Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
https://scientific-jl.com
45-son_3-to’plam_May -2025
54
ISSN:3030-3621
“YANGI O‘ZBEKISTON - MAʼRIFATLI JAMIYAT” TAMOYILI ASOSIDA
KADRLAR TAYYORLASH
XALIMMETOVA ROHATOY DAVLATBOYEVNA
Fan va texnologiyalar universiteti
“Ijtimoiy fanlar” kafedrasi katta o‘qituvchisi
ANNOTATSIYA
Ushbu maqolada “Yangi O‘zbekiston – maʼrifatli jamiyat” tamoyili asosida
kadrlar tayyorlash siyosatining dolzarbligi tahlil qilinadi. Xususan, O‘zbekiston
Respublikasi Prezidentining PQ-4310-sonli (2020-yil 6-may) va PQ-3775-sonli (2018-
yil 5-iyun) qarorlariga tayangan holda, ta’lim tizimidagi islohotlar, innovatsion
yondashuvlar va zamonaviy kadrlar siyosatining yo‘nalishlari yoritiladi. Maqolada
kadrlar tayyorlashda davlatning strategik yondashuvi, uzluksiz ta’lim tizimi va xorijiy
tajriba asosida amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar tahlil etilgan. Shuningdek,
yoshlar salohiyatini ro‘yobga chiqarish, ilm-fan bilan uzviy bog‘liq kadrlar siyosatini
shakllantirishga alohida e’tibor qaratiladi. Maqola dolzarb davlat hujjatlari asosida
yozilgan bo‘lib, sohadagi real islohotlar aks ettirilgan.
Kalit so‘zlar:
Yangi O‘zbekiston, ma’rifatli jamiyat, kadrlar siyosati, Prezident
qarori, PQ-4310, PQ-3775, ta’lim islohotlari, zamonaviy mutaxassis, uzluksiz ta’lim
KIRISH
Bugungi globallashuv va raqamli texnologiyalar asrida har bir davlatning
taraqqiyot darajasi, eng avvalo, uning bilimli, salohiyatli va zamonaviy dunyoqarashga
ega kadrlariga bog‘liq. Shu nuqtai nazardan, O‘zbekiston Respublikasida amalga
oshirilayotgan islohotlarning markazida inson kapitalini rivojlantirish, bilimli avlodni
shakllantirish va har tomonlama yetuk kadrlarni tayyorlash masalasi turibdi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan ilgari surilgan “Yangi O‘zbekiston –
maʼrifatli jamiyat” tamoyili ana shu yo‘nalishdagi strategik yondashuvning asosiy
tayanchi bo‘lib xizmat qilmoqda. Ushbu tamoyil asosida ta’lim tizimini chuqur isloh
qilish, uzluksiz va sifatli bilim berishga qaratilgan huquqiy asoslarni yaratish bo‘yicha
qator muhim hujjatlar, xususan, PQ-4310 va PQ-3775-sonli Prezident qarorlari qabul
qilindi.
Mazkur maqolada aynan shu qarorlar asosida amalga oshirilayotgan kadrlar
siyosati, zamonaviy mutaxassislarni tayyorlashdagi ustuvor yo‘nalishlar va davlat
siyosatining strategik ahamiyati yoritib beriladi.
ASOSIY QISM
“Yangi O‘zbekiston” g‘oyasi avvalo inson manfaatlarini ustuvor qo‘yadigan,
bilim va ma’rifat asosida rivojlanadigan jamiyat qurishni maqsad qilgan. Bunday
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
https://scientific-jl.com
45-son_3-to’plam_May -2025
55
ISSN:3030-3621
yondashuv kadrlar tayyorlash tizimiga yangicha yondashuvni, chuqur islohotlarni talab
qiladi. Bugungi kunda kadrlar tayyorlash endi faqat bilim berish bilan emas, balki
mustaqil fikrlaydigan, ijtimoiy mas’uliyatli va innovatsion g‘oyalarga ega shaxsni
tarbiyalash bilan belgilanmoqda.
Davlat siyosati bu borada amaliy qadamlar bilan mustahkamlanmoqda. Oliy
ta’lim tizimida kredit-modul tizimi joriy qilinmoqda, bu esa o‘quvchilarga o‘ziga mos
ta’lim yo‘nalishini tanlash imkonini bermoqda. Har bir talabaning o‘z yo‘nalishiga mos
innovatsion loyiha ustida ishlashi, uni real hayotga tadbiq etishga intilishi
rag‘batlantirilmoqda.
Bugungi kunda ta’lim muassasalarida nazariy bilim bilan bir qatorda amaliy
mashg‘ulotlar ko‘paytirilmoqda. O‘quv jarayonlari ishlab chiqarish, ilmiy izlanish va
startap loyihalar bilan bog‘lanmoqda. Bu esa yoshlarni ishbilarmonlik, mustaqil qaror
qabul qilish, jamoada ishlash kabi ko‘nikmalar bilan qurollantirmoqda.
Chet tillarini o‘rganishga berilayotgan e’tibor, xorijiy oliy ta’lim muassasalari
bilan hamkorlikda qo‘shma dasturlarni tashkil etish – bularning barchasi yosh avlodni
jahon mehnat bozorida raqobatbardosh kadrga aylantirishga xizmat qilmoqda.
Xususan, “El-yurt umidi” jamg‘armasi orqali iqtidorli yoshlarning xorijda o‘qib,
yurtga qaytib xizmat qilishi uchun qulay sharoitlar yaratilgan.
Yana bir muhim jihat shuki, yangi avlod kadrlarini tarbiyalashda maktabdan
boshlab innovatsion fikrlashni shakllantirish yo‘nalishida prezident maktablari, ijod
maktablari kabi maxsus ta’lim muassasalari tashkil etilmoqda. Bu maskanlar ilg‘or
ta’lim dasturlari, kuchli o‘qituvchilar va zamonaviy texnologiyalar asosida yetuk
mutaxassislar avlodini tayyorlashga xizmat qilmoqda.
Ayniqsa, yoshlarning ijtimoiy faolligini oshirish, ularni ma’naviy va ma’rifiy
jihatdan yetuk qilib tarbiyalash davlat siyosatining muhim qismi sifatida qaralmoqda.
Bu orqali nafaqat bilimli, balki vatanparvar, ijtimoiy mas’uliyatni his qiladigan yosh
kadrlar shakllanmoqda.
Kadrlar tayyorlashdagi kreativ va amaliy yondashuvlar
Yo‘nalish
Kreativ va amaliy misollar
Oliy ta’limda
islohotlar
Kredit-modul tizimi asosida talabaning o‘z ta’lim yo‘nalishini
mustaqil belgilashi va individual o‘quv reja asosida harakat
qilishi.
Amaliy
ko‘nikmalarni
rivojlantirish
Talabalar real korxonalarda ishlab chiqarish amaliyotidan
o‘tishadi, o‘qituvchilar esa darslarni laboratoriya va
simulyatsiya orqali olib borishadi.
Ilmiy va startap
loyihalar
Yoshlar o‘z startap g‘oyalari bilan davlat grantlarida ishtirok
etishadi, ularning g‘oyalari texnoparklarda hayotga tadbiq
qilinmoqda.
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
https://scientific-jl.com
45-son_3-to’plam_May -2025
56
ISSN:3030-3621
Yo‘nalish
Kreativ va amaliy misollar
Zamonaviy
maktablar
Prezident maktablarida STEM (fan, texnologiya, muhandislik
va matematika) asosidagi o‘qitish va soft-skills rivojlantirish
tizimi joriy etilgan.
Xorijiy tajriba
integratsiyasi
O‘zbekistondagi universitetlar xorijiy oliygohlar bilan qo‘shma
diplom dasturlarini amalga oshirmoqda, onlayn va oflayn
formatlarda xorijlik mutaxassislar dars bermoqda.
Til o‘rganishga
motivatsiya
Har bir viloyatda chet tillarini o‘qitishga ixtisoslashgan
markazlar tashkil etilgan, onlayn platformalar orqali bepul
darslar berilmoqda.
Raqamli ta’lim
“Elektron ta’lim” platformalari, virtual laboratoriyalar, QR-
kodli darsliklar va mobil ilovalar yordamida mustaqil o‘qish
imkoniyati yaratilgan.
Yoshlar siyosati
bilan integratsiya
Yoshlar ishlari agentligi orqali iqtidorli talabalar yetakchilik,
volontyorlik, grantlar olish va mahalliy loyihalarda ishtirok
etish imkoniyatiga ega bo‘lmoqda.
XULOSA
Xulosa qilib aytganda, “Yangi O‘zbekiston – ma’rifatli jamiyat” tamoyili
mamlakatimizda kadrlar siyosatini yangi bosqichga olib chiqmoqda. Endilikda ta’lim
tizimi nafaqat bilim beruvchi, balki zamonaviy kompetensiyalarga ega, ijodkor va
mustaqil fikrlovchi mutaxassislarni tayyorlovchi tizim sifatida shakllanmoqda.
Prezident qaror va farmonlari orqali yaratilgan huquqiy va tashkiliy asoslar – bu
yo‘ldagi ishonchli zamin bo‘lib xizmat qilmoqda. Ayniqsa, ta’limda innovatsion
yondashuvlar, amaliyot bilan bog‘liq mashg‘ulotlar, xalqaro hamkorliklar va raqamli
texnologiyalarni tatbiq etish orqali yosh avlodning salohiyatini to‘laqonli yuzaga
chiqarish imkoniyati yaratilmoqda.
Kelajakda raqobatbardosh, bilimdon va fidoyi kadrlar O‘zbekistonning
taraqqiyotiga xizmat qilishi shubhasiz. Zero, yangi O‘zbekistonni yangi avlod
kadrlarisiz tasavvur etib bo‘lmaydi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. M. Mirziyoyev. Yangi O‘zbekiston
strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021.
2.
“Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun (yangi tahriri). – Qonunchilik ma’lumotlari milliy
bazasi, Lex.uz portali.
3.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ–4310-sonli qarori – “Kadrlar
tayyorlash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”. –
Toshkent, 2019.
4.
Xodjayev N., G‘ofurov D. Zamonaviy ta’lim tizimida innovatsiyalar. – Toshkent:
Fan va texnologiya, 2020.