Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
46-son_3-to’plam_Iyun -2025
98
ISSN:3030-3621
JIGАRNING EXINOKOKK KISTАSINING OʼT YOʼLLАRI VА OʼT
PUFАGIGА YORILISHI (KLINIK HOLАT)
Abidov O'.O
https://orcid.org/0000-0003-4872-0982
Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro davlat tibbiyot
instituti, O‘zbekiston, Buxoro, st. A. Navoiy. 1
Tel: +998 (65) 223-00-50 e-mail:
info@bsmi.uz
2
0‘zbekiston Respublika shoshilinch tibbiy
yordam ilmiy markazi Buxoro filiali, Buxoro viloyati,
200100, Buxoro, ko‘ch. Bahouddin
Naqshbandiy 159, tel: +998652252020
E-mail:
Rezyume.
Jigar exinokokkozi, kistaning oʼt yoʼllari va oʼt pufagiga yorilishi
bilan asoratlari, kam uchraydigan, lekin jiddiy holat boʼlib, zudlik bilan tibbiy yordam
talab qiladi. Maqolada 36 yoshli bemorning exinokokk kistasi jigardan oʼt yoʼllariga
yorilib ketganligi va bu mexanik sariqlik, xolangit rivojlanishiga olib kelgan klinik
holat keltirilgan. Diagnostika usullari, jumladan, ultratovush tekshiruvi (UTT), MRT
va endoskopik retrograd xolangiopankreatografiya (ERXPG) tavsiflangan,
shuningdek, endoskopik papillosfinkterotomiya va parazit elementlarini olib tashlash
va oʼt yoʼllarini drenajlash orqali xoledoxotomiya kabi muvaffaqiyatli jarrohlik
davolash usuli qoʼllangan. Retsidivlarning oldini olish uchun davo albendazol bilan
antiparazitar terapiya orqali toʼldirildi. Erta tashxis va jarrohlik hamda endoskopik
usullarning dori vositalari bilan kombinatsiyasi asoratlar bilan kasallangan
bemorlarda prognozni sezilarli darajada yaxshilashga imkon beradi.
Kalit soʼzlar:
jigar exinokokkozi, kista yorilishi, oʼt yoʼllari, oʼt pufagi, mexanik
sariqlik, xolangit, xoledoxotomiya, endoskopik papillosfinkterotomiya, antiparazitar
terapiya.
Tarixiy maʼlumot (jigar Exinokokk kistasining o‘t yo‘llari va o‘t pufagiga
yorilib kirishi tasviri).
Jigar Exinokokk kistasining o‘t yo‘llari va o‘t pufagiga yorilib kirishi haqida ilk
eslatmalar XIX asr oxiri – XX asr boshidagi tibbiyot adabiyotlarida uchraydi. Aynan
shu davrda shifokorlar jigar parazitar kasalliklarining klinik ko‘rinishlarini chuqurroq
o‘rganishni boshlagan edilar. Exinokokkozning tarixiy tavsiflari, jumladan, kistaning
o‘t yo‘llariga yorilishi holatlari XIX asr oxirida tibbiyot adabiyotlarida paydo bo‘la
boshlagan, biroq bu tavsiflarning aniq manbalari doimo ilmiy nashrlar shaklida qayd
etilmagan.
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
46-son_3-to’plam_Iyun -2025
99
ISSN:3030-3621
Parazitar kasalliklarning dastlabki tavsiflari tilga olingan muhim manbalardan
biri fransuz jarrohi Dominik Larrey ishlaridir. U jigar parazitar kasalliklarini o‘rgangan
ilk mutaxassislardan biri hisoblanadi. Bu ma’lumot XIX asrga oid “Traité de
Chirurgie” kabi tibbiy traktatlarda keltirilgan bo‘lib, unda jigar exinokokkozi va uning
asoratlari bilan bog‘liq holatlar tasvirlangan. O‘sha davrda exinokokkoz diagnostikasi
cheklangan bo‘lgan, davolash asosan jarrohlik aralashuvlaridan iborat edi, ko‘pincha
asoratlar sababi aniq tushunilmas edi. Faqatgina rentgenologik usullar rivojlanishi va
keyinchalik ultratovushli diagnostika paydo bo‘lishi bilan bunday holatlarni aniqroq
aniqlash va tasvirlash imkoniyati yuzaga kelgan.
Mazkur mavzuni chuqurroq o‘rganish uchun jigar parazitar kasalliklarini
jarrohlik yo‘l bilan davolash va exinokokkoz tarixi bo‘yicha zamonaviy adabiyot
sharhlarini ham ko‘rib chiqish maqsadga muvofiqdir.
Exinokokkoz – bu tabiiy o‘choqli zoonoz kasallik bo‘lib, Echinococcus turiga
mansub tasmasimon chuvalchanglar tomonidan chaqiriladi. Eng ko‘p uchraydigan
shakli – Echinococcus granulosus tomonidan chaqiriladigan kistoz exinokokkozdir. Bu
kasallik butun dunyo bo‘ylab endemik hududlarda, xususan, Markaziy va O‘rta Osiyo,
Rossiya, Janubiy Yevropa, Turkiya, Janubiy Amerika, Afrika va Avstraliyada keng
tarqalgan. Kasallikning endemik bo‘lmagan hududlarda tarqalishi aholining
migratsiyasi va turizm faoliyatining ortishi bilan bog‘liq. Echinococcus granulosus
infeksiyasi bo‘lgan hollarda jigar 65–80% holatlarda zararlanadi [1,5,6,8].
Jigar exinokokkozining asoratli shakllari — masalan, yiringlash, qorin
bo‘shlig‘iga yoki o‘t yo‘llariga yorilishi va mexanik sariqlik rivojlanishi — 24,9–54%
holatlarda uchraydi [2,3,6,8]. Parazitar elementlar yoki “qiz” kistalarning o‘t yo‘llariga
yorilishi kam uchraydigan asorat bo‘lib, 3,7–7,9% bemorlarda aniqlanadi [4,5,8,12].
Jigar exinokokk kistasining o‘z tarkibini o‘t yo‘llariga to‘kishi — yiringlashdan
keyin ikkinchi o‘rinda turuvchi, eng og‘ir asoratlardan biridir. Jigar exinokokkozi,
ayniqsa, o‘t yo‘llariga yorilish bilan kechayotgan holatlarda asosiy muammo shundaki,
bemorlar kasalxonaga kech murojaat qilishadi — ularda allaqachon mexanik to‘siq va
o‘t yo‘llaridagi gipertenziya tufayli jigar yetishmovchiligining turli bosqichlari
rivojlangan bo‘ladi. Bu holat bemor holatining og‘irlashishiga, operatsiyadan keyingi
asoratlar va kasallikning qaytalanish xavfining oshishiga, reabilitatsiya muddatining
uzayishiga olib keladi.
O‘sib borayotgan kista jigar to‘qimalarini siqib, atrofiyasiga va fibroziga sabab
bo‘lishi mumkin [9,11]. O‘t yo‘llarining siqilishi va surilishi ko‘pincha ularning
spontansiz yorilishiga olib keladi. Jigar exinokokk kistasining ichki o‘t yo‘llariga
yorilishi holatlarida o‘z vaqtida aniqlash va davolash majburiydir, chunki bu holat o‘t
yo‘llarining to‘silishi bilan kechib, 50% hollarda o‘lim bilan yakunlanishi mumkin
[10,11,14].
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
46-son_3-to’plam_Iyun -2025
100
ISSN:3030-3621
Kista yorilgandan so‘ng protoskolekslar va mikroatsefalo-kistalar operatsiyadan
keyin yoki yorilish yo‘li bilan to‘qimalarga tushgach, implantatsiya orqali “yopishib”
qolishi mumkin [8,10].
Kasallikni tashxislashda vizualizatsiya vositalari — ultratovush tekshiruvi
(UZI), qorin bo‘shlig‘ining kompyuter tomografiyasi (KT), magnit-rezonans
xolangiopankreatografiya
(MRXPG)
va
endoskopik
retrograd
xolangiopankreatografiya (ERXPG) foydali uskunalardir. UZI va KT — birlamchi
diagnostika metodlari hisoblanadi va har qanday sharoitda qo‘llanilishi mumkin [7].
Yanada invaziv usullar ichida ERXPG kista ichki o‘t yo‘llariga yorilganda
sfinkterotomiyani aniqlash va davolash uchun yakuniy tashxis qo‘yishga yordam
beradi, MRXPG esa o‘t yo‘llaridagi to‘siq joyini aniqlash imkonini beradi
[8,13,15,16].
Bugungi kunda jigar exinokokk kistasining o‘t yo‘llariga yorilishi holatlarida
asosiy davolash usuli bu — o‘t yo‘llarini xitin qobig‘idan endoskopik usulda tozalash
va keyinchalik exinokokktomiyani amalga oshirishdir.
Mazkur maqolada jigar exinokokkozining o‘t yo‘llariga yorilishi bilan kechgan
holatining klinik manzarasi, tashxisi va bemorni davolash haqida so‘z yuritiladi.
Quyida bizning klinik kuzatuvimiz keltiriladi.
Buxoro viloyatidagi Respublika shoshilinch tez tibbiy yordam ilmiy
markazining bo‘limiga 36 yoshli bemor qabul qilindi. Bemor chap qovurg‘a osti
sohasida og‘riq, charchoq, isitma, sariqlik, qayt qilish, teri va skleralarning sarg‘ayishi,
acholik najas va ishtahaning yo‘qolishi kabi shikoyatlar bilan murojaat qilgan.
Bemorning so‘zlariga ko‘ra, u 3 kundan buyon o‘zini yomon his qilmoqda. Umumiy
holati — o‘rtacha og‘irlikda. Ong ravshan. Teri va skleralar ikterik. Arterial bosim —
120/80 mm simob ustuni, nafas olishda kislorod bilan to‘yinganlik darajasi — 96%.
Tana harorati — 38,8°C. Palpatsiya vaqtida o‘ng qorinning og‘riqli sohasi aniqlangan.
Qorin pardasi bezovtalanish simptomlari manfiy.
Bemorning laborator tahlillari va kasallik tarixidan tashqari, biz tashxis
qo‘yishda qorin bo‘shlig‘ining ultratovush tekshiruvini (UZI) ham qo‘lladik. UZI
natijalari intra- va ekstra-jigar o‘t yo‘llarining kengayganligini ko‘rsatdi. O‘t pufagi
kengaygan, ammo devorlari normal qalinlikda edi. Jigar IV segmentida ko‘p qatlamli
qobiq bilan o‘ralgan, yirik, shikastlanmagan kistalar kuzatildi, bu esa kista yorilgan
yoki asoratlangan bo‘lishi mumkinligidan dalolat beradi.
Qorin bo‘shlig‘i a’zolarining UZI (ultratovush tekshiruvi) natijalari:
Jigarda diametri 11 sm bo‘lgan exinokokk kistasi aniqlangan. Jigar fibroziga xos
belgilar kuzatilmadi. Intra- va ekstrahepatik o‘t yo‘llarining kengayishi aniqlangan
bo‘lib, bu obstruktsiyani ko‘rsatadi. Jigar o‘ng bo‘lagi yirik, solitar kista bilan
ifodalangan, kista o‘lchami 11×9 sm, devori giperexogen, ichida ko‘plab bo‘luvchi
septalar va “qiz” kistalar mavjud.
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
46-son_3-to’plam_Iyun -2025
101
ISSN:3030-3621
MRXPG (magnit-rezonans xolangiopankreatografiya):
Kistaning o‘t
yo‘llariga perforatsiyasi va umumiy o‘t yo‘lining qisman obstruktsiyasi tasdiqlandi.
KT (kompyuter tomografiya):
Jigar o‘ng bo‘lagida 11×9 sm o‘lchamda hajmli
o‘choq kuzatildi, o‘choq silliq chekkalarga, aniq chegaralarga va ko‘plab yumaloq
kistoz inkluziyalar hisobiga nohomogen tuzilishga ega.
Qon tahlillari:
fibrinogen: 3,9 g/l; umumiy oqsil: 60 g/l; glyukoza: 4,7 mmol/l;
mochevina: 6,0 mmol/l; umumiy bilirubin: 83 mmol/l; gemoglobin: 127×10⁹/l;
eritrotsitlar: 4,15×10⁹/l; rang ko‘rsatkichi: 0,9; leykotsitlar: 5,2×10⁹/l; eozinofillar: 3%;
monotsitlar: 3%
Jigar exinokokkozi, ayniqsa o‘t yo‘llariga yorilish bilan kechuvchi asoratlangan
holatlarda, davolashda muhim klinik muammolarni yuzaga keltiradi. Bemorlarning
aksariyati statsionar sharoitga kech murojaat qiladi, bunda mexanik obstruktsiya va
biliar gipertenziya fonida rivojlangan jigar yetishmovchiligining turli bosqichlari
aniqlanadi.
Ushbu holat klinik kechishning og‘irligiga olib keladi, jarrohlik amaliyotidan
keyingi asoratlar xavfini sezilarli darajada oshiradi, kasallikning qaytalanish ehtimolini
kuchaytiradi va reabilitatsiya davrining uzayishiga sabab bo‘ladi. Shunday qilib, ushbu
bemorlar guruhida erta tashxis qo‘yish va kompleks, bosqichma-bosqich davolash
strategiyasini ishlab chiqish dolzarb ahamiyat kasb etadi.
Bemorga tashxisni tasdiqlovchi endoskopik retrograd pankreatoxolangiografiya
(ERXPG) o‘tkazildi. Tadqiqot davomida holedox diametri 25 mm dan ortiq
kengayganligi aniqlandi (1-rasm).
1-rasm.
A – ERXPGda (endoskopik retrograd xolangiopankreatografiya) exinokokk kistasi
yorilgandan keyingi holatda o't yo‘llarining rentgenogrammadagi ko‘rinishi. B – MRT
xolangiografiyada jigar va umumiy o't yo‘lidagi obstruksiya manzarasi.
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
46-son_3-to’plam_Iyun -2025
102
ISSN:3030-3621
Jigar exinokokktomiyasining muhim bosqichlaridan biri — operatsiya vaqtida
parazitning urug‘lanish elementlarini zararsizlantirish orqali
antiparazitarlik
prinsipi
ga qat’iy amal qilishdir.
Shu nuqtai nazardan, ERXPG ancha afzalliklarga ega, chunki u jigar
exinokokkozining o‘t yo‘llari bilan bog‘liq asoratlarini davolashda kam invaziv usul
bo‘lib, kengroq hajmdagi jarrohlik aralashuvlariga bo‘lgan ehtiyojni kamaytiradi.
Ushbu protsedura endoskopik papillofinkterotomiya bilan boshlanadi, bu esa o‘t
yo‘llariga kirishni yengillashtiradi. Shundan so‘ng, o‘t yo‘llari maksimal darajada
tozalangach, maxsus kateter orqali o‘t yo‘liga zarur vositalar yuboriladi.
Maxsus kateter yordamida o‘t yo‘lining kanulyatsiyasi amalga oshiriladi, so‘ngra
rentgen
tasvirlarini
(1-rasm)
olish
uchun
kontrast
modda
yuboriladi
(xolangiogrammalar). Ushbu tasvirlar kistalarning joylashuvi va ularning o‘t yo‘llariga
qancha darajada tarqalganini baholashga yordam beradi.
Turli instrumentlar, masalan, maxsus savatchalar yoki ekstraksion ballochkalar
yordamida gidatid qumi, kista membranalarining bo‘laklari va boshqa parazitar
elementlar o‘t yo‘llaridan chiqarib olinadi. Shundan so‘ng o‘t yo‘llari ehtiyotkorlik
bilan yuviladi — bu qolgan fragmentlarni tozalash va infeksiyaning oldini olish uchun
zarurdir.
2-rasm. A – C
– Olib tashlangan o‘t pufagi va kistaning o‘t yo‘llari hamda o‘t pufagiga yorilgan
tarkibi.
B
– UZI tasvirida o‘t pufagi bo‘shlig‘ida xitin va ehinokokk suyuqligi ko‘rinmoqda.
D
–
Qisman peritsistektomiya va o‘t yo‘li fistulasi (ko‘rsatkich o‘qi bilan belgilangan).
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
46-son_3-to’plam_Iyun -2025
103
ISSN:3030-3621
Amaliyot nomi: Yuqori o‘rta qorin kesimi orqali laparotomiya. Jigar o‘ng
bo‘lagining Exinokokktomiyasi. O‘t pufagini tubidan boshlab xolestsistektomiya.
Kista qoldiq bo‘shlig‘i va jigar osti o‘ng sohaga drenaj o‘rnatish.
Klinik tashxis:
Jigar o‘ng bo‘lagining tarang exinokokk kistasi.
Asorat: Exinokokk kistasining o‘t yo‘llariga yorilishi. Parazitar mexanik sariqlik.
Ikkinchi bosqichda exinokokk kistasiga ochiq usulda jarrohlik amaliyoti
bajarildi. Yuqori o‘rta qorin kesimi ikki tomonlama — o‘ng va chap qovurg‘a ostiga
kengaytirildi. Jigar IV segmentining visseral yuzasida zich konsistensiyali, yuzasi
g‘adir-budir bo‘lgan 11,0×9,0 sm o‘lchamdagi hosila aniqlanib, u chap uchburchak va
o‘roq shaklidagi bog‘lamlarga tarqalgan, hamda jigar-o‘n ikki barmoq ichak va jigar-
me’da bog‘lamlariga mahkam birikkan edi. Umumiy o‘t yo‘li (choledox) 25 mm gacha
kengaygan.
O‘t pufagi tubidan xolestsistektomiya bajarildi, pufak naychasi diametri 10 mm
bo‘lgan. Hepatikoxoledox bo‘shlig‘i pufak naychasi chiqishidan yuqoriroqda, 10 mm
uzunlikda bo‘lgan chiziqsimon bo‘ylama kesim orqali ochildi. Umumiy jigar o‘t
yo‘lidan exinokokk kistalari va sarg‘imtir iflos ajralma faol chiqib turgani kuzatildi (2-
rasm).
Barcha kistalar to‘liq olib tashlanganiga ishonch hosil qilingach, jigar osti
sohaga drenaj o‘rnatildi.
Muhokama.
Exinokokk kistasining biliar daraxtga yorilishi kam uchraydigan, ammo jiddiy
kechuvchi asorat hisoblanadi. Diagnostikaning asosiy usuli — vizualizatsiya
metodlari: UZI, MRT va ERXPG bo‘lib, ular yordamida perforatsiya joyi va o‘t
yo‘llarining zararlanish darajasi aniq baholanadi.
So‘nggi o‘n yilliklarda ERXPG kabi endoskopik davolash usullari jigar
exinokokkozining asoratlangan shakllarini davolashda muhim o‘rin egalladi.
Endoskopik aralashuvlarning ustunliklariga uning minimal invazivligi, bemorning tez
tiklanishi, va bir vaqtning o‘zida diagnostik hamda davolovchi manipulyatsiyalarni
bajarish imkoniyati kiradi.
Shunga qaramay, jigar exinokokkozini jarrohlik yo‘l bilan davolash ushbu
bemorlar uchun asosiy yondashuv bo‘lib qolmoqda. exinokokk kistalarining o‘t
yo‘llari bilan bog‘liqligi tez-tez uchraydi, bu holat exinokokktomiyadan so‘ng drenaj
orqali o‘t ajralishi bilan tasdiqlanadi. Kistaning hajmi va joylashuvi kista bo‘shlig‘i
bilan biliar tizim o‘rtasida aloqa yuzaga kelish xavfini oshiruvchi omillardandir.
Kistadagi “qiz” kistalar yoki parazit elementlarining hepatikoxoledoxga to‘liq
yorilishi — juda kam uchraydigan, ammo mexanik sariqlik va xolangit bilan kechuvchi
obstruktsiyani keltirib chiqaradigan og‘ir asorat hisoblanadi. Bunday holat odatda turli
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
46-son_3-to’plam_Iyun -2025
104
ISSN:3030-3621
zudlik bilan bajarilishi zarur bo‘lgan tibbiy aralashuvlarni talab qiladi. Bunday
vaziyatlarda o‘lim ko‘rsatkichi 1,8–4,5% gacha yetishi mumkin.
Xulosa.
Exinokokk kistasining o‘t yo‘llariga yorilishi holatida klinik manzaraning
yetakchi belgisi — mexanik sariqlik hisoblanadi. Uni bartaraf etmasdan turib radikal
jarrohlik aralashuvni amalga oshirish qiyin kechadi. Endoskopik sanitatsiya va kista
qoldiq bo‘shlig‘iga retrograd yo‘l bilan gerbitsid vositalarni yuborish, jarrohlik
davolashning ikkinchi bosqichida kasallikning tarqalish xavfini kamaytirish imkonini
beradi.
Mazkur klinik holat jigar exinokokk kistasining o‘t yo‘llariga yorilishi bilan
bog‘liq asoratni zamonaviy endoskopik texnologiyalar yordamida muvaffaqiyatli
davolash mumkinligini ko‘rsatadi.
СПИСОК ЛИТЕРАТУРЫ:
1.
Abidov U. O. Results of Treatment of Patients with Obstructive Jaundice
//Scholastic: Journal of Natural and Medical Education. – 2023. – Т. 2. – №. 5. – С.
370-376.
2.
Abidov U. O., Khaidarov A. A. MINIMALLY INVASIVE INTERVENTIONS IN
THE TREATMENT OF PATIENTS WITH MECHANICAL JAUNDICE
//Vegueta. Anuario de la Facultad de Geografía e Historia. – 2022. – Т. 22. – С. 6.
3.
Abidov U. O., Obidov I. U. Hepaticofasciolas (Fasciolosis) as a Cause of
Mechanical Jaundice in a Woman (Case Study) //Scholastic: Journal of Natural and
Medical Education. – 2023. – Т. 2. – №. 5. – С. 38-41.
4.
Abidov U.O., Urokov Sh.T., Boltayev N.R. - THERAPEUTIC TACTICS FOR
LONG - TERM MECHANICAL JAUNDICE SYNDROME OF BENIGN
ETIOLOGY//New
Day
in
Medicine
7(69)2024
62-69
https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/7-69-2024
5.
Abidov U.O., Urokov Sh.T., Sultonzoda N.D. - RUPTURE OF A HEPATIC
ECHINOCOCCAL CYST INTO THE BILE DUCTS AND GALLBLADDER (A
CASE
REPORT)//New
Day
in
Medicine
10(72)2024
63-68
https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/10-72-2024
6.
Abidov, U. O. (2023). HEPATIKOFASZIOLOSE (FASZIOLOSE) ALS
URSACHE
FÜR
MECHANISCHEN
IKTERUS
BEI
EINER
FRAU
(FALLSTUDIE). INNOVATIVE DEVELOPMENTS AND RESEARCH IN
EDUCATION, 2(22), 78-84.
7.
Aghajanzadeh M, Asgary MR, Foumani AA, Alavi SE, Rimaz S, Banihashemi Z, et
al. Surgical management of pleural complications of lung and liver hydatid cysts in
34 patients. Int J Life Sci. 2014; 8:15–19. doi: 10.3126/ijls. v8i4.10893.
8.
Akoglu M, Hilmioglu F, Balay AR, Sahin B, Davidson BR. Endoscopic
sphincterotomy in hepatic hydatid disease open to the biliary tree. Br J Surg. 1990;
77:1073. doi: 10.1002/bjs.1800770940.
9.
Avcu S, Ünal Ö, Arslan H. Intrabiliary rupture of liver hydatid cyst: a case report
and review of the literature. Cases J. 2009; 2:6455. doi: 10.1186/1757-1626-2-6455.
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
46-son_3-to’plam_Iyun -2025
105
ISSN:3030-3621
10.
Boltayev N.R., Urokov Sh.T., Abidov U.O. - APPLICATION OF NASOBILIARY
DRAINAGE IN TREATMENT OF LONG-TERM OBSTRUCTIONAL
JAUNDICE OF BENIGN GENESIS//New Day in Medicine 7(69)2024 47-53
https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/7-69-2024
11.
Dolay K, Akbulut S. Role of endoscopic retrograde cholangiopancreatography in
the management of hepatic hydatid disease. World J Gastroenterol. 2014;
20:15253–15261. doi: 10.3748/wjg. v20.i41.15253.
12.
Erden A, Ormeci N, Fitoz S, Erden I, Tanju S, Genç Y. Intrabiliary rupture of
hepatic hydatid cysts: diagnostic accuracy of MR cholangiopancreatography. AJR
Am J Roentgenol. 2007;189: W84–W89. doi: 10.2214/AJR.07.2068.
13.
Erden A, Ormeci N, Fitoz S, Erden I, Tanju S, Genç Y. Intrabiliary rupture of
hepatic hydatid cysts: diagnostic accuracy of MR cholangiopancreatography. AJR
Am J Roentgenol. 2007;189: W84–W89. doi: 10.2214/AJR.07.2068.
14.
Haydarov, A. A., Abdurakhmanov, M. M., Abidov, U. U., Sadiev, E. S., Mirzaev,
V. I., & Bakae, M. I. (2021). Endoscopic interventions and ozone therapy in the
complex treatment of patients with mechanical jaundice and cholangitis with
choledocholithiasis. Journal of Natural Remedies, 22(1 (1)), 10-16.
15.
Oktamovich,
A.
U.
(2023).
GALLENSTEINKRANKHEIT
BEI
SCHWANGEREN: DIAGNOSE, KOMPLIKATIONEN UND BEHANDLUNG.
Scientific Impulse, 2(15), 587-595.
16.
Sıkar HE, Kaptanoğlu L, Kement M. An unusual appearance of complicated
hydatid cyst: necrotizing pancreatitis. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2017;
23:81–83.
17.
Ufuk F, Duran M. Intrabiliary rupture of hepatic hydatid cyst leading to biliary
obstruction, cholangitis, and septicemia. J Emerg Med. 2018;54: e15–e17. doi:
10.1016/j.jemermed.2017.09.009.
18.
Ufuk F, Duran M. Intrabiliary rupture of hepatic hydatid cyst leading to biliary
obstruction, cholangitis, and septicemia. J Emerg Med. 2018;54: e15–e17. doi:
10.1016/j.jemermed.2017.09.009.
19.
Urokov Sh.T., Abidov U.O., Sultonzoda N.D. - ECHINOCOCCOSIS OF THE
LIVER COMPLICATED BY A BREAKTHROUGH INTO THE BILIARY
TRACT AND THE DEVELOPMENT OF MECHANICAL JAUNDICE:
DIAGNOSIS AND TREATMENT (LITERATURE REVIEW)//New Day in
Medicine
10(72)2024
85-95
https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/10-72-2024
20.
von Sinner WN. Ultrasound, CT and MRI of ruptured and disseminated hydatid
cysts. Eur J Radiol. 1990; 11:31–37. doi: 10.1016/0720-048X (90)90099-W.
21.
Абдурахманов, М. М., Обидов, У. У., Рузиев, У. У., & Мурадов, Т. Р. (2020).
Хирургическое лечение синдрома механической желтухи. Журнал
теоретической и клинической медицины, 1, 59-62.
22.
Абидов У. О. и др. ВОЗМОЖНОСТИ ЭНДОСКОПИЧЕСКОГО
СТЕНТИРОВАНИЯ
ПРИ
НЕОПЕРАБЕЛЬНЫХ
ОПУХОЛЯХ
БИЛИОПАНКРЕАТИЧЕСКОЙ ЗОНЫ //Новый день в медицине. – 2020. – №.
4. – С. 623-625.
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
46-son_3-to’plam_Iyun -2025
106
ISSN:3030-3621
23.
Акилов Х.А., Струсский Л.П., Ильхамов Ф.А., Садыков Х.Т. Гнойный
холангит и механическая желтуха как осложнения эхинококкоза печени.
Хирургия Узбекистана. 2001; 3: 26–7.
24.
Курбонов К.М., Азиззода З.А., Назирбоев К.Р. (2019). Эхинококкоз печени,
осложненный
механической
паразитарной
желтухой.
Вестник
Национального медико-хирургического Центра им. Н. И. Пирогова, 14 (1), 30-
35.
25.
Лотов А. Н., Чжао А. В., Черная Н. Р. (2010). Эхинококкоз: диагностика и
современные методы лечения. Трансплантология, (2), 18-27.
26.
Махмадов, Ф. И., & Даминова, Н. М. (2010). Результаты хирургического
лечения больных эхинококкозом печени, осложнённым обтурационной
желтухой. Вестник Авиценны, (2), 29-33.
27.
Нурбабаев А. У., Абидов У. О. Комплексное лечение больных с синдромом
механической желтухи //Биология и интегративная медицина. – 2020. – №. 6
(46). – С. 96-102.
28.
Скипенко О.Г., Полищук Л.О., Чекунов Д.А., Хрусталева М.В., Ким С.Ю.
Прорыв эхинококковой кисты в желчные протоки, осложненный
холедоходуоденальным свищом. Хирургия. Журнал им. Н.И. Пирогова.
2012;(7):80 82.
29.
Хаджибаев А. М., Анваров Х. Э., Хашимов М. А. Диагностика и лечение
эхинококкоза печени, осложненного прорывом в желчные пути // Вестник
экстренной медицины. 2010. №4.
