https://scientific-jl.com/luch/
Часть
-47
_ Том
-1_
июнь
-2025
387
O‘PKA RAKI: SABABLARI, BELGILARI VA DAVOLASH
YO‘LLARI
Toshkenboyeva Charos Baxodir qizi
Olmaliq Abu ali ibn Sino nomidagi Jamoat salomatligi texnikumi
Kirish
O‘pka raki (o‘pka saratoni) –
bu o‘pka to‘qimalaridagi epiteliy
hujayralarining nazoratsiz bo‘linib, yomon sifatli o‘sma (neoplazma) hosil qilishi
bilan kechuvchi xavfli onkologik kasallikdir. Dunyoda har yili taxminan 2
milliondan ortiq odamda o‘pka sarat
oni aniqlanadi, va bu raqam yildan-yilga ortib
bormoqda. O‘pka raki, ayniqsa, erkaklar orasida saraton tufayli o‘lim holatlarining
asosiy sababi bo‘lib qolmoqda.
Asosiy qism
1. O‘pka rakining turlari
O‘pka
raki
ikki
asosiy
turga
bo‘linadi:
-
Kichik hujayrali o‘pka raki (SCLC): Juda tez rivojlanadi va metastaz beradi.
-
Katta hujayrali o‘pka raki (NSCLC): Eng keng tarqalgan turi bo‘lib, uch asosiy
ko‘rinishga ega: adenom, yassi hujayrali karsinoma, va katta hujayrali karsinoma.
2. Kasallikning sabablari
- Chekish
- Passiv chekish
-
Ish joyidagi zararli moddalarga ta’sir (asbest, radon)
- Havo ifloslanishi
- Genetik moyillik
3. Klinik belgilari
Kasallik boshlanishida belgilarsiz bo‘lishi mumkin. Belgilari quyidagilar:
-
Doimiy yo‘tal
https://scientific-jl.com/luch/
Часть
-47
_ Том
-1_
июнь
-2025
388
- Nafas qisilishi
-
Ko‘krak og‘rig‘i
- Ozib ketish
- Holsizlik, charchoq
4. Diagnostika usullari
-
Ko‘krak rentgenografiyasi
- KT (kompyuter tomografiya)
- Biopsiya
- PET-CT
- Bronxoskopiya
5. Davolash usullari
- Jarrohlik
- Kimyoterapiya
- Radioterapiya
- Immunoterapiya
- Maqsadli terapiya
6. Oldini olish choralari
- Chekishni tashlash
-
Sog‘lom turmush tarziga rioya qilish
- Atrof-muhitdan himoyalanish
- Doimiy tibbiy tekshiruvlar
Xulosa
O‘pka raki –
jiddiy va xavfli k
asallik bo‘lib, erta tashxis qo‘yilsa, davolash
imkoniyati oshadi. Sog‘lom turmush tarziga amal qilish, zararli odatlardan voz
kechish, va vaqtida tekshiruvlardan o‘tish orqali bu kasallikning oldi olinishi
mumkin. Tibbiyotning rivojlanishi bilan yangi davolash usullari ishlab
chiqilmoqda.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть
-47
_ Том
-1_
июнь
-2025
389
Foydalanilgan Adabiyotlar:
1. Harrison's Principles of Internal Medicine, 20th Edition. McGraw-Hill
Education, 2018.
2. Kumar, Abbas, Aster. Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease,
10th Edition. Elsevier, 2020.
3. Djamalov, U. Tibbiy onkologiya asoslari. Toshkent tibbiyot nashriyoti,
2021.
