Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
43-son_3-to’plam_Aprel -2025
ISSN: 3030-3621
171
O‘ZBEKISTONDA IJTIMOIY SOHADA AMALGA OSHIRILAYOTGAN
O‘ZGARISHLAR MAZMUN VA MOHIYATI
Тillаyev Воbоmurоd Аbduvоxоbоvich,
Nаmаngаn dаvlаt pegаgоgikа instituti
kаttа о’qituvchisi
Raxmonjonov Abdurasul Srojiddin o’g’li
Namangan davlat pedagogika instituti
Texnologik ta’lim yo’nalishi talabasi
Annotatsiya.
Ushbu maqolada davlatning asosiy vazifasi aholining
farovonligini taminlashdir. Shu sababli, davlat aholining daromadi past qatlamini
ijtimoiy qollashga doir choralar qollaydi. Aholining ijtimoiy muammolari, va
ularning yechimiga qaratilgan davlat dasturlari, va aholi farovonligini taminlash
maqsadida amalga oshirilayotgan islohotlar bilan tanishamiz.
Kalit so’zlar:
bandlik, ishsizlik, ijtimoiy himoya, ijtimoiy muammolar,
ijtimoiy yordam, ta’lim, temir daftar, ayollar daftari, yoshlar daftari, farovonlik.
СОДЕРЖАНИЕ И СУТЬ ИЗМЕНЕНИЙ, РЕАЛИЗУЕМЫХ В
СОЦИАЛЬНОЙ СФЕРЕ УЗБЕКИСТАНА
Тиллаев Бобомурод Абдувохидович
Наманганский государственный
педагогический институт
старший преподаватель
Raxmonjonov Abdurasul Srojiddin o’g’li
Наманганский государственный
педагогический институт
Студент технологического образования
Аннотация.
В данной статье основной задачей государства является
обеспечение благосостояния населения. Поэтому государство принимает меры
по оказанию социальной поддержки малообеспеченным слоям населения. Мы
узнаем о социальных проблемах населения, государственных программах,
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
43-son_3-to’plam_Aprel -2025
ISSN: 3030-3621
172
направленных на их решение, и реформах, реализуемых для обеспечения
благополучия населения.
Ключевые слова:
занятость, безработица, социальная защита,
социальные проблемы, социальная помощь, образование, железная книга,
женская книга, молодежная книга, благосостояние.
CONTENT AND ESSENCE OF CHANGES BEING IMPLEMENTED IN THE
SOCIAL SPHERE IN UZBEKISTAN
Тillаyev Воbоmurоd Аbduvоxоbоvich
Nаmаngаn state pegаgоgical institute
senior teacher,
Raxmonjonov Abdurasul Srojiddin o’g’li
Namangan State Pedagogical Institute
Student of Technological Education
Abstract.
In this article, the main task of the state is to ensure the well-being
of the population. Therefore, the state takes measures to provide social support to the
low-income strata of the population. We will get acquainted with the social problems
of the population, state programs aimed at solving them, and reforms being
implemented to ensure the well-being of the population.
Key words:
employment, unemployment, social protection, social
problems, social assistance, education, iron book, women's book, youth book, welfare.
O‘zbekiston mustaqillikka erishganidan so‘ng ijtimoiy sohani isloh qilish,
aholining turmush darajasini yaxshilash, ta’lim, sog‘liqni saqlash, ijtimoiy himoya,
bandlik va madaniyat kabi sohalarda chuqur o‘zgarishlar qilishni o‘z oldiga maqsad
qilib qo‘ydi. Ayniqsa, 2016-yildan keyin boshlangan yangi davr islohotlari ijtimoiy
sohani rivojlantirishda sifat jihatdan yangi bosqichni boshlab berdi. Prezident Shavkat
Mirziyoyev boshchiligida olib borilayotgan keng ko‘lamli islohotlar nafaqat iqtisodiy
va siyosiy yo‘nalishlarda, balki bevosita ijtimoiy sohalarda ham xalqparvarlik va adolat
tamoyillariga tayangan holda amalga oshirilmoqda.
Ijtimoiy sohadagi o‘zgarishlarning asosiy maqsadi aholi farovonligini oshirish,
ijtimoiy tenglikni ta’minlash, har bir fuqaroning huquq va manfaatlarini himoya qilish,
yosh avlodni barkamol shaxs etib voyaga yetkazishdan iboratdir. Bu boradagi dastlabki
o‘zgarishlar ta’lim tizimida kuzatildi. Maktabgacha ta’lim muassasalari sonining
oshirilishi, nodavlat bog‘chalar faoliyatini qo‘llab-quvvatlash, yangi davlat-xususiy
sheriklik asosidagi bog‘chalarni tashkil etish orqali maktabgacha ta’lim qamrovini
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
43-son_3-to’plam_Aprel -2025
ISSN: 3030-3621
173
oshirishga katta e’tibor qaratilmoqda. Bu esa, yosh bolalar rivoji, ularning ijtimoiy
muhitga moslashuvi va keyingi ta’lim bosqichlarida muvaffaqiyatli bo‘lishi uchun
muhim poydevor yaratmoqda. [1].
Maktab ta’limida ham tub islohotlar olib borilmoqda. O‘quv dasturlarining
zamonaviylashtirilishi, o‘qituvchilarning malakasini oshirish, ularning moddiy
rag‘batlantirilishi, maktab infratuzilmasini yangilash kabi chora-tadbirlar orqali
o‘quvchilarning sifatli bilim olishiga sharoit yaratildi. Ta’lim sohasida eng muhim
yangiliklardan biri sifatida Milliy baholash tizimi, oliy ta’limga o‘qishga kirishdagi
shaffoflik, test sinovlarini onlayn monitoring qilish imkoniyatlari kiritildi. Oliy
ta’limda esa talabalar qamrovi yildan-yilga oshib bormoqda. Nodavlat oliy ta’lim
muassasalari, xorijiy universitetlar filiallarining ochilishi bilan ta’lim tizimi
diversifikatsiyalandi. O‘qish shakllari ko‘paydi: sirtqi, kechki, masofaviy va dual
ta’lim shakllari aholiga qulaylik yaratmoqda. [2].
Sog‘liqni saqlash tizimi ham islohotlarning ustuvor yo‘nalishlaridan biridir.
Sog‘liqni saqlash tizimining birlamchi bo‘g‘inlari – oilaviy shifokorlar, qishloq
vrachlik punktlari, poliklinikalar faoliyatini kuchaytirishga e’tibor berilmoqda. Har bir
hududda tuman va shahar tibbiyot birlashmalari tashkil etilib, ularda zamonaviy tibbiy
uskunalar bilan jihozlangan markazlar tashkil qilindi. Shifokorlarning malakasini
oshirish, xorijiy mutaxassislar bilan tajriba almashish, tibbiyot sohasiga raqamli
texnologiyalarni joriy etish orqali xizmat ko‘rsatish sifati oshmoqda. Onalar va bolalar
salomatligini muhofaza qilish, ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlarga bepul dori-
darmonlar taqdim etish, tibbiy sug‘urta tizimini joriy qilish yo‘lida muhim qadamlar
tashlanmoqda.
Ijtimoiy himoya tizimi so‘nggi yillarda mutlaqo yangi bosqichga ko‘tarildi.
Avvallari ijtimoiy yordam ko‘rsatishda umumiy yondashuv bo‘lgan bo‘lsa, endilikda
har bir oila, har bir insonning real ehtiyojiga qarab yordam ko‘rsatish tizimi – “temir
daftar”, “ayollar daftari”, “yoshlar daftari” orqali individual yondashuv amaliyotga
joriy qilindi. Bu tizim orqali ko‘plab ishsiz, kam ta’minlangan, nogironligi bo‘lgan,
yolg‘iz qolgan fuqarolarga moddiy va ma’naviy yordam ko‘rsatildi. Tadbirkorlikni
boshlashga ko‘maklashish, uy-joy bilan ta’minlash, sog‘liqni saqlash, psixologik
maslahatlar, kasb-hunar o‘rgatish kabi ko‘maklar ushbu tizimlar doirasida ko‘plab
fuqarolar hayotini ijobiy tomonga o‘zgartirdi. [3].
Yoshlar siyosatida ham ijtimoiy yondashuv ustuvor yo‘nalishlardan biriga
aylandi. Yoshlarga oid davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlari doirasida ularning
ta’lim olishi, bandligi, uy-joy bilan ta’minlanishi, bo‘sh vaqtini mazmunli tashkil
qilish, huquqiy va ma’naviy tarbiyasi, ijtimoiy himoyasi doimiy nazoratda tutilmoqda.
“Yoshlar daftari” orqali ehtiyojmand yoshlar aniqlanib, ularning har biriga alohida
yondashuv asosida chora-tadbirlar belgilab berilmoqda. Yoshlar ishlari agentligi,
Yoshlar parlamenti, Yoshlar ittifoqi kabi tashkilotlar yoshlarning ijtimoiy faolligini
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
43-son_3-to’plam_Aprel -2025
ISSN: 3030-3621
174
oshirishda, ularni davlat va jamiyat boshqaruvida ishtirok ettirishda muhim o‘rin
tutmoqda. [5].
Bandlik masalasi ijtimoiy sohaning eng dolzarb yo‘nalishlaridan biridir. So‘nggi
yillarda har bir hududda Bandlik markazlari faoliyati kuchaytirilib, ishsiz aholiga kasb-
hunar o‘rgatish, mehnat yarmarkalari tashkil etish, chet elda vaqtinchalik ishlash uchun
qonuniy imkoniyatlar yaratish yo‘lga qo‘yildi. Raqamli mehnat birjalari, onlayn kasb-
hunar kurslari, elektron arizalar tizimi orqali mehnat bozoridagi muvozanatni
ta’minlashga harakat qilinmoqda. Ayniqsa, xotin-qizlar bandligini ta’minlash bo‘yicha
tikuvchilik sexlari, kasanachilik, fermerchilik kabi loyihalar orqali minglab ayollar ish
bilan ta’minlandi. [4].
Uy-joy bilan ta’minlash, yashash sharoitlarini yaxshilash ham ijtimoiy sohadagi
muhim yo‘nalishlardan biridir. Davlat tomonidan arzon va qulay uy-joy qurilishi,
ipoteka kreditlarining soddalashtirilishi, nogironlar, yolg‘iz keksa fuqarolar uchun
moslashtirilgan uylar ajratilishi aholining turmush sharoitini yaxshilashga xizmat
qilmoqda. Ayniqsa, ko‘p qavatli uylar qurilishi, infratuzilmani rivojlantirish, ichimlik
suvi va elektr ta’minotini yaxshilash orqali hayot sifati oshmoqda.
Madaniyat, sport va axborot sohalarida ham islohotlar olib borilmoqda. Mahalliy
madaniyat markazlari, sport inshootlari, kutubxonalar, yoshlar markazlari qayta
tiklanib, u yerda faoliyat yuritayotgan mutaxassislar uchun moddiy va ma’naviy
rag‘batlar belgilandi. Aholining madaniy saviyasini oshirish, teatr, muzey,
galereyalarga kirishni osonlashtirish orqali insonlar ongida estetik did, tarixiy xotira va
vatanparvarlik tuyg‘ulari mustahkamlanmoqda. [6].
Raqamli texnologiyalar ijtimoiy sohada ham keng qo‘llanilmoqda. “Elektron
hukumat”, “my.gov.uz”, “Ijtimoiy himoya yagona reyestri” kabi platformalar orqali
aholiga davlat xizmatlari tezkor, shaffof va qulay tarzda taqdim etilmoqda. Bu,
ayniqsa, nogironlar, keksalar, uzoq hududlarda yashovchi aholiga katta qulayliklar
yaratmoqda. [4].
Xulosa qilib aytganda, O‘zbekistonda ijtimoiy sohada amalga oshirilayotgan
o‘zgarishlar chuqur mazmunga ega bo‘lib, ular xalq hayotining sifat jihatdan
yaxshilanishiga, inson qadri, erkinligi va farovonligi asosida barqaror jamiyatni
shakllantirishga xizmat qilmoqda. Bu o‘zgarishlar real hayotda o‘z ifodasini topmoqda,
xalq ishonchi va qo‘llab-quvvatloviga sazovor bo‘lmoqda. Ijtimoiy sohadagi bu
yondashuvlar O‘zbekistonning har tomonlama taraqqiy etgan, kuchli fuqarolik
jamiyati sari harakatlanayotganini yaqqol ko‘rsatadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
"Central Asia: A New Hub of Global Security" — bu tahliliy maqola mintaqadagi
xavfsizlik muammolarini va O'zbekistonning rolini batafsil muhokama qiladi.
2.
"Uzbekistan's Foreign Policy: The Struggle for Recognition and Security in Post-
Soviet Central Asia” — bu kitob O'zbekistonning mustaqillikdan keyingi tashqi
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
43-son_3-to’plam_Aprel -2025
ISSN: 3030-3621
175
siyosati va uning mintaqadagi xavfsizlikka ta'siri haqida batafsil ma'1umot beradi.
3.
"O'zbekiston va Markaziy Osiyoning kelajagi" - O'zbekiston Respublikasi Tashqi
ishlar vazirligi nashri.
4.
"O'zbekistonning mintaqaviy xavfsizlikdagi roli" - Markaziy Osiyo strategik
tadqiqotlar instituti tomonidan chop etilgan maqolalar to'plami.
5.
"Markaziy Osiyo Strategiesi: O‘zbekistonning Mintqaviy Ro‘li" - Tashqi ishlar
vazirligi tomonidan nashr qilingan nashriyot.
6.
"Markaziy Osiyoda Tinchiik Sahnasining Yangi O‘yinchisi: O‘zbekistonning
Tashqi Siyosat O‘zgarishlari" - Markaziy Osiyo Analitik Markazi tomonidan
taqdim etilgan maqolalar to‘p1ami.
7.
Atabayeva, N., & Qodirov, A. (2024). BOBURIYLAR DAVRIDA
HINDISTONNING
BILAN
TURKISTON
DIPLOMATIK
MUNOSABATLARI. Ilm-fan va ta'lim, 2(2 (17)).
