTIFIC AND CREATIVE POTENTIAL OF A TEACHER

Jalolova Zulxumor Amonovna

Annotation: This article provides information on methods and tools for 
determining the creative qualities of teachers. The more creative students are, the 
more active they will be. The teacher needs to understand what modern students 
are living with and be relevant to them. 

153-158 17 11

JADIDIST MOVEMENT AND JADID PROTESTERS IN TURKESTAN

Bakirova Odinaxon Khabibuloyevna

Abstract: The Jadid movement is a socio-political and cultural movement 
that emerged in Turkestan in the late 19th and early 20th centuries and was 
promoted by reformist intellectuals. The Jadids aimed to raise the education and 
culture of the peoples of Turkestan, establish new schools of thought, develop a 
national press, and implement social reforms. Among them are such prominent 
figures as Mahmudkhodja Behbudiy, Abdurauf Fitrat, Munavvarqori 
Abdurashidkhanov, and Abdulla Avloniy, whose activities played a significant role 
in awakening public consciousness. This movement is historically significant for 
its fight against colonialism, national revival, and promotion of the ideas of 
enlightenment.

146-152 15 8

TA’LIM TIZIMIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNI JORIY ETISH VA ULARNING PEDAGOGIK JARAYONLARGA TA’SIRI

Berdiyorova Orzigul Qirjigit qizi, Boymanov Jasur Isroil oʻg‘li

Annotatsiya. Bugungi kunda ta’lim tizimida raqamli texnologiyalarni joriy 
etish, ta’lim jarayonini yanada samarali va interaktiv qilish imkoniyatlarini 
yaratmoqda. Ushbu maqolada ta’lim tizimida raqamli texnologiyalarning o‘rni, 
ular orqali amalga oshiriladigan innovatsiyalar, shuningdek pedagogik 
jarayonlarga ta’siri haqida batafsil yoritilgan. Maqolada masofaviy ta’lim, onlayn 
resurslar, shaxsiylashtirilgan o‘qitish usullari, va interaktiv vositalarning ta’lim 
samaradorligini oshirishdagi roli ko‘rib chiqildi. Raqamli texnologiyalar nafaqat 
o‘quvchilarning bilim olish jarayonini o‘zgartiradi, balki o‘qituvchilarga yangi 
pedagogik metodlarni qo‘llash imkoniyatini yaratadi. Kelajakda, sun’iy intellekt, 
virtual va kengaytirilgan haqiqat kabi texnologiyalar ta’lim jarayonida yanada 
keng qo‘llanilishi kutilmoqda. Maqolada raqamli texnologiyalarni ta’lim tizimida 
joriy etishda yuzaga keladigan muammolar va kelajakdagi rivojlanish 
istiqbollarini tahlil qilingan. 

140-145 18 14

KELAJAK PEDAGOGLARINI RIVOJLANTIRISHDA RAQAMLI TA’LIM PLATFORMALARINING ROLI

Qosimova Ozoda Xudoynazarovna, Berdiyorova Orzigul Qirjigit qizi

Annotatsiya:Ushbu maqolada “Raqamli platformalar” orqali ta’lim olish 
va o‘qitish usullari keskin o‘zgarib, an'anaviy darslar va metodlar o‘rnini onlayn 
resurslar, interaktiv platformalar, va masofaviy o‘qish usullari yoritilgan. 
Pedagogika sohasidagi eng yangi yondashuvlar, raqamli texnologiyalarni o‘z 
ichiga olgan ta’lim jarayonlari orqali rivojlanayotgan bo‘lib, kelajak 
pedagoglari 
uchun ulardan samarali foydalanish zarurati oshib 
bormoqda.Raqamli ta’lim platformalarining pedagogik faoliyatdagi roli 
nihoyatda keng va ko‘p qirralidir. blended learning (aralash ta’lim) usuli, ya’ni 
an’anaviy o‘qish va onlayn o‘qishning uyg’unlashgan shakli, ta’lim jarayonini 
yanada samarali va interaktiv qilish imkonlari Flipped classroom (orqaga 
qaytgan sinf) usuli ham raqamli ta’lim platformalarida yoritib berilgan. 
Annotation: This article discusses how the methods of learning and teaching 
are changing through "Digital Platforms," where traditional lessons and methods 
are being replaced by online resources, interactive platforms, and distance 
https://scientific-jl.com/luch/                                   
140 
Часть-40_ Том-2_ Март-2025 
learning. The latest approaches in pedagogy, incorporating digital technologies, 
are developing the educational process, and the need for future educators to use 
them effectively is increasing. The role of digital educational platforms in 
pedagogical activities is vast and multifaceted. The article highlights methods 
such as blended learning, which combines traditional and online learning, 
providing opportunities to make the learning process more effective and 
interactive, as well as the Flipped Classroom method, which is also explored 
within digital educational platforms. 
Аннотация: В данной статье рассматривается, как с помощью 
"Цифровых платформ" изменяются методы обучения и преподавания, где 
традиционные уроки и методы уступают место онлайн-ресурсам, 
интерактивным платформам и дистанционному обучению. Новейшие 
подходы в педагогике, включающие цифровые технологии, способствуют 
развитию образовательного процесса, и необходимость их эффективного 
использования для будущих педагогов возрастает. Роль цифровых 
образовательных платформ в педагогической деятельности крайне 
широкая и многогранная. Рассматриваются такие методы, как blended 
learning (смешанное обучение), то есть сочетание традиционного и 
онлайн-обучения, которые позволяют сделать образовательный процесс 
более эффективным и интерактивным, а также метод Flipped classroom 
(перевернутый класс), который также раскрыт на цифровых 
образовательных платформах.

134-139 23 8

KELAJAK PEDAGOGLARINI RIVOJLANTIRISHDA RAQAMLI KOMPETENSIYALAR VA PEDAGOGIK INNOVATSIYALARDAN FOYDALANISH

Berdiyorova Orzigul Qirjigit qizi, Nomozova Rayhona To‘lqin qizi

Annotatsiya:Bugungi kunda ta'lim tizimi jadal o‘zgarishlarni boshdan 
kechirmoqda. Raqamli texnologiyalar, sun'iy intellekt va interaktiv platformalar 
ta'lim jarayonini boshqacha ko‘rinishga keltirmoqda. Bu yangi texnologiyalar 
o‘quvchilarning bilim olish usulini o‘zgartirish bilan birga, o‘qituvchilarga ham 
o‘z pedagogik usullarini yangilash imkoniyatini taqdim etadi. Kelajak 
pedagoglarini 
tayyorlashda 
raqamli 
kompetensiyalar 
va 
pedagogik 
innovatsiyalarni qo‘llash ta'limni yanada samarali, shaxsiylashtirilgan va 
interaktiv qilishga yordam beradi. Ushbu maqolada raqamli kompetensiyalarni 
rivojlantirish va pedagogik innovatsiyalarni joriy etishning ta'lim tizimidagi o‘rni, 
ahamiyati va kelajakdagi istiqbollari muhokama qilinadi.
Annotation: Today, the education system is undergoing rapid changes. 
Digital technologies, artificial intelligence, and interactive platforms are 
transforming the educational process. These new technologies not only change the 
https://scientific-jl.com/luch/                                   
134 
Часть-40_ Том-2_ Март-2025 
way students acquire knowledge but also provide teachers with an opportunity to 
update their pedagogical methods. The integration of digital competencies and 
pedagogical innovations in preparing future educators helps make education more 
effective, personalized, and interactive. This article discusses the role, significance, 
and future prospects of developing digital competencies and implementing 
pedagogical innovations in the education system.  
Аннотация: На сегодняшний день система образования претерпевает 
быстрые изменения. Цифровые технологии, искусственный интеллект и 
интерактивные платформы преобразуют образовательный процесс. Эти 
новые технологии изменяют не только способ усвоения знаний учащимися, 
но и предоставляют учителям возможность обновить свои педагогические 
методы. Внедрение цифровых компетенций и педагогических инноваций в 
подготовку будущих педагогов помогает сделать образование более 
эффективным, персонализированным и интерактивным. В данной статье 
рассматриваются роль, значимость и перспективы развития цифровых 
компетенций и внедрения педагогических инноваций в системе образования. 

128-133 16 17

KITOBXONLIK TARIXI XUSUSIDA

Sunbula Qudratova, Nilufar Xamidova,

Annotatsiya. Kitob mutolaasi esa kishida shunday chin insoniy fazilatlarni 
shakllantirib, uni hayotda oʻz oʻrnini topishga, jamiyatning chinakam aʼzosiga 
aylanishida, dunyoqarashini kengaytirishda beqiyos ahamiyatga ega. Zero buyuk 
bobokalonimiz, 
soʻz 
mulkining 
sultoni 
Alisher 
Navoiy 
hazratlari 
taʼkidlaganlaridek, kitob – beminnat ustoz, bilim va maʼnaviy yuksalishga 
erishishning eng asosiy manbaidir.
Abstract. Reading books is of incomparable importance in forming such 
truly human qualities in a person, helping him find his place in life, become a true 
member of society, and broaden his worldview. After all, as our great ancestor, the 
sultan of the word, Alisher Navoi, emphasized, a book is a thankless teacher, the 
main source of knowledge and spiritual growth. 

123-127 18 8

BUGUNGI KUNDA KUTUBXONALAR VA KITOB MUTOLAASIGA MUNOSABAT(MUAMMO VA YECHIMLAR)

Muhayyo Shomuradova, Nilufar Xamidova

Annotatsiya. Dunyoni faqat ilm bilan zabt etish mumkinligi bugungi kunda 
hech kimga sir emas. Ilmni chuqur egallashning yoʻli esa bitta – kitob oʻqishdir. 
Kitob insonning eng yaxshi do‘sti va maslahatchisi, uning donolik va bilim 
manbaidir. Kitob tafakkur quroli, xazina kaliti, tafakkur manbai bo‘lgani uchun 
xalqimiz uni qadrli, obro‘li, muqaddas deb bilgan. 
Abstract. It is no secret to anyone today that the world can be conquered 
only through knowledge. And the only way to deeply master knowledge is to read 
books. A book is a person's best friend and advisor, his source of wisdom and 
knowledge. Since a book is a tool of thought, a key to a treasure, a source of 
thought, our people considered it valuable, prestigious, and sacred. 

116-122 21 9

KITOBXONLIK TARG‘IBOTIDA NAVOIY ASARLARINING O‘RNI

Nilufar Xamidova

Annotatsiya. O’quvchilar orasida kitobxonlikni targ’ib qilish maqsadida turli 
madaniy-ma’rifiy, intellektual tadbirlar o’tkazib kelinmoqda. O’quvchilar va 
ularning ota-onalari o’rtasida kitobxonlikni targ’ib qilish va rag’batlantirish 
maqsadida ta’lim muassasalarida “Kitob taqdimoti”, “Adabiyot kunlari”, 
“Kitobim-oftobim” nomli ma’rifiy tadbirlar, ota-onalar ishtirokida “Bir farzandga – uch kitob” aksiyalarini hamda “Eng yaxshi kitobxon o’quvchi” va “Kitobxon 
maktab” tanlovlarini o’tkazish yo’lga qo’yilgan
Abstract. Various cultural, educational, and intellectual events are being held 
to promote reading among students. In order to promote and encourage reading 
among students and their parents, educational events such as “Book 
Presentation”, “Literature Days”, “My Book is My Sun” have been organized in 
educational institutions, as well as “Three Books for One Child” campaigns with 
the participation of parents, as well as “The Best Reader” and “Book-Reading 
School” competitions have been organized.