Jild 43 № 3 (2025)
Maqolalar
SOG‘LIQNI SAQLASH TIZIMIDA PSIXOLOGIK XIZMATNING O‘ZIGA XOSLIGI, PSIXOLOGIK MOSLANUVCHANLIK VA MUVOZANATNI BAHOLASH ME’ZONLARI
Annotatsiya. Ushbu maqolada sog‘liqni saqlash tizimidagi psixologik
xizmatning o‘ziga xos jihatlari, uning ahamiyati hamda tibbiy muassasalarda
psixologik yordamni samarali tashkil etishning dolzarb jihatlari tahlil qilinadi.
Xususan, bemorlarning psixologik moslanuvchanligi va emotsional muvozanatini
aniqlash, baholash va qo‘llab-quvvatlash mezonlariga alohida e’tibor qaratiladi.
Maqolada shuningdek, psixologik xizmat ko‘rsatish jarayonida foydalaniladigan
zamonaviy metodlar, diagnostika vositalari va ularning amaliyotdagi samaradorligi
yoritilgan. Sog‘liqni saqlash tizimida psixologik xizmatni takomillashtirish bo‘yicha
tavsiyalar berilgan.
IX-XII ASRLARDA MAMLAKATIMIZ HUDUDIDA RO‘Y BERGAN MADANIY UYG‘ONISH (RENESSANS). BUYUK ALLOMALARNING JAHON SIVILIZATSIYASIGA QO‘SHGAN HISSASI
Annotatsiya: Mazkur maqolada IX-XII asrlarda Markaziy Osiyoda yuzaga
kelgan madaniy uyg‘onish va ilm-fan rivojlanishi haqida. Tezisda buyuk allomalar,
ularning ilmiy merosi, va ilmiy markazlarning ahamiyati ko‘rsatilgan. Shuningdek,
ilm-fan va madaniyatning jahon sivilizatsiyasiga qo‘shgan hissasi hamda
Renessansning boshlanishiga ta’siri ta’riflanadi.
O‘ZBEKISTONNING MICE TURIZMIDAGI O‘RNI, RIVOJLANISH VA ISTIQBOLLARI
Ushbu maqola O'zbekistonda MICE (Meetings, Incentives, Conferences, and
Exhibitions) turizmining rivojlanishi va istiqbollari haqida tahlil beradi. Maqolada
mamlakatning MICE turizmiga bo‘lgan ehtiyoji, mavjud infratuzilma imkoniyatlari,
hamda iqtisodiy va diplomatik salohiyati ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, sohaning
rivojlanishi uchun zarur bo‘lgan infratuzilma islohotlari, transport tizimini
takomillashtirish, barqarorlik va innovatsiyalarni joriy etish masalalari muhokama
qilinadi. Tadqiqot O'zbekistonning MICE turizmidagi kelajakdagi imkoniyatlari va
global miqyosda raqobatbardoshligini oshirish uchun tavsiyalarni taqdim etadi.
IQTISODIYOTDA RAQOBAT VA MONOPOLIYANING MOHIYATI
Annatatsiya: Ushbu maqolada raqobat va monopoliyaning mohiyati haqida.
Raqobat va monopoliyaning jamiyat uchun afzalliklari va kamchiliklari.
Monopoliyaning iqtisodiyotga foyda va zararlari, hamda monopoliyaga qarshi
kurashish uchun hozirgi kunda qanday choralar ko‘rilayotganligi haqida bilib
olishingiz mumkin.
TYPHOID MARY
Abstract. This article explores the historical and medical significance of Mary
Mallon—widely known as “Typhoid Mary”—as the first identified asymptomatic
carrier of typhoid fever in the United States. It examines the implications of her case
for modern public health policy, epidemiological surveillance, and the ethical tensions
between individual liberties and collective safety. Drawing on primary historical
records and contemporary analysis, the article reflects on how Typhoid Mary’s story
influenced early 20th-century approaches to quarantine, disease control, and the
evolving perception of carriers in infectious disease transmission.
ILM YOG’DUSI
Annotatsiya: Ushbu maqolada islom olamidagi faqiha, olima ayollarning
hayoti, ulaning ibratli ilm yo‘llari yoritilgan. Shuningdek, zamonamiz ayol qizlarining
go‘zal hayoti uchun namuna va ibratli misollar keltirilgan. Maqolada keltililgan faqiha,
olima ayollar nafaqat muslima ayollar uchun, balki butun jamiyat insonlari uchun ham
katta o‘rnak bo’la oladi. Maqolada sharq va g‘arb olimlari tomonidan Robiyatul
Adaviya, Fotima (Samarqandiy), Hadichai Munajjima kabi faqiha, olimalar haqida
ko‘plab izlanishlar olib borilgani bayon etilgan.
PSIXOSOMATIK KASALLIKLARDA PSIXOKORREKSIYA VA PSIXOPROFILAKTIKA USULLARI, TEMPERAMENT XUSUSIYATLARINING MUTAXASSIS SHAKLLANISHIDAGI O‘RNI
Annotatsiya. Mazkur maqolada psixosomatik kasalliklarning kelib chiqish
omillari, ularni yengillashtirish va oldini olishda psixokorreksiya va psixoprofilaktika
usullarining roli yoritilgan. Shuningdek, temperament xususiyatlarining shaxsning
mutaxassis sifatida shakllanishidagi o‘rni nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilingan.
Psixologik yondashuvlar asosida shaxs salomatligi va kasbiy muvaffaqiyatga ta’sir
etuvchi asosiy psixologik omillar chuqur o‘rganilgan. Maqola ta’lim, tibbiyot va
psixologiya sohalarida faoliyat yuritayotgan mutaxassislar uchun foydali ilmiy-uslubiy
manba bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
STUDЕNT JАSLАRDIŃ RUWХIY TÁRBIYASIN JЕTILISTIRIW USILLАRI
Annataciya: Álbette, jámiyеttiń sосiаllıq-ekоnоmikаlıq rаwаjlаnıwındа
insаnnıń jámiyеtlik iskеrligi, аtаp аytqаndа, оnıń ádеp-ikrаmlılıǵı birinshi оrındа
turıwı kеrеk. Minе usı ádеp-ikrаmlılıq tárеpi qаnshеlli jоqаrı bоlsа, tеk ǵаnа
shаńаrаqtа еmеs, аl pútkil jámiyеttе dе insаnıylıq júzеgе shıǵıp, аbаdаn turmıs
kеshiriwgе imkаniyat jаrаtılаdı, sеbеbi jámiyеttiń еń úlkеn bаylıǵı minе usı insаnlаr
hám оlаrdıń gózzаl táǵdiri bоlıp еsаplаnаdı.
O‘ZBEKISTONDA IJTIMOIY SOHADA AMALGA OSHIRILAYOTGAN O‘ZGARISHLAR MAZMUN VA MOHIYATI
Annotatsiya. Ushbu maqolada davlatning asosiy vazifasi aholining
farovonligini taminlashdir. Shu sababli, davlat aholining daromadi past qatlamini
ijtimoiy qollashga doir choralar qollaydi. Aholining ijtimoiy muammolari, va
ularning yechimiga qaratilgan davlat dasturlari, va aholi farovonligini taminlash
maqsadida amalga oshirilayotgan islohotlar bilan tanishamiz.
YANGI O‘ZBEKISTON IJTIMOIY-SIYOSIY, IQTISODIY VA MADANIY HAYOTIDA ROʻY BERAYOTGAN OʻZGARISHLARNING XALQARO REYTING VA INDEKSLARDA AKS ETISHI
Annotatsiya. Mazkur maqolada yurtimizning xalqaro reyting va indekslarda
o‘ziga xos o‘ringa ega bo‘lish imkoniyatlari atroflicha o‘rganilgan. Bugungi kunda olib
borilayotgan islohotlar mazmuni tahlil qilingan. Jumladan, mamlakatimizda amalga
oshirilgan inson huquqlarini taʼminlash, soʻz erkinligi, biznes yuritishda imtiyozlar
berish, korrupsiyani batamom tugatish borasidagi islohotlar o‘rganilgan.
TURLI XIL MOSH NAVLARIDA POYANING O‘SISH DINAMIKASI
Annotatsiya: Mazkur maqolada turli xil mosh navlaridan “AVMU” ning 15 xil
navi hamda “Zilola” va “Marjona” navlarining turli xil vegetatsiya davrlar( uch
bargchalik, g‘unchalash, gullash, pishish)da poyaning o‘sish dinamikasi o‘rganildi.
Natijada, tajriba tizimiga muvofiq ravishda eng ijobiy natija16-variantda hamda
“AVMU” ning 15 xil navlari orasidan 11-variantda kuzatilganligi aniqlandi.
BUXORO AMRLIGI DAVRIDA CHIROQCHI BEKLIGI MASKANLARINING O‘RGANILISHI
ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada Buxoro Amrligi tarkibida bo’lgan
Chiroqchi bekligi aholisining yashash tarzi, ijtimoiy ahvoli, mehnat munosabatlari aks
ettirilgan. Bu ziddiyatli davrda Chiroqchi bekligi Buxoro Amrligi ijtimoiy iqtisodiy
hayotida alohida ahamiyat kasb etganligi va ularning turmush tarzi yoritib berilgan.
TURKIYLARNING ETNIK KELIB CHIQISH TARIXI
Annotatsiya: Jahonning eng yirik etnoslardan biri - turkiy xalqlardir. Ularning
kelib chiqish tarixi uzoq davrlar borib taqaladi Maqolamizda turk xalqilarning etnik
shakllanishi tarixiga eʼtibor qaratmoqchimiz
THE PSYCHOLOGY OF TRAVEL
Abstract: Though psychologists have only lately started to carefully investigate
how travel affects personality and worldview, travel has long been thought to be a
transformational experience. This essay digs into the psychological mechanisms by
which travel stimulates personal growth, cognitive flexibility, and emotional resilience.
It examines how exposure to various situations, difficulties, and social interactions
results in long-lasting changes in qualities like openness, extroversion, and empathy,
drawing on personality theories, cultural psychology, and empirical research. It also
looks at how immersive travel changes a person's global identity, self-concept, and
cultural perspectives. The results emphasize that travel is a significant process of
psychological growth rather than just a luxury or a means of escape.
TIJORAT BANKLARIDA XALQARO AKKREDITIVLAR AMALIYOTINI TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI (ASAKABANK MISOLIDA)
Annotatsiya: Xalqaro akkredivlar amayoti jahondagi ko’plab mamlakatlardagi
iqtisodiy jarayonlarning tezlashishiga olib kelmoqda. Xususan, O’zbekiston
Respublikasida faoliyat yuritayotgan ko’plab banklar aynan Asakabank amaliyoti
ushbu tezisda amaliy tahlillar asosida yoritib berilgan.
TIJORAT BANKLARIDA XALQARO AKKREDITIVLAR AMALIYOTINI TAKOMILLASHTIRISH YO’LLARI (ASAKABANK MISOLIDA)
Annotatsiya: Mazkur maqolada xalqaro akkreditivlar amaliyotining nazariy-
huquqiy asoslari, ulardan foydalanishda tijorat banklarining roli va ayniqsa, Asakabank
misolida amalga oshirilayotgan akkreditiv operatsiyalari tahlil qilingan. Ushbu
moliyaviy instrumentni takomillashtirish imkoniyatlari, raqamli transformatsiya va
xalqaro hamkorlik masalalari ilmiy asosda tadqiq etilgan.
“HIDOYATUN NAHV” ASARI MUALLIFINING HAYOTI VA UNING ASARLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada “Hidoyatun Nahv” asarining muallifi bo‘lgan
Husayn ibn Muhammadning hayoti va ilmiy merosi tahlil qilinadi. Asarning arab tili
grammatikasidagi o‘rni, uslubiy yondashuvi hamda ta'limiy ahamiyati yoritiladi.
Muallifning boshqa asarlari va ularning ilmiy an'anadagi o‘rni haqida ham qisqacha
ma'lumotlar beriladi.
GRAMMATIK KITOBLARDA ISM MAVZUSINING YORITILISHI (“AD- DURUSUN NAHVIYYA” VA “FAVOYID UL-ZIYOIYYA” ASARLARI MISOLIDA
Annotatsiya: Ushbu maqolada “ad-Durus an-Nahviyyah” va “Favoyid az-
Ziyoiyah” kabi mashhur grammatik asarlarda ism mavzusining yoritilishi tahlil
qilinadi. Ismning turlari, belgilari, nahviy vazifalari hamda boshqa so‘z turkumlari
bilan bog‘liqligi ushbu asarlar asosida solishtirma yondashuvda o‘rganiladi.
Shuningdek, bu kitoblarning ta'limiy jarayondagi roli va an'anaviy grammatika
o‘rganishdagi o‘rni yoritiladi.
THE ROLE OF MODERN TEACHING METHODS AND INNOVATIVE APPROACHES IN IMPROVING EDUCATIONAL OUTCOMES
Abstract
This article examines the growing importance of modern teaching methods and
innovative pedagogical approaches in enhancing educational outcomes. As the world
transitions from traditional, teacher-centered instruction to more student-centered and
interactive learning environments, there is a growing emphasis on active learning,
critical thinking, and technological integration. The paper highlights the theoretical
foundations, compares modern and traditional methods, presents practical benefits of
innovations like the Case Study Method, and offers critical insight into the ongoing
transformation in education.
DIGITAL-ONLY BANKING IN EMERGING MARKETS: A CRITICAL ANALYSIS OF TBC BANK UZBEKISTAN'S STRATEGIC INNOVATION THROUGH FINTECH INTEGRATION
Abstract
This empirical investigation examines the emergence and proliferation of
digital-only banking paradigms in transitional economies through a longitudinal case
analysis of TBC Bank Uzbekistan. Established in 2020 as a strategic component of the
Georgian TBC Group's geographical diversification strategy, TBC Bank Uzbekistan
has evolved into the preeminent digital banking ecosystem within the Uzbek financial
sector. Through the implementation of technological innovations including mobile-
first architecture, artificial intelligence-driven credit assessment methodologies, and
comprehensive payment system integration, the institution has successfully acquired a
user base exceeding 18 million customers while achieving financial sustainability
within a 36-month operational period. This research employs a triangulated
methodological approach, synthesizing quantitative financial performance metrics
from 2020 to 2024 with qualitative strategic analyses through established theoretical
frameworks including SWOT methodology, Porter's Five Forces competitive
landscape analysis, and comparative benchmarking against the established market
incumbent, Kapital Bank. The findings indicate that TBC's digital-centric operational
model has not merely accelerated market penetration but has fundamentally
reconceptualized competitive dynamics within Uzbekistan's financial services sector.
This study contributes to the extant literature on digital transformation trajectories and
strategic innovation implementation within emerging market financial ecosystems,
while providing theoretical and practical implications for market entrants in similar
developmental contexts.
THEORETICAL BASIS OF THE ANALYSIS OF TERMINOLOGY AND TERMS SYSTEM
Abstract: “The initial motivation for the study of terminology was both
spontaneous, like the motivation for technology, and theoretical, like the motivation
behind the birth of science. During the simultaneous expansion of knowledge and the
growth of technology and communications in the eighteenth century, terminology was
seen as a necessary tool for overcoming some of the difficulties associated with these
multiple developments. Only in the twentieth century has terminology acquired a
scientific orientation while at the same time being recognized as a socially important
activity. 1 ”
ИССЛЕДОВАНИЕ ВЗАИМОСВЯЗИ ФИНАНСОВОЙ АРХИТЕКТУРЫ И ЭФФЕКТИВНОСТИ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ПРЕДПРИЯТИЙ РОЗНИЧНОЙ ТОРГОВЛИ
Аннотация. В статье исследуется взаимосвязь между финансовой
архитектурой предприятий и показателями их эффективности в розничной
торговле. Рассматривается влияние структуры капитала, управления и
корпоративной стратегии на финансовую безопасность компании и её
операционную эффективность. Моделирование факторов финансовой
архитектуры с использованием регрессионного анализа на основе панельных
данных позволяет проанализировать влияние на такие показатели, как
добавленная экономическая стоимость (EVA), что подтверждает наличие связи
между изучаемыми категориями. Эффективность финансовой архитектуры
связана с оптимизацией бизнес-процессов и финансовыми рисками, что
способствует увеличению рыночной устойчивости и конкурентоспособности
компаний розничной торговли.
"FAYNBERG IJODIGA YANGI NAZAR"
Annotatsiya: Ushbu maqolada sheʼrlardagi falsafiy mushohadalar, ruhiy
kechinmalar badiiy tasvir vositalari va shoirning ichki iztiroblari qanchalik goʻzal
hamda teran aks etganini tahlil qilamiz.
MAVZU: MAKTAB O‘QUVCHILARINING JISMONIY FAZILATLARINI RIVOJLANTIRISHDA SAMARALI USULLAR: XALQARO TAJRIBALAR VA INNOVATSION YONDASHUVLAR
Annototsiya: Jismoniy tarbiya maktab yoshidagi bolalarning izchil
rivojlanishida hal qiluvchi rol o‘ynaydi. So‘nggi xalqaro tadqiqotlar o‘quvchilarning
jismoniy fazilatlarini (kuch, tezlik, chidamlilik, egiluvchanlik va harakatlarning
muvofiqlashtirilishi) rivojlantirishda innovatsion, ilmiy asoslangan usullarning
ahamiyatini ta'kidlaydi. Ushbu maqolada jahon tajribalari, samarali metodikalar
bo‘yicha qiyosiy ma'lumotlar va O‘zbekiston maktablarida jismoniy tarbiya
dasturlarini takomillashtirish uchun amaliy tavsiyalar keltirilgan. Asosiy yangiliklar
orasida texnologiyalar bilan integratsiya, o‘yinlashtirilgan mashqlar va yoshga mos
mashg‘ulotlar muhim o‘rin tutadi.
ТУРИСТЛАРНИ ЖАЛБ ҚИЛИШДА БАРҚАРОР ТУРИЗМНИНГ ЎРНИ
Аннотация:Ушбу мақолада барқарор туризм тушунчаси ва унинг
туристларни жалб қилишдаги ўрни ҳақида фикр юритилади. Туризм соҳасидаги
глобал ўзгаришлар, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва маҳаллий аҳолининг
манфаатларини ҳисобга олиш каби масалаларга эътибор қаратилади.
Шунингдек, Ўзбекистонда барқарор туризмни ривожлантириш имкониятлари,
мавжуд салоҳият ва йўналишлар таҳлил қилинади.
TEACHING SKILLS: TRANSITIONING FROM TRADITIONAL TO PRACTICAL EDUCATION
Abstract: The use of innovative methods in teaching English to primary school
students makes the language learning process more effective and interesting. The use
of new methods and technologies, the introduction of interactivity by the teacher into
the lesson process and the active participation of students make the language learning
process more effective. Innovative methods, such as games, multimedia tools, online
resources and modern communication technologies, allow students to pass the lesson
more lively and interactively. These methods help develop students' creativity, critical
thinking and communication skills. At the same time, these methods create the
opportunity to ensure an individual approach to teaching, taking into account the
specific needs of each student. The use of innovative teaching methods, especially in
primary school, increases motivation for language learning and increases students'
interest in English. As education systems worldwide evolve to meet the demands of the
21st century, the transition from traditional to practical learning environments has
become not only relevant but imperative. This study investigates the development and
transformation of teaching skills required to facilitate this pedagogical shift. Using the
IMRaD structure, the research provides a detailed analysis of theoretical foundations,
quantitative survey results, and deep insight into the context of Uzbekistan’s education
system. The findings indicate that although awareness of practical education is
growing, challenges such as limited training, rigid curricula, and lack of digital
resources hinder effective classroom implementation.
THE IMPACT OF AI ON EDUCATION
Abstract
Artificial Intelligence (AI) is transforming the educational landscape by
enhancing personalized learning, automating administrative tasks, and improving
student engagement. AI-driven tools such as intelligent tutoring systems, adaptive
learning platforms, and automated grading systems are making education more
efficient and accessible. While AI offers numerous benefits, it also presents challenges,
including ethical concerns, data privacy issues, and the risk of reducing human
interaction in learning. This paper explores the impact of AI on education, its
advantages, challenges, and future prospects.
STRATEGIC EXPANSION INTO SME BANKING: TBC BANK UZBEKISTAN'S MARKET DEVELOPMENT IN AN EMERGING ECONOMY
This empirical investigation examines the strategic market entry and
development initiatives of TBC Bank Uzbekistan within the small and medium
enterprise (SME) banking sector of an emerging economy. Following its 2020
establishment as a digital-only financial institution, TBC Bank initially concentrated
on retail clientele before implementing a significant strategic pivot toward the SME
segment in 2024. Employing multiple theoretical frameworks including Ansoff's
Growth Matrix, comprehensive PESTEL analysis, and comparative institutional
benchmarking methodologies, this study systematically evaluates the
multidimensional opportunities, inherent risks, and preliminary outcomes associated
with this strategic reorientation. The research findings demonstrate how digital
onboarding architectures, integrated transaction platforms, and ecosystem synergies
(particularly through Payme integration) can facilitate SME banking penetration
despite infrastructural and institutional limitations characteristic of underdeveloped
financial markets. The empirical results indicate that while significant challenges
persist in credit risk assessment methodologies and client acquisition processes, the
strategic repositioning demonstrates strong alignment with national economic
development priorities and positions TBC Bank as a potential market leader in
technology-driven enterprise financial services within the Uzbek banking sector.
BUXORO XONLIGIDA, XAYRLI KASALLIK NOMINI OLGAN “RISHTA” VA UNGA SABAB BO’LGAN OMILLAR HAQIDA
Annotatsiya: Ushbu maqolada Buxoro xonligida “xayrli kasallik” nomi bilan
tanilgan “Rishta” kasalligi va uning tarqalish sabablari tahlil qilingan. Muallif tarixiy
manbalar va xorijiy sayohatchilar — J.Volff, A.Vamberi kabi mualliflarning asarlariga
tayangan holda, bu kasallikning tarixi va Buxoro jamiyatidagi o‘rni haqida fikr yuritadi.
Rishta kasalligi, asosan, gigiyenik sharoitlarning yetarli emasligi, xususan, yozda suv
havzalarida hosil bo‘ladigan gijjalar orqali tarqalgan. Kasallik belgilari, inson
tanasidagi o‘ziga xos harakatlar va davolash usullari haqida ham izohlar berilgan.
Tadqiqotdan ko‘rinadiki, bu kasallik suv resurslari bilan bog‘liq bo‘lib, o‘sha davrdagi
ijtimoiy va sog‘liqni saqlash sharoitlarini yoritib beradi.
ДИАГНОСТИЧЕСКОЕ ЗНАЧЕНИЕ ОПТИЧЕСКОЙ КОГЕРЕНТНОЙ ТОМОГРАФИИ (ОКТ) В ВЫЯВЛЕНИИ ИЗМЕНЕНИЙ СОСУДОВ СЕТЧАТКИ ПРИ ГИПЕРТОНИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНИ
Аннотация: Гипертоническая болезнь (ГБ) является одним из наиболее
распространенных заболеваний сердечно-сосудистой системы, которое при
длительном течении оказывает негативное влияние на состояние сосудов
сетчатки глаза. В данной работе проанализированы возможности раннего
выявления гипертонической ретинопатии с помощью оптической когерентной
томографии (ОКТ). ОКТ — это неинвазивный современный диагностический
метод, позволяющий получить высокоточные изображения слоев сетчатки.
CULTURAL AND HISTORICAL TOURISM IN UZBEKISTAN
Abstract Uzbekistan has a rich heritage in the field of cultural and historical
tourism, having long served as a center of trade, science, and culture as one of the
central crossroads of the Great Silk Road. This article analyzes the significance of
cultural and historical tourism in Uzbekistan, the most important historical cities and
architectural monuments, as well as directions for tourism development.
Historical cities such as Samarkand, Bukhara, Khiva, and Shakhrisabz are
famous for their unique architectural monuments and are included in the UNESCO
World Heritage List. The cultural heritage of these cities is of great importance not
only for Uzbekistan but for all of humanity. Additionally, the tourism sector
significantly contributes to the country’s economy and international reputation.
The article pays special attention to reforms aimed at developing tourism,
including the restoration of historical monuments, infrastructure improvements, the
introduction of digital technologies, and international cooperation. By rapidly
developing cultural and historical tourism, Uzbekistan has the opportunity not only to
preserve its national heritage but also to become one of the global tourism centers.
METHODS FOR LEARNING FOREIGN LANGUAGES QUICKLY AND EFFECTIVELY
Abstract: This article demonstrates effective methods for learning foreign
languages in a short period of time, as well as effective solutions to problems
encountered by students learning foreign languages as a second language.
FONOLOGIK USLUBIYAT
Annotatsiya: Ushbu maqolada fonetik uslubiyatning nazariy asoslari, uning
turlari va badiiy nutqdagi o‘rni haqida so‘z yuritiladi. Fonetik vositalarning uslubiy
imkoniyatlari, ayniqsa, she’riy matnlarda qanday ta’sir kuchiga ega ekani tahlil
qilinadi. Maqolada onomatopoeiya, alliteratsiya, assonans kabi fonetik hodisalar
misollar orqali yoritiladi va ularning obraz yaratishdagi roli ko‘rsatib beriladi.
TO’NYUQUQ BITIKDOSHINING TARIXIY AHAMIYATI
Annotatsiya: Mazkur maqolada "To‘nyuquq" bitikdoshi tarixiy yodgorlik
sifatida o‘rganilib, uning yaratilish davri, mazmuni, til xususiyatlari va tarixiy
ahamiyati ilmiy tahlil qilinadi. Ushbu bitik orqali qadimgi turkiy xalqning siyosiy va
ma’naviy tafakkuri, harbiy strategiyasi va ijtimoiy tuzilmasi haqida muhim xulosalar
chiqariladi.
O’SMIRLIK DAVRIDA PSIXIK RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI
Annotatsiya: Maqolada o‘smirlik davrida psixik rivojlanishning asosiy
xususiyatlari tahlil qilinadi. O‘smirlar organizmida yuz beradigan gormonal
o‘zgarishlar va ularning psixologik ta’siri, shuningdek, o‘zini anglash va shaxsiy
identifikatsiya jarayonlari batafsil yoritiladi. Shuningdek, o‘smirlik davrida yuzaga
keladigan ijtimoiy va emosional o‘zgarishlar, shaxslararo munosabatlarning
rivojlanishi, o‘smirlarning kayfiyat o‘zgarishlari va ular bilan bog‘liq psixologik
muammolar haqida ham so‘z boradi. O‘smirlik davrining inqirozli tabiati va unga
psixologik yordamning zarurati haqida ham muhim xulosalar chiqariladi.
O‘QUVCHILAR SHAXSINI MILLIY RUHDA TARBIYALASHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Annotatsiya
Ushbu maqolada o‘quvchilarni milliy ruhda tarbiyalash masalasi haqida fikr
yuritiladi. Bugungi globallashuv davrida yoshlarning ongiga turli madaniy oqimlar
ta’sir qilayotgan bir paytda, ularni o‘zlikni anglash, milliy qadriyatlarga hurmat ruhida
tarbiyalash zarurati yanada ortib bormoqda. Shu sababli, o‘quvchilarda milliy g‘urur,
Vatanga muhabbat va tarixiy xotirani shakllantirish, bu jarayonda pedagogik
yondashuvlar bilan birga psixologik jihatlarni ham inobatga olish muhim ahamiyatga
ega. Maqolada shuningdek, milliy tarbiya jarayonida duch kelinadigan muammolar va
ularning yechimlari ham ko‘rib chiqilgan.
JADID MA’RIFATPARVARLARINING O‘LKA IJTIMOIY-MA’NAVIY HAYOTIDA TUTGAN O‘RNI (MUNAVVARQORI, FITRAT, BEHBUDIY, AVLONIY VA BOSHQALAR)
Annotatsiya. Mazkur maqolada XIX asr oxiri, XX asr boshlarida Rossiya
mustamlakasi hisoblangan O’rta Osiyo, Kavkaz, O’rta Sibir xalqlari orasida
boshlangan milliy, madaniy ma’rifiy tiklanish jadidchilik harakati sifatida namoyon
bo’lganligi, Turkiston jadidlari xalqni ozod etish, sharoit tamoyillarini isloh qilish,
xalqqa ma’rifat tarqatish va milliy muhtoriyatga erishish g’oyasini ilgari surganligi
hamda Jadidlar milliy birlik, ma’naviy-ma’rifiy islohotlar bilan jamiyatni yangilash,
yuksaltirish yo’llarini izlaganlari haqida ma’lumotlar yoritilgan.
GOLUBIKA O’SIMLIGINING SHIFOBAXSHLIK XUSUSIYATLARI.
Annotatsiya: Mazkur maqola Golubika o’simligining O’rta Osiyo va
Yevropada o’sadigan turlarining tibbiyotda qo’llanishi ularning organizmga ta’siri,
foydali moddalar va xalq tabobatidagi ahamiyati haqida so’z boradi. Golubika
o’simligi o’zining antioksidant xususiyatlari, yallig’lanishga qarshi va qalqonsimon
bezni normallashtirishdagi roli bilan e’tirof etilgan. Maqolada golubikaning tarkibidagi
vitaminlar, flavonoidlar, minerallar va boshqa faol moddalar haqida ham batafsil
ma’lumotlar keltirilgan. O’simlikning asosiy shifobaxsh xususiyatlari va zamonaviy
tibbiyotdagi qo’llanilishi tahlil qilingan.
NEMIS VA INGLIZ TILLARIDA SAMATIK FRAZEOLOGIK BIRLIKLARNING QIYOSIY TAHLILI
Abstract. Ushbu maqolada tana a’zolari ishtirokida shakllangan frazeologik
birliklar ko‘rib chiqilib, ularning madaniy, semantik va psixologik ahamiyati tahlil
qilinadi. Frazeologizmlarning o‘ziga xos xususiyatlari hamda turli xalqlarning
dunyoqarashi, qadriyatlari va an’analarini aks ettirishdagi roli yoritilgan. Ingliz va
nemis tillaridagi frazeologik birliklar taqqoslanib, ularning ma’no va qo‘llanishidagi
o‘xshashlik hamda farqlar aniqlangan. Tadqiqot ko‘rsatadiki, tana a’zolari bilan
bog‘liq iboralar til ifodalarini boyitib, tilning madaniy kontekstini tushunishda muhim
rol o‘ynaydi. Shuningdek, maqolada frazeologizmlarni to‘g‘ri tarjima qilishning
madaniyatlararo muloqotdagi ahamiyati ta’kidlangan.
NEMIS VA INGLIZ TILLARIDA SOMATIK MAQOLLARNING QIYOSIY TAHLILI
Anotatsiya. Ingliz va nemis tillaridagi somatik maqollar xalqning madaniy
merosi, ijtimoiy qadriyatlari va hayotiy tajribalarini aks ettiruvchi frazeologik birliklar
sifatida alohida ahamiyatga ega. Ushbu maqolada ushbu maqollar tahlil qilinib,
ularning o‘xshashliklari va farqlari ko‘rib chiqiladi. Somatik leksikaning madaniyatga
ta’siri va uning xalqning ma’naviy hayotidagi o‘rni, shuningdek, til va madaniyat
o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik o‘rganiladi. Ingliz va nemis tillaridagi somatik maqollar
tahlilida metaforik ifodalar xalqning qadriyatlari, ijtimoiy me'yorlari va madaniy
farqlarini tushunishda muhim omil bo‘lib xizmat qiladi. Mazkur tadqiqot tillararo
aloqalarni mustahkamlash va til o‘rganish jarayonida madaniyatni chuqurroq
anglashga yordam beradi.
ILMIY MAQOLA YOZISH ASOSLARI. ILMIY MAQOLA QANDAY YOZILADI?
Annotatsiya: Bugungi rivojlanib borayotgan jamiyatimizda, ilmiy faoliyat olib
borayotgan insonlar soni ko’pchilikni tashkil qiladi. Xususan, ilmiy maqola
yozuvchilar ham. Maqolalar yozish har bir ilmiy hodimning kariyerasi uchun ham
mansabi uchun ham xizmat qilib va kelgusida o’z soxasini yuqori darajali vakili
ekanligini ham ko’rsatib turadi. Mazkur maqola ilmiy maqola qanday yozilishi va
uning strukturalari haqida ma’lumot beradi.
AMIR TEMUR – BUYUK DAVLAT ARBOBI
Annotatsiya: Mazkur maqolada Amir Temur davlat boshqaruvida qat’iyatli,
lekin adolatli siyosat yuritgan. U har qanday nizoga keskin chora ko‘rgan, davlatda
tartib va intizomni ta’minlagan. Uning “Temur tuzuklari” asari davlatni boshqarish,
harbiy tizimni tashkil etish, ijtimoiy tartib va odob-axloq qoidalarini belgilashda
muhim hujjat hisoblanadi. Bu maqolada Temurning siyosiy va harbiy qarashlari haqida
fikrlar bildirilgan
MUSTAQILLIK YILLARIDA DAVLAT BOSHQARUVI TIZIMIDA AMALGA OSHIRILGAN ISLOHOTLAR.
Annotatsiya: Mustaqillik yillarida mahalliy vakillik organlariga saylovlarga
doir huquqiy asoslar ham takomillashdi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti
saylovining yuksak darajada o‘tishi uchun barcha zarur shart-sharoitlar yaratildi.
Mustaqillik yillarida respublika yalpi ichki mahsuloti tarkibida sezilarli ijobiy
o‘zgarishlar ro‘y berdi.
YANGI O‘ZBEKISTONDA AMALGA OSHIRILAYOTGAN MA’NAVIY O‘ZGARISHLAR
Annotatsiya. Mazkur maqolada Yangi O‘zbekistonni bunyod etish yoʻlida
ma’naviy sohada keng koʻlamda amalga oshirilayotgan islohotlar, ularning amaliy
ahamiyati yoritilgan boʻlib, ushbu sohada erishilayotgan natija va yutuqlar haqida
batafsil yoritilgan. Shu jumladan, mamlakatimiz miqyosida amalga oshirilishi
rejalashtirilgan ma’naviy-madaniy islohotlarning ahamiyati haqida fikr-mulohaza,
tavsiya va xulosalar berilgan.
O‘ZBEKISTONNING MARKAZIY OSIYODA TINCHLIK VA BARQARORLIKNI TA’MINLASHDAGI O‘RNI
Annotatsiya: Ushbu maqolada O'zbekistonning Markaziy Osiyodagi tinchlik va
barqarorlikni saqlashdagi roli ko'rib chiqiladi. Maqola O'zbekistonning Afg'oniston
bilan do'stona munosabatlarni rivojlantirish, hududiy nizolarni hal etishdagi diplomatik
faolligi, mintaqaviy hamkorlik doirasidagi tashabbuslari va xalqaro tashkilotlar bilan
olib borilgan ishlarini tahlil qiladi. O'zbekistonning bu yo'nalishdagi siyosati
mintaqadagi siyosiy barqarorlikka, iqtisodiy integratsiyaga va umumiy xavfsizlikka
ijobiy ta'sir o'tkazishga qaratilgan.
O’SIMLIKLAR TANASIDA OQSILLARNING PARCHALANISHINI KATALIZLOVCHI FERMENTLAR.
Annotatsiya: Ushbu maqolada Funktsiоnаl fаоl оqsillаr vа аyniqsа оqsil
fermentlаri аyniqsа intensiv metаbоlizmgа uchrаshi keltirilgan. Ferment оqsillаri
fаоlsizlаngаnligi sаbаbli ulаrning mоlekulаlаri prоteоlitik fermentlаr tоmоnidаn
gidrоlitik pаrchаlаnаdi va o‘simlik hujayralarida oqsillarning parchalanish jarayoni va
ushbu jarayonni katalizlovchi asosiy fermentlar haqida so‘z yuritiladi. Fermentlarning
tuzilishi, funksional xususiyatlari, ularning fiziologik rolini tahlil qilish bilan birga,
atrof-muhit omillari ta’sirida ferment faolligining o‘zgarishi ham yoritilgan.
O‘ZBEKISTON VA JANUBIY KOREYA: KIYINISH MADANIYATI VA BAYRAMLARNI NISHONLASHDAGI FARQLAR
Kirish.
Har bir millatning o‘ziga xos urf-odatlari, kiyinish madaniyati va bayramlari bor.
Bu madaniy elementlar xalqning qadriyatlarini, hayot tarzini va tarixiy merosini aks
ettiradi. O‘zbekiston va Janubiy Koreya uzoq tarixga ega bo‘lgan, lekin turli madaniy
an’analarga asoslangan davlatlardir. O‘zbekistonda an’anaviylik va zamonaviylik
uyg‘unlashgan bo‘lsa, Koreyada zamonaviy modaga bo‘lgan e’tibor kuchliroq.
Bayramlar borasida esa ikkala davlatda ham oilaviy qadriyatlarga asoslangan muhim
marosimlar mavjud.
INTERACTIVE TECHNIQUES IN TEACHING LISTENING TO B2 LEVELS
Abstract:Listening comprehension is a fundamental skill for language learners,
especially at the B2 level, where they are required to understand complex and fast-
paced spoken discourse. This paper explores interactive techniques that can enhance
students' listening skills by making lessons more engaging, dynamic, and effective. The
study highlights pre-listening, while-listening, and post-listening activities, as well as
the role of technology in improving listening proficiency.
Listening is one of the essential components of language learning, enabling
learners to grasp meaning from spoken texts, engage in conversations, and enhance
their overall communication skills. However, many students at the B2 level face
difficulties in understanding authentic audio materials due to speed, accent variations,
and complex vocabulary. To address these challenges, interactive teaching techniques
play a crucial role in developing effective listening strategies.
DENAU INSTITUTE OF ENTREPRENEURSHIP AND PEDAGOGY,
Abstract
This article explores the effectiveness of using games to teach food idioms to A2
learners. It highlights the importance of idioms in language learning, the benefits of
interactive teaching methods, and the results of implementing different games in the
classroom. The study demonstrates that game-based learning enhances student
engagement and improves retention of idiomatic expressions.
ABU ABDULLOH HALIMIYNING HAYOTI
Annotatsiya: Abu Abdulloh Halimiy o‘z davrini yetuk olimlaridan biri bo‘lgan.
Mazkur maqolada Halimiyning o‘sgan muhiti, u yashagan davrdagi holatlar, u zotning
ustozlari, u haqidagi maqtovlar, u zotning xulqlari va sifatlari, yozgan asarlarini va
ilmiy faoliyatini o‘rganishga harakat qildik.
TARIX, MAFKURA VA JAMIYAT: GERMANIYADA O’ZGARISHLAR EVOLYUTSIYASI.
Annotatsiya: Ushbu maqolada Germaniya tarixida yuz bergan siyosiy va
mafkuraviy o’zgarishlar evolyutsion yondashuv asosida tahlil qilinadi. Dastlabki
imperiyalardan tortib, XIX asr birlashuv davri, XX asrning birinchi yarmidagi mafkura
va ikkinchi jahon urushi oqibatlari, jumladan, urushdan keyin Germaniyaning ikkiga
ajralishi va ularning qayta birlashuvi kabi muhim bosqichlarga e’tibor qaratilgan.
Maqolada mafkura va jamiyat o’rtasidagi murakkab munosabatlar, siyosiy tizimlarning
jamiyatga ta’siri va zamonaviy Germaniyaning shakllanishida tarixiy saboqlarning
tutgan o’rni yoritilgan.
AHMAD YUGNAKIY VA UNING “HIBAT UL-HAQOYIQ” ASARI
Annotatsiya. Ahmad Yugnakiyning “Hibat ul-haqoyiq” (“Haqiqatlar tuhfasi”)
asari XI–XII asrlarda yozilgan, axloqiy-didaktik mazmundagi pand-nasihatlar
to‘plamidir. Asar aruz vaznida yozilgan bo‘lib, unda insoniy fazilatlar, ilm-fan,
halollik, sabr-toqat, adolat, tavoze kabi yuksak axloqiy g‘oyalar targ‘ib etiladi. Muallif
o‘z davrining ijtimoiy-ma’naviy muhitini inobatga olgan holda, yosh avlodni
tarbiyalash, to‘g‘ri yo‘lga boshlashni maqsad qilgan.
STUDЕNT JАSLАRDIŃ RUWХIY TÁRBIYASIN JЕTILISTIRIW USILLАRI
Annataciya: Búgingi kúnde student jaslardı mámleketimizdiń hár tárеplеmе
rаwаjlanıwı ushın gózlеngеn mаqsеt hám wаzıypаlаrdı turmısqа еndiriw prосessinde
ámelge asırılıp atırǵan soсiyallıq, еkanomikalıq, siyasıy, ruwxıy hám mádeniy
waziypalardıń túp mánisin ańlaytuǵın hám оlardı оrınlawǵa tayyar hám umtılıwshań
joqarı tájiriybeli qániygeler hámde kámil insan еtip tárbiyalaw baslı maqsetimiz.
YANGI O‘ZBEKISTONDA INKLYUZIV TA’LIMNING RIVOJLANISHI.
Annotatsiya: Ushbu maqolada Yangi O‘zbekistonda inklyuziv ta’limning
rivojlanish jarayonlari, qabul qilingan huquqiy-me’yoriy hujjatlar, amaliy natijalar va
mavjud muammolar tahlil qilingan. Inklyuziv ta’limning mohiyati, ahamiyati hamda
uni joriy etish orqali nogironligi bo‘lgan bolalarning teng huquqli ta’lim olishi va
jamiyatga integratsiyalashuvi haqida fikr yuritilgan. Shuningdek, istiqboldagi rejalar
va takliflar ham bayon etilgan.
TIBBIY PSIXODIAGNOSTIKADA QO‘LLANILADIGAN METOD VA METODIKALAR
Annotatsiya: Ushbu maqolada tibbiy psixodiagnostika sohasida bemorlarning
nevrotik holatlarini aniqlash, baholash va tahlil qilishda qo‘llaniladigan zamonaviy
metod va metodikalarning nazariy va amaliy jihatlari yoritilgan. Muallif nevrotik
holatlarning psixologik asoslarini qisqacha tahlil qilgan holda, ularni aniqlashda
ishlatiladigan asosiy testlar — Lusher testi, MMPI (Minnesota Ko‘p Yoqlama Shaxs
Inventari), Shmishek va Leonxard shaxsiy tipologik metodikasi, Xoll metodikasi kabi
psixodiagnostik vositalarning afzallik va cheklovlarini tahlil qiladi. Shuningdek,
maqolada diagnostika natijalarining tibbiy-psixologik yo‘nalishda qanday talqin
qilinishi, bemor bilan psixoterapevtik ishlarni tashkil etishdagi ahamiyati haqida ham
fikr yuritiladi.
PSIXOSOMATIK BEMORLARNING PSIXOEMOTSIONAL XUSUSIYATLARI. MULOQOT. SHIFOKOR VA BEMOR MULOQOTINING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada psixosomatik kasalliklarga chalingan
bemorlarning psixoemotsional holati, ularning shaxsiy xususiyatlari va bu omillar
shifokor-bemor munosabatlariga qanday ta’sir ko‘rsatishi tahlil qilinadi. Shuningdek,
muvaffaqiyatli shifobaxsh muloqot o‘rnatishda shifokorning psixologik yondashuvi,
empatiya, faol tinglash va ishonchli aloqa vositalarining ahamiyati ko‘rib chiqiladi.
Psixosomatik bemorlar bilan ishlashda tibbiy xodimlarning kommunikativ
kompetensiyasi va psixologik tayyorgarligi kasallikni to‘g‘ri aniqlash va davolash
jarayoniga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
“UMUMIY O‘RTA TA’LIMDA TA’LIM JARAYONINI TASHKIL ETISHNING SAMARALI BOSHQARUV USULLARI”
Annotatsiya: Mazkur maqolada umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida ta’lim
jarayonini samarali boshqarishning ilg‘or usullari o‘rganilgan. Zamonaviy boshqaruv
yondashuvlari, innovatsion menejment texnologiyalari va pedagogik jarayonni
optimallashtirishga qaratilgan strategiyalar tahlil qilingan. Tadqiqotda ta’lim
muassasalarining samaradorligini oshirishda raqamli texnologiyalar, monitoring
tizimlari va ta’lim sifatini baholash mexanizmlarining ahamiyati o‘rganilgan.
Tadqiqot davomida xorijiy va milliy ta’lim tizimlarida qo‘llanilayotgan zamonaviy
boshqaruv usullari o‘rganilib, ularning o‘zbek ta’lim tizimiga implementatsiya qilish
imkoniyatlari aniqlangan.
РЕАБИЛИТАЦИЯ ПРИ ЗАБОЛЕВАНИЯХ СЕРДЕЧНО-СОСУДИСТОЙ СИСТЕМЫ
Заболевания сердечно-сосудистой системы (ССЗ) остаются ведущей
причиной смертности и инвалидности во всем мире, что подчеркивает важность
эффективных программ реабилитации. Кардиореабилитация представляет собой
комплексный подход, включающий медицинские, физические, психологические
и социальные мероприятия, направленные на восстановление функциональных
возможностей пациентов, улучшение качества их жизни и предотвращение
прогрессирования заболеваний. В данном тезисе рассматриваются современные
подходы к реабилитации при ССЗ, включая физические тренировки,
фармакотерапию, психосоциальную поддержку и модификацию образа жизни.
Особое внимание уделяется индивидуализации программ, интеграции новых
технологий и междисциплинарному подходу. На основе анализа актуальной
литературы 2023–2025 годов подчеркивается необходимость дальнейшего
развития стандартизированных протоколов и повышения доступности
реабилитационных программ. Тезис также обсуждает роль образования
пациентов и их родственников в достижении долгосрочных результатов.
ОСТЕОХОНДРОЗ РЕАБИЛИТАЦИЯСИ
Аннотация: Остеохондроз – умуртқа поғонасининг дегенератив-
дистрофик касаллиги бўлиб, у кўпинча оғриқ синдроми, ҳаракат чекланиши ва
ҳаёт сифатининг пасайиши билан кечади. Ушбу тезисда остеохондрознинг
реабилитациясига доир замонавий ёндашувлар, уларнинг илмий асослари ва
амалий аҳамияти чуқур таҳлил қилинади. Тадқиқотда остеохондрознинг
патогенези, диагностика усуллари, консерватив ва жарроҳлик даволаш усуллари,
шунингдек, реабилитация жараёнида фойдаланиладиган физиотерапия,
кинезитерапия, мануал терапия ва психологик ёрдам каби муҳим йўналишлар
кўриб чиқилади.
Реабилитациянинг асосий мақсади – беморнинг функционал ҳолатини
тиклаш, оғриқ синдромини камайтириш, умуртқа поғонасининг барқарорлигини
ошириш ва рецидивларнинг олдини олишдир. Тезисда остеохондрознинг турли
босқичларида индивидуал реабилитация дастурини тузишнинг аҳамияти
таъкидланади. Бунда беморнинг ёши, касаллик даражаси, мураккаблашуви ва
умумий соғлиқ ҳолати инобатга олинади.
РЕАБИЛИТАЦИЯ ПРИ ЗАБОЛЕВАНИЯХ ПИЩЕВАРИТЕЛЬНОЙ СИСТЕМЫ
Аннотация: Заболевания пищеварительной системы, такие как
хронический гастрит, язвенная болезнь, гастроэзофагеальная рефлюксная
болезнь (ГЭРБ), панкреатит и воспалительные заболевания кишечника, являются
одними из наиболее распространенных патологий во всем мире, затрагивая
около 50% населения. Эти состояния существенно снижают качество жизни,
вызывают хронические рецидивы и могут привести к серьезным осложнениям,
включая утрату трудоспособности. Реабилитация при заболеваниях
пищеварительной системы играет ключевую роль в восстановлении функций
органов желудочно-кишечного тракта (ЖКТ), улучшении общего состояния
пациентов и предотвращении рецидивов. Настоящий тезис рассматривает
современные подходы к медицинской реабилитации, включая диетотерапию,
кинезотерапию, физиотерапию, бальнеотерапию, психотерапию и
образовательные программы. Особое внимание уделяется интеграции
междисциплинарных методов, персонализированному подходу и
использованию инновационных технологий в реабилитации. В работе
анализируются актуальные исследования, клинические рекомендации и
программы, применяемые в ведущих медицинских центрах. Тезис также
включает обзор свежих учебников и научных журналов, опубликованных в
2023–2025 годах, с указанием ключевых авторов, внесших значительный вклад
в изучение темы. Работа подчеркивает важность комплексного подхода,
учитывающего соматические, психологические и социальные аспекты
реабилитации, и предлагает направления для дальнейших исследований.
THE HISTORY OF THE UNIVERSITIES IN EUROPE AND MIDDLE EAST.
Abstract:This article provides brief information about the Oxford university and
Ulugbek Madrasahs, which were among the first universities and madrasahs in Europe
and Central Asia. Also, the article provides data on active construction of educational
institutions, on the subjects that were taught at these universities, on multidisciplinary,
higher educational and scientific institution in the Middle Ages. Clear data are provided
comparing European universities and Central Asian madrasah.
ТЕМА ПУТЕШЕСТВИЯ КАК МЕТАФОРА ДУХОВНОГО ПОИСКА В ПРОИЗВЕДЕНИЙ ТИМУРА ПУЛАТОВА «МЕЧТАТЕЛЬ»
Аннотация. Статья посвящена анализу темы путешествия как метафоры
духовного поиска в произведениях Тимура Пулатова. В рамках исследования
рассматривается, как путешествие используется автором для изображений
внутреннего развития героев, поиска смысла жизни, а также их стремления к
самопознанию и трансформации. Путеводными нитями анализа служат
произведение "Мечтатель". Работа исследует не только внешний аспект
путешествия, но и его философскую составляющую, привлекая внимание к
образам и символам, которые Пулатов использует для передачи
метафизического поиска.
SUYMA G‘ANIYEVA IJODIDA NAVOIYSHUNOSLIKNING ILMIY ASOSLARI
Annotasiya: Mazkur maqolada akademik Suyma Gʻaniyevaning o‘zbek
navoiyshunosligidagi ilmiy faoliyati yoritilgan. Muallif Gʻaniyevaning Alisher Navoiy
ijodini o‘rganishga bag‘ishlangan izlanishlarini tahlil qilib, uning adabiy matnni
semantik, stilistik va tarixiy-konseptual jihatdan o‘rganishdagi yondashuvini ochib
beradi. Shuningdek, maqolada olimaning Navoiy asarlaridagi badiiy tasvir vositalari,
g‘oyaviy-estetik talqini, til boyligi va falsafiy qarashlarini ilmiy asosda tahlil etgani
ta’kidlanadi. Suyma Gʻaniyevaning navoiyshunoslik sohasiga qo‘shgan hissasi,
yaratgan ilmiy maktabi va izdoshlari orqali bu yo‘nalishdagi tadqiqotlarning
davomiyligi haqida xulosa chiqariladi. Maqola navoiyshunoslikka qiziquvchi
tadqiqotchilar uchun nazariy va amaliy manba bo‘la oladi.
TA’LIM JARAYONINI PEDAGOGIK TEXNOLOGIYA ASOSIDA TASHKIL QILISHDA QO‘LLANILADIGAN ZAMONAVIY TA’LIM METODLARI. SHAXSGA YO‘NALTIRILGAN TA’LIM.
Annotatsiya: Mazkur maqolada ta’lim jarayonini samarali tashkil etish
maqsadida pedagogik texnologiyalar va zamonaviy metodlardan foydalanishning
nazariy asoslari hamda amaliy imkoniyatlari tahlil etiladi. Shaxsga yo‘naltirilgan
ta’lim yondashuvi asosida talabalarning individual ehtiyojlarini hisobga olib ta’lim
berishning afzalliklari yoritiladi. Maqolada interaktiv metodlar, loyiha asosida o‘qitish,
muammoli ta’lim kabi usullarning talabalarning bilim olish jarayoniga ta’siri amaliy
misollar asosida tahlil qilingan.
Mazkur ishda ta’lim jarayonini samarali tashkil etish uchun pedagogik
texnologiyalardan foydalanish va zamonaviy ta’lim metodlarini joriy etishning nazariy
va amaliy asoslari yoritilgan. Xususan, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim yondashuvi
markaziy o‘rinda turib, har bir talabaning individual qobiliyatlari, ehtiyojlari va
qiziqishlarini hisobga olgan holda ta’limni tashkil etish mexanizmlari ko‘rib chiqilgan.
Ishda interaktiv metodlar, muammoli ta’lim, loyiha asosida o‘qitish, klaster, akvarium,
“aqliy hujum” kabi usullarning afzalliklari, ularni dars jarayonida qo‘llash tajribalari
va natijalari tahlil qilinadi. Shuningdek, talaba shaxsini rivojlantirishga xizmat qiluvchi
innovatsion vositalar hamda pedagogik texnologiyalarning integratsiyalashuvi haqida
fikr yuritiladi. Ushbu material amaliyotchi pedagoglar, metodistlar va ta’lim sifatini
oshirishga intilayotgan mutaxassislar uchun foydali qo‘llanma bo‘lib xizmat qiladi.
MODERN TECHNOLOGIES IN TEACHING LANGUAGES.
Abstract: This article discusses the importance of modern technologies in
language teaching and the effectiveness of their use in the educational process.
Interactive tools, multimedia technologies, mobile applications and systems based on
artificial intelligence can accelerate language learning, increase student motivation and
provide an individual approach. The article analyzes practical methods, advantages and
problems of language learning using modern technologies.
PLACE OF MODERN TECHNOLOGIES IN NOWADAYS LIFE
Abstract: This article discusses the role of modern technologies in human life,
their impact on various areas, their importance in everyday life, and the innovations
they have introduced into the social, economic, and educational systems. It also
analyzes the positive and negative aspects of technological progress, and the expected
prospects for the future.
TARIX FANINI ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANIB O‘QITISH METODIKASI
Annotatsiya. Ushbu maqolada tarix fanini zamonaviy axborot-kommunikatsiya
texnologiyalaridan foydalangan holda o’qitishning samarali metodlari tahlil qilinadi.
Interaktiv usullar, raqamli platformalar, virtual laboratoriyalar, multimedia vositalari
va sun’iy intellekt texnologiyalarining dars jarayoniga integratsiyalashuvi yoritiladi.
Maqolada tarix darslarida o’quvchilarning faolligini oshirish, mustaqil fikrlashini
shakllantirish hamda bilim olishga bo’lgan qiziqishini kuchaytirish imkoniyatlari
ko’rib chiqiladi.
РУССКИЙ ЯЗЫК ПРИМЕНЕНИЕ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА В ОБУЧЕНИИ РУССКОМУ ЯЗЫКУ
Аннотация: В статье анализируется роль и значение технологий
искусственного интеллекта в обучении русскому языку. Будут рассмотрены пути
повышения качества образовательного процесса с помощью платформ обучения
на базе искусственного интеллекта, интерактивных программ и инструментов
автоматического анализа языка. Также будут рассмотрены вопросы облегчения
работы преподавателей и расширения возможностей самостоятельного обучения
учащихся с использованием искусственного интеллекта.
MUSTAQIL O’ZBEKISTON DAVLATIDA O’SIB KELAYOTGA YOSH AVLOTNI TARBIYLASHDA ULARNI QALBIDA VATANPARVARLIK HISINI UYGOTISH SHAKILANTIRISH PEDAGAGIK XODIMLARNI O’RNI VA RO’LI
ANNOTATSIYA
Yoshlarni tarbiyalash va ularning ma'naviy barkamolligini shakllantirish
vazifasi bugungi kunning eng dolzarb masalalaridan biri ekanligi hech kimga sir emas.
Globallashuv jarayoni va ushbu jarayonning salbiy oqibatlaridan biri bo'lmish
ommaviy madaniyatning yoshlar ongiga ta'siri nuqtai nazaridan olib qarasak, aqlan
barkamol ma'nan yetuk shaxslarni yetishtirish birmuncha mas'uliyatli va jiddiy
vazifadir.
MINERAL O'G'IT ME'YORLARI VA NISBATLARINING MOSH O'SIMLIGI RIVOJLANISH DAVRIGA TA'SIRI.
Annotatsiya: Ushbu maqolada mineral o‘g‘itlar me’yorlari va ularning
nisbatlarining mosh (Vigna radiata) o‘simligining turli rivojlanish bosqichlariga ta’siri
o‘rganiladi. Tadqiqotda azot, fosfor va kaliy kabi asosiy o‘g‘itlarning optimal
miqdorlari va ularning o‘zaro nisbatlari moshning vegetativ o‘sishi, gullash va hosil
bog‘lash bosqichlaridagi ta’siri tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘g‘itlarning me’yorini
oshirish yoki kamaytirish natijasida kuzatilgan fiziologik o‘zgarishlar, hosildorlik va
sifati bo‘yicha farqlar aniqlanadi. Maqola mosh yetishtirishda samarali o‘g‘itlash
tizimini shakllantirish, agrotexnik tadbirlarni takomillashtirish va ekologik barqarorli
ta’minlashga yo‘naltirilgan ilmiy-amaliy tavsiyalarni taklif etadi.