Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
48-son_1-to’plam_Iyul -2025
24
ISSN:3030-3621
INTENSIV TERAPIYA BO‘LIMI BEMORLARIDA LINEZOLIDNING
KLINIK SAMARADORLIGINI TAXLILI
Isakova Nigora Bakirovna
Qo‘rg‘ontepa Abu Ali Ibn Sino nomidagi
Jamoat salomatligi texnikumi terapiya fani o’qituvchisi.
Annotatsiya:
Terapiya bo‘limida ko‘p sonli holatlarda metitsillinrezistent
tillarang stafilokokk, metitsillinga sezgir tillarang stafilokokk va vankomitsinga
rezistent enterokokk kasallikka va o‘limga olib keluvchi patogenlar hisoblanadi.
Shuning uchun Intensiv terapiya bo‘limi klinitsistlari grammusbat bakteriyalarning
rezistentligi qonuniyatlarini, ularga qarshi bardoshli va samarali antibiotiklarning
qo‘llanilishini bilishlari muhimdir. Linezolid – sintetik oksazolidinon antibiotik
hisoblanib, vankomitsin rezistent entererokokk chaqirgan infeksiyalarda, metitsillin
rezistent tillarang stafilokokk va metitsillin sezgir tillarang stafilokokk chaqirgan
kasalxona ichi pnevmoniyalarda, tillarang stafilokokk va streptokokk chaqirgan teri va
yumshoq to‘qimalar infeksiyalarida qo‘llanilishi uchun tasdiqlangan.Maqolada
intensiv terapiya bo‘limi bemorlarida linezolidning klinik samaradorligi yoritildi.
KIRISH
Intensiv Terapiya Bo‘limi (ITB) kasalxona ichi infeksiyalaridan eng zararlangan
bo‘lim hisoblanib, u yerdagi bir qator travmatik muolajalar o‘limga olib keluvchi
infeksiyalar rivojlanishiga sabab bo‘ladi. O‘pkaning sun’iy ventilyasiyasi bilan bog‘liq
bo‘lgan pnevmoniyalar, arterial va venoz punksiyalar, katetr bilan bog‘liq qon oqimi
infeksiyalari, teri va yumshoq to‘qimalar infeksiyalari, traxeotomiyadan keyingi
ikkilamchi jarohatlar kasalxona ichi infeksiyalariningasosini tashkil qiladi. Bu
infeksiyalarning yarmini grammusbat mikroorganizmlar keltirib chiqaradi.Intensiv
terapiya bo‘limida grammusbat mikroorganizmlarning ko‘pchilik dori vositalariga
bardoshliligining oshib borishi, jiddiy muammolarga sabab bo‘ladi.
Intensiv Terapiya bo‘limida ko‘p sonli holatlarda metitsillinrezistent tillarang
stafilokokk, metitsillinga sezgir tillarang stafilokokk va vankomitsinga rezistent
enterokokk kasallikka va o‘limga olib keluvchi patogenlar hisoblanadi. Shuning uchun
Intensiv terapiya bo‘limi klinitsistlari grammusbat bakteriyalarning rezistentligi
qonuniyatlarini, ularga qarshi bardoshli va samarali antibiotiklarning qo‘llanilishini
bilishlari muhimdir. Linezolid – sintetik oksazolidinon antibiotik hisoblanib,
vankomitsin rezistent entererokokk chaqirgan infeksiyalarda, metitsillin rezistent
tillarang stafilokokk va metitsillin sezgir tillarang stafilokokk chaqirgan kasalxona ichi
pnevmoniyalarda, tillarang stafilokokk va streptokokk chaqirgan teri va yumshoq
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
48-son_1-to’plam_Iyul -2025
25
ISSN:3030-3621
to‘qimalar infeksiyalarida qo‘llanilishi uchun tasdiqlangan. Preparat tabiiy va sun’iy
sharoitlarda ko‘rsatilgan mikroorganizmlarga qarshi faollikga ega.
Odatda intensiv terapiya bo‘limida ishlatiladigan yetakchi antibiotiklar sifatida
linezolid va vankomitsin ko‘pincha taqqoslanadi. Vankomitsin ko‘pincha birinchi
tanlov vositasi sifatida ishlatilsa-da, jigar va buyrak faoliyati bilan bog‘liq nojo‘ya
ta’sirlar va ayniqsa buyrakning shikastlanishi uni Intensiv Terapiya Bo‘limi
bemorlarida qo‘llashda ma’lum cheklovlarga olib keladi. Linezolid teri va yumshoq
to‘qimalar infeksiyasida va metitsillin rezistent tillarang stafilokokk pnevmoniyasida
vankomitsinga qaraganda foydaliroq, shuningdek kasalxona ichi metitsillin rezistent
tillarang stafilokokk infeksiyalarida samaraliroq va tejamkor. Bu, shuningdek,
vankomitsinga chidamli infeksiya uchun daptomitsin va xinopidinga(boshqalar
qatorida) qaraganda samaraliroq bo‘lgan yagona antibiotikdir. Grammusbat
bakteriyalarni davolashda linezolidning rolini hisobga olgan holda, ushbu haqiqiy
tadqiqot intensiv terapiya bo‘limida og‘ir kasal bemor populyasiyasini va intensiv
terapiya bo‘limida linezolid bilan davolangan infeksiyalarni tavsiflash uchun o‘tkazildi
. Tadqiqotning maqsadi , shuningdek, intensiv terapiya bo‘limidagi bemorlarda
linezolid terapiyasining klinik samaradorligini va Xitoyda ishlab chiqarilgan linezolid
havfsizligini baholash edi. Ushbu tadqiqot 52 kasalxonadan ma’lumotlarni to‘pladi va
retrospektiv tahlilni o‘tkazdi, shunda shifokorlar antibiotiklarni yaxshiroq buyurishlari
mumkin edi. Patogen infeksiya bilan kasallanganda klinik natija: Metitsillinga rezistent
tillarang stafilokokk;metitsillinga sezgir tillarang stafilokokk; teri va yumshoq
to‘qimalarning infeksiyalari; vankomitsinga chidamli enterokokklar; vankomitsinga
sezgir enterokokklar.
USULLAR
Ushbu ko‘p markazli, Real dunyoda kuzatuv tadqiqotlari 2018 yil 9 iyundan
2019 yil 28 dekabrgacha bo‘lgan davrda 52 kasalxonada o‘tkazildi. Quyidagi
inklyuziya mezonlariga javob bemorlar kiritilgan: (1) Intensiv Terapiya Bo‘limiga
qabul qilingan, (2) har qanday yosh guruhi va (3) grammusbat bakterial infeksiyasining
klinik yoki laboratoriya tashhisi qo‘yilgan.
Klinik samaradorlik muvaffaqiyatli (davolangan yoki yaxshilangan),
muvaffaqiyatsiz yoki baholanmaydigan deb tasniflangan. Davolash paytida noxush
hodisalar va jiddiy yondosh ta’sirlar qayd etilgan.
NATIJALAR
Hammasi bo‘lib, inklyuziya mezonlariga javob beradigan 366 ITB bemorlari
baholandi. Linezolid mos ravishda 232 (63,4%) va 134 (36,6%) bemorlarda ikkinchi
va birinchi davolash usuli sifatida ishlatilgan.Eng keng tarqalgan va ajratilgan shtamm
tilla rangli stafilokokk edi. (metitsillinga chidamli tilla rang stafilokokk: n=37/119,
31,1%; metitsillinga sezgir stafilokokk pnevmoniya: n=15/119, 12,6%); undan keyin
enterokokklar (vankomitsinga chidamli enterokokklar: n=8/119, 6,7%; vankomitsinga
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
48-son_1-to’plam_Iyul -2025
26
ISSN:3030-3621
sezgir enterokokklar: n=11/119, 9,2%) va streptokokk pnevmoniya (ko‘p dori
qarshiligi: n=4/119, 3,4%; ko‘p dori qaro‘iligiga ega emas: n=2/119, 1,7%). Patogenlar
topilgan infeksiyaning asosiy o‘choqlari o‘pka (n=216/366, 59,6%), teri va yumshoq
to‘qimalar (n=104/366, 28,4%) va qon (n=50/366, 13,7%) edi. Klinik muvaffaqiyatga
301 (82,2%) bemorda erishildii; 34 (9,3%) davolandi va 267 (73,0%) yaxshilandii; mos
ravishda29 (7,9%) va 36 (9,8%) bemorlarda davolanishning muvaffakiyatsizligi va
baholanmaydigan natijalar kuzatildi. Linezolid bilan bog‘liq noxush hodisalar 8 (2,2%)
bemorda qayd etildi. Davolanish bilan bog‘liq jiddiy yondosh ta’sirlar haqida xabar
berilmagan.
XULOSA
Reanimatsiya bo‘limida grammusbat bakterial infeksiyalarni davolash juda
muhim va bemorlarning klinik xususiyatlariga qarab tegishli antibiotiklarni tanlash
tahlillashning kalitidir.
Haqiqiy natijalarga asoslanib, linezolid og‘ir bemorlarda grammusbat bakterial
infeksiyalarni davolashda samarali va havfsiz ekanligi aniqlandi.
Linezolid tillarang stafilokokk sabab bo‘lgan o‘pka infeksiyalari yoki teri va
yumshoq to‘qimalarning infeksiyalari uchun eng yaxshi klinik muvaffaqiyatni
ko‘rsatdi. Bizning natijalarimizga ko‘ra Intensiv Terapiya bo‘limi shifokorlariga dori-
darmonlarni tanlash bo‘yicha tavsiyalar beradi. Ammo ushbu tadqiqotning cheklovlari,
shu jumladan namuna hajmi bilan bog‘liq bo‘lganligi sababli, klinikada linezolidni
ishlatishdan avval shifokorlar bemorning ahvolini alohida baholashlari kerak. Bundan
tashqari , ular qabul paytida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan nojo‘ya ta’sirlardan
ehtiyot bo‘lishlari kerak.
ADABIYOTLAR RO’YXATI:
1.
Bankalari, E. Neonatal o'pka / E. bankalari; tahrir: R. A. Polina; ingliz tilidan
tarjima qilingan. D. Y. Ovsyannikov tahririda. - M.: Logosfera, 2015 Yil. 672 s. -
(Intensiv terapiyadagi
muammolar va qarama-qarshiliklar). (Shifr 616-053.31 B
23) 2. Vizual pediatriya / Ed.: V. A. Doskina, M. V. Leshchenko, E. A. Derinovoy.
Moskva: Mia, 2017 yil. 400 s. (Shifr 616-053. 2 V 42) Anesteziologlar va
reanimatologlar Federatsiyasining XV Kongressi materiallari: to'plam tezislar,
2016 yil 17-20 sentyabrMoskva, 2016. Anesteziologlar va reanimatologlar
Federatsiyasining qurultoyi. - (Shifr 617-089.5 M 34).
2.
Intensiv terapiya: amaliy qo'llanma / V. V. Krilov [va boshqalar]. - 2-chi nashr.,
qayta ko'rib chiqilgan va qo'shilgan Moskva: Geotar-Media, 2017. 176 s : il. -
(Mutaxassis shifokor kutubxonasi). (Shifr 616.8-036.882-08 N 46.
