Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
42-son_1-to’plam_Aprel -2025
ISSN: 3030-3621
216
MAKTABGACHA TA'LIM TASHKILOTLARI VA MAKTAB
DASTURLARIDAGI IZCHILLI
Nizomiy nomidagi TDPU, Maktabgacha ta’lim fakulteti.
Mualliflar:
N.M. Kayumova, G. Jumoqova, SH. Nasimova
Annotatsiya:
Maktabgacha ta'lim va maktab dasturlari o‘rtasidagi izchillik
bolalarning intellektual va psixologik rivojlanishida muhim rol o‘ynaydi. Ushbu
maqolada ushbu izchillikning pedagogik asoslari, mavjud muammolar va ularni
bartaraf etish yo‘llari tahlil qilinadi. Shuningdek, xalqaro tajribalar ham o‘rganilib,
ularni mahalliy ta’lim tizimiga integratsiya qilish imkoniyatlari muhokama qilinadi.
Kalit so‘zlar:
maktabgacha ta’lim, maktab dasturi, pedagogik izchillik,
innovatsion metodlar, integratsiyalashgan yondashuv.
Kirish:
Maktabgacha ta’lim va boshlang‘ich maktab dasturlarining izchilligi
bolalarning bilim olish jarayonida muhim omillardan biri hisoblanadi. Bu jarayonda
uzluksizlikni ta’minlash, bolaning maktabga tayyorlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
Izchillikni ta’minlash uchun ta’lim dasturlarini bir-biriga uyg‘unlashtirish, pedagogik
yondashuvlarni takomillashtirish zarur.
Izchillikni ta’minlash usullari
1.
Pedagogik metodlarning uyg‘unligi
– maktabgacha ta’lim va boshlang‘ich sinf
pedagogik yondashuvlarini moslashtirish.
2.
Boshlang‘ich bilim va ko‘nikmalarni rivojlantirish
– maktabgacha yoshdagi
bolalar uchun tayyorlov dasturlarini ishlab chiqish.
3.
Ota-onalar va pedagoglar hamkorligi
– bolaning maktabga tayyorlanishini
yaxshilash uchun oilaviy ta’lim bilan bog‘liq strategiyalarni takomillashtirish.
4.
Innovatsion o‘quv metodlarini qo‘llash
– bolalarning o‘quv jarayoniga
qiziqishini oshirish uchun o‘yinli va interfaol metodlardan foydalanish.
Pedagogik innovatsiyalar
Kompetensiyaviy yondashuv
– bolaning har tomonlama rivojlanishiga xizmat
qiladigan metodlarni ishlab chiqish.
Fanlararo integratsiya
– turli fanlar o‘rtasidagi bog‘liqlikni shakllantirish
orqali bilimlarni samarali yetkazish.
O‘yin texnologiyalaridan foydalanish
– bolalarning qiziqishini oshirib,
o‘zlashtirish darajasini yuqori qilish.
Xalqaro tajriba
Ilg‘or mamlakatlarda, xususan, Finlyandiya va Yaponiya ta’lim
tizimlarida maktabgacha ta’lim va boshlang‘ich maktab dasturlarining izchilligi
samarali yo‘lga qo‘yilgan. O‘zbekiston ta’lim tizimi uchun ushbu tajribalarni mahalliy
sharoitga mos ravishda tatbiq etish muhim ahamiyat kasb etadi.
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
42-son_1-to’plam_Aprel -2025
ISSN: 3030-3621
217
Xulosa va tavsiyalar
Maktabgacha ta’lim va maktab dasturlarining izchilligini
ta’minlash bolalarning kelajakdagi o‘quv yutuqlariga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Shu
sababli, ta’lim dasturlarini yanada uyg‘unlashtirish, pedagogik metodlarni innovatsion
yondashuvlar bilan boyitish va ota-onalar hamkorligini mustahkamlash tavsiya etiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
Kayumova, N. M. (2022, noyabr). Maktabgacha ta’lim muassasasi direktori
faoliyatining funksional mas’uliyatlari. “Ilmiy taraqqiyot davri” xalqaro ilmiy-
amaliy konferensiyasi materiallari, 1(3), 102-107-betlar.
2.
Kayumova, N. M., & Roziyeva, M. M. Oilaning milliy merosdagi xalq
pedagogikasidagi axloqiy va ma’naviy ta’limdagi roli. “Uchinchi Renessans
davrida maktabgacha ta’lim va tarbiyaning roli” ilmiy-amaliy konferensiyasi
materiallari, 102-104-betlar.
3.
Kayumova, N. M., & Bazarbayeva, Z. O. (2023, oktabr). Bolalar nutqi psixologik
va pedagogik muammo sifatida. “Fan, amaliyot va ta’limdagi innovatsion
tendensiyalar” xalqaro ilmiy konferensiyasi materiallari, 2(8), 68-73-betlar.
5.
Kayumova, N. M. (2023). Maktabgacha ta’lim muassasalari va oilada milliy
qadriyatlar ruhida bolalarni tarbiyalash. Zamonaviy ilmiy tadqiqotlar xalqaro ilmiy
jurnali, 1(6), 33-38-betlar.
6.
Kayumova, N. M., & Turg‘unova, M. R. (2023, yanvar). “Birinchi qadam” davlat
ta’lim dasturi maktabgacha ta’lim muassasalarida ta’limiy jarayonlarni tashkil
etishda. Xalqaro konferensiyalar, 1(2), 609-612-betlar.
7.
Kayumova, N. M., & Turg‘unova, M. R. (2023, yanvar). Pedagoglarning malaka va
mahorati orqali maktabgacha ta’lim sifatini oshirish. Xalqaro konferensiyalar, 1(2),
605-608-betlar.
8.
Kayumova, N. M., & Murodxo‘jaeva, Z. M. (2023, yanvar). Pedagoglarning ijodiy
faoliyatini tashkil etishda kreativ yondashuvlar. Xalqaro konferensiyalar, 1(2), 601-
604-betlar.
9.
Kayumova, N. M., & Yakubova, Z. Z. (2021). Maktabgacha ta’lim – bilimli va
madaniyatli shaxsni shakllantirish vositasi sifatida. “XXI asrda fan, madaniyat va
IT konteksti” xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari, 92-95-betlar.
10.
Kayumova, N. M. (2019). ESP sinflarida ingliz tilini o‘qitish xususiyatlari.
Zamonaviy ilmiy tadqiqotlar, 128-bet.
11.
Kayumova, N. M., & Pirmuxamedova, M. E. (2019). Maktabgacha ta’lim
muassasasi rahbari va uning funksional majburiyatlari. “Zamonaviy ta’lim
muammolari: tajriba va innovatsiyalar” jurnali, 42-bet.
